" :
j
ΡΟΙΥΒΙΙ HISTORIAE VOL. ΠΙ . LIBRI ΙΧ-ΧΙΧ
ΕDΙΤΙΟΝΕΜ Α LVDOVICO DINDORFIO CVRATAM RETRACTAVIT
THEODORVS BVETTNER-WOBST
ΕΟΙΤΙΟ STEREOTYPA EDITIONIS PRIORIS (MDCCCLXXXXIII)
STVTGARDIAE ΙΝ AEDIBVS Β. G. TEVBNER I MCMLXXXV
CIP.Knrztitelanfnahme
der Dentsdlen Bibliothek
Polybius: [Historiae] Polybii Historiae Ι ed. a Ludovico Dindorfio curatam retractavit Theodorus Buettner�Wobst. Ed. stereotyp. - Stutgardiae : Teubner (Bib1iotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teuhneriana) ΝΕ: Buettner.Wob,t, Theodor [Hr.g.] νοι. 3. Libri ΙΧ - ΧΙΧ. - Ed. stereotyp. ed. 1.
(1893). - 1985. ISBN 3·519·01717·2
Das Werk ist urheberrechtlich geschίitzt. Die dadurch begrίindeten Rechte, besonders des Nachdrucks, der Wiedergabe auf photomechanischem oder 1ihnlichem Wege, der Speicherung und Auswertung in Datenverarbeitungsanlagen, bleiben, auch bei Verwertung νοη Teilen des Werkes, dem Verlag vorbehalten. Bei gewerblichen Zwecken dienender VervielfaItigung ist an den Verlag
gemaB § 54 UrhG eine Vergίitung zu zahlen, deren Hohe mit dem VerIag zu vereinbaren ist..
© Β.
G. Teubner, Stuttgart 1985
Printed ίη Germany
Gesamtherstellung: Hain·Druck GmbH, Meisenheim/Glan
PRAEFATIO. Cum
fortunae
quodam
benefieio
contigisset,
ut
IOANNES TSCffiEDELIUS, vir doctissiιnus, codieem U.r
b i na t e m 102, librum ant.iquissίmum, memn in
accuratissiιne
comerret,
tanto
magis
mea
usmn
sententia
eo inclinavit, ut annotatio quaedam critica huic volu mini
adderetur,
quod
et
nate
Tschiedelii
cura
et
ea,
scripturis codicis memoratu
quae
eX
diligentia
libro
Urbi
eήOtata
erant,
digniB ilιfra quidem adie
ctis optiιne repraesentari poterant neql1e de legibus, secundum quas Polybii verba ίn libris tradita videntur esse examina,nda et corrigenda" el-at
disputandwn,
postquam
uberi.us fusiusque mihi cmn
in
praefationibus
voluminis primi et secundi meae editionis Polybianae tum ίη annalibus Flec)reiseni (1884, 111S8.; 1889, 133ss. 6.71ss.; 1890, plurimis
e:xposui.
Sed,
833s8.) de Polybii eiooutione ηθ
ann{}tatio
nostra
critioa
finibus latioribus circumscriberetur, enixe operam de diιnus, ut res leviores omitteremus et tantummodo quodammodo
augeremus et suppleremus
ea,
qUa\:)
in
editione Hult'Schii, viri amici8simi, facile possent· repe riri. Quae cum ita sint, quadam necessitate nos sumus coacti in annota,tione critica, iisdem notis et compendiis uti, qua,e adhibet Hultschius.
Sτιnt autem notae hae:
F : Urbinas 102 (ν. praef. Ι 70) ab Ioanne Tschie delio meum in usum collatus. Fl : prima manus
PRAEFATIO.
IV
F2 : secunda manus
Iι's : tertia manus.
Ff : manus recentes. S : codices
recentes
praef. Π
D
G Η Κ
Εχ
52 s.)
a
Schweighaeusero
collati
vel omnes vel complures
iis singuli sunt afferendi:
Augustanus, nunc Monacensis
Mediceus R·egιus • D
Ε
j
Υ.
Ι).
(v.
praef. Π
58 .
Regius L Oxoniensis Praeterea nonnull is locis verba erant facienda de
codicibus recentibus Regiis F et G, Vesontino, Tubin gensi v. Ι c. , quos omnes excussit Schweighaeuserus.
(v.
(
)
t. Π ρ. Xss. . Μ Vaticanus
Ν Ο Ρ
Q U
)
73
palimpsestus saeculi
(v.
Heysio editus Monacensis Monacensis
praef. Ι
68)2).
Χ,
ab
267 Ι saeculi XVI, ab Hultschio185 J coHati.
Peirescianus, nunc Turonensis, saeculi
Χ,
a.
Wollenbergio in usum Hultschii collatus. Escurialensis Ι, Ω, 1 1 saeeuli XVI et a.
Carolo Muellero et a Federo excussus. codex Ursini v. infra
(
Ur)
Quotiescunque litterae codicis supra est additum s velut F" , testimonium ηοη est certum, sed ex silentio, ut dicitur.
(
)
1) Quo ti escunque igitur s o l a n'ot a apposita est 8r patet o mnibus ίη r e c en tioribus c o dicibus hanc BCri pturam esse exaratam ; sed cum pra e t e r e a βίΙ a d dita. l e c tio unius v e l p l u rium libr o r u m r e ce.ntiu m, con stat scripturam �riore 1000 allatam o m nibus in c o dici bu s r e c en tiorιbu s ex stare exceptis iis , q u o r u m l e c tio t u m dis e rt e e s t a ddita. Itaque Β ί inveneris in annotatione: αlτιον Β, αΙτΙαν H L, est in propatulo αΙΙτιον in DGK esse scriptum , αΙτlαν in H L. 2) Paginas editionis H eysianae solemus aff erre addito co mpendio Η (= H eysius).
PRΛEFATIO. Cum
v
codicis nota uncis lu.natis est inclu.sa, velu.t
aΙτιανl F (D), scriptu.ra huiu.s libri est quidem eadem
atqu.e codicis antea citati sed aut de rebus ortho graphicis au.t de 10σο, quo sit exaratu.m vocabu.lu.m, du.bitatio est. Ι nota post scriptu.ram addita significat versu.m exeuntem, ante scriptu.ram adiecta versu.m ίη euntem. * significat ίη contextu locu.m corruptu.m, in a.n notatione singu.las litteras erasas. *** sigώfi.cat in contextu. lacunam. significat spatiu.m u.nius litterae in lacuna 1). Ceteru.m adhibemu.s compendia haec: Be Polybiu.s ex recogu.itione Immanu.elis Bekke r i. Berolini 184 4 . Be:rι D e hiatu. in oratoribus Atticis et historicis Graecis ....disputavit Gustavus Eduardus Be n seler Fribergae 1841 (Nu.meri Λrabici additi significant paginas). Β W editoris coniectu.rae. (Βί adiecti sunt nu.meri Romani cu.m Λrabicis coniuncti , velu.t Ι 66, paginae praefationu.m ve1 pήmi vel secundi tomi editionis sigώfi.cantu.r). Οα Polybii ...historiaru.m libri qu.i supersunt. Isaa. σηΒ Cas a u b o nu s ...emendavit. Parisiis 1609. Di Polybii historia. Edidit Lu.dovicus D indorfiu.s. Lipsiae 1866 ΒΒ. (Βί adiecti sunt nu.meri Ro mani cu.m Λrabicis coniuncti, ve1u.t Ι 66, prae fationes volu.minu.m singu.loru.m editionis sigu.i ficantu.r). Hu coniectu.rae Fήderici Hu. ltschii vel in ίΡΒθ. editione Polybii vel alibi prolatae. (Βί adiectu.m est qu.aest. Ι vel qu.aest. Π, intelliguntu.r Qu.ae1) Ιη scriptu.ris codicis Vaticani (Μ) allatis punct& significant litteras singulas, quae nunc obscuratae dispici ηοπ p08sunt. 1·
VI
PR!.EFATIO.
�t�oD.es rolybiana.e ProgrαVlnb des Gymnasiums zu �wickαιι 1859 vel Quaest.iones Polybianae, PIU'S n Pl'ogra1n'Xί� des Gymnasiιums Ζ. ,heil. ΚJ'eu�
Rei
in Dr:esden
1869).
Ioannis Iacobi Re i ske anim.advarsionum a'd Graecos auctores νοl. Ιν, quo Polybii reliquiae pertractantUl·. Lips. 1763. Nmneri Λrabici additi significant paginas . ScΙι Polybii Megalopo1itani historiarmn quidquid superest. Recensuit ... Iohannes Schweighaueser. Lips. 1789 S8. Ur Εχ libris P.olybii Megalopolitani selecta de 1e gationibus... E� bibliotheca Fulvi Ur s i n i. .Δntverpia.e 1582. Soli nmneri Λrabici additi significant paginas; si vero littera α vel b adiecta est nmneris, intelleguntur Fulci Ursini e11H7ndαtiones in Polybium cet. ίη eodem opere inde a pag. 149 binis colmnnis expressae . Va Polybii ... excerpta θΧ collectaneis Constantini Augusti. Porphyrogenetae Henricus Va l e s i u s ... edidit cet. Paris. 16341). Resta.t, ut FRIDERJCO HULTSClIIO' et FRANCISCO POLANDIO, viris doctissimis, quormn alteri amicitiae,
)
(
(
)
alteri affinitatis vinculo fumissimo smn coniunctus, gratias agam quam maximas, quod ea quae modo el'ant typis expressa, diligenter perlegerunt et errata typographica, quae me fugerant, curaverunt expellenda. 1) De ωne)].dationibu8 Schweighaeuserum t. Υ ρ.
S
ΧΥΙ 88.
a nobis allatis
Scribebam Dresdae mense Februario a. MDCOCLXXXXIΠ.
Υ.
FRAGMENTA LI BRI ΝΟΝΙ. 1. ΕΧ PROOEMIO.
Varia bistoriarum genera. Cap. 1. Olympiadum ratio. Epborus. Res gestas exponit Polybius. Cap. Π. A1ia genera consulto omittit. Hoc utilissimum iudicat.
Α. OLΥΜΡ. 142, 1.
2.
RES ΙΤALIAE.
C'ap. ΙΠ. Bellum Hannibalicum. ΑρρίΠΒ Capuam, Hanni bal Appium obsidet. Invictus Romanorum animus. In eqwtatu praecipua vis Hannibalis. Cap. IV. Cur Capuam reliquerit Hannibal. Cap. V. Campanos de consilio ΒΠΟ monet. Hannibal acl portas. C'ap. VI. Consternatio Romae. ΜΟΒ matronarum. Gnaeus et PubliuB cos. Agrum Romanum populatur Hannibal. Cap. νπ. Hannibal recedit ab urbe. Eum persequuntur Romani. Rbegium petit Hannibal. Cap. VIΠ. Res gestae Epaminondae ad Spartam et ad Mantineam. Cap. ΙΧ. Collatae cum rebus Hannibalis ad Capuam et ad Romam. Atella urbs Romanis se tradit. Bomilcar, classi Poenorum praefectus , Tarentinis frustra tentat auxiliari.
3. RES SICILIAE. Cap. Χ. Ornamenta Syracusana Romam translata parum recto consilio Romanoτum. Invidiosum decus Romae. Verum decus Romae. Syracusanis ΒροlίίΒ privat.as domos Ul'bemque exornant. Cap. ΧΙ
4. RES ωBp.ANLΔE. Hasdrubal, Gisconis filius, iniquUB in Indibilem.
ΥΠΙ
ARGUMENTA LIBRORUM. Β. OLΥΜΡ. 142, 2. 5. RES ITALIAE.
Cap. χι.. CXLry). Frumentum a Ptolemaeo petunt Romani. Cap. ΧΠ. Ratio artis imperatoriae. In bello plura dol0 quam aperta vi geruntur. Casus fortuitus. Varia mo menta ad actionem pertinentia. Cap. ΧΙΠ. Silentium. ltinerum intervalla. Conversiones caeli. Locus rei gerendae. Tesserae et signa. Cap. XIV. Tres viae harum rerum discendarum. Temporum rationes nOBse debet imperator. Cap. XV. Partes diei et noctis. Cap. XVI. Ulixis Homerici peritia. Cap. XVII. Arati imperitia ad Cynaetham oppidum.. Oves pellitae. Signa duplicata. Cap. XVIII. Cleomenis error ad Megalopolim. Philippi peccata ad Melitaeam. Cap. ΧΙΧ. Nicias ΑthenienΦΒ turbatur defectu lunae. Sca larum commetiendarum ratio. Cap. ΧΧ. Geometriam nosse debet �erator. Polybii com mentarii tactici. A.rtes praeparatonae. Cap. ΧΧΙ. Varia fortuna Romanorum et Carthaginiensium. Cap. ΧΧΠ. Unus Hannibal ubique omnia gerit. De eiuB natura dissentiunt auctores. Multa contra institutum suum faciunt homines. Cap. ΧΧΙΠ. Agathocles. Cleomenes. Athenienses. Lacedae monii. Philippus. Cap. XXIV. Hannibal varius pro varietate temporum et amicorum.. Hannibal Monomachus saevorum consiliorum auctor. Cap. XXV. Avaritiae accusatur Hannibal. Mago Samnis avarus. Cap. XXVI. Recepta a Romanis Capua cogitur Hannibal multa durius facere.
6. RES SICΠιIAE.
Cap.. XXVIa (ΧΧΙ). Sparta duplo maior Megalopoli. Εχ circuitu urbis ηοη intellegitur magnitudo. Collibus super structae urbes. Cap. XXVII. �entum Romanis traditum. Urbis situs et praestantia� Oognominis urbi fluvius. Hypsas flumen. Templum 10m Atabyήi. Agrigentum colonia Rhodio rum.. Agathyrnenses in ltaliam translocantur.
ARGUMENTA 7.
LIBRORUM.
ΙΧ
RES GRAECIAE.
Cap. XXVIΠ-XXXI. Ch1aeneae oratio ad Lacedaemonios pro Aetolis adversus Macedones. Cap. ΧΧΧΠ-ΧΧΧΙΧ. Lycisci Acarnanis oratio ad Lace daemonios pro Macedonibus adversus Aetolos et Romanos. Cap. XL. Auxilium tardum inutile. Acamanum desperata coniuratio. Cap. ΠΙ Testudines aggesticiae. Porticus. Varius appa ratus oppugnationis. Echinum oppugnat Philippus. Cap. ΠΠ. Ρ. Sulpicius Galba. Dorimachus frustra oppugnat Philippum Echinum obsidentem. Echinenses Philippo s e tradunt. - Aegina a Romanis occupata. Publii erga captivos Aeginetas indulgentia.
8. Cap. ΠΙΠ.
9.
RES ASIAE.
Euphratis natura contraria aliis fluminibus. FRAGMENTA ΙΝΟΕΗΤΑΕ SEDIS.
Cap. XLIV (ΧΧΙ 12. 14). Nullam esse utilitatem amico rum ηοη benevolorum. Particularis historiae inco=oda. Cap. XLV. Varia fragmenta geographica.
FRA GMENTA. LIBRI D ECI MI. Α.
OL ΥΜΡ. 142, 1.
RES ΙΤALIAE.
3.
Cap. Ι. Ora inferioris ltaliae importuosa. Portus Tarenti eorumque opportunitas. Urbis opulentia. Hanc Fabius oppugnat.
2.
RES HISPAN1AE.
Cap. Π. Ingenium Scipionis. Νοη felix solum ille, sed et prudens. Similia Scipionis et Lycurgi instituta. Cap. ΙΠ. Laelii naπatίο de Scipione. Patrem servat Scipio. Cap. IV. Aedilitatem cum fratre petit. Somnium fingit apud matrem. Cap. V. Ambo fratres aediles creantur. Cum diis colloqui videtur Scipio. Blandus est et sagax et industrius. Cap. VI. Milites in Hispania cohortatur Scipio. Μ. Silanus collega Scipionis. Carthaginem Novam oppugnare cogitat. Cap. VΠ . Prudens Scipionis consilium. Tres duces Poe norum. Cap. VIΠ. Commoditates Carthaginis Novae.
χ
ARGUMENTA
LIBRORUM.
Cap. ΙΧ. Prudens Scipionis consilium perperam tribuitur fortunae. Eius epistula ad Philippum. Cartbaginem Ν0vam tendit. Cap. Χ. Situs huius urbis. Aletes metallorum argenti ίη ventor. Cap. ΧΙ Castra Scipionis ad Cartbaginem Novam. Λmbitus urbis. Scipio cohortatur milites. Cap. ΧΠ. ΧΠΙ. Terra et mari oppugnatur Carthago Nova. Cap. XIV. Expugnatur a Romanis. Cap. XV. Saevi mores RomanOl1llIl in expugnationibus urbium. Direptio Carthaginis Novae. Cap. XVI. Praeda aequaliter dividitur. Cap. XVΠ. Probandus hic mos. Captivos curat Scil)io. Naves captae. Cap. XVIΠ. Mago et Senatores capti. Obsides. Uxor Man donii et aliae captivae. Cap. ΧΙΧ. Pecunia capta. Continentia Scipionis. Laelium Romam mittit Scipio. Cap. ΧΧ. Exercitia militaria. Fervent fabrorum officinae. Xenophontis dictum. Tarraconem proficiscitur Scipio.
3.
ΕΕΒ GRAECIΛE ΕΤ MΛCEDONIAE.
Cap. ΧΧΙ. Euryleon praetor Achaeorum. Philopoemenis ίη genium et institutio. Polybii de Philopoemene libri tres. Cap. ΧΧΠ. Philopoemen instituitur a Cleandro. Convictu utitur Ecdemi et Demophanis. Eius ·fortitudo et mode ratio. Praefectus equitum. Cap. ΧΧΙΠ. Equitum exercitatio. Cap. XXIV. Dux exercitus ubique adesse debet. Demetι-ii Phalerei dictum. Cap. XXV . Res Aetolorum. Fragnιentum orationis adver sus Romanos. Cap. XXVI. Nemea. Philippus .Λrgis lascivus. Progι'essu aetatis in Υίιϊβ incidit.
4.
ΕΕΒ ΛΒΙΔ.Ε.
Cap. XXVΠ. Mediae provinciae praestantia. Equorum fel'ax regio. Ecbatana. Magnificentia regiae. Aenae templum. Cap. XXVIΠ Adversus .Λrsacem per deserta pergit Λnιϊo chus. Persarum lex de aquaeductibus. Puteos corrum pit .Λrsaces. Hecat�mpylon venit Antiochus. Cap. ΧΧΙΧ. In Hyrcaniam pergit. Cap. ΧΧΧ. Labi mαι:ιtis transitus. Cap. ΧΧΧΙ. In Hyrcaniam descendit A.ntiochus. Tambrax oppidum. Syrincam, caput Hyrcaniae, capit A.ntiochus.
ARGUMENTA LIBRORilll.
χΙ
Β. OL ΥΜΡ. 142, 4. 5. RES ITALIAE.
C'<φ. XXXl I.
Consules ίη insidias incidnnt. Cadit Mar cellus sua impl·uςlentia. Hunc mprtuum videre cupit Hannibal. Ιη Care faciendum pericu!um. Cap. ΧΧΧΙΙΙ. Hanniba!is prudentia. Cataractae portarum.
6.
RES HISPΑ},,'1ΑΕ.
Cap. XXXIV. Edeco Romanis se tradit. L'ap. XXXV. Indibilis et Mandonius deserunt Poenos. t'ap. ΧΧΧΥΙ. Difficilius est victοήa recte uti quam νίη cere. Iisdem institutis tuenda ac paranda ίmΡeήa. t:ap. XXXVII. Hasdrubal Scipionem exspectat. Laelius Roma redit. Indibilis Scipioni iungitur. Cap. χχχνπι Scipio rex sa!utatur. Hasdruba! ad Baecu!a. Advenit Scipio. Cap. ΧΧΧΙΧ. Aggreditur Hasdruba!em. Profugit hic PYl'e naeos versus. Cap. XL. Victor Scipio regem se aΡΡeΙΙaή vetat. ΕίυΒ magnitudo animi. Tarraconem l·edit.
7.
RES GRAECIAE ΕΤ MACEDONIAE.
Cap. XLI. Contl'a AtJto!os, Romanos, Attalum Achaei et alii populi ΟΡθτη pctunt a Philippo. In periculis cernitur vir fortis. Socios tuetur Philippus. Cap. XLII. Aeniani sinus oras infestat. Demetriade ho stium conatus obsel·vat. Tisaeus mons. Cap. XLIll. Usus signonlm per accensas faces. Veterum simplex ratio, parum utilis. Cap. XLIV. AenelLe Strategίι:a. Eiusdem ratio signa dan
8. RES ASIil. Cap. XLΥΙΠ. Aspasiacae. Oxus flUViU8. Cataracta. Flumen terram 8ubit. Cap. XLIX. ΤaΡuήa. Aήus amnis. Pugna Antiochi ad Aήum contra EuHlydemum rebellem. Antiochi virtus. · Fugantur Βactήani. EutJlydemus Zal·jaspam se recipit.
χπ
ARGUMEN'fA LIBRORUM.
AH. GU MENTUM LIBRI υΝΟΕΟΙΜΙ. Cap. ι...
1. ΕΧ PROOEMIO. Exponit Polybius, cur a praefationibus abstίnueήt.
Α. OLΥΜΡ. 143, 1. 2.
RES ITALlAE.
Cap. L Hasdrubalis adventu Romani perterrentur. Eius pugna cum Livio et Nerone cos. Vincitur a Romanis. Cap. Π. Mors et laus Hasdrubalis. Cap. ΙΠ. Victoria Romanorum et effusa laetitia.
3. RES GRAECIAE ΕΤ MACEDONlAE.
Cap. ΙΠ 7. De orationibus legatorum. Cap. Ν-νι Legatio ad Aetolos de patJe. Oratio legati Rhodii. Philippi legatorum verba. Cap. VII. Apollinis templum Thermi spoliat Philippus. Lamentatur, quod Attalum deprehendere non Ροtueήt. Cap. VIΠ. Impelitia ducum Achaeorum. Cap. ΙΧ. Philopoemen cohortatur Achaeos. Disciplinam milit.arem restituit. Cap. Χ. Philopoemenis morum simplicitas. Apud suos auctοήtas. Achaeos exercet. Cap. ΧΙ Pugna cum Machanida ad Mantineam. Philo poemenis acies. Cap. ΧΠ. Philopoemen hortatur suos. Machanidae acies. Committitur pugna per Tarentinos. Mercenarii Cap. ΧΙΠ. Pugnae ad Mantineam initium. tYl"annorum fortius pugnare solent. Cap. ΧΝ. Fugantuι' mercenarii Achaeorum. Pl"1ldens con stantia Philopoemenis. Machanidae imΡeήtίa. Cap. XV. Philopoemen reparat damnum. Phalanx Achaeo l"1lm post fossam locata. Lacedaemonii immittunt Βθ fossae. Cap. XVI. Eorum caedes et fuga. Consilium Philopoemenis. Cap. XVII. Machanidae reditum observat Philopoemen. Machanidas a suis exclusus. Cap. XVIΠ. Occiditur a Philopoemene. Achaei capiunt Tegeam et impune pl'aedantur Laconicam.
ΔRGUMENTA Β.
LlBRORUM.
OLYMP.
143,
ΧΙΙΙ
2.
RES ITALIΛE. Cap. XIXa. Causas rerum esse explicandas. Cap. ΧΙΧ. Laus Hannibalis. Imperatoria virtus, nu11a unquam seditio in castris Hannibalis. ΕίυΒ capitale in genium. 5. RES ΕΙΒΡΑΝΙΑΕ. Cap. ΧΧ. Hasdrubal ad Ilipam. M.lunium mittit Scipio ad Colchantem, regulum Hispaniae. Sociis Hispanis dif:fidit. Cap. ΧΧΙ. Magonem et Massinissam repellit. Velitationes. Cap. ΧΧΙΙ . Strategema Scipionis. Hasdrubalem aggreditur. Cap. ΧΧΙΠ. Sollertes eius motus. Cap. XXIV. Pugna ad llipam. Hasdrubal fl1gatur a Sci pione. Aviditas militum punita. Cap. XXIVa. Responsum quod Scipio dedit ipsum ad quietem cohortantibus. Eil1sdem cum Syphace colloquium. Hac de re Hasdrubalis verbum. Cap. χχν-XXVΠ. Seditionem sedat Scipio. Cap. XXVIΠ. ΧΧΙΧ. ΕίυΒ oratio ad seditiosos. Cap. ΧΧΧ. Νecantur auctores defectionis. Ceteris venia datur. Cap. ΧΧΧΙ . Adversus Indibilem suos hortatur Scipio. Cap. ΧΧΧΙΙ . Bellum cum Indibili. Cap. ΧΧΧΙΠ. Pugna prope Iberum amnem. Clades et fuga Indibilis. Victor Scipio Romam redit. 4.
6. RES ASIΛE. Cap. XXXIV. Euthydemus rex Bactrianorum pacem petit. Teleas Antiochi legatu8. Demetrius Euthyn.emi filius. Pacem init Antiochl1s. Indiam petit et Sophagasenum. Victor domum redit.
.A.RGUMENTU M LIBRI DUOD ECIMI. 1. RES AFRICAE. Cap. 1. Varia fragmenta geographica. Cap. Π. Lotus arbor. 2. ΤΙΜ.ΑΕΙ DE AFRICA ΕΤ CORSICA ERRORES. Cap. ΠΙ. Africae fertilitas. Animalia. Timaei levitag Animalia Corsicae. Cap. IV. Tuba greges convocant in Corsica. Bucina utuntur subulci in ltalia. Porcorum mira copia in ea regione. Bucina convocantur greges.
XIV
ARGιTMENTA LmRORUM.
8.
DE ALllS ΤΙΜ.ΑΕΙ ERRORmus.
Cap. IV". T�;mere Timaeu8 accusat Epholw:n et Tbeo pompum. Cap. IVb. Puerilis eiusdem narratio de Romana consue tudine ante urbem sacrificandi equum. Oap. ΙΥα. In rebus Libycis et Sardicis et praesertim in Italicis malus historicus. Rerum inquisitionem prorsus neglegit. Cap. IVd. Vel eorum locorum, in ql1ibus natus est, igna rus deprehenditur. Ri(liculus eius error de Arethusae fonte.
4.
DE
ΤΙΜΑΕΙ
ERRORmus COMMISSIS DE REBU& LOCRENSIUM.
Cap. V. Polybius bene meritus de Locrensibus. Dissensu8 Aristotelis et Timaei de origine Locxensium. Centum familiae. Phialephoros. Cap. VΙ Foedus subdolum cum Siculis. Sel'vis olim non usos Graecos contendit Timaeus. Cap. VI". Adversus hanc Timaei sententiam Aristotelis contrariam defendit Polybius. Cap. VIb. Huius rationes exponit , et quae causa fuerit Locrensibus demigrandi. Cap. VII. Partium studiosus Timaeus. Nimius in vituperando. Cap. VΠI. Aristotelem insectatur. Cap. ΙΧ. Timaei rationes de Locris. Cap. Χ. Expenduntur hae rationeR. Cap. ΧΙ Miram diligentiam ostentat 'fimaeus. Monumenta publica crepat. Consulto fuse de Timaeo agit Polybius. Cap. ΧΙ". Timaeus quilibet alius scriptor quam historicus habendus. Cap. ΧΙΙ. Veritas lumen historiae. Duo genera mendacii. Cap. ΧΙΙ". Voluntario mendacio maxime obnoxius Timaeus. Cap. XΠb. Explicatio proverbii , Locrensium promissiones. Cap. XIIc. Timaeus sua ίΡΒθ vitia in aliis historicis vituperat. Callistheni conviciatur, Demosthenem autem et ceteros eiusdem aetatis oratores laudat. Cap. ΧΠΙ. Timaei in Democharem convicia. Hunc de fendit Polybius. Archedicus comicus. Demochares per strinxit Demetιium Phalereum. Limax in pOm!J3,. Asiui in tbeatro. Cap. XIV. Decorum in omnibus οbselΎandum. Diffi dendum gerroni. Cap. XV. Timaei in Agatboclem convicia. Defenditur Agathocles, Praeclare facta tacere non debet scriptor.
ARGUMENTA LIBRORUM.
χν
Contro Cap. XVI. Leges Locrensium auctore Zaleuco. versia de servo. Lex Zaleuci de rei vindicatione. Cosmo polis maior magistratus Locrensium. Alia lex Zaleuci dicere laqueo de co110 suspenso.
5. DE CALLISTHENIS IMPERITIA. Cap. ΧΥΠ-ΧΧΠ .
6.
•
Ca11isthenis imperitia rerum militarium.
DE ΤΙΜΑΕΟ IΠSTORICO.
Cap. XXill. Ephorus et Callisthenes vindicantur a Timaei conviciis. Timoleontem laudibus effert Timaeus. Cap. XXIV. Homerus heluo iudice Timaeo. Aristoteles catillo. Timaei leve et morosum ingenium. PraesenH abest et videns ηοη videt. Cap. XXV. Phalaridis taurus Carthaginem translatus • .Agrigenti fuisse illum negat Timaeus. Historici huius imperitia. Cap. XXV". Qui ίη historia semel de industria mendax deprehenditur, nulla fide dignus est. Mos Timaei ίη concionibus aut legatorum orationibus tractandis. Νοη q uae reapse dicta sunt scribit, sed quae dici debuerant. Cap. XXYb. Historici proprium officium est revera habitos sermones et rerum causas pernoscere. Prae his falsas argumentationes et verbosas orationes nectit Timaeus. Cap. XXVo. Alios accusando auctoritatem. sibi comparat Timaeus. Idem Stratoni physico accidit. Alios repl'e hendere perfacile, ipsum culpa carere perarduum est. Cap. XXVd. .Athenis residens Timaeus ίη antiquorm;n com mentariis legendis tempus contrivit. Historiae et medi cinae collatio. Tres medicinae partes. Alexandriae dua;e medicorum sectae, Herophilii et Callimachii. Cap. XXVe. Tripartita similiter historia. Ad bene scriben (lam historiam ex libris materiam colligere ηοη satis est. Cap. ΧΧΥΙ. Huius rei exemplo sunt Ephorus et Theopompus et praesertim Timaeus. Cap. XXVg. Qui rerum narratarum experientia carent historici, legentibus prorsu8 inutile8. Cap. XXVh. Timaeus, reτηm ίmperitus, quod ipse fatetur. ΝίΒί omnes, praecipuas tamen artes et facultates proprio opel'e pl'ofiteri debent historici. Cap. ΧΧΥί. Apud Homerum magna rerum cognitio. Con CiOnibU8 et orationibus in historia male utitur Timaeu8. Cap. XXYk. Quomodo tractandum sit id genus dicendi, exponit Polybius. Cap. XXVI. .Ad confirmandam sententiam exempla ex Τί-
ΧΥΙ
ARGUMENTA LmRORUM.
maei historia depromit. Verba deridet, quibus ad sena tum Gelae loquentem TimaeuB Hermocratem inducit. Scholastica prOrSUB et puerilis oratio. Cap. XXVI". Non minUB ridicwa Timoleontis apud eun dem ad Graecos adhortatio. Cap. XXVIb. Sicwos et praesertim Syι-acusanos supra Graecos omnesque etiam homines extollere gestit Ti maeus. Cap. XXVIo. Tam fatuo histOlico idem accidit , quod in Academia eloquentiae studiosis. Cap. XXVId. Mirabilium rerum narratione falsam sibi ad mirationem Timaeus conciliat. Nimia eiusdem ostentatio et superbia de coloniarum descriptionibus. Cap. XXVIe. In his ipsis errores eius demonstrati sunt. Studiosis nocet magis quam prodest eius commentariol'Um studium. Cap. XXVIf. Tinιaei pragmatica historiae pars θΧ omni errorum colluvie concreta. Cap. XXVΠ. Oculi certiores testes auribus Heracliti dictum. Commodius θΧ libris discitur, certius θΧ proprio usu. Ιη hanc sententiam conveniunt Ephorus , Theopompus, Homerus. Cap. xxvm. Platonis dictum applicatur historiae. Im merita Timaei fama. Laus Ephori. Ne eius libros com pilare videatur Timaeus, his ceterisque obtrectat. Cap. XXVΠI". Qui Ρrο;ι?ria e�erientia nan'at, il1is longe praestat qui res ah aliis traditas tractant.
ARGU MENTU M LIBRI TERTII DECIMI. OLΎMP. 1.
143, 4.
RES GRAECIAE ΕΤ MACEDONIAE.
Cap. Ι". Aetolis obaera.tis leges scribunt Dorimachus et Scopas. Cap. 1. His resistit Alexander. Cap. Π. Scopas Alexandriam Βθ confert. Inexplebilis eius cupiditas. Hydropicis comparatur. Cap. m. Dolus rege indiιpιus. .Qlim aperte, non dolo, ge rebantur bella. EiuB rel vestigium apud Romanos. Cap. IV. Heraclidem adversus Rhodios subomat Philippus. Vita et mores :Heraclidis. Cap. V. Heraclides fallit Rhodios. Veritas triumphat de mendacio. Damocles.
ARGUMENTA LmRORUM.
XVΠ
Cap. VI. Nabis succedit Machanidae. Saevit Lacedaemone. Cap. VΠ . Novum t01'IIlenti genus. Apega, Nabidis uxor. Cap. VIΠ. Nabidis latrocinia. Origo belli cum Achaeis. 2.
Cap.
ΙΧ.
Cap.
Χ.
ΗΕΒ .ASIAE.
Gerraeis libertatem concedit Antiochus.
3. VΑΗΙΑ FRAGMENTA GEOGRAPffiCA. Loca Italiae , Graeciae, Thraciae, Dlyriae.
ARGUMENTUM LI BRI QUARTI D ECIMI. Cap. Ι". Auctoris libro tractat.
1. ΕΧ
PROOEMIO.
prooemium.
Acta
anni
ηηίηΒ
hoc
OL ΥΜΡ. 144, 1. 2.
ΗΕΒ Α ΒΟΙΡΙΟΝΕ ΙΝ AFRICA GESTAE.
Cap. Ι Scipio in Africa. Uticam obsidet. Syphacem 1'e conciliari sperat. Hostium explorat castra. Syphacem legationibus ludit. Castra Hasdrubalis et Syphacis. Cap. Π. Molitionem adversus Uticam simulat Scipio. Binιπl pe, legatos cum Syphace agit. Abrumpit legat.iones. Cap. m. Syphax deliberat cum Hasdrubale. Dolum parat Scipio. Vesperi signa concinunt apud Romanos. Cap. IV. Castra hostium incendit Scipio. Cap. V. Idem. (;um paucis effugiunt Syphax et Hasdrubal. Cap. VI. Victor Scipio ίη castra redit. Consternatio Poeηorιιm in urbe. Deliberant de ,ebus praesentibus. Sy phax Abbam se recipit profugosque colligit. Cap. VΠ. Poeni reparant vires. Celtiberi opportune ad veniunt. In Magnis campis castra ponunt Poeni. Cap. VIΠ. Scipio obviam it hostibus. Proelio vincit ίη Magnis campis. Celtiberi omnes pereunt. Cap. ΙΧ. Laelius et Massinissa persequuntur Syphacem. Scipio subigit oppida. Extrema Poenorum consilia. Cap. Χ. Tunetem occupat Scipio. Eius classem aggredi untur Poeni.
xvm 3.
ARGUMENTA LmRORUM.
RES AEGYPTI GESTAE INDE ΑΕ OLYMP.
141, 4.
Cap. ΧΙ. Agathocles assentator ptolemaei Philopatoris. Olino ptolemaei Philadelphi amica; Agathoclea, Philo IJatoris. Cap. ΧΙΙ. Res Aegypti duodecim annorum complexus est Ηοο in libro nal1.·at res ptolemaei et Arsinoes. auctor.
ARGUMENTUM LI BRI QU1NTI DECIlVII. OLΥΜΡ.
144,
2.
1. RE8 ITALIAE ΕΤ AFRICAE. Cap. 1. Romanis Poeni annonam intercipiunt. Legati 8οί l)iOnis ad Poenos. Cap. Π. Legati violantur in reditu. Cap. m. Novum belli initium. Hannibal ίη Africa. ΤΥ chaeuB Numida. Cap. rv. Oppida subigit Sciplo. Massinissam revocat. Legati Roma redeunt. Poenorum legatos incolumes di mittit Βοίρίο. Cap. V. Zamam abit Hanniba1. Εί speculatores l'emittit Scipio. Colloqui cum Scipione cupit Hannibal. Oastl'a ad Naragara. Cap. VI. νπ. Colloquium Hannibalis cum 8cipione. Han nibalis oratio. Cap. vm. Responsum 8οίρίοηίΒ. Cap. ΙΧ. Irrito colloquio proelio rem cernunt. ΑοίθΒ 8οίpionis. Cap. Χ. Hortatur suos Βοίρίο. Cap. ΧΙ Acies Hannibalis. HOl·tatur suos. Cap. ΧΠ. Pugna ad Zamam. Cap. xm. xrv. Pugna Scipionis cum Hannibale. Vincit Scipio. Cap. XV. ΠΙ Hannibal "ictus ηοη sua culpa. Cap. ΠΠ. Legatis Poenorum respondet 8οίρίο. Cap. xvm. Leges pacis. Cap. ΧΙΧ. Pacem suadet Hannibal. Pacis leges accipiunt Poeni.
2. RES MAOEDONIAE ΕΤ GRAECIAE. Cap. ΧΧ. Res Philippi. Oum Antiocho coniurat contl'a Ptolemaeum. Ιη eOl'Um caput recidit exit,ium. Cap. ΧΧΙ. Μοll? :1; ξ\'οras, Cianol'Um dema�o�us. Οίο pel' do ΙΙllη poHtαι' Pni.ιippus. Homines bl'UtlS lncautiol'es.
ARGUMENTA LIBRORUM.
ΧΙΧ
Cap. ΧΧΠ. Perfidia odiosum Βθ reddit Philippu �. Cap. ΧΧΙΠ. Dolosa legatio ad Rhodios. Deprehenditur dolus. .Aetolos nuper conciliatos denuo offendit Philippus. Pl1.1siae gaudium ίη mo!estiam conversum. Cap. XXIV . Thasum in deditionem recipit Philippus. Plel-i que reges, dum imperium suscipinnt, libertatis nomen cunctis ostentant.
3.
RES AEGYPTI.
Cap. XXIV&. Per narrandi rationem, qna utitur auctor, saepe fit, πΙ finis prius quam initinm dicatur. Cap. χχν. XXVa. Sosibius fa!sus tutor ptolemaei Epiphani�. Agathoc!es fa!sus tutor et perditns minister. Agathoc!ea. Tlepolemus. Cap. χχνι". Dinonem, Dinonis filinm, interficit Agathocles. Cap. XXVI. Se et pnpillnm regem commendat Macedoni bus. Eius oratio ad Macedones. Qιιi rident eum. Tle polemus commeatuum dominus. Cap. XXVΠ. Tlepolemi socrus indigne tractata. Incertus consilii Agathocles. Moeragenes, Tlepolemi amicu s , in eo est, nt flagris caedatur. Cap. XXVIΠ. Miro modo evadit. Macedones concitat ad versus Agathoclem. Cap. ΧΧΙΧ. Seditionem parant milites. Oenanthe mater Agathoclis. Cap. ΧΧΧ . Tumu!tus A!exandriae. Agathoc!es ίη syringem Βθ recipit. Mn!ieres et pueri noctu disc ιιrrunt cum viris. Cap. ΧΧΧΙ. PupiJlum regem ab Agathoc!e poscunt Mace dones. Animulam deprecatur Agathocles. Aristomenes, vilis adnlatorj dein sollers regni administer. Int<Jrcedit pro Agathocle. Agathoc!ea ubera exserit. Cap. ΧΧΧΠ. Puer rex traditur populo. Sosibius regi et regno prospicit. Agathocles et Agathoc!ea rapiιιntur acl supplicium. ('ap. ΧΧΧΠΙ . Necantur Phi!o, Agathocles, Nicon , Aga thoc!ea. Oenanthe , Philammon. Cap. XXXIV. Nihi! mirum ίη casu Agathoc!is , qui nulla virtute fuerat insignis. Cap. χχχν. Acc essoria disputatio narrationi subicienda ίη magnorum virorum histo ria: quales Agathoc!es Siculus et Dionysius. Cap. XXXVI. D iutius immorari narrationi calamitatum nec uti!e est nec iucιιndum. Res exaggerare est homi num ignorantium.
4. RES ASIAE. Cap. XX:XVΠ.
Antiochus exspectatione hominum inferior.
χχ
ARGUMENTA LIBRORUM.
A-RGUMENTUM L1BRI ΒΕΧΤ.Ι DECIMI. Α. OLΥΜΡ. 144, 3.
1. RES MACEDONIAE.
Cap. Ι. Pergamenen regionem vastatPhilippus. In templa et ΙυΙ:ΟΒ deorum saevit. Zeuxis Lydiae ab Antiocho praefectus. Cap. Π. Philippi classem persequitur Attalus cum sociis Rhodiis. Theophiliscus dux classis Rhodiae. Pugnae signum dat Philippus. Cap. !Π-ν. Pugna navalis ad Chium. Cap. VI. Attalus victor, perPhilippum interclusus a suis, aegre evadit Erythras. Philippus victus regiam victoris navem capit. Rhodii Chium redeunt. Ca'(>. VΠ. E:ritus pugnae navalis ad Chium. Cap. VIΠ. VictusPhilippus victoriam sibi vindicat. Gra vissima eius clades. Cap. ΙΧ. Laus Theophilisci Rhodii. Cap. Χ (1" Ib). Post proelium ad Laden licueratPhilippo Alexandriam usque na�are. Plerique homines magna concupiscunt, ώhil perfίclunt. Cap. ΧΙ Prinassum obsidetPhilippus. Cap. ΧΠ. Iasi urbis situs et origo. Diana Cindyas nun quam compluitur. Theopompi levitas. In narrandis mirabilibus modus tenendus. 2. REB GRAEOIAE. Cap. ΧΙΠ. Nabis, Lacedaemoniorum tyrannus, Messenen proditione capit. Zeno et Antisthenes Rhodii , historici Cap. XIV. XV. illustres. Dissentiunt a Polybio de pugna navali ad Laden. Cap. XVI. XVII. De θχΡθαιΙίοηθ Nabidis adversus Mes senen. Cap. XVIΠ. ΧΙΧ. De pugna ΑηΙίοcω et Scopae ad Pa nium (01. 145, 2. Α. Urb. 556). Cap. ΧΧ. Stilum colens Zeno negle:rit res. Ad Zenonem scripsitPolybius. 3. RES ΑΕαΥΡΤΙ Cap. ΧΧΙ. Tlepolemus administrator Aegypti. Pecuniae regiae prodigus. Superbia tumens.
ARGUMENTA LffiRORUM.
πΙ
Cap. ΧΧΠ. Sosibius, SOBibii filius, sigilli regii CUStOB. Pto leIl1aeus, Sosibii filius, ex aula Macp.donica redux spernit Alexandrino8.
Cap.
XXΠa
4. (χι.).
RES SYRIAE.
Gazensium fides in Ptolemaeum.
Β.
OLYMP. 144, 4.
5. RES ITALIAE.
Cap. ΧΧΙΙΙ. Laetitia Romanorum finito bello Punico. phax in triumpho ductus.
Cap.
6. RES MACEDONIAE ΕΤ GRAECIAE. XXIV. Ρ. SulpiCiUB cos. Philippus Bargyliis.
Sy
Hiemat in Caria. Raptu vivit luporum ritu. Cap. XXV. Attalus invitatur Athenas. EodeIl1 veniunt legati Romani et Attalus. Honores huic habiti Athenis. Tribus Attalica. Cap. XXVI. Concionem per epistulam alloquitur Attalus. Eius epistula ad populum Atheniensium. Cap. XXVΠ. Philippo bellum indicunt Romani in gratiam Attali et Graecorum. Legati Romanorum ad Antiochum et Ptolemaeum. Cap. XXVIΠ. Bellum generose suscipit Philippu-s. Eius dem constantia. Cap. ΧΧΙΧ. Abydum petit. Huius urbis situs. Freti Her culei cum freto ad Abydum comparatio. Portus Abydenus. Cap. ΧΧΧ . Abydum oppugnat Philippus. Deditionis con ditiones respuit. Cap. ΧΧΧΙ. Desperata consilia Abydenorum. Cap. ΧΧΧΙΙ . ΧΧΧΙΠ. Phocica desperatio. Desperatio olim AcarnanuIl1, nunc Abydenorum. Cap. XXXIV. Legatus Romanorum ad Philippum. Abydo. potitur Philippus. Abydeni se ίΡΒί interimunt. Cap. XXXV. Legatio Achaeorum et Romanorum ad Rho dios de pace cum Philippo ineunda. Cap. XXXVI. Philopoemenis strategema adversus Nabidem. Litterae ad urbes Achaicas datae. TegeaIl1 subito con veniunt Achaei. Cap. XXXVΠ. Successus strategematis. Nabidis II1ercenarii caesi ab Achaeis. Scotitas. Pellene. Cap. XXXVΠI. Philippus Achaeos concitat adversus Ro manos.
ΧΧΙΙ
ARGUMENTA LIBRORUM.
7. RES ASIAE. Cap. ΧΧΧΙΧ. Scopas dux Pwlemaei recipit Iudaeam. Victo Scopa Antiochus potitur Palaestina. Hierosolyma.
8. FRAGMENTA INCERTAE SEDIS. Cap.
XL. Fragmenta geographica .
.A. RGUMENTUM LIBRI DUOD EVI GESIMI.
Α. OLYMP. 1. RES MA.CEDONIAE
1 45,3. ΕΤ GRAECIAE.
Cap. Ι (Χνπ 1). Τ. Quinctius et socii conveniunt CUm Philippo ad Nicaeam. Colloquium Titi et l'hilippi. ΤϊΗ postulata. Cap. Π (ΧΎΠ 2). Postulata Attali, Rhodiol'um, Achaeol'um, Aetolorum. Oratio Alexandri Aetoli adversus Phi CaI! ' m (ΧΎΠ 3). lippum. Βρο Cap. IV (ΧΎΠ 4). Cum Aetolis disceptat Philippus. lium de spolio capiunt Aetoli. Cap. V (ΧΎΠ 5). Quid sit hoc, declarat Philippus. Cum Aetolis expostulat. Cap. VI (ΧΎΠ 6). Rhodiis et Attalo respondet; mox et Achaeis. Cap. ΎΠ (ΧΎΠ 7). Scriptas conditiones petit. Titi iocus in Philippum. In posterum dllfertur colloquium. Cap. vm (ΧΎΠ 8). Sero venit Philippus. Seorsum cum Tito colloquitur. Eius conditiones. Cap. ΙΧ (ΧΎΠ 9). Im:probantur a sociis. Colloquium ad Thronium. Re8 reic�tur ad senatum Romanum. Cap. Χ (ΧΎΠ 10). Indutiae dantur Philippo. Legati mit tuntur Romam. Cap. ΧΙ (ΧΎΠ 1 1). Graecorum legati ad senatum Roma num. Compedes Graeciae. Philippi legati. Continuatur bellum cum Philippo. Cap . χπ (ΧΎΠ 12). I.ιuinctio prorogatur imperium. Cap. ΧΙΠ (XVΠ 13). Proditoris nomen non temere con ferendum. Aristaenus non fuit proditor. Cap. XIV (ΧΎΠ 14). Demosthenes multos inιmerito prodi tores nominavit. Iniquus Demosthenes.
ARGUMENTA LIBRORUM.
ΧΧΙΙΙ
Cap. χν (XVΠ 15). Quis vere proditor. Proditorum mer ces. Stolidissimum animal homo. Cap. ΧνΙ (XVΠ 16). Attali merita ίη Sicyonios, honoribus repensa. Cap. XVΠ (ΧνΙΙ17). Nabis pot.itur Argis. Apegae crude litas. Attalus. Cap. XVΠI (1). Romani milites vallos gestant in itinere. Praestat vallum Romanorum vallo Graecorum. Cap. ΧΙΧ. Π (Π. ΠΙ). Titus et Philippus in Thessalia. Cap. ΧΧΙ (IVΊ. Initium proelii ad Cynoscephalas. Cap. ΠΠ (V). Aetoli fortitel' pugnant. Cynoscephalae tumuli. Cap. XXIΠ-XXV (νΙ-ΥΊΠ). Proelium ad Cynoscephalas. Cap. ΧΧΥΙ (ΙΧ). Philippus victus a Τ. Quinctio. Cap. XXVΠ (Χ). Fugit rex Macedonum. ΕίηΒ castra spo liant Aetoli. Exitus proelii ad Cynoscephalas. Cap. xxvm (ΧΙ). Comparatio Inilitiae Macedonicae cum Romana. Cur Romani palmam omnibus praeripiant. Han nibal quibus rebus superaverit Romano8. Pyrrhi Inilitia. Cap. ΧΧΙΧ (ΧΠ). Phalanx densata. Sarisae phalangis. Cap. ΧΠ (Xill). ΗηίηΒ aciei vis propria. Cap. ΧΧΧΙ (XIV). Phalangis inco=oda. Cap. ΧΧΧΙΙ (XV). Romana acies praestat phalangi. Cap. ΧΧΧΙΠ (ΧνΙ). In Macedoniam se recipit Philippus. Chartas regias cremari iubet. In adversa fortuna re slpiscit. Cap. ΧΧΧΙΥ (ΧΥΙΙ). Aetolorum avaritia et iactantia. Phi Ερρο indutias concedit Quinctius. Aetolis suspecta Titi integrit as. Cap. χχχν (χνπι). Romanorum abstinentlam defendit. Polybins. L. Aemilii et Ρ. Scipionis ex.emplum. Cat) . XXXVI. ΧΧΧΥΙΙ (ΧΙΧ. Π). Titi et sociorum collo quium de pace Philippo danda. Cat). xxxvm (ΠΙ). Colloquium cum Philippo ad Tempe. (;,ψ. ΧΧΧΙ Χ (ΧΧΙΙ). Origo belli cum Aetolis et cum Αη tiocho. Pacem cum Philippo maturat Quinctius. C'ap. XL (ΧΧΠΙ). Dolosi suis artibus capti. Epicharmi (lict.uιn.
Cap. XLI".
2.
RES ASIAE.
Antiochus prohibetur praeternavigare. Eidem opportuna Ephesns. Cap. ΠΙ (XXIV). Attali regnum virtute partum et firma tum. Rhodiorum legatio ad Antiochum.
XXIV
ARGUMENTA LIBRORUM.
Β. OLΥΜΡ 146, 4. .
3. RES ITALIAE. Cap. XLll (XXV). Μ. Claudius Marcellus CΟθ. Frustra im pedire conatur pacem. Cum Achaeis foedus non convenit. 4. RES θR.Δ.EOIAE. Cap. XLm (XXVI). Boeoti ingrati in Titum. Brachy11as Boeotarcha. Cap. XLIV (XXVΠ). Senatusconsultum de pace cum Philippo. Cap. XLV (XXVIΠ) . Aetolorum ql1erelae. Quinctius deli berat cum decem legatis a senatu missis. Corinthus Achaeis redditur. Plures urbes retinent Romani. Cap. XLVI (ΧΧΙΧ). Ludi Isthmici. Senatusconsultum de libertate Graecorum per praeconem pronunciatur. Cap. XLVΠ (ΧΧΧ). .Δntiochi legatis respondet Quinctius. Res Graeciae ordinat. Cap. XLvm (ΧΧΧΙ). Legati Romani varias in partes. Cn. Cornelius convenit Philippum et Aetolos. Cap. Cap. Cap. Cap.
5. RES ASIAE. .Δntiochum convenit L. Corneliu&. L (ΧΧΧΙ)ΙΙ . Postulata Romanorum. LI (XXXIV). .Δntiochi responsum. Lll (XXXV). Smyrnaeorum et Lampsacenorum legati.
XLIX (ΧΧΧΠ).
6. RES .ΔΕθΥΡΤΙ. Cap. Lm (XXXVI). Scopas res novas molitur. Vocatnr a(l regem. Cap. LIV (XXXVΠ). Condemnatur et necatur. Cruciatus necatur Dicaearchus. Cap. LV (XXXVIΠ) . Scopae rapinae. Charimortus. .Δna cleteria regis. Polycrates, Cypri administrator. Ptole maeus Megalopolita. ARGUMENTU M LIBRI U NDEVI GESIMI.
Α. OLYMP. 146, 1.
Cap. Ι 1.
1. RES ITALIAE. Cato in H ispania muros nrbium diruit.
Β. OLΥΜΡ 146, .
2.
2. RES θR.Δ.EoIAE. Cap. Ι 2. Ingens be110 Punico captorum numerus ab Han nibale venumdatorum.
F R A G ME N T A L I B R I ΙΧ.
Ι. ΕΧ PROOEMIO. Hu.
Β•.
Α{ μεν ο{ιν έπιφανέσταται ΠQάξεις τών -όπό της 1 605. ΠQοειQημέvης ολυμπιάδος πεQιληψfrεισώv καl του τεΤQαετους διαστήματος, Ο φαμεν δείν ολυμπιάδα 5 νομίζειν, slIjlv α{Ίται ' πεQl δν ήμείς έν δυσ� βυβλίοις πεΙQαι16μΜrα ποιείσ&αι την έξήγηι1ιν . οvκ &γνοώ δε 2 δι6τι συμβαίνει την ΠQαγματείαv ήμών Εχειν αvστη Q6v τι καl ΠQός εν γένος &ΚQοατώv oIκειoiΊσ&αι κα� ΚQίvεσ&αι δια τό μονοειδες της συντάξεως. ο{ μεν 3 10 rCtQ lΧλλoι συγγQαφείς σχεδόν απαντες, εΙ δε μή γ' , ο{ πλείους, πάσι τοίς της {dΤΟQίας μέQεσι lQdJftEVOIι πολλους έφέλκονται ΠQός Εντευξιν τών -όπομνημάτων. τόν μεν rCtQ φιλήκοον δ γενεαλογικός ΤQ6πος έπι- 4 σπάται, τόν δε πολυΠQάγμοvα καl ΠΕQΙΤΤΟV δ πεQl τας 15 &ποικίας κα� κτίσεις καl συγγενείας, κα&ά που καl παQ' 'Εφ6Qψ λέγεται , τον δε πολιτικόν δ πεQl τα?;
66 11.
2 F Ιοl. 123 r, praemis80 titulo ποϊ.υ{3ίου * * (eraso foκ) του :Β- ϊ.6γου . 3. 4 'Ότι του ΤΕτραΕτους διαστήματος την ΠΕ ρίοδον } excerptoris π:ιΧροδον. depravatum corr. LuchtiUB ρ. 7) όϊ.υμπ:ιαδα φαμ,Εν ΕΙναι Μ 27, 9 Η. 6 inc. Μ 27, 10 Η.: ουκ &γνυιiΊ 9 κρίνEσ�αι] ήρμ,6σ�αι (ex § ο) coni. Naberus MnemoB. 1807, 233 propter hiatum (κα! ήρμ.) intolerabile, Υ. B W Fleckeis. annal. 1889, 683 et 692 POLYB. H:ιST. m. 2
2
ΕΧ PROOEMIO [01. 142, 1].
tJ66. Ο πι;ιάξεις τώυ l.ftvrov κα! π6λεαιυ καΙ δυυαι1τώυ. έφ' δυ ήμεϊ:ς ψιλώς κατηυτηκ6τες και ΠΕΙ;ΙΙ τούτου πε ποιημέυοι τηυ 8ληυ τάξιυ, ΠQος �υ μέυ τι γέυος, άις πι;ιοε'i:Ποv , οΙκε(αις ήι;ιμ6ι1με.ftα , τφ δ� πλε(ουι ftlQEL τώυ &ΚQοαΤώV &ψυχαγώψητον παQει1κεvάκαμεν 5 6 την &νάψναιι1ιν. τtvος δ� XdQLV τ&λλα μέι;ιη της {ι1ΤΟQ(ας &ποδοκιμάι1αυτες cdJτα τα κατα τας ΠQάξεις ΠQοειλάμε.ftα γQάφειν, έν ΕτέQοις fjft'i:V lilQηται δια πλει6ναιν , κεφαλαιαιδώς γε μην ο-όδεν έπέχει κα1 νύυ έμφάι1εαις XdQLV {ιπομνηι1αι τους &κούουτας. 10 Πολλών rftQ κα1 πολλαχώς lξηι;ιι.ftμημέvαιν τά 2 τε πεQΙ τας γενεαλογ(ας κα! μύ.ftΟ1Jς καΙ ΠΕΡΙ τας 2 &ποικtιχς, έτι δ� συγγΕνΕ(ας καΙ ΚΤ(ι1.εις, λοιπον 1) τα &λλ6Τ.(Jια δΕΊ: λέψειν άις [δια τον υύν ΠΕΙ;ΙΙ τούταιν Π(JαrμαΤliv6μενοv, δ πάυταιν lστΙν αl:ι1XΙι1Τ01', 1) τούτο 15 μη βουλ6μενον ΠQοδ-ήλαις ματαιοπονεϊ:υ, {ιπεQ τοιού- 606. ταιν δμολοψούυτα ι1vντάττει1.ftαι κα1 φQοvτ(�ειν, a δια τών ΠQογεvει1τέι;ιαιν {κανώς δεδ-ήλαιται κα! πα3 Qαδέδοται το'i:ς έπιψιυομέυοις. ταύτα μεν oiΊν παι;ιε4 λε(φ.ftη τούταιν gνεκα κα1 πλει6υαιυ Ετέι;ιαιν' δ δ� 20 πι;ιαψματικος τι;ι6πος έvεΚQtftη πι;ιώτον μεν δια το καινοποιε'i:ι1.ftαι συυεχώς κα1 καινης έξηψ-ήσεαις δε'i: σ.ftαι τφ μη ι1υμβατον εΊναι το'i:ς &(JXatot!; το τας 5 έπιψιυομέυας πι;ιάξcις ήμίυ lξαrrli'i:λαι, δεύτει;ιον δ� κα1 δια το πάυταιυ ώφελιμώτατον α-ότον κα1 πι;ιο 25 τού μέν, μάλιστα δ� υύν {ιπάι;ιχειυ, τφ τας έμπειι;ι(ας κα1 τέχνας έπΙ τοι1ούτον πι;ιοκοπην εΙληφέναι κα.ft' ήμας ωστε παν το πιχι;ιαπϊ:πτον έκ τών καιι;ιώυ ιbς ;Xv εΙ με.ftοδικώς δύvαι1.ftαι χεΙQ(ςειv τους φιλομα6 .ftούντας. δι6πεQ fjftE'i:t; ο-όχ οfiταις της τέι;ιψεαις ι1το- 80 Xa�6ftliVOt τών &υαψναισομέναιν άις τής ώφελεΙας τών
POLYB. mSTOR. ΙΧ 1-3.
667.
3
ΠQοοεχόντων, ταλλα παQΕντεg έπ� τουτο το μΕQος κατηνΕχitημεν. πεQ� μεν oiJv τούτων ο{ 6υνεφΙ6τcίνοντες έπιμελως ήμων τοις ύπομνήμα6Ι βεβαιότατα μαQτυQή60υσι τοις νυν λεγομΕνοις.
7
Π. RES ITALlAE.
Άυνίβας δε κύκλφ πεQιλαμβάνων τον XdQaxa 3 του Άππίου το μεν ΠQωτον ήΚQοβολίζετο κα� κατε πείQαζε, βουλόμενος έκκαλείσitαι ΠQος μάχην' ουδε- 2 νος δε 6υνυπακούοντος τέλος έγίνετο πολΙΟQκίrι πα10 Qαπλήσιον το ι1υμβαίνον, των μεν [ππΕων έπιφεQΟ μένων ταίς Ζ'λαις κα� μετα ΚQαυγής εl6ακοντιζόντων εΙς την παQεμβαλήν, των δε πεζων κατα ι1πείρας ΠQοσπιπτόντων κα� δια6παν το χαQάκωμα πειQω μένων. ου μην άλλ' ουδ' ως έδύνατο κινήσαι τους 3 15 'Ρωμαίους έκ τής iιπoκειμEνης ΠQοitΕι1εως, άλλα τοίς μεν ευζώνοις άπεΤQίβοντο τους προσπίπτοντας ΠQος τον xdQaxa , τοίς δε βαQΕσι των σπλων άι1φαλιζ6μενοι την έπιφΟQαν των βελω1Ι [μενον έν τάξει κατα τας σημαίας. Άννίβας δε δυσαQεστούμενοg 4 20 τοις σλοις δια το μ�ίτε παQαπεσείυ εΙς την πόλιν δύνασitαι (μήτ' έκκαλεισitαι) τους 'Ρωμαίους, έβου λεύετο πεQ� των ένεστώτων τί ΧQη ποιείν. έμo� δ' 5 ου μ6νοις αν δοκεί ΚαQχηδονίοις τα τότε ι1υμβαί νοντα παQΕχειν άΠΟQίαν, άλλ α κα� των &λλων άν- 607. 25 itQώπων τοίς πυitομΕνοιι; . τίς yftQ ουκ αν άπιστή- 6 σαι πως 'Ρωμαίοι, πολλαίς μεν ήττημένοι μάχαις ύπο 1 προσχόντων MFS, corr. Rei 483, v. Ηιι Erziihl. Zeit(. cet. xxrv 25 4 λεΥομΕνοις : des. F foI. 124r prim. Μ: 28, 11 Η. 6 F foI. 124" prim., ϊη marg. add. F� lλevσις
Ctvvίpov προς την ρύψην και ΠΕΡΙ καπύης
4
RES
ITALIAE (BELL. HA.NNIBAL.) [01. 142, 1].
Κιψχηδσνίων, σiJ τσλμωντες δε κ«τ" Π(Jόttωπσν έτι συγκ«&ίστ«σ&«ι TJσtr; υπεν«ντίσις, δμως σiJTJ' εlκειν 7 σΤσί i �c1«V σiJTJ' Εκχω(Jεtν των υπ«ί&(Jων; κ«� -ι::Ον μεν Π(JΟ τσυ Χ(Jόvσν &:VΤΙΠ«(Jηγσν μόνσν &:εΙ TJ«tr; υπω(Jεί«ις, τότε δε ,,«&itjCCVTJEf; εΙς τ" πεδίΙΧ κιx� τον 5 ΕπιφιχνΕστιχτσν τόπσν της ΊτΙΧλίιχς ΕπσλιόQκσvν την Ισχυ(!στι1την πόλιν, κύκλφ ΠQσc1μfXχσμΕνων wTJσtr; 668. των πσλεμίων, Π(Jος σi!r; σiJδ' ΕπινσήσιχνΤΕς σΤσί τ' 8 �σιxν &ντσφ&fXλμΕtv' ΚfXQχηδόνισί τ', &διαλΕίπτως νικωνΤΕς TJfXtr; μάχιχις, σ-όχ .ηττσν Ενίσις "cttQσtr; Εδυσ- 10 9 ΧQηστσυντσ των -ήττωμΕνων. δσκεt δΕ μσι (παQ) «ίτισν τσυτσ γησνΕναι της iUfXTJE(JfiJV Π(JσαΙQΕσΕως, το παQ' &μφσtv ttvVTJE&EfiJQijtj&fXt διότι το πα(J' 'Λν νίβσυ σύντιχγμιχ των ΙππΕων fXlTJtσv �ν κα� τσυ 'ΙΙικιΧν τσυς Κα(Jχηδσνίσvς καΙ τσυ λΕίπεtt&fXΙ τσυς 15 10 'ΡωμΙΧίσυς. διόΠΕ(J «ί' τε των -ήττωμΕνων (jTJQctTJσ πΕδων &ντιπα(JαγωγαΙ μΕΤ" TJkr; μάχας EiJ&EfiJf; κατ" λόγσν Εγίνοντσ' δι" ykQ τόπων τοιούτων &ντιπα(J ηγον Εν σΙς οΜεν έμελλε βλάψειν fXiJTJOiJg το των 11 υπεναvτίων Ιππικόν. τά τε πεQ� την Καπύην τότε 20 c1vμβfXίνοντ' εΙκότως iUfXTJEQOtr; &πήντα. ΤΟ μεν ykQ των 'ΡωμΙΧίων σΤQfXτόΠΕδeν Ε;ιΕνιχι 4 μεν ΠQος μάχην σύκ E.fFcfQQEt τφ δεδιΕναι τσυς των 2 πολεμίων lππεtς, έμενε δ' Εν τΥ ΠfXQεμβολfι τετολ μηκότως , σαφως εΙδος &βλΙΧβη την ί'ππον wTJotr; 21> 3 έσομΕνην, υφ' .ης Εν TJfXtr; μάχιχις -ήττιΧτσ. οί' τε ΚfX(J'Χηδόνιοι πάλιν εiJλόγως omc σΤ(JαΤΟΠΕδεύσfXντες ό κα.ftιστιΧlΙΤΕς F, corr. R�i 483 10 �1l �llloις σα, sed Κrebsium Die Praepos. b. ΡοΙ. Wirceburgi 1882, ρ. 76 b 11. 12 αl'ΤΙΟll FS, corr. BW, v. Fleckeis. annal. 1889, 679; το αl'ΤΙΟll pro μοι αl'ΤΙΟll Ben 2ό1
Υ.
POLYB mSTOR. ΙΧ 3-5 .
5
μετα τη� ί'ππου μένειν έδύναντο πλε{ω ΧQόvοv δια το τα μεν έν τΏ παQακειμέvrι XdJQlf ΧΟQτάι1ματα πάντα κατεψfταQκέvαι τoυ� Ψωμαίoυ� αυτού τούτου χάQΙV, τoί� δε νώτoι� οvκ έφικτον εΙναι ΤOι1αύτrι 5 μεν ϊππφ, Τ0ι10ύτoι� δ' -όπoζυγίoι� κατανύι1αι χόQτον η ΚQι&α� κoμίζoντα� έκ μαΚQού διαστήματo�· 01Jτε 4 μην ανευ των ίππέων παQασΤQατοπεδεύσαντε� l&dQ ('ουν πολΙΟQκείν χάQακα κα� τάφQον ΠQοβεβλημένου� τoυ� -όπεναντ{oυ�, ΠQΟ� o{)� κα! τον έξ [σου κ{ν10 δυνον αVΤΟΙ� &μφίδοξον εΙναι συν/βαινε XroQ!� των 608. ίππέων. έτι δε ΠQΟ� τoύτoι� ήγωνίων κα� τoυ� έπι- 5 κα&ισταμένΟVi; -όπάτoυ� μη παQαγεvη&έντε� έπισΤQα τοπεδεύσαιεν κα! πολλην &'ΠΟQ{αν σφ{ι1Ι παQαι1τή σαιεν, &φελόμενοι την των ΧΟQηγιων lπάQκειαν. έξ 6 15 ιhν συλλoγιζόμενo� Άννίβα� άδύνατον -όπάQχον το 669. δια τη� έκ XEιQO� β{α� λύσαι την πολΙΟQκίαν, έπ' 1λλη� έγένετο γνώμη�. {ιπέλαβε rdQ , εΙ λα&Q€Xίαν 7 πoιησάμενo� την ΠΟQείαν αΙφνιδ{ω� έπιφανείη 'coί� κατα την Ψώμην τόπoι�, ίι1ω� μεν "ν κα� πεQ! την 20 πόλιν &νύσασ&αί τι των ΧQησ{μων , έκπλήξα� τφ παQαδόξφ τoυ� ένoικoύντα�· εΙ δε μη τούτο , τoύ� 8 γε πεQ� τον 'Άππιον &ναγκάσειν η λύειν την πολΙΟQ κίαν, σπεύδoντ:α� τΏ παΤ:Qίδι βοη&είν, η διαΙQούντα� την δύναμιν εVκαταγων{στΟV� {ιπάQξειν κα! τoυ� 25 βoη&oύντα� κα� τoυ� &πoλειπoμένoυ� αVτων. 'Ά διιxνoη&ε!� έξέπεμψε γQιχμματ:οφόQον εΙ� την 5 4 τοίς δΕ νώτοις) τοίς δΕ Νομά.σιν Hu quaest. Π 12, τοίς νώτοις ratus orta esse ex corrupta dittographia verbi τοσου τοις vel τοιοvτοις proponit ο-όκ iφικτον δ ΕΙναι Rudolfus Wielandtius de Polybii archetypo Constantiae 1887 ρ. 37, τοίς δ' Εύζώνοις Β W 2*
6
RES ITALIAE [BELL. HANNIBAL.) [ΟΙ 142, 1].
Καπύην, πεcσαι,; τινα των Λι(3ύων αυτομολησαι Π(JΟι,; τουι,; 'PWfLaCoVIJ, κιΧκεί,f}εν εΙι,; την πόλιν, Π(Jονοη,f}εlι,; 2 τηι,; των γ(Jcψμάτων ιΧσφαλείαι,;' πάνυ γαι] Ύιγωνία μη ,f}εω(Jψlαντει,; αύΤ011 ιΧπΙΧλλαττόμενον οί Κιχπυιχ νοί, κ&πειτα δΙΙΧΤ(Jιχπέντει,; αιι,; ιΧπηλπισμένοι , πα(Jα- Ι; 3 σώσι τοίι,; 'Ρωμαίοιι,; έιχυτούι,;. &0 γ(JtXψαι,; {ιπ'/ψ τηι,; Επι(30ληι,; τ'iίι,; κιχτα την &νΙΧζυγην ιΧπέ6τειλε τον Λί (3υν, 'ί.'νιχ συνέντει,; την Π(Jό,f}εσιν αυτού κιχl τον χω4 (Jt6fLOV ciJ,f}ΙX(J6wr,; {ιπομένοιεν την πολΙΟ(Jκίιχν, τοίι,; δ' Εν 'Pώμrι Π(J06πεπτωκότων των πε(Jl την Καπύην, 10 διότι ΠΙΧQε6Τ(Jιχτοπεδευκωι,; 'Λννίβαι,; πολΙΟ(Jκεί ται,; δυνάμειι,; ΙΧύτων, o(J,f}ol ταίι,; διιχνοίαιι,; κιχ! πε(Jίφο(30Ι πάντει,; .η6ιχν, αιι,; καλ Π(Jοr; τά fflιx διιχτεινού6ηι,; τηι,; 5 Ενε6τηκυίαι,; Κ(Jίσεωι,;' διο κα! τιχίι,; Εξαποστολιχίι,; κιχ! τιχΤι,; ΠΙΧ(JΙΧ6κευΙΧίι,; Π(JΟι,; τούτο το fLi(JOI,; ffλοι κιχl 15 6 πάντει,; ΕνενεύκεΙ6αν, ο{ δ); Καπυανο! κομΙ6άμενοι τα ΠΙΧ(Jα τού Λίβυοι,; γ(JtXμμιχτιχ κιχl γνόντει,; την Επίνοιιχν των ΚΙΧ(Jχηδονίων, lfLCVov Επl των {ιποκει μένφν, Κ(Jίvοvτεr; [τι τΙΧύτην έξελέγξΙΧι την Ελπίδιχ, 7 'ΛννίβΙΧι,; DS μετα πέμπτην i}fLi(Jav τ'iίι,; πα(Jου6ίαι,;, 20 δειπνοποιη6άμενοι,; κιχl κιχταλιπων τα πυ(Jα κιχιόμενιχ, τοιαύτην Εποίη6ε την ιΧνιχζυγην ω6τε μηδένιχ 6υνεί- 609. 6 70. 8 ναι των πολεμίων τ-ο 6VfL(3ai?l()v. Χ(Jη6tXμενοι,; os τιχίι,; ΠΟ(JείΙΧΙι,; δια τηι,; Σιχυνίτιδοι,; Eve(JfOir; κιχl 6υνεχέ6Ι καl τουι,; πε(Jl την δδον τόπουι,; αω ταίι,; Π(JΟ- 25 9 ΠΟ(Jείαιι,; lξε(Jευνώμεvοι,; καl Π(JΟΚΙΧΤΙΧλαμ(3tXνων, [τι των Εν 'tfj 'Pώμrι ΤΙΧί'ι,; διιχνο{ιχιι,; πε(J� την Καπύην καl 7 post i1ttfjoMjr; Ι add .ησ F (8) 7. 8 &1tέστ. τ. λΙβ. τfj μετα την αναζυγην F (8), sed G κατ6: pro μετα ; locum uno versu transposito (v. Jacobyum PhilQl, Anz. 1874, 26) l'estituit Sc7� .
POLΥΒ. HISTOR. ΙΧ 5. 6.
7
τας έκει πράξεις σντων llafl"c διαβας τον Άνίωνα ποταμον κα� συνεγγίσας , ωστε μη πλείον τετταρά κοντα σταδίων αποσχων της 'Ρώμης ποιήσασfl"αι την παρεμβολήν. ofJ γενομένου κα� προσπεσόντος εΙς την 'Ρώμην, 6 5 εΙς δλοσχερη συνέβη ταραχην κα� φόβον έμπεσείν τους κατα την πόλιν, ατε τού πράγματος αΙφνιδίου 2 μ"Εν σντος κα� τελέως ανελπίστου διtt το μηδέποτε τον Άννίβαν έπ� τοσούτον απηρκέναι της πόλεως, 10 {ιποτρεχούσης δέ τινος [Χμα κα� τοιαύτης έννοίας ιΌς ούχ οΤόν τε τους έναντίους έπ� τοσουτον έγγί σαι κα� καταfl"αρρijσαι μη ού τών περ� Καπύην στρατοπέδων απολωλότων. διόπερ ο{ μεν α.νδρες 3 τα τείχη προκατελάμβανον κα� τους προ της πόλεως 15 εύκαίρους τόπους, α{ δε γυναίκες περιπορευόμεναι τους ναους {κέτευον τους fl"εούς, πλύνουσαι ταίς κόμαις τα τών ίερών έδάφη ' τουτο γαρ αύταίς Efl"o;; 4 έστ� ποιεΤν , σταν τις δλοσχερης την πατρ{δα κατα λαμβάνrι κ{νδυνος. &.ρτι δ"Ε τών περ� τον Άνν{βαν 5 20 κατεστρατοπεδευκότων κα� διανοουμένων τf] μετα ταυfl"' �μέΡlf καταπειράζειν αt'ι της της πόλεως, γίνε ται παράδοξόν τι κα� τυχικον σύμπτωμα προς σω τηρίαν τοις 'Ρωμαίοις. ο{ γαρ περι τον Γνάιον κα� 6 Πόπλιον του μεν ένος στρατοπέδου πρότερον πεποι2 5 ημένοι την καταγραφην ένόρκους εΙχον τους στρα τιώτας εΙς έκείνην την �μέραν ηξειν έν τοίς σπλοις εΙς την 'Ρώμην, του δ' έτέρου τότε τας καταγραφας 67 1. έποιουντο κα� δοκιμασίας. έξ ofJ συνέβη πληfl"ος 7 ανδρών αύτομάτως άfl"ροισfl"ηναι προς τον δέοντα 23 Υάϊον F (similiter peccant codices recentes ex fonto Urbinatis derivati (ν. Β 1Γ Π 59 ann. 2) : Π 11, 1. 2)
8
RES
ITALIAE (BELL. HANNIBAL.) [01. 142, 1].
καιρον εΙς την Ψώμην. oiίς δξαγαγόντες ε-fJ,f}rxρdώς οί (Iτρατηγo� καί παρεμβαλόντες προ της πόλεως 8 SΠι!dχον την δρμην τών περί τον 'AvvtfJav. οΙ γαρ Καρχηδόνιοι το μεν πρώτον αιρμηdαν, O-fJX 8λως &πελ πίζοντες αΙρήdειν κατα κράτος ct-fJr·Yjv την 'Ρώμην ' 610. dvv,f}caddiLcVOt δε τους .vπεναντtους παρατεταγμl νους καί ταχΕως διά τινος αΙχμαλώτου πυ,f}όμενο;ι το γεγονός, της μεν δΠ� την πόλιν δπιβολης &πldτη(Ιαν, την δε χώραν δδiιoυν δπιπορευόμενοι και τας 9 olxtar; Sνεπtμπραdαν. τας μεν OVv &ρχας &ναρι�- 10 μητον περιελαdάμενοι lctar; πλη,f}ος -η,f}ΡΟΙdαν εΙς την παρcμβολήν, αις ΙΧν εΙς αγραν ίiκoντες τοιαύτην 7 εΙς ην oMε�ς οΜΕποτε πολΕμιον -ηξειν fjλπιζε' μετα δε ταύτα τών -δπάτων τολμηdάντων δν δΕκα (Ιτα δίοις &VΤΙdτρατοπεδεύdαι dφtdΙ παραβόλως, 'AvvtfJar; 15 /Χμα μεν λε{ας πλη,f}ος ή,f}ροικώς, /Χμα δε της κατα 2 την πόλιν δλπ{δος &ποπεπτωκώς, το δε μέγΙdτον, ιfυλλoγιζόμενoς τας ήμέρας , δν αΙς fjλπιζε κατα την δξ &ρχης sπtvοιαν πυ,f}ομένους 'COVf; περί τον 'Άπ πιον τον περί την πόλιν κ{νδυνου fjτοι λύdαvτας 20 τηυ πολιορκtαv δλΟdχερώς παραβοη,f}ήdειν τοις δπί τfί 'Pώμrι πράγμαdιv � μέρος τι κατΙΧλιπόντας τιρ 8 πλεtοvι βοη&ήdειν κατα (Ιπουδήν' ιhν δπότερον ΙΧν ιιυμβfί, δεόντως έ;ειυ -δπειληφως δκ{νει την δύ4 ναμιυ Ικ της παρεμβολης -δπο την lω,f}ινήν. οΙ δε 25 περί τον Πόπλιου διαdπάσαvτες τας Ιπι τού προει ρημΕνου ποταμού γεφύρας καί (Ιυυανιχγκάιιαντες ΙΧ-fJτον δια τού �εύματoς περιχιούν την δύυαμιυ, Π6/0dlκειντο τοις Καρχηδοvtοις περί τηυ διάβασιν 16 i).fJ'Qοικώς F,
v.
BW Ι
77
POLYB. mSTOR. ΙΧ 6-8.
9
κα� πολλ1)ν παιμΊχον δυσχρηστίαν. δλοσχερες μεν 5 OVv ουδεν iδύναντο πράξαι δια το πλή&ος τών {π πΙων κα� την προς πάντα τ6πον ευχρηστίαν τών Νομάδων' τής δε λείας {καν6ν τι μΙρος &φελ6μενοι 5 κα� περ� τριακοοίους καταβαλ6ντες τών πολεμίων τ6τε μεν &νεχώρησαν προς την παρεμβολήν, μετα β 672. δε ταύτα νομίοαντες τους Καρχηδονίους δια φ6βον οπουδΏ ποιεΊσ&αι την {;ποχώρησιν, εϊποντο κατ6πιν ταΊς παρωρείαις. Άννtβας δε το μεν πρώτον -ήπεί- 7 10 γετο , σπεύδων iπ� το προκείμενον ' μετα δε πΙμ πτην ήμΙραν προσαγγελ&Ιντος αύτιji μΙνειν iπ� τής πολιορκίας τους περ� τον 'Άππιον, ουτως {;ποστας κα� προσδεξάμενος τους έπομΙνους iπιτί&εται νυκτος έτι τu οτρατοπεδείq:, κα� πολλους μεν αυτών 8 611. 15 &πέκτεινε, τους δε λοιπους έκ τής παρεμβολής έξΙ βαλε. τής δ' ήμΙρας iπιγενομiνης συν&εωρήοας 9 τους 'Ρωμαίους πρ6ς τινα λ6φον iρvμνον &ποκεχω ρηκ6τας, τού μεν έτι προσκαρτερεΊν τούτοις &πΙγνω, ποιησάμενος δε την πορείαν δια τής Δαυνίας κα� 10 20 τής Βρεττίας iπiστη τοίς κατα το 'Ρήγιον τ6ποις &νυπ6πτως, G)OTE παρ' όλίγον μεν κα� τής π6λεως κυριεύσαι, πάντας δε τους έπ� την χώραν έκπεπο ρευμΙνους &ποτεμΙσ&αι κα� πλείστων γενΙσ&αι 'Ρη γίνω ν κύριος έν iκείνrι τΏ παροvσίq:. Δοκεί δΙ μοι δικαtως l1ν τις έπισημήνασ&αι κατα 8 25 τούτον τον καιρον τάς τε Καρχηδονίων κα� 'Ρωμαίων &ρετας κα� φιλοτιμtας έν τιji πολεμεΊν. κα&άπερ γαρ 2 18 το" * (eraso ς) F, το Di Ι 52, sed v. Κreb8ium zur Rection ,ur Cαsus in d<Jr spiitere1� hist. Griicitiit ΙΙ 6 8. Monachi ] 888 et Hewlettium Americαn Journαl of Pht7ology ΧΙ 280 2 7 s. inC. Hero de repell. obsid. ρ. 323, 3 The venot: Άλλα καΙ Έπαμιναινδας δ Θrιμαίoς παραγΕν6μΕνος cet.
10
ΕΕΒ lTALIAE (BELL. HANNmAL.) [01. 142, 1].
Έπα,μινώνδα/ιι τον Θηβα,ίον .fJ'α,vμά�ΟV6Ι πάVΤΕg, διότι πα,Qα,'J'ΕvόμΕvοg ΕΙ!! ΤΕ'}'έα,ν μ,Ετα τι5ν 6υμμάχαιν κα,Ι .fJ'ΕαιQή6α,g του!! Δα,κεδα,ιμονίου!! α,-ότού!! ΤΕ πα,νδημΕΙ πα,Qα,'J'Ε'}'οvότα,g ΕΙ!! Μα,ντίνΕια,ν κα,Ι του!! 6υμμάχου!; ΕΙ!! τα,ύτην ή.fJ'qοικότα,g την πόλιν, ιb!! πα,qα,τα,ξομέ- 5 3 vovg τοί!! Θηβα,ίοιg, δΕιπvοποιήι1α,f1.fJ'α,ι τοΕ'!! α,{,του "rx-t}' dJqrxv πα,(>α,γγΕίλα,!! Εξ-ηγΕ την δύνα,μιν IiQΤΙ τ-η!! νυκτο!! ΕΠΙ'J'ιvομέvηg, ιb!! τ-η!! πα,Qα,τάξΕαιg XdQLV f1πεύδαιv Ε-όκα,ίQόvg τινα!! ΠQοκα,τα,λα,βέι1-t}α,ι 't'όποvg, 4 τοια,ύτην δΕ τοί!! πολλΟί!! δόξα,ν ΕVΕQ'J'α,ι1άμΕvοg 10 ΠQο-η'J'Ε, ποιούμενο!! την ΠΟ(>Εία,ν E� α,-ότην 't'Tιv 678. 5 Δα,ΚΕδα,ίμονα" ΠQΟ6μ,ίξα,g δΕ ΠΕQ� ΤQίτηv dJQrxv τπ πόλΕΙ πα,Qα,δόξαιg κα,Ι κα,τα,λα,βαιν την ΣπάQτηv Ε(>η μον τι5ν βοη.{}η6όνταιν, μέΧQΙ μΕν &'J'oQιXg έβιάι1α,το κα,Ι κα,τέι1ΧΕ τ-η!! πόλεαι!! του!! ΕπΙ τον ποτα,μον Ει1ΤQα,μ- 15 6 μένου!! 't'όποvg. 'J'Εvομέvηr; δΕ ΠΕQΙΠΕΤΕία,g, κα,ί τι vog reOτομόλοv την νύκτα, δια,πεf1όv't'οg ΕΙ!! την Μα,ν τίνΕια,ν κα,Ι δΙα,ι1α,φήf1α,vτοg 'Δ'}'ηf1ιλιtφ τιρ βα,6ιλεΕ' το ι1υμ,βα,ίνον, κα,Ι τι5ν βοη-t}ούvταιv πα,Qα,'J'εvομέvαιv Elr; 7 τον τ-η!! κα,τα,λήΨΕαι!! κα,ΙQόv, τα,ύτηg μ,ΕV τ-η!! Ελπίδο!! 20 &ΠΕ6φάλη, μ,ετα δΕ τα,υτα, πεQΙ τον EiJραιτα,v &(1' ι1τοποιη6άμ,ενο!! κα,Ι ΠQοt1α,vα,λα,βαιv την δ.ύνα,μιν Εκ τ-η!! κα,κοπα,-t}εία,g, ι3(>μα, πάλιν Εξ {,ΠΟ6ΤQοφ-ηg την 8 α,-ότην δδόν, συλλoγι�όμEνo!! f)τι ι1υμ,βήι1ΕΤα,ι τι5ν Δα, ΚΕδα,ιμονίαιν κα,Ι τών 6υμμάχαιν πα,Qα,βΕβοη.ι}-ηκόταιv 25 εΙ!! την ΣπιtQτηv ΕQημοv πάλιν κα,τα,λείΠΕ6-t}α,ι την 612. 9 Μα,ντίνεια,ν' δ κα,Ι συνέβη 'J'EVif1-t}fXL. διο πα,Qα,κα,5 -ή&(ιοικότα!1 F, Υ. B W 1 77 1 5 κατέιιχεν F 16 καη Ι»ι; Bothius Polybiana ρ. 56, sed illlld καΙ respondet altβn καΙ versus undevicesimi 18 0-6 διασ. F S, καΙ διαιι. Hero Dm, Υ. B W Π 58 Β. 21 πε(lΙ] noli incul«are Polybio πα(lCι� Υ. B W Fleckeis. annal. 1889, 158
POLYB. mSTOR. ΙΧ. 8. 9.
11
λέσας τους Θηβαίους; κα� χρηι1άμενος; Ενεργφ τΏ νυκτοπορεilf παρην κα! ΠΡΟι1έμΙι1γε τfι MaVTLVEtlf περ� μέσον ήμέρας;, έρήμφ τελέως; iιπαρxoύ6Ώ τών βοη{}η6όντων. ol δ' Ά,f}ηναϊoι κατα τον καιρον τού5 τον 6πουδάζοντες; μετα6χεϊν τού προς; τους; Θηβαίους; αγώνος; τοίς; Λακεδαιμονίοις; κατα την 6υμμαχίαν παρ η6αν. tjδη δε της; Θηβαίων πρωτοπο,,μίας; 6υναπτού6ης; προς; το τού Π06ειδώνος; (ερόν, δ κείται προ της; πόλεως; έν έπτα σταδ{οις; , ωιiπερ έπίτηδες; ιiυνεκύ10 ρη6εν [Χμα κα� τους; Άi7ηναίους; έπιφαiνει1i7αι κατα τον της; Μαντινείας; iιπερκείμενoν λόφον · εΙς; 01J!; έμβλέψαντες; ol καταλελειμμένοι τών Μαντινέων μό λις; έi7άρρηιiαν έπιβηναι τού τεΙχους; κα� κωλύι1αι την τών Θηβαίων εφοδον. δι όπερ εΙκότως; ο{ 6υγγραφείς 674. έπιμέμφονται τοίς; προειρημένοις; εργοις;, φά6κοντες; τφ μεν ήγεμόνι πεπρα.χi7αι πα.ν 060ν ιXyai7ΙP 6τρα τηγφ, κα� τών μεν iιπεναντίων κρείττω, της; δε τύ χης; -ηττω γΕ7'ονέναι τον Έπαμινώνδαν. 10 δε παραπλή6ιον ιiν τις; εlποι κα� περ� τών 20 κατ' Άννίβαν. κα� γαρ το πρ06βαλ6ντα τοίς; πολεμίοις; πειραi7ηναι δια τών έκ μέρους; αγώνων λύειν την πολιορκίαν, κα� το ταύτης; αποπε66ντα της; πρoιiβολης έ1Ι αvτην δρμησαι την 'Ρώμην, κιiπειτα μη καi7ικ6μενον της; προi7έιiεως; δια τας; Εκ ταvτομάτου a{.i7tg έξ iιπoστρoφης; 6υντρίψαι μεν 25 περιπετείας; τους έπομένους;, έφεδρεύσαι δε τφ κατα λόγον, εΙ συνέβη YEvl6i7at κίνημα περ� τους; την Καπύην πο λιορκούντας;, το δε τελευταίον μη λήξαντα της; προ18 Έπαμιμιi>νδαν: des. Hero Ι. θ. ρ. 323, 21) 25 συμ πι!μψαι FS, C01'r. B W monente Rei 485 ; similiter pecca tum est ΙΧ 42, 8 (v. ann. cr.)
10
11
12
13
9
2 3
4
12
RES ITALIAE ΕΤ SICILIAE [01. 142, 1).
.fFldcrof; clf: τ.ην τών EX.fFQroV βλάβην άΠΟι1κηψαι, μόνον OfJ δ' άvαdτάτους ποιηdαι 'Ρηγίνους, τίς ΟfJΚ tiv ΕΠΙι1ημ'ljVαιτο κα� .fFαυμάdαt τον προειρημένον EΠ� 6 τούτοις fιγεμόνα; κα� μ.ηv 'Ρωμαίους Δακεδαιμονίων 7 άμείνους u.v τις Εν τούτφ τφ καιρφ κρίνειεν. Δακε- 5 δαιμόνιοι μ�ν γαρ ττί πρώτrι ΠΡΟι1αγγελCr; dυvεκχυ .fFέvτες τ.ην μ�ν Σπάρτην EdrodctV, τ.ην δε Mαντίνcιαν 8 το κα.fF' αvτοvς μέρος &.πέβαλον· 'ΡωμαΙ:οι δε κα� 613. τ.ην πατρίδα διεφύλαξαν κα� τ.ην πολιορκίαν O'VΚ ελυι5αν, &.λλ' έμειναν &.ι1αλεύτως κα� PsPatrof: EΠ� 10 τών {ιποκειμένων κα� το λοιπον t1δη τε.fFαρρηκότως 9 ΠΡΟι1έκειντο τοις ΚαπυανοΙ:ς. ταύτα μεν oiιν ofJX 01Jτως τού 'Ρωμαίων η Καρχηδονίων Εγκωμtου χάριν εΙ:ρηταί μοι - τούτους μ�ν γα(! t1δη πολλάκις Επε ι5ημη'blάμηv - το δ� πλειον τών fιγoυμένων παρ' 1& 675. &.μφοτέροις κα� τών μετα ταύτα μελλόντων χειρtζειv 10 παρ' lκάι1ΤOΙΙ;: τας κοινας πράξεις, ί'να τών μ�ν &.να μιμνηι5κόμενοι, τα δ' {ιπο την iSψιv λαμβάνοντες ζηλωται γCvωvται * παράβολον εχειν τι κα� κινδυ νώδες, τοfJvαvτtοv &.dφαλη μ�ν την τόλμαν, .fFαυμα- 20 ιItav δ} την Επίνοιαν, &.εtμνηdΤοv δέ και καλην Εχει τηυ προαίρεσιν και κατορ.fFω.fFέvτα και διαψευι1.fFlvτα παραπληι1ίως, έ"ν μόνον (jvv νφ γένηται τα πρατ τόμενα. 5
6 εlσcη1ελlα F(S), πάνΤΕς &γγΕλΙα ' Hu., προσαγγΕλΙα
ΒW
γΙνωνται (0.(, [οοπ. Hu μη) τOOν δοκουντων) %αρά{1. i!x. τι κ. κινδυνOOδEς, (&λλ' δσα) το.(,ναντΙον cet. Rei 487, ΎΙνωνται (τOOν τoιoVτων, ο.(,χ 01$τως δσα δΟΚΕί) �αρά{toλoν cet. Sch1 γΙνωνται (του) 'JtClQιXfJ. Μχ. τι κ. κινδυνOOδEς dJr; τα τοι ctvr &σφαλη cet. Bu qnaest. Π 12, γΙνωνται (ΤOOν τοιούτων έπι{toλooν. δσον μΕν γαρ) 'JtClQιXfJ. Μχ. τι κ. κινδυνOOδες (ο.(,κ άποφΕυκτΕον, άλλα) το.(,νοιντΙον cet. BW 24 des. F ΙοΙ. 19
129r extr.
POLYB. HIST. ΙΧ
9. 10.
13
'Άτελλα, πό λιc Όπικων Ίταλίαc μεταζι, Καπύηc καί 10 & (45, s) '2 11 . Ν εαπό λεωc . τό έθνικόν . . . 'Ατελλανόc ili C Πολύ - 643, 16 , βιοc ένάττ;J
,;Ατελλανοί πα(!έδοσαν αVτοVι;".
6 '2 5.
των ταρ 'Ρωμαίων πολιορκούντων Τάραντα. 80μίλ-11 613. 5 KaC δ των Καρχηδονίων ναύαρχοc είc τό (υμμαχή
(ειν μετα δυνάμεωι; πλδ{στηι; καί μηιΗν δυνη&είι; έπικου(!ησαι τοίι; Ινδον δια το τοvι; 'Ρωμα{ουι; calφα λώι; &έι1&αι τα πε(!ί την στ(!ατοπεδε{αν, [λα&εν άνα λώσαι; την χο(!ηΥ{αν. καί μετα πιχ(!ακλήσεωι; π(!ότε10 (!OV eφικέcθαι έκβιαCθεtc καί -δΠΟ6χέσεων μεΥάλων, ϋι1τε(!ον με&' (κετη(!{αι; τών Ινδον αποπλεucαι απη ναrκ ά cθη .
ΠΙ.
RES BIOll.ιlΔ.E.
ουκ έκ τών έ'ξω κοσμείται πόλιι;, άλλ' έκ τηι; 15 τών οΙκούντων ά(!ετηι;. Έκ(!{&η μεν oi'Jv δια τούτο τοίι; 'Ρωμα{οιι; τα π(!οειρημΕνα μετακoμ{�ειν εΙι; την έαυτών παΤQ{δα καί μηδεν άπολιπείν' πότερα δ' όρ&ώΙ; τούτο κιχί 6υμφε(!όντωι; αvτοίι; Ιπραξαν 11 τάναντ{α, πoλiιι; &ν εlη 20 λόγοι;, πλε{ων γε μην εΙι; το μη δεόντωι; σφ{σι πε1-3 Steph. ΒΥΖ. ρ. 142, Ι) Mein. Υ. Liv. XXVI 16, 5 7-15 Hero de repell. obsid. ρ. 321, 2 - 6 ; sed est locus initio taro depravatus, ut Polybii verba enucleari vix po� sint (v. ΙΧ 42) 5. 6 εΙς το συμμ.αχ1ίσειι> μετα δvvάμεως πΙείσΤ'ης] ante εΙς add. &φικόμεvος, ΠΟQEV.fJ'εlς, μεταπεμφ.fJ'εlς vel aliud simile aut routat πΙεΙσΤ'ης in πίtεvσας Sch V 36, εΙσπίtεvσας &,ς συμμαχ1ίσωι> vel μετ" δvvάμεως εΙσπίtεvσας vel εΙς τ. συμμ. μετα δvv. πίt. (εΙσπίtεvσας) Hertleinius Fleckeis. an na1. 1877,37, Επισπασ.fJ'ε�ς εΙς το cet. Laroroertus Fleckeis. anna1. 1888, 622 (v. Hewlettium 1. c. ρ. 467 ann.) 6 μιηδΕ Hero, corr. Sc71 1. C. 9 χρείαι> Hero, corr. Sch 1. c. 11 &πηvαrκcXσ.fTη Hero, '1)rαrκάσ.fJ''η Sch vul�o 14. 15 Fi foL '129v ίη marg. 15 Εvοικοvvτωv Hertlemius 1. c. 16 F ΙοΙ. 129r extr., ' inc. Μ. 28, 12 Η . : "Ότι Εκρl.fJ''η τοΙς �ωμαίoις, τα τώι> συρα κουσώι> πolvτελέστατα κατασΚEVάσματα πάvτα μετα τήι> ΙΧλω σιι> μετακομιςειι> εΙς τήι> ι!αvτώι> πατρίδα πάτερα cet. •
10 2
3
14
RE S SICILIAE Ε Τ mSP.ANIAE [01. 142, 1].
'ltQi1x8"at μηδ' άκμην νύν ΠQάττεσ8"αι τούτο 'toiJQ'}'ον. εΙ μ!ν '}'ttQ Εκ τοιούτων δQμη8"έντεg 'JtQoc{3t {3at1av την παΤQίδα, δήλον ώg εlκότωg ταύτα μΕτέ5 φεQΟV clg την οΙκείαν , δι' ών ηiJξή8"ησαν. εΙ δ' 676. άπλοvστάτοιg ΧQώμΕVΟΙ {3lotg καΙ ΠΟQQωτάτω τήg έν 5 τούτοιg πεQίττότητοg καΙ πολVΤΕλείαg άφεστωτεg 614. 8μωg έΠΕκ(/άτουν τούτων αΙει πα(/' olg iJπή(/χε πλΕϊστα και κάλλιστα τα τοιαύτα, <Jtwg 0(, νομιι1τέον 6 είναι το '}'ινόμΕνον iJ1I αiJτων άμά(/τημα; το '}'α(/ άπολιπόvταg τα των vικrbvτωv έ8"η τον των f;ττω- 10 μένων �ήλoν άναλαμ{3άνειν , π(/οσεπιδQαττομέvοvg ί1μα και τον έξακολου8"ούντα τοig τοιούτοιg φ8"όνον, δ πάντων έστι φο{3εQώτατοv ταig iJπε(/οχαig, δμολο '}'ούμενον tlv εtποι 'ttg είναι των π(/αττόντων παQά7 πτωμα. 0(, '}'α(/ OiJfwg δ 8"εώμεvοg ο(,δέποτε μακα- 15 (/ί�ει 'tovg τάλλόΤQια κεκτημέvοvg, ώg (έν τφ) φ8"ο νεϊν ί1μα καί 'ttg llcog α(,τον iJποτ(/έχ�ι των έξ 8 ιX(/Xijg άποβαλόντων. έπαν δ! και π(/ο{3αίνΏ τα τηg εiJκαι(!ίαg και πάντα t1Vvd'}'f] π(/οg α<ότον τα των ΙΧλλων, και ταύτα σvγκαλf1 ΤQόποv τινα τουg Ει1τε- 20 Qημέvοvg έπι 8"έαν , διπλάσιον γίνεται το κακόν. 9 0(, γα(/ έτι 'tovg πέλαg Ελεεϊν ι1υμ{3αίνει τουg 8"εω μένοvg, άλλα σφi1g αiJτούg, άναμιμvηι1κομέvοvg των 10 οΙκείων συμπτωμάτωυ. έξ ών 0(, μόνον φ8"όvοg, άλλ' οίον 6(/γή τιg ΕκκαίΕται 'ltQog τοvg εiJτvχούvταg' 25 f; '}'α(/ των Ιδίων πε(!ιπετειων άνάμνησιg ώg tlv εΙ ΠQοτ(/οπή τιg Εστι π(!οg το κατα των ΠQαξάvτωv 11 μit10g. το μ!ν oiίν τον X(/Vt10V και τον t1QYVQOV 4
16 οΣς FS , &ις Μβ Sch φ/J"OνEί MFS, φ,ιτονΕίν Ben 262, φ,ιτoνoiίν,ιτ' Hu quaest. Π 4, Αν 'tro , φ,ιτονΕίν BW (v. Hewlettium 1. c. ρ. 456)
POLYB. mST. 1Χ. 10. 1 1 .
15
ιf&('oIξειν π('οr; α{,τοvr; l:σmr; έχει τινα λόγον' oiJ rCtQ οΤόν τε τών κα&όλου π('αγμάτων &ντιποιή σαι1&αι μη oiJ 'tOir; μεν lXllotr; &δVΝαμIαν ενε('γαιια μένοvr;, σφtσι δε η}ν τοιαύτην δύναμιν έτοιμάσαν5 'tlXr;. τα δ' εκτοr; {,πά('χοντα 'tfjr; Π('ΟΕιρημένηr; δυνάμεmr; ,ην εν 'tOir; εξ &Qlfjr; τόποιr; {Χμα τφ φ&όνφ καταλιπόνται: lνδοξοτέ('αν ποιείν την ι1φετέραν πα 't('trJιx, μη γl!αφαίg κ,,� τύπο '!:, &λλα σεμνότητι κ,,� μεγ"λοψvχtlf κοσμούνταr; αiJτήν. oiJ μην &λλα ταύτα 67 7. μεν εlρήΙΙ,f}m μοι χά('ιν τών μεταλαμβανόντων &ε� 'tCtr; δvν"ι1τεtαr;, ί:να μη ιικvλεVοντεr; 'tCtr; πόλειr; κό ι1μον {,πολαμβάνωιιιν Elvιxt ταιι; έαυτώ"ν παΤl!{σι 'tCtr; &λλΟΤl!tαr; ι1vμφοράr;' 'Ρωμαίοι δΕ μΕ-cακομ{σαντεg τα προει('ημένα 'tιxir; μεν lδιmτ:ικαir; καται1κεvαίr; 'tOVr; 15 α{,τών εκόιιμηιιαν {jtovr;, το:ίr; δε δημΟι1{αιr; τα κοινα τfjr; πόλεmr;.
12
13
IV. RES mSp.A.NIΔ.E. υοτι οΙ τών Καρχηδονίων fιγεμόνεr;, κρατήι1αντεr; 1 1 615 τών {,πεναντίων, σφών αiJτών οiJκ ήδύναντο Κl!α20 τείν, κα� δόξαντεr; τον π('οr; 'Pmμo:tOVr; πόλεμον &vV- 2 ρηκέναι προι; α{,τοvr; ει1ται1ίαζον, &ει παΡ"Τl!ιβόμε νοι δια την έμφυτον Φοίνιξι πλεονεξίαν και φιλ αρχίαν. αιν -όπάρχων 'AιIrJQOvfjιxr; δ Γέι1κωνοι: είι: 3 τούτο καΚΟΠQαγμΟΙΙύνηg προήχ,f}η δια την εξουι1ίαν, 25 ιbι: τον πιι1τότ"τον τών κ"τ' Ίβηl!ίαν φίλων Άνδο βάλην, πάλαι μεν &ποβαλόντα την &Qχην δια Καρ χηδονίοvr;, αl!ΤΙ δΕ πάλιν &πειληφότα δια την Πl!οr; εκεtνοvr; E1JVOtιxv, επεβάλετο χQημάτmν πλη&οι: αΙτείν. 13
16 πόλΕως: des. σvμφοιμχς : des. F Ιοl. 130r extr. 18 Ρ 29, 20 Υa 21 χαΙ Ρ, cοπ. &El Hu
:DI 29, 17 Η.
16 4
RES ITALIAE (ARS IMPERATORIA) [01. 142, 2].
τού δε ΠΙΧQΙΧΚΟV6ιχντοι; δια το .fFΙXQQS'i:V Ιπ� τjί ΠQΟ ιΥεγενημένΥ πί6τει ΠQος; τουι; ΚΙΧQχηδονίουι;, ψευδή διΙΧβολην δπενέιΥΚΙΧΙ; ήνάιΥκιχσε τον 'L.tνδοβάλην δού νιχι ται; [ιχυτού .fFυrιχτέQΙΧΙ; εΙι; δμηQείιχν.
1 1 ''(44)
V. RES ITALIAE.
11
6 :1:8.
'Ότι οΙ 'ΡωμΙΧίΟΙ ΠQεσβευται; έξιχπέ6τειλιχν ΠQΟΙ; ΠτολεμΙΧίον, βουλ6μενοι σίτφ ΧΟQηrη.fFήνιχι δια Τ.Ο 2 μεγάλην είνιχι ΠΙΧQ' ιχυτοίι; 6πάνιν, ώι; �ν τού μεν κιχτα την 'Iτιxλtιxν {,πο τών σΤQιχτοπέδαιν Ε1πιχντοι; έφ.fFΙΧQμένου [LiXQL τών τηι; 'Ρώμηι; πυλών, έ'ξαι.fFcν 10 δε μη rcνομένηι; iπικουQίιχς;, Ε1τc κιχτα πάντιχ τα μ.έQη τής; οΙκουμένηι; πολέμαιν ένε6τώταιν κιx� σΤQΙΧ τοπέδαιν ΠΙΧQΙΧΚΙΧ.fFημέναιν, πλην τών κιχτ' L.tlγυπτον 8 τ6παιν. εΙι; rfxQ τοσούτον κιχτα την 'Ρώμην ΠQοεβε βήκει τα τηι; ένδείΙΧι; ό"J6τε τον Σικελικον μέδιμνον 15 4 πεντεκΙΧίδεκιχ δQιχχμώV {,πάQχειν. &λλ' 8μαιι; τοιιχv τηι; οi)6ηι; τηι; περιστά6εαιι; ουκ ήμέλουν τών πολε μικών. 12 Πολλην μεν lπισκέψεαιι; XQstιxv Βχει τα συμβΙΧί- 615. 67 7 νοντιχ πεQΙ ται; πολεμικαι; έπιβολάι;' Βστι δε δυνιχτον 20 έν [κάστοιι; ιχυτών εV6τoxείν, ιαν 6υν νφ τιι; ΠQάΤΤfJ 2 το πqοτε.fFέν. 8τι μεν oVv δστι τών κιχτα π6λεμον lQrrov Ελάτται τα ΠQοδήλαιι; κιχΙ μετα βίιχ(; iπιτελοv μενιχ τών μετα δ6λου κιx� 6υν "ιxL(JfjJ ΠQιχττομέvαιν, no.
•
4 des. Ρ 29, 81 Υa 6 Ν Ιοl. 64r 11 ΎΕ1l0μ,εBe , ΎΙlΙομ,εν'ηΙ; Hu; at non raro (v. Stichium de Ρο1. dic. genere Βϊρ. 1883, ρ. 189) inter se coniunguntur participia perfecti et aoristi, Υ. Ι 66, 10. ΙΧ 11, 3. 17, 5 14 'Π�OEβEβήΚEΙ Ν ex π�oσβEβήΚEΙ, ut videtur, 'Π�oβEβήΚEΙ coni. Hu 18 des. Ν 19 F f81. 130r extr., in marg. add. F2 οτι τό &σΤQΟ1l0μ,Sϊν 1I«� rΕοομ,ΕΤQΕΤν , τώι
ν'ηΙ; Ν Ur, ΎΙΎlloμ,εvης
στ�ατηΎώ 'Π�oσήκEι
POLYB. mSTOR. ΙΧ 1 1-13.
17
6'78. Eiyχ,E(!sr; τφ βουλομένφ κιχταμα&εrv lκ τών tίδη γε
γον6των' 3τι γε μην α-ότών τών έν και(!φ πάλιν έυε(!γουμέυων πλείω γίυεται τα διαμα(!ταν6μενα τ-ών καΤΟ(J&ουμέvαιv, ο-όδ'); τ-ούτ-ο γνώναι χαλεπον lκ τ-ών 5 συμβαιν6υτ-αιυ. κιxl μηυ δι6τ-ι πα(Jα τ-ας τ-ών fιγoυμέυαιν &γνοίας 11 �'f&υμ{ας lπιτελείτ-αι τ-α πλείστα τών ιΧμα(Jτ-ημάτ-αιv, οΜε!ς (αν) τούτ:' &ΠΟ(Jήσειε. τ{ς oi'ιυ δ Τ(J6ποg τ-ης τοιαύτης δια&έσεαις σκοπείν fjδη πά(Jεστ-ι. τα μευ oi'ιυ &Π(Jο,ftέτ-ωg lν τοίς πολεμικοίς συμ10 βα{νO�'τα Π(Jάξεις μw ο-όδαμώς ιΧ(Jμ6ζει λέγειν, πε(JΙ πετε{ας δ'); καl συγκυ(!ήσεις μάλλον ' διο καl λ6γον ο-όκ Ιχοντα με&οδικου ο-όδ' εστώτα πα(Jαλειπέσ&αι ' τα δ'); κατα π(!6&εσιν Ivε(Jγούμεvα, ταύτα δηλούσ&αι ' πε(Jl &ίν δ νύν δη λ6γος. πάσης δη π(!άξεως έχούσης 15 καΙ(JΟV ώ(Jισμέvοv κα! διάστημα κα! τ6που, καl Π(Jοσ δεομένης τού λα&είν καl συν&ημάτ-ωυ ώ(Jισμέvαιv, [τι δ'); κα! δι' ιf}ν κα! με&' ιf}ν καl τίυι Τ(J6πφ π(!α χ&ήσεται, φαVΕ(JΟV ώς δ μsv εκάστου τούτωυ ε-όστοχήσας ο-όχ άμα(!τήσεται της lπιβολης, δ δ' ενος όλι20 γαι(!ήσας σφαλήσετ-αι τ-ης 3λης π(!ο&έσεαις. ουτως fι φύσις π(!ος τας &ποτυχ{ας τών έπιυοη&έντ-ων (κιxvov �ν και το τυχσυ lπο{ησε τώυ κατα μέ(Jος' Π(Jος δ'); το κατο(!&ούν μ6λις {κανα πάυτα. διο Χ(Jη μηδευος &φ(!οντιστ-είν lν ταίς τοιαύτ-αις lπιβολαις τ-ους fιγoυ25 μέυους. Ιστι δ' &(!χη μsv τών Π(Jοει(Jημέvαιv το 6ιγάυ, κα! μήτε δια xa(JCtV πα(Jαδ6ξου π(!οφαινομένης lλπίδος μήτε δια φ6βον μήτε δια 6υνή&ειαυ μήτε δια φιλοστ-ο(!γίαυ μεταδιδ6ναι μηδευ! τών έκτ6ς, α-ότοίς δε κοινού6&αι τούτοις, ιf}υ xw(!lr; ο-όχ ol6v τ-ε 9 τα μεν OfJV - 1 1 συγκυρήσsις μ&λλον Suid. άΠQο80έτως 22 Εποίησε'/! F
s.
Υ.
3
4 5 6
7
8
616. 9 10
13 2
3
18 RES ITALIAE (ARS IMPERATORI!.) [01. 142, 2].
το Π(JΟΤΕft!v ΕπΙ τέλοg &γ"γΕίV, κ"Ι τούτοιg μη Π(JόΤΕ (JOV, &λλ' 8τ"v δ τήg Ικά�τoν X(!Et"g ΚΙΧΙ(Jοg Επ"v"γ4, κάξrι. X(JTι δ! �ιγιXv μη μόvοv τfj γλώττrι, πολύ δ! Ι> μιΧλλοv τfj ψvχfj' πολλο! rk(J iίδη κ(!ύΨ"VΤΕg τούς λόγονς ποτ! μw δι' ιχ.fJτής τής Eπιφά�Eως, ποτ! δ! 5 κιχΙ δια τώv ΠQιχττομsvωv φ"VΕQαfJ ΕποίηιΙ"V ταfJ 679. β Ειχντών Επινοίιχς. δΕύΤΕ(!ον 8 ΕΠΕ'}'vωκΕvιχι 'tafJ ήμΕι}η�ίoνς κ,,! VVΚΤΕι}ιvαg ΠΟ(!Είιχς κceΙ τα δι"vύιΙμιχτ" τούτων, μη μόvοv κιχτα γήv, &λλα κ"ι κ"τα ftάλιχτ7 τ"v. τ(!Ιτον κιχΙ μεγι�τov, τώv Εκ τού ΠΕ(!ΙSΧΟVΤΟfJ 10 κιχι(!ώv ΙΧΕΙV έvvοιιχv κιχ! δύv,,�ftιχι τούτωv κιχτα το 8 κqtft!v EiJ�ΤΟΧΕίv. κιχ! μ/ηv οΜ! τοv τόποv 'tijfJ π(!ά gErofJ Εv μΙΚQψ ,f}Ετlοv, ΕΠΕιδη πολλάκι!; 'lt"Qk τούτο τα μ!v &δύvιχτ" δοκούvτ' ΕΙVΙΧΙ δνv"τά, τα δε δν9 v"τα πέφηVΕV &δύvιχτιχ. ΤΟ δε ΤΕλΕντ"ίοv ιIνvftημά- 15 τωv κ"ι ΠΙΧQιχt1vvftημάτωv, έτι δε τής ΕκλογijfJ, δι' dίv κ"ι ELE,w dίv ΕVΕQγη&ήt1ΕΤΙΧΙ το ΚQιftsv� οvκ όλιγωQητlοv. Τώv δε ΠQΟΕΙQημsvωv τα μ!v Εκ ΤQι{3ijfJ, τα 8 14 Εξ (�τo(!ίιxς, τα δε κιχτ' ΕμΠΕι(!ίΙΧV μΕftοδικηv ftEro2 (!Είτιχι. κάλλι�τov μ!v o{,v το γιvώ�'ΚEΙV ιχ.fJτΟv κceΙ 20 τας δδούς κceΙ τοv τόποv, Εφ' δv δΕί 'ltιxQ"rEVlt1,f}"t, κ"Ι τηv φύ�ιv τού. τόπον, 'lt(!OfJ δ! τούτοtfJ, δι' dίv 8 μελλΕΙ κιχΙ ELE,f}' dί11 π(!άΤΤΕΙV. δΕύΤΕ(!ΟV 8 ίιΙΤΟ(!Είν ΕπιμΕλώfJ κ((Ι (μη) πιιΙΤΕύΕΙV τοίς τνχούιΙΙ' τηv δ! τώv κιxftηγoνμεvωv πίιΙΤΙV Επί τι τώv τοιούτωv Εv 617. 4, τοίς EπoELlvOΙfJ &ΕΙ δΕί ΚΕtt1ft"ι. τ"ύτ" μ!v o{,v κιχΙ τα τούτοις πιx(!ιxπλή�ιιx δνvιχτοv lt1rofJ κ,,! δι' ΙΧ.fJτηfJ τijfJ �τ(!ιχτιαιτικijfJ 't(!t{:JijfJ 'ltE(!trtVEt1ft"" τοίς ήγονμέδ VOtfJ, τα μ!v Εξ ".fJΤΟVQγί"fJ, τα 8 Εξ ί�ΤΟQί"fJ' τα 24 τν"οiiaιν F
POLYB. HISTOR. ΙΧ 13-15.
19
δ' εκ της εμπειρ{ας προσδείται μα&ήσεως κα� .ftcro ρημάτων, κα� μάλιστα τών εξ &.στρολογ{ας κα� γεω μετρtας, ιόν το μsν έργον oiJ μέγα πρ6ς γε ταύτην την XQctav , το δs χρημα μέγα κα� μεγι1λα συνερ5 γείν δυνι1μενον προς τας προειρημένας επιβολι1ς. άναγκαι6τατον δ' αfJτου το περ� τας νυκτερινας .ftcro- 6 ρίας κα� τας ήμερινι1ς. εΙ μΒν γαρ Ι:σας εΙναι συν έβαινεν iXcl ταύτας, ΟfJδ' �ιJτινOς etv άσχολtας το πράγμα ΠΡ0ιJεδείτO, κοινη δ' etv .ην &πάντων ή γνώ10 ιJις · lπε� δ' ofJ μ6νον έχει τα προειρημένα προς 7 &λληλα διαφοράν, άλλα κα� προς αiJτά, δηλον ώς 680. άνι1γκη γινώιJκειν τας αiJξήιJεις κα� μειώσεις έκατέ ρων. πώς γαρ &ν τις εfJστοχήσειε πορε{αg κα� δια- 8 νύσματος ήμερησ{ου, πώς δε νυκτερινου , μη κατα15 νοήσας τας τών προειρημένων διαφορι1ς; κα� μην 9 ΟfJδsν προς τον δέοντα καιρον εξικέσ.ftαι δυνατον &νευ της τούτων εμπειρ{ας, &'λλα ποτε μεν {;στερείν, ποτε δε προτερείν &.νάγκη. μεltοv δε το προτερείν 10 εν μ6νοις τούτοις &μάρτημα του κα.f}υστερείν · δ μεν 1 1 20 γαρ {;περι1ρας τον ώρισμένον καιρον αfJτης &.ποτυγ χι1νει της ελπtδος - το γαρ γεγονος εξ &.ποστή ματος επιγνους α{,.ftις &.πολύεται μετ' &.σφαλεtας δ δε προλαβων τον καιρ6ν, εγγ{σας κα� γνωρισ.ftε�ς 12 OfJ μ6νον &.ποτυγχάνει της επιβολης, &'λλα κα� κιν26 δυνεύει τοίς 3λοις. κρατεί δ' επ� πι1ντων μΒν τών 1 5 &ν.ftρωπε{ων έργων δ καιρ6ς, μάλιστα δε τών πολε μικών. διο προχεtρως Ιστέον τφ στρατηγφ τροπας 2 ήλ{ου .ftερινας (κα� χειμερινάς), έτι δ' Ισημερ{ας καΙ τας μεταξυ τούτων αfJξήσεις κα� μειώσεις ήμερών 13 εfJστοχήσΕιΕV F
20 REI::I l'1'ALIAE (ARS IMPERATORIA) [01. 142, 2].
κα:� νυκτων' ο-Uται� γάι! (lv μόναι� δύνα:ιτο συμμΕ Τl!Είσ.ftα:ι nl!0� λόγον τά δια:νύσμα:τα: κα:� κα:τά γην 4 κα:� κα:τα .ft«λα:ττα:v. κα:� μην τoυ� κα:τά μέl!Ο� κα:ι ()oυ� &.να:γκα:ίον ΕΙδένα:ι, κα:� τoυ� τη� -ήμέl!α:� κα:ι τoυ� τη� νυκτό�, nQO� το γινώσΚΕιν πηνίκα: ποιη- 5 5 τέον κα:Ι τά� έξE'JΙέ(JσΕΙ� κα:� τά� &.να:ζυγ«�· ου yιI(J 61 8. οίόν ΤΕ τού τέλoυ� τυγχ«νΕιν μη ου τη� &.(Jχη� 6 ευστοχ-ήσα:ντα:. τoυ� μΕν ovv τη� -ήμέ(Jα:� κα:Ι(Jου� τΏ σκιίj .ftΕαι(JΕίv ουκ &'δύνα:τον, έτι δΕ τΏ κα:τά τον .f}ltov nO(JElr; κα:ι τoί� έπΙ τού κόσμου γινoμένoι� 10 7 α:υτού τούτου δια:στ-ήμα:σι' τoυ� δΕ τη� νυκτo� δυσ XE(Jl� , Εάν μ-ή τι� Επι τού φα:ινομένου Τ'Ώ των δώ δΕκα: ζφδίων οlκοvομίr; κα:� τάξΕΙ συμΠΕ(Jιφέ(Jητα:ι ' πάνυ δΕ κα:� τούτο Q�διοv τoί� τά φα:ιν6μΕνα: ΠΕ8 πολυΠ(Jα:γμοvηκ6σιv. έΠE� γάQ &.νίσων ο-όσων των 15 νυκτων 8μω� Εν πάσΏ τΏ νυκτΙ των δώδΕκα: ζφδίων 681. �ξ &.vα:φέQΕσ{Joιχι συμβΙΧίνΕΙ , φΙΧVΕl!ΟV ιb� «νιχγκα:ίον Εν τoί� ιxlιτoί� μέ(JΕσι π«ση� νυκτo� Ισιχ μέ(Jη των 9 δώδΕκα: ζφδίrσν &.vιχφέQΕσ.ftα:ι. τού δ' -ήλίου γvmQΙ ζομένου κα:{Jo' 1}μέ(Jα:v, ποίιχν μΟί(Jα:v ΕπέΧΕΙ, δήλον 20 ιb� δύνα:ντo� τούτου την κα:τά διάμΕΤ(JΟV ΕπιτέλλΕιν 10 &.νάγκη. λοιπον Ι)σον (lv το μΕτα τα:ύτην μέQΟ� &.vιx ΤEτα:λκo� φα:ίνητα:ι τού ζφδια:κού , τοσούτον EΙκo� 11 �vύσ.ftιχι τή� νυκτo� α:ΙΕί. γvm(Jιζομέvmv δΕ των ζφ δίων κα:ί κιχτά το πλη{Joο� κα:ι κα:τα το μέγΕ.ftο�, τοι- 25 oύτoυ� γίVΕσ{Joα:ι μΕτά τα:ύτιχ συμβΙΧίνΕΙ κιχί τoυ� κιχτα 12 μέ(JΟ� κα:Ι(Jου� τη� νυκτό�. Εν δΕ τα:ί� συννΕφέσι νυξι τΏ ι1ελ-ήV!l Π(JΟι1Εκτέοv, Eπε� διά τό μέγε{Joο� 8
11 F8 add. in marg. ση/Lεlωσltι 17 έξ lt1lltφΕρεσ(Joltι F, ι1ξlt1lltφΕρεσ(Joαι 8 , corr. Dm, Υ. B W Π 59 Β. ά1llt,lκltl01l ex ά1llt,lκltlω1l F
POLYB. mSTOR. ΙΧ 15-17.
21
ώf; lπίπαν αΜ το ταvτηf; έμφαίνεται φώf;, κα.fF' ον etv il τόπον τού κό6μου. κα� ποτ;; μΒν έκ τών περ� 13 ταf; ιtνατoλας καιρών κα� τόπων 6τοχαστέον, ποτε 14 δ;; πάλιν έκ τών περ� ταf; δvσεΙf;, κα.fFυπαρχοVσης 5 κα� περ� τούτο το μέρΟf; έννοίας lπ� τοσουτον ω6τε συμπεριφέρε6.fFαι ταίς κα.fF' ήμέραν διαφοραίf; τών ανατολών. ε6Τι δε τρόΠΟf; εύ.fFεώρηΤΟf; κα� περ� ταύ- 15 την' ορος γαρ clf; μην ώf; τύπφ, κα� προς αlσ,f}η6ιν τοιούτοι πάντεf;. Τί κα� τον ποιητην αν ΤΙf; Επαι- 16 10 νέ6ειε, διότι παρεισάγει τον 'Οδυσσέα , τον ήγεμονι κώτατον ανδρα, τεκμαιρόμενον Εκ τών αστρων ού μόνον τα κατα τους πλούf;, αλλα κα� τα περ� ταf; Εν τf] rf] πράξεις. {κανα γαρ κα� τα παρ&. δόξαν 2 γινόμενα (μη δυνάμενα) τυγχάνειν προνοίαf; &Κ(JΙ- 619. 15 (3oiJf; clf; το πολλην &πορίαν παρασκευάζειν κα� πολ λάΚΙf;, οίον 5μ(3ρων κα� ποταμών Eπιφoρα� κα� πά- 3 γων ύπερ(30λα� κα� χιόνες, [τι δ' δ καπνώδης κα� συννεφης &ηρ κα� ταλλα τα παραπλήσια ΤΟVΤΟΙf;. εΙ 4 δ;; κα� περ� ιfιν δυνατόν Εση προι;δ{σ.fFαι, κα� τού20 των όλιγωρή60μεν, πώς ούκ εΙκότως Εν τοίς πλείσΤΟΙf; dποτευξόμε.fFα δι' αV ΤΟVf;; διόπερ ούκ &φροντιστη- 5682. τέον ούδενΟf; των προειρημένων, ί'να μη τοιούτοις &λογήμασι περιπίπτωμεν OZOLf; φαo� περιπεοείν έτέ QOVf; τε πλείους κα� τουf; νυν υφ' ήμων λIrEo.fFat 25 μέλλονταf; vποδε{γμαΤΟf; χάριν. "ΑραΤΟf; δ των 'Αχαιών οτρατηγΟf; Επι(3αλόμενος 1 7 πραξικοπείν την των KvvaL.fFirov πόλιν, συνετάξατο ΠΡΟf; τουf; Εκ τijf;.. πόλεως αύτφ ουνεργουντας ήμέ ραν, Εν fι τον μεν 'Άρατον [δει νυΚΤΟf; παραγενη14 μ7ι δνν&μΕνα add.
Rei
490
22 RES ITALIA.E (ARS IMPERATORIΔ.) [01. 142, 2].
'&{ντιχ π(!ο,g τον &πο KvvtX{.fFηf: �{oντIX ποτιχμον ιbf: Επ! * π(!επίου μ{νειν ένι1χολάι1ιχντιχ μετα τi}f: δυνά2 tLcrof:, ΤΟVf: δ' ένδο&εν πε(!� μ{ι10ν ijtL{(!tXf:, δτε λάβοιεν τον κιχι(!όν, lvtX μ� tXfJτων με&' ijdVxttXf: έν {μιχτίφ δια τijf: πvληf: ΕκπΕμΨΙΧι, ΚIX� κελευι1ΙΧι Π(!ΟΕλ&όντιχ 6 ι1τήνιχι Π(!Ο τή� πόλεαιg Επ! τον ι1υντιχχ&Εντιχ τάφον, 3 τοvg δΕ λοιποvg Π(!Οι1ενηκείν ταg XEϊ:(!tXf: τοϊ:g txf] χουι1Ι, κοιμαιμ{vοιg κιχτα μΕι10ν ijtL{(!tXg, τοίf: ctf}tdtL{4 νοιg τη(!Είν την πύλην. ')'ΕνομΕνου δε τούτου ι1πουδΏ κιχτιχτιχχείν τοvg 'AXtXLovg Εκ τijf: lVΕδ(!tXg έδΕΙ π(!οg 10 δ την πύλην, τουταιν δΕ διιχτετιχ')'μΕναιν ΚIX� τού κιχι (!Ού ι1vvάΨtXVΤΟf:, δ μΕν "ΔqtXΤΟf: ,ηΚΕ ΚΙΧ! κqυφ&Ε!g 6 κιχτα τον ποτιχμον έμενΕ τηρων το ι1ύν{tημιt' ΠΕq! δε πΕμπτην ro(!tXv Εχαιν τιg π(!όβιχτιχ μΙΧλιχκα των εΙ.&ιι1μΕναιν ΠΕ(!! πόλιν τ(!Εφειν, δεη.f}ε�g έκ τού κιχι- 16 (!ού πv.f}Ειι&tXι τι τού ποιμΕvοg βιαιτικόν, έξήλ&Ε δια τijg πύληg Εν {μιχτίφ ΚIX� ι1ταg Επ! τον ιdJτoν τάφον 7 πε(!ΙΕβλ{πετο τον ποιμ{νιχ, ol δε ΠE(!� τον "Δ(!ιχτον &ποδΕδόιιf}otXι ιιφ{ιιι το ι1ύν&ημιχ νομίf1tXVΤΕg ι1πουδΏ 8 π(!οg την πόλιν ΕφΕ(!οντο πάvτεg, τιχχυ δΕ τijg πυ- 20 ληf: κλεΙΙΙ&Είι1ηg -δπο των έφειιταιταιν δια το μηδέπαι μηδ� -δπο των ένδον Ιιτοιμά(:1&ΙΧΙ, ι1υνιJfJη μη μόνον τijg π(!άξεαιg αποτυχείν τοvg ΠΕ(!! τον "Δ(!ιχτον, &λλα κιχ! τοίg Εκ τijf: πόλεαιg (:1υμπ(!άττουσιν tXlτίΟVf: 620. ')'ΕνΕ(:1&ΙΧΙ των μηίιιταιν συμπταιμάταιν' ΚtXτtXφtXVΕϊ:g 25 ')'α(! ')'ενόμενοι πιχ(!ιχχ(!ήμιχ π(!ο{Jλη&ΕVΤΕg απιJ&IXνoν. 688. 9 τί αδν Εlποι τιg liv τijf: πε(!ιπεΤΕίtXf: tXlτιοv ')'ηονΕ2 �πι πρεπιο" F (8) , �πl τήν Πω (ad δέοντα referenda) coni. Β W ι videntur enim ad iπι coqicis archetypl ascήΡta fuisse: 'ΥΡ' iπΙ � Πω , quae cum �πι ΟΟρθήΙθ cοniunΔta ita obscurata sunt, ηΙ evaseήt illud πρεπιοv)
POLYB. mSTOR. ΙΧ 17. 1β.
23
ναι j το ποιήι1αιι&αι τον ιιτρατηγον άπλούν το ι1υν &ημα, νέον άκμην δντα κιx� τής τών διπλών ι1υν &ημάτων κα� πιχρα6υν&ημάτων &κριβείας lΧπειρον. οt5τωg αϊ πoλεμικα� πράξεις Ιν μικρφ το διαφέρον 10 5 έχου6ι της Ιφ' Εκάτερα �oπης τών Ικβαινόντων. Kα� μην Κλεομένης δ Σπαρτιάτης προ&έμενος 18 δια πράξεως Ελείν την τών Μεγαλοπολιτών πόλιν, ι1υνετάξατο τοίι; το τείχος φυλάττουιιι το κατα τον Φωλεον καλούμενον νυκτος ηξειν μετα τής δυνιi10 μεως κατιt τρίτην φυλακήν' τουτον γιtρ έφύλαττον τον καιρον το τείχος ο{ ιιυμπράττοντες α{πφ. ofικέτι 2 δΕ πρoνoη&ε�ς 3τι περ� την τής Πλειάδος Ιπιτολην τελέως tίδη βραχείας εΙναι 6υμβαίνει τας νύκτας, εκίν'1'jfJε την δύναμιν εκ της Λακεδαίμονος περ� δυ15 ι1μας ήλίου. λοιπον ofι δυνάμενος καταταχείν, άλλα 3 τής ήμέρας καταλαμβανούfJης εlΚfJ κα� άλόγως βια ζ6μενος , αίιιχρώς Ιξέπε6ε, πολλους άποβαλων κα� ΚΙ1,δυνεύιιας τοίς 3λοις' δς εί κατα το ι1υνταχ&Εν 4, ηfιιιτ6Xηι1ε τού καιρού κα� κρατούντων τής εΙιι6δου 20 τών ιιυνεργούντων είι1ήγαγε την δύναμιν, ofικ αν διΕψεύι1&η της Ιπιβολής. Πάλιν δμοίως Φίλιππος δ βαtrιλεύς , ώς Ιπάνω 5 προείπον, ΠΡάξιν έχων εκ της τών ΜελιταΙών πό λεως κατα δύο τρόπους ?jμαρτε' κα� γαρ τας κλί25 μακας Ιλάττους έχων ηλ&ε της χρείας κα� τού και ρού διέΠΕι1ε. fJυνταξάμενος γαρ ηξειν περ� μέι1ας 6 νύκτας κατακεκοιμημένων tίδη πάντων, προ τού δέ οντος καιρου κινήιιας έκ Λαρίι1ης κα� προfJπει1ωυ 5 ίμμο:ινόντων F t, cOrT. F! 8 φv1.άττοvσιν F
'ΙΙ !1 FS
6 κ1.Εομέν F t, superscr.
24 RES ITALIAE (ΔRB IMPERΔTORIΔ) [01. 142, 2].
π"ος την των Μελιταιων χώ"αν, οi}τ' lπιμένειν lδυ νατο, δεδιαις μη π"οι}αγγελ.f1'είη τοϊς ένδον, οi}τ' άνα7 κ«μψας έτι la.f1'stv. δι6πε" άναγκα�6μενoς sl!; τοi}μ π"οι}.f1'εν π"ο«γειν, ήκε π"ος την πόλιν άκμην των 8 άν.f1'"ώπαιν δγ"ηγο"όταιν. 8.f1'sv οi}τε δια των κλιμ«- 5 καιν ήδυνατο {jL«�stJ.f1'aL δια την άι}υμμετ"ίαν οi}τε 684. δια τής πυλης sltJsl.f1'stv τφ μη δVναι}.f1'αι τους ένδον 621. 9 α-ότφ ι}υνε"γεϊν δια τον και,,6ν. τέλος διε"ε.f1'ίι}ας τους έν τjί π6λει κα� πολλους των {δίαιν άΠOβαλCΌν, μετ' αlι}χvνης απ"ακτος δπανήλ.f1'ε, παι}ι 1tct! τοϊς 10 allot!; πα"ηγγελκαις άπιι}τεϊν α1Jτφ κα! φυλ«τ τεσ.f1'αι. 19 Κα! μην Νικίας δ των 'Δ.f1'ηναίαιν στ"ατηγ6ς, δυν«μενος σΦ�ειν το πε,,! τας Συ"ι:tΚoυι}ας ι}τ,,« τευμα, κα! λαβαιν τής νυκτος τον ά"μ6�oντα και"ον 15 sl!; το la.f1'stv τους πολεμίους, άποχαι"ήι}ας sl!; άι}φα ιές, κaπειτα τήι; ι}ελήνης έκλειπουσης δειι}ιδαιμο νήι}ας, ως τι δεινον π"οι}ημαινουι}ης, έπέι}χε την 2 άνα�υγήν. κα! πα"α τοϊίτο ι}υνέβη κατα την lπι οϊίι}αν α1Jτoϊί νυκτα ποιηι}αμένου την άνα�υγήν, 20 π"οαιι}.f1'ομέναιv των πολεμίαιν, κα! το ι}τ"ατόπεδον και τους iιγεμ6νας {ιποχει,,{ους γsvitJ.f1'at τοϊς Συ"α3 κοι}{οις. κα{τοι γε πα"α των έμπεί"αιν ίι}το"ήι}ας μ6νον πε"ι τουταιν δυνατος ,ην 01Jx οίον πα"αλιπεϊν δια τα τοιαϊίτα τους {δίους και"ους, άλλα και ι}υν- 25 ε"γοϊς χ"ήι}αι}.f1'αι δια την των {ιπεναντ{αιν aγvotav' 4 iι γα" των πέλας άπει,,{α μέγιι}τον έφ6διον γ{νεται τσϊς έμπε{"οιι;; π"ος κατ6",f}αιι}ιν. 'Εκ μεν OVv άtJτ"oλoγίας μέχ"ι των π"οει"ημέ5 6 1jδύvατο F, έδύνατο Di, sed Υ. B W I 77
POL ΥΒ. mSTOR. ΙΧ 18-20.
20
νων πολυΠ(,Jαγμονητέον. πε(,J� δ'ε τf'jς των κλιμάκων συμμεΤ(,Jίας τοιούτός τίς έστιν δ Τ(,Jόπος τf'jς ,f}εω(,Jίας. έαν μΕν ra(,J δ'ιά τινος των συμΠ(,Jαττόντων oo,f}fj 6 το τού τείχους fJψος , Π(,Jόδ'ηλος ή των κλιμάκων 5 γίνεται συμμεΤ(,Jία ' οϊων ya(,J &ν δ'έκα τινων εΙναι συμβαίνΏ το τού τείχους fJψος, τοιούτων δ'ώδ'εκα δ'εήσει τας κλίμακας δ'αΨιλων iJπά(,Jχειν. την δ" 7 &πόβασιν τf'jς κλίμακος "(,JOr;; την των &ναβαινόντων συμμεΤ(,J{αν ήμίσειαν εΙναι δ'εήσει Tf'jr;; κλίμακος, ϊνα 10 μήτε πλείον &φιστάμεναι δ'ια το "lf'j,f}og των έπι βαινόντων εvσύντριπτοι γίνωνται μήτε πάλιν ό(,J,f}ό685. τεραι προσε(,Jειδ'όμεναι λίαν &Κ(,Jοσφαλείς dJat τοίς προσβαίνουσιν. έαν δ'Ε μη δ'υνατον fj μετρf'jσαι μηδ" 8 έγγίσαι τφ τείχει , ληπτέον έξ &ποστάσεως παντος 15 fJψουg το μέγε,f}ος των "(,JOr;; όρ,f}ας έφεστώτων τοίς -δποκειμένοις έπιπέδ'οις. σ τε Τ(,Jόπος Tf'jr;; λήψεως 9 622. κα� δ'υνατος κα� Qtjotor;; τοίς βουλομένοις πολυΠ(,Jα γμονείν (τα) "ΙX(,Jc! των μα,f}ηματικων. Διο πάλιν έν τούτοις φανε(,Jον στι δ'εήσει τους 20 20 βουλομένους ΕVσΤOXείν έν ταίς έπιβολαίς κα! Π(,Jάξεσι γεγεωμεΤ(,Jηκέναι μη τελείως, &λλ' έπ� τοσούτον έφ' σσον &ναλογίας έννοιαν έχειν κα! Tf'jr;; "E(,J� τας δμοιό τητας ,f}c W(,J {ας. OV ra(,J πε(,J� ταύτα μόνnν, &λλα κα� 2 πε(,J� τας των σχημάτων μεταλήψεις έν ταίς OT(,JΙXTO25 πεδ'είαις &ναγκαίός έστιν δ Τ(,Jόπος, Xd(,Jtv τού δ'ύνα Q,f}ιxt ποτΕ μεν παν σχf'jμα μεταλαμβάνοντας τη(,Jείν την ΙXVTTιv συμμεΤ(,J{αν των έν ταίς "ΙX(,JEμfJOlair;; πε(,Jιλαμβανομένων, ποτε δ'ε πάλιν έπ� των UVTWV 3 σχημάτων μένοντας αυξειν η μειούν το πε(,Jιλαμβα30 νόμενον Tfj σΤ(,Jατοπεδ'είCf XW(,Jiov, κατα λόγον αε� των Π(,Jοσγινομένων η των χω(,Jι�ομένων έκ Tf'jr;; πα(,JPOLYB.
Ηι"τ. lll.
3
-
ΒΕΒ ITALIAE [01. 142, 2].
26
εμ,βολής' 1JΠ�f/ �ν ήμ,ιν Εν τοΤς πεf/Ι ται; τ&ξειι; 1Jπομ,vήμ,ιχσιv &Κf/ιβέιιτεf/ΟV δεδήλωτιχι. ο-ό γα!,} olo μ,ιχι τουτό γε μ,εΤf!ίωι; ήμ,Τν Εποίσειν oiJMvιx διότι πολλ& τιvlt Πf/οσΙΧf/τωμ,εv τfj σ'Cf/ιχτηγίc;, κελCΎOν1:ες &σΤf/ολογεΤv κltΙ γεωμ,ε1:f/ε'tv τουι; όf/Ε'}'ομ,έvοvι; ΙΧiJτηι;. 5 6 Εγαι δΕ τα μ,w Εκ πεf/ιττου ΠΙΧf/ελκόμ,εvιχ τοϊ'ς Επιτη δεύμ,ιχιιι ΧΑμν της Εν Εκ&σ1:0ΙΙ; Επιφ&σεωι; κιχΙ στω μ,υλίιχι; πολύ 1:Ι μ,άλλον &ποδοκιμ,&ζων , ΠΙΧf/ιχπλη ΙΙίως δΕ κιχΙ 1:0 ΠΟf/f/ωτέf/ω 1:0υ Πf/ΟΙ; την Xf/ctιxv &vή ΚΟV1:0ς ΕΠΙΤ&1:1:ΕΙV, περΙ 1:dvltγκιχΤιχ φιλοτιμό1:ιχτός εΙμ,ι 10 7 κιχΙ σπουδ&ζωv. κιχΙ γα(! ΙΧ1:0πον 1:0υς μ,w ό(!χη6τικηι; 11 τουι; ΙΧiJλητικηι; έφιεμ,ένουι; έπιδέχεσ.ffltι 1:ήv 1:ε 686. πε(!Ι 1:0υ!; �v.ffμ,ουr; κιχΙ 1:α μ,ου6ικα π(!οκιχτιχσκευήν, έτι δΕ 1:α πε(!Ι την πιχλιχίσ1:(!ιχν, δι« το δόκεΤv Πf/οσ δεΙσ.ffΙΧΙ 1:0 τέλο!; Εκιχτέ(!ου τη!; τωv π(!οει(!ημ,ένω1/ 15 8 6υνε(!γ{ιχι;, 1:0υς δΕ 6τ(!ιχτηγ{C{ι; &vτιποιουμ,έvους &ιιχ&λλειv, εΙ δεήιιει τωv έκτο!; Επιτηδευμ,&των μ,έχ(!ι 9 τινο!; &VΙΧλΙΧβεΤν. ω6τε τους πε(!Ι ται; βΙΧVΙΧύσοw 1:iXVltg &σκουvτιχ!; Εμ,μ,ελεστέρουι; εΤvιχι καΙ φιλοτι μ,οτέρουι; των πε(!Ι τα κ&λλιστα καΙ σΕμ,vότατιχ Πf/Ο- 20 αι(!ουμ,ένων διαφέ(!Ειν' �ν oiJδsv aV όμ,ολονήσΕΙΕ 628. 10 vουv έχων ο-όδΕ{r;. καΙ ΠΕ(!Ι μ,Εv τούτωv ΕπΙ τοσ ουτον ήμ,'tv Εlρήσ.ffω . 6�'ίί 19 "Οη τοιαύτηι; δια.ffέσΕωι; 1Jπιχ(!χούσηι; ΠΕ(!{ 1:Ε 624,9 τους 'Ρωμ,α{ους καΙ Κα(!χηδον{ους, καΙ παλιντ(!όπων 25 Εκιχτέροιι; Εκ των {,πο τηι; τύχης &πιχντωμ,ένων Εναλλαξ π(!οσΠΙΠ1:όν1:ων, κατα 1:0'11 ΠΟΙ?'j1:ηv r1μ,α λύπην καΙ χα(!αv {,ποτ(!έΧΕιν ΕΙκος .ην τα!; ΕΚ&6των ψυΧ&Ι;ό 4 5
:
1 τας τάξΕις F, π:οι"α τας τάξΕις Β, Π:Ε(ιΙ π:οι(ιοιτάξΕων Dm, Υ. Β W Π 60s 23 des. }' foJ. 186r prlm. 24-28 Μ 29, 19-23 Η. 28 δΕlκν'ΙJσι Μ, Εικσς .η11 corr. Cam-
POLYB. mSTOR. ΙΧ 20-22.
27
'Ότι των έκατέροιr; , 'ΡαΙμα{οι,; φημ� κα� Kαρxη_6�� 19 δοvtοιr;, προσπιπτ6ντων κα� συμβαιν6ντων ΕΙ'; �ν &νηρ αΙ:τιο,; κα� fkta Ψυχή, λέγω δε την 'AvvtfJOV. τά t:E γαρ κατα t:ηv Ίταλtαν δμολογουμένω,; OVt:Or; 2 5 �ν δ χειQtζωv, t:ιX t:E κατα t:ηv ΊβηQ{αv δια τού ΠQεσ{Jυt:έQου t:roV &δελφων ΆσδQού{Jου , fkct:ιZ δε t:avt:a δια t:Otj [ΠQεσ{Jύt:ου] MιXyrovor; ' οί yaQ τους 3 t:roV 'Pαιfkatrov στρατηγους άμφοt:έρους άποκ-rε{vαv -rcr; [ίΧμαJ καt:α t:ηv ΊβηQtαv �σαν οVt:οι. κα� μην 4 10 τα καt:α t:ηv Σικελtαν Επραττε τα,; μεν άρχα,; δια των περ� t:ov ΊΠΠΟΚQάt:ηv , f)6t:EQOV δε δια Μυt:τ6νου τού AlfJVOr;. δμοtωr; δε κα� κατα την Έλλάδα 5 κα� την Ίλλυρ{δα' κα� τόν άπο τούτων t:wv t:6πωv φ6βον άνατειν6μενο,; lξέπληττε κα� περιέσπα 'Ρω 15 fkatovr; δια τ-η,; ΠΡΟ'; φtλΙΠΠOν κοιvοπραγtαr;. of)t:ror; 6 μέγα t:ι φύεται ΧQ-ημα κα� &αυμάσιον άνηρ κα� ψυχη δε6vt:ωr; άρμοσ&είσα κατα την lξ άρχη,; σύ- 625. σt:ασιν ΠΡΟ'; 3 , τι ;Xv δρμή6Ώ των άV&Qωπ{vωv lQYrov. 20 Έπε� δ' ή των πραγμά-rωv διά&εσι,; εΙ,; lπtσ-rα- 7 σιν ήμα,; �xε περ� τ-η,; Άνν{βου φύσεωr;, άπαιτείν δ καιρό,; δοκεί μοι τα,; μάλιστα διαΠΟQουμέvαr; ίδι6τητα,; vπεQ α-ότού δηλωσαι. τινε,; μεν yιZQ ώμον 8
688,6
ρίΙΙΒ (ΡοΙ. Gesch. iίbersetzt cet.' Stutgardiae 1863 ρ. 822 9 fί.μ" quod irrepsit ex initio ann. 2 1 Ρ 30, 1 Vα antecedentis versus (άμφοτέρουι;; άποκτεΙναντει;;) de1. Β W 12 τα add. ante κατα Wielandtius 1. c. ρ. 52 15 ofίτωι;; 19 Ιρ,/ων add. F Ιη marg. fo]. 13 6r prim. eo Ioco, ubi ecloga desinit de arte imperatoria (ρ. 26, 23 ; Υ. ann. ad ΙΧ 26a) ; eadem habet Μ. 29, 27-2D Η. et Sώd. 8. Υ. ΧQήμα (v. Muellernm Fleckeis. anna1. 1870, 182) 18 άν .ιΤρωπΙvwv F M P , Ιξ &ρχήι;; Suid. (sine dubio ex anteceden tibllS perperam repetita) -
28 RES lTALJAE (NATlJRA. HANNIBALIS) [01. 142, 2].
αiιτoν ο(ονται γεγονέναι κα,f}' ύπε(J{:Jολήν, τινsg δε φιλά(JγV(Jον. το δ' &λη,f}sg είπείν fJzts(J αiιτoύ κα� 689. 9 των έν Π(Jάγμαι1ιν &ναι1Τ(Jcφομένων ο-ό Q�διον. ένιοι μεν rlt(J llιIΙYXM,f}al φαι1ι ται: φύσειι: ύπο των ztc(Jt στάσεων, κα� τουι: μεν έν ταίι: Εξουσίαιι: καταφα- 5 νείι: rtVcd,f}at, κftv (ίλωι: τον zt(JO τού X(J6vov &να10 στέλλωνται, τουι: δs πάλιν Εν τα;:ι: &τvχΙαιg. έμo� δ' Ιμπαλιν ο-όχ ύγιει: είναι δοκεί το λεγ6μενον' ο-ό ιyIt(J όλίγα μοι φαίνονται, τα δε πλείι5τα, ποτε μεν δια τtιι: των φίλων πα(Jα,f}έσειg, ποτε δε διtι τtιι: 10 των Π(Jαγμάτων ποικιλίαg , tlv,f}(JwztOt zta(JIt την αύτων ztf10al(Jc6tv &ναγκάζει1,f}αι κα� λέγειν καΙ"Π(Jάτ2 3 τειν. γνοίη δ' αν τιι: έπι πολλων των ηδη γE'JΙον62 των έΠΙι5τήι5αg. τίι: γα(! 'Δγα,f}οκλέα τον Σικελίαι: τύ(Jανvον ο.(,χ {ι1τ6(Jηκε δι6τι δ6ξαι: ώμ6τατοι: είναι 15 κατα ται: π(!αιται: έπιβολαι: και την καται1κευην τ�!: δvναι1τείαg, μετα ταύτα νομίσαι: βεβαίωι: Ενδεδέι5,f}αι την Σικελιωτων &(Jχην πάντων ήμε(Jαιτατοg δοκε;: 3 γE'JΙονέναι κα� Π(Jt;'6τατοg; έτι δ'Ε Κλεομένηι: δ Σπα(J τιάτηι: 0.(, Χl,Jηι5τ6τατοg μεν {:Jαι1ιλεύg, ΠΙΚ(J6τατοg δε 20 τύ(Jαννοg, εiιΤ(Jαπελώτατοg δs πάλιν ίδιώτηι: και φιλ4 αv,f}(Jωπ6τατοg; καίτοι γ' ο-όκ είκοι: �ν πε(!ι ται: αiιται: φύσcιι: ται: lναντιωτάται: δια,f}έ6εις fJztιX(JXctv ' άλλ' &ναγκαζ6μενοι ταίς των Πf1αγμάτων μεταβο λαίς ι5vμμετατί,f}εσ,f}αι την ΕναντΙαν τf] φύσει πολ- 25 λάκις Εμφαίνου6Ι διά,f}ει1ιν ένιοι των δυναι1των zt(JO!; τουι: έκτ6g, ω6τε μη οίον lλιfrXcd,f}at ται: φύι5ειι: δια 5 τούτων, το δ' έναντίον έπιι5κοτεί6,f}αι μάλλον. το δ 26 δυναστών Ρ, δννατών Υa 33 vulgo (veram scriptu ram ignarus lectionis codicis Ρ restituit BotΊrius Polybiana. ρ. 58)
POLγΒ. mSTOR. ΙΧ 22-24.
29
α-ότο κα� δια τας των φίλων πα(!α&έιrεις εΙω8-ε ιrυμ βαίνειν ο-ό μ6νον ήγεμ6ιrι κα� δυνάιrταις κιx� βαιrι. λευσιν, &λλα κα� π6λεσιν. Ά&ηναίων γουν Et!(!OL 6 τις &ν ολίγα μεν τα πικ(!ά, πολλα δε τα χ(!ηστα " κα� 6εμνα της πολιτείας Ά(μστείδου κα� Πε(!ικλ{ΟVf! 626. π(!οε6τώτων, Κλέωνος δ}, κα� Χά(!ητος τ&ναντία' Λακεδαιμονίαιν (δ") ήγουμένων της Έλλάδος οσα 7 μεν δια Κλεομ{JQ6τοv του {Jασιλέωf! ΠQάττοιτο, πάντα συμμαχικην είχε την ΙXZQEotv, οσα δε δι' Άγησιλάου, 10 το-όναντίον' ιΖστε κα� τα των πόλεων ε&η ταίς των 8 690. ΠQοει1τώτων διαφο(!αίf! συμμεταπίπτειν. Φίλιππος 9 δ' δ βασιλεύς, οτε μεν ΤαυQίων η ΔημήτQιος α-ότφ συμΠQιΧττοιεν, ήν &σεβέστατος, οτε δε πάλιν'Ά(!ατος η XQvo6yovog, ήμε(!ώτατος. Πα(!απλήσια δέ μοι δοκεί τούτοις κα� τα. κατ' 24 15 Άννίβαν γεγονέναι' κα� yCtQ πε(!ιστάσεσι πα(!αδ6ξοις 2 καλ ποικίλαις sχ(!ήσατο κα� φΟ.οις τοίς εγγιστα με γάλας έιrχηκόσι διαφο(!ιΧς, ωστε κα! λίαν έκ των κατ' Ίταλίαν π(!ιΧξεων δυσ&εώ(!ητον είναι την του π(!οει20 (!ημένου φύσιν. τας μεν OVv των πε(!ΙΙ1τάσεων iιπo- 3 βολα.ς ε-όχε(!ες κα� δια των Π(!ΟΕι(!ημένων κα� δια των μετα. ταυτα ρη&ησομένων καταμα&είν , τας δε των φίλων ο-όκ &ξιον πα(!αλιπείν, αλλως τε κα� δια. μιας γνώμης [κανην του ΠQιΧγματος Ιμφασιν (έξον) 25 λαβείν. κα&' δν γα(! καΙQον Άννίβας έξ Ί{JηQίας την 4 Elg '1ταλίαν ΠΟQείαν έπεν6ει στέλλεσ&αι μετα των δυνάμεων, μεγίστης ΠQοφαινομένης δυσχQηστίας πε(!� τας ΤQοφας κα� την έτοιμ6τητα των έπιτηδείων τοίς στ(!ατοπέδοις, ίΧτε κα� κατα το μηκος &νήνυτον εχειν 24 U/l'φασι ι..αμείν Ρ, iξό ν add. Υα 33 ante ίκανήν, Hu post U/l'φασιν 3*
30 RES ITALIAE (NATURA HAlrnIBALIS) [01. 142, 2].
τι ιJoκoύσης τής Μού κα� κατα το πλή.&ος καί την &γι;ιιότητα των μΕταξυ κατοικούντων βαι;ιβά.ι;ιων, τόΤΕ δΟΚΕί κα� πλΕονά.κις Εν τφ συνΕδι;ιίφ ΠΕ(J� τούτου τού μέι;ιους Εμπιπτούσης &ποι;ιίας Είς των φ{λων 'Αννφας δ Δloνoμά.xoς ΕπικαλούμΕνος &ποφήνασ.&αι γνώμην 5 διότι μία τις δδος αfJτφ πι;ιοφαίνΕται: δι' ής Εστιν 6 Elr; 'IταΛCαν Ελ.&Είν Εφικτόν. τού δ' 'Αννίβου λέγΕιν ΚΕλΕ'ύσαντος, διδά.ξαι δΕίν Εφη τας �υνά.μcις &V.&(JW7 ποφαγΕίν κα� τούτφ ποιήσαι συνή.&Εις . . . . . 'Αννί βας δ" Π(Jος μξν το τόλμημα κα� το Π(Jακτικοv τής 10 Επινοίας ούδξν &νΤΕΙΠΕίν έδvvή.rTη, τού δ" πι;ιά.γμα τος λαβΕίν Εννοιαν oV.&' αfJτοv ουΤΕ του:; φίλους 8 Εδύνατο ΠΕίσαι. τούτου δ]; τ&vδ(Jος Είναί φαfiΙV 627. E(J'Y" κα� τα κατα την Ίταλίαν Elg 'Αννίβαν &ναφΕ (JόμΕvα ΠΕ(J� τής ώμότητος, ούχ ήττον δε κα� των 15 ΠΕι;ιιστ&σΕων. 691 . 25 Φιλ ά,ι;ιγυι;ιός rE μη?ι δΟΚΕί γεγονέναι διαφΕι;ιόν τως κα� φίλφ κεχι;ιησ.&αι φιλα(Jrύι;ιφ Μά.γωνι τφ 2 (τα) κατ« την ΒΙ;ΙΕττίαν ΧΕιι;ιίζοντι. ταύτην δ" την {ι:ιτοι;ιίαν Εγα, παι;ιέλαβον μξν κα� πα(J' αvτωv Και;ι- 20 3 χηδονίων' ΕΎχώι;ιιοι rιX(J ού μόνον τας των &νέμων 6τά.ι:ιcις κατα την παι;ιοιμίαν, &λλα και τα των έγχω4 (JCWV &v.rTι;ιώπωv tί.&η κά.λλιt1τα γινώι:ικουσιν' Ετι δ" Μασαννά.σου &Κ(JιβέσΤΕ(JΟV διήκου6α, φέ(Jοvτος &πολογισμους κα.&όλου μ�ν ΠΕ(J� πά.ντων ΚαfJχηδο- 25 5
. . • •
9 post σννή&εις add.. Ρ : ζ-ήτει τα �oιπα iv τώ πει>! στι>οιτη'ί'ηιιιίτων : videntur i ·tur ex oratione HannibaHs Μο nomachi nonnulla esse h. . omissa 21 έ'ί'χώι>ιοι - 23 'ί'ι νώσκονσιν Suid. 8. Υ. lχνέμαιν στάσει.; et ΕγχώQιον 23. 24 Κτι lJ' &κι>ιβέστει>ον ΜοισOlνιίσσον διήκονσOl Ben 253, sed inter Μοισ. et &κι>ιβέστει>ον nonnulla videntur omissa esse, fortasse του βOlσι�έως 24 ιιOlσσανάσον Ρ·, corr. Β WI 74
r.
POLYB. mSTOR. ΙΧ 24-26.
31
ν(αιν , μ&λιtrτα δΒ πε(J� της ΆννΕβου κα� Μ&γαινος τού Σαυν(του Π(JοιιαγΟ(Jευομένου φιλα(JγV(Jiας. Π(Jος 5 rrt(J τοίς &λλοις έφη γενναιότατα κεκοιναιν1jκότας έαυτοίς Π(Jαγμ&ταιν τους Π(JοεΙ(J1jμένοvς άπο της 5 Π(JώΤ1jς ήλικΕας κα� πολλας μΒν πόλεις κατ 'IfJ1I(Jίav, πολλας δΒ κατα την ΊταλΕαν εΙλ1jφότας έκατέ(Jους, τας μΒν κατα Κ(J&τος', τας δ' Εκ πα(Jαδόιrεαις, Ο'δδ'έ ποτε μετεt1Χ1jκέναι της αiJτης Π(J&ξεαις άλλήλοις, tilt 6 άε! μάλλον έαυτους η τους πολεμΕους trΤ(JαΤ1jγείν 10 X&(JLV τού μη trυμπα(Jειναι fJ'&τε(Jον fJ'ατέ(JΙΡ πόλεαις καταλαμβανομέν1jς, ί'να μήτε διαφέ(Jαινται Π(Jος ι1φάς Εκ τών τοιούταιν μήτε με(Jiζαινται το λυι1ιτελές, Εφα μtλλoυ της δπε(Jοχης αiJτων δπα(Jχού61jς. Πλην δτι γε κα� την Άννφου φύ6ιν oiJ μόνον 26 15 ή των φtλαιν πα(J&fJ'εt1ις, έτι δΒ μάλλον ή των Π(Jαγ μάτων πε(Ji6ταt1ις έβι&ζετο καl μετετifJ'ετο πολλ& κις, εκ τε των Π(JοεΙ(J1jμέναιν κα� τών MrE6fJ'aL μελ λόντων έι1Τ� φανε(Jόν. Ημα rιX(J τφ γενέι1fJ'αι την 2 Καπύ1jν τοίς Ψαιμα(οις δποχεi(Jιον εMtέως ήσαν, 20 δπε(J εΙκός, α{ πόλεις μετέαι(JΟΙ, κα� πε(Jιέβλεπον άφΟ(Jμας κα! Π(Jοφ&σεις της Π(Jος 'ΡαιμαΕους μετα βολης· δτε δη κα� δοκεί μ&λΙι1τα δυt1Χ(J1j6Τ1jfJ'ε!ς 3 692. Άννίβας εΙς άΠΟ(Jiαν lμπε6είν δΠS(J των lνε6τώταιν. o�τε rιX(J Τ1j(Jείν τας πόλεις Π&ι1ας πολυ διε6τώ6ας 4. 25 &λλήλαιν δυνατος ήν , καfJ'iσας εΙς lva τόπον , των πολεμΕων κα! πλεΕΟ6Ι 6τρατοπέδοις άντιπα(Jαγόνταιν, o�τε διαΙ(Jείν εΙς πολλα μέ(Jη την αδτού δύναμιν 628. οΤός τ' ήν. εiJχεi(Jαιτος rιX(J έμελλε τοίς IxfJ'(Jotr; 5 9 κατασΤQατηγΕΙlΙ coni. Κrebsius zur Rection a. σα8U8 cet. m 23, librorum (m 71, 1 ; ΙΧ 25, 6 ; ΧΧΙΧ 7, 3) scriptu ram tuetur Hu Berl. phil. Wochenschr. 1890, 1441
32
RES ITALIAE ΕΤ SICILIAE [01. 142, 2].
-δπά(!ξειν κιx� δια το λεlπεσ&ιχι τφ πλή&ει κιχι δια το μη δύνιχσ&ιχι πασιν ΙΧ-ότος συμπιχ(!εϊ:νιχι. διόπε(! �νιxγ κάζετο τας μ�ν π(!οδήλαις ΕrΚΙΧΤΙΧλεlπειν των πόλεαιν, έξ dίν δε τας φ(!ου(!ας έξάγειν, &γαινιων μη κιχτα τας μετΙΧβολας των π(!ιχγμάταιν συγκιχτιχφ&ε{(!Ώ τους 5 7 Ιδ{ους στ(!ιχτιoJτιχς. Εν{ιχς (δε) κιχι ΠΙX(!ΙXσπoνδfΊι:ι' -δπέ ftEuvE, μετιχνιt/τας εΙς &λλιχς πόλεις κιχι ποιων &νιχ(!8 πάt/τοvς ιχ-ότων τους β{ους. έξ dίν π(!οσκόπτοντες 9 ot μεν &σέβειιχν, ot δ' ώμότητιχ κιχτεrlναιt/κον. κιx� γα(! ά(!πιxγιx� χ(!ημάταιν ίΧμιχ τοϊ:ς π(!οει(!ημένοις κιχι 10 φόνοι κιχι β{ΙΧιοι π(!οφάt/εις έγ{νοντο διά τε των έξιόνταιν κιχί δια των εlt/ιόνταιν t/τ(!ιχτιαιτων εΙς τας πόλεις, έκάσταιν -δπειληφόταιν 8t/ov ο-όκ tiδη τους -δπολειπομένους μετιχβιχλεtσ&ιχι π(!ος τους -δπενιχν10 τ{ους. έξ dίν κιχί llιxv δvt/χε(!ες &ποφήνΙΧt/&ΙΧΙ πε(!� 15 τfΊς Άνν{βου φύt/εαις, διά τε την των φlλαιν πιχ(!ά11 &Et/tv κιχί την των π(!ιχγμάταιν πε(!{στιχσιν. κ(!ιχτεϊ: γε μην fι φήμη πιχ(!α μεν Κιχ(!χηδοlοις άις φιλιχ(! γύ(!ου, πιχ(!α δε 'Proftιxlotr; άις ώμου γενομένου 20 [ΙΧ-ότου]. 6
VI. RES SICILIAE.
686,ιο
ot δε :ιι:λεϊ:t/τοι των &ν&(!ώπαιν έξ ιx-όΤfΊς της 628,8 26"(�1)πε(!ιμέτ(!oυ τεκμιχ{(!οντιχι τα μεrέ&η των π(!οει(!η11 προφάσΕ/,f; Ρ·, πρσσστάσΕις Rei 737, (πράξΕις) πρσφοι; ναις cοm. Β W 20 des. P 37,27 Va 22 F fol. 136rprim. Hoc caput ab inaequenti non aeiun:ri, quod et in Urbinate, quo in libro ecl{)gae inter ae accuratiasime discernuntur, haec duo ca pita sine ullo spatio distincta continuo sequuntur et ea quae ad extrema verba cap. χχ in margine Urbinatis ascripta sunt (v. ad ΙΧ 22, 6) desumpta θΒΒθ nequeunt αιΒί θΧ loco _post caput χχ et ante hoc. caput XXVI" exarato (v. BW Π 65) et quod res ipsae poscere videntur. Praeterea Schweighaeu.-
POLYB. HISTOR. ΙΧ. 26. 26a.
33
μένων. λοιπον 8ταν εl'πΤ/ τις η}ν μ�ν των Μεγα- 2 λοπολιτων πόλιν πεντήκοντα ι1ταδ{ων εχειν τον πε(J{ βολον, την δ� των Λακεδαιμον{ων οκτω καΙ τεττα (Jάκοντα, τφ δ� μεγέ{}ει διπλήν είναι την Λακεδα{5 μονα τής Μεγάλης πόλεως, t!.πιt1τοv αt'Jτοίς είναι δοκεί το λεγόμενον. &ν δε καl t1υναυξήt1α{ τις βου- 3 λόμενος την &.ΠΟ(J{αv εl'πΤ/ διότι δυνατόν έt1τι τετ τα(Jάκοντα σταδ{ων πόλιν η σΤ(Jατοπεοείαν εχουσαν την πε(Jιγ(Jαφηv διπλασ{αν γίvεt1{}αι της 8κατον στα10 δίων έχούσης την πε(J{μεΤ(JΟV, τελέως έκπληκτικον αυτοίς φα{νεται το λεγόμενον. τούτο ο' έι1τ�ν αl'τιον 4 8τι των έν τοίς παιδ'ικοίι; μα{}ήμαι1ι πα(Jαοιοομένων ήμίν δια τής γεωμεΤ(Jίας ου μνημονεύομεν. πε(J� 6 μεν oi'Jv τούτων ΠQοήχ{}ην εΙπείν οια το μη μόνον 15 τους πολλους &'λλα κα� των πολιτευομένων κα� των έν ταίς ήγεμον{αις &.νασΤ(Jεφομένων τινας έΚΠλήτ τεσ{}αι, {}αυμάζοντας ποτε μεν εΙ δυνατόν έστι μείζω την των Λακεδαιμον{ων πόλιν είναι , κα� πολλφ μείζαι, τής των Μεγαλοπολιτων, τον πεQ(βολοv εχου20 ι1αν έλάττω , ποτε οε το πλή{}ος των dVO(JWV τεκ- 6 μαί(Jεσ{}αι, στοχα;ομένους Εξ αiJτής τής πε(JιμέΤ(Jου των t1ΤQατοπεΟειωv. πα(Jαπλήι1ιον οέ τι κα� ετε(Jον 7 &δίκημα συμβαίνει πε(J� τας των πόλεων έπιφάι1εις. 687. ο{ yCtQ πoλλo� των &.ν{}(Jαιπων τας πε(Jικεκλαι1μέναg serus , cui omnes astipulati sunt, eclogam de natura Han nibalis inter excerptum de ambitu urbium atque castronwl et fragmentum de Agrigenti pulchritudine perperam inse ruit , falso ratus illam sententiam in margine Urbinatis adiunctam (v. ad ΙΧ. 22, 6) eo fere loco codicis esse addi tam, ubi desinat excerptum de ambitu cet. et ubi incipiat eclog�t. de Agrigenti pulchritudine 11 τούτο F(S), 23 &γνάημα coni. Be, τούτον Οα, τοvτο B W, v. BW Π 46 94 librorum scripturam tuetur Rei 4
34
RES SICILIAE [01. 142, 2].
κιx� βουνώδΕις πλδίους οΙκίιχς iJπολιχμβάvουt1ι κιχτέXct1.ftιxt των Ιπιπέδαιν. το δ' oiJκ lt1τι τοιούτον δια. το τα. ΤΕΙΧΙιχ των οΙκοδομιων μη τοt'ς Ε'J'κλίμιχt1ι των Εδάφαιν «λλα. τοt'ς iJΠΟΚδιμέvοις Επιπέδοις οlκοδο μδt't1.ftιχι Π(Jος ό(J.ftάς, Ιφ' ών κιx� τους λόφους ΙΧ-ότOVς 5 9 βΕβηκένιχι t1υμβΙΧίVΕΙ. γνοίη δ' t1v τις Εκ τού φΙΧινο10 μένου πιχιδικως f)μαις το λεγόμδνον. εΙ 'J'α.(J vοήt1ιχι τις εΙς 1Jψo!: «νΙΧΤδτιχμένιχ!: τα.ς Εν τοίς κλ{μιχt1ιv οlκίιχς ΟtJταις ι3t1τε πάflιχς lt101Jψcig iJπά(Jχειv, φιχνΕ(JOV ιbς Ενος Επιπέδου 'Υδνομένου τού κιχτα. τα. τέγη 624-. των οlκιων, lt10v κιx� ΠΙΧ(Jάλληλοv lflτιχι τούτο τφ τοίς λόφοι!: iJΠΟΚΕιμέvφ κιχ! τοίς των Τδιιχων .ftδμδ1 1 λίοις Επιπέδφ. ΠΕ(J� μεν OvV των iι'J'cit1.ftιxt κιx� πολΙΤδύδt1.ftιχι βουλομέναιν, «γνοούνταιν δε τα. τοιΙΧύτιχ 692,17 27 κιx� .ftιχυμιχζόvταιv , EΠ� τοt10vτον iιμίν cl(Jήt1.ftro. iι 628,29 δε των 'ΛΚ(JΙΧ'J'ιχvτίvαιv πόλι!: oV μόνον κιχτα. τα. προειρημένιχ διιχφέρει των πλδίt1ταιv πόλδαιν, «λλα. κα� κιχτα. την όχυ(Jότητιχ, κιx� μάλιt1τιχ κιχτα. το κάλ2 λος κιx� την ΚΙΧΤιχflΚδυήv. [κτιt1ται μ�ν γα.ρ «πο .ftιx λdττης Ιν όκταικιχΙδδΚΙΧ fιτιχδίοιg, ι3f1ΤΕ μηδδνος «μοί- 20 3 ρους δΙναι των Εκ τΙΧύτης χρηt1lμαιv' δ δε πε(Jίβολος αύτης κιx� φύflει κιχ! κιχταt1ΚΕυfj διιχφδρόνταις ήflφά4 λιt1τιχι. κείτιχι 'J'α.(J το ΤΕίχος EΠ� πέτριχς «κροτόμου κα� περιρρωγος, .Υ μ�ν ΙΧ-ότοφυΟύg, .Υ δΕ χειροποιήδ του, ΠΕ(JιέΧΕΤΙΧΙ δε ποτιχμοt'g' �δE' γα.ρ ΙΧ-ό της ΠΙΧQα. 25 μΕν την νότιον πλΕυQα.v δ t1υvώνυμοg τfj πόλΕΙ, 8
1 -όπολαμΡιΧνο"σιν F 3 τα!: οΙκΙαι: F S·, τοvg ΤΟΙΖΟ,,!: CampiuB Ι c"p. 821 ann. 2, τα ΤΕΙΖΙα σοπ. B W, τών ol"o80μιΟΟν del. Hu 4 i8dφω1J F S, i8αφώv Be, sed Υ. Thom. Magistr. ρ. 137, 1 Ritsch. et Bachmanni anecd. Graec. ΥΟI' Π ρ. 371, 3
POLYB. mSTOR. ΙΧ 26". 27.
55
παQα δΕ την επ� τας δύι1εις κα� τον λtβα τεΤQαμ μένην δ ΠQοt1αγΟQεv6μενος "Τψας. fι δ' IΧΚQα της 6 π6λεαις {)πέQκειται κατ' αiιτας τας &EQtva:> &νατο- 629. λάς, κατα μΈν την ε;ω&εν έπιφάνειαν &ΠQοσ{τφ 5 φάQαγγι πεQιεχομέ?lη, κατα δΈ την έντος μ{αν Εχουσα ΠQ6σοδον εκ της π6λεως. έπ� δΈ της ΚΟQvφ-ης Ά&η- '1 νας {EQOV εκτισται κα� Διος ΆταβVQ{ΟV , κα&άπεQ και παQα 'Ροδίοις' του rctp , Ακρά'fαντοc {)πο 'Ροδίων 8 &πφΚΙt1μένης , εΙκ6τως δ &εος oiίτoς την αiιτην Εχει 10 ΠQoιJηγΟQ{αν .ην κα� παQα τοίς Ψοδίοις. κεκ6σμηται 9 δΈ κα� τ&λλα μεγαλΟΠQεπως fι π6λις ναοίς κα� στοαίς. και (μην) δ του Διος του 'Ολυμπίου νεως παντέ λειαν μΈν oiικ εfληφε , κατα δΈ την έπιβολην και το μέγε&ος oiιδ' δπο{ου των κατα την Έλλάδα δοκεϊ: 15 λείπεσ&αι. Π ολύβιοc Μ τον ποταμον και την π6λιν &πο της 10 628,20 692,25 χώQας ιίινομάcθαι 'Ακράτηc δια το ciJrcrov. Άγά&VQνα, π6λις Σικελίας, WC Πολύβιοc ένάηl. 629,12 693,23 Ό δΕ ΜάQκος δους π{στεις {)πΈQ &σφαλε{ας επει- 1 1 20 σΕν iκχωQείν εΙς ,Ιταλίαν, εφ Φ λαμβάνοντας μέ ΤQημα παQα των 'Ρηγίνων ΠΟQ&εί'ν την ΒQΕττιανήν, ΚVQίοvς δντας dJv Civ εκ της πολεμίας ιbφελη&ωσι. 8. 9 του γά(! &κ(!&γοντος . . . . &πωκισμ,έ1Ι1/ς F , του γα(! &κ(!&γαντος . . . &πaικισμ,έvov (cum hiatu) S· , gIosse mate του &κρ. reiecto τ�ς γα(! πόλΕως coni. Hu quaest. Π 6 α{ιτης γα(! BW 12 καΙ δ F'S·, μην ante δ add. BW, 15 dt>8. F Ιo�. 137r Υ . B W Fleckeis. annal. 1889, 684 17 Άκρά extr. 16. 17 Stt>ph. ΒΥΖ. ρ. 62� 17 8. Mt'in. γης] Polybianum fuerit Άκ(!&γας, άκρα γης (veI potius γάς) 18, Steph. ΒΥΖ. ρ. 1 1 , 22 COnl. Sch t. V ρ. 87 ann. 1. 19-22 Sn1d. 8. Υ. Εφ' φ Mein.
36
RES GRAECIAE [01. 142, 2]. VII. RES GRAECIAE.
6�82
"Οτι μεν OVV, ιό lXvδqε� Δακεδαιμ6νιοι, τήν Μακεδ6ναιν δυναστείαν dqxoήv συνΕβη '}'Ε'}'ονΕναι τoί� 'Έλλησι δoυλεία�, οiJδ' IXλλαι� εΙπείν οiJδΕVtX πΕπει2 σμαι τολμησαι ' σκοπείν δ' οf$τw� έ�εστιν. .ην τι σύ- 5 �τημα των έΠ� Θq�κη� Έλλ-ήναιν , oυ� dπφκισfXV Λ.fTηναίOΙ κα� XαλκιδΈί�, ιbν μΕ'}'ιστον εΙχε πρ6σχημfX 3 κα� δύVfXμιv ή των Όλυν-&ίαιν π6λι�. ΤfXύτηv έξαν δqtXποδισάμεvο� Φίλιππo� κα� ΠfXqάδει'}'μtX ποι-ήσtXf; oiJ μ6νον των έΠ� Θq�ηr; π6λεαιν έ'}'Ενετο κύριo�, 10 dlla ΚfX� ΘεττtXλουf; ύφ' αύτον lποι-ήσfXΤΟ δια τον 4 φόβον. μετ' oiJ πολυ δε μάχ'υ vικ-ήσtXf; τoυ� Ά.fTη να{oυ� lχq-ήσtXτο μE'}'αλoψύχαι� τoί� εiJτυχ-ήμfXσιv, oiJx 8ΠWf; Ά-&ηVfX{ου� ε{; ποι-ήσΥ, πολλου '}'ε δείν, dlt zVfX δια τη� 'ltqof; έκείνoυ� εiJcqycιI{tX� προκtXλέσητfXΙ τoυ� 15 &!λλoυ� εΙ� το ποιείν έ-&ελοντήν tXiJτφ το πqοσΤfXττ65 μενον. .ην έτι το τη� ύμεΤΕΡfXf; 'Jt6lcwf; dξtwμtX, δο κουν (Xv συν ΚfXιqφ πqοστψιεσ-&tXι των Έλλ-ήναιν. 6 τοιγtX(Jουv 'JtIXιIfXV Ικανήν πoιησάμενo� πq6φtXσιv 1jκε μετα των δυνάμεαιν, κα� κtXτι!φ-&εΙ(Jε μεν τέμναιν τήν 630. 7 γην, κtXΤΕφ-&εΙ(Jε δ' αΙ:-&αιν τα� οlκίtXf;. το δε τελευ τtX'i:οv dποτεμ6μεVΟf; ΚtXl τα� π6λει� κtXl τήν χώ(JtXV ύμων Π(Jοσι!vειμε τήν μεν 'A(JYEtOt�, τήν δΈ ΤΕ'}'Εά ται� κtXl ΜεγtXλοπολ{τtXΙf;, τήν δε Mεσσην{oι�, ΙΧπαν τtXf; βoυλ6μενo� κα� πα!!α το Π(Jοσηκοv εiJΕ(JγΕτείv, 25 8 Εφ' φ μόνον ύμIX� κακω� ποιείν. διεδέξατο 'JttX(J' 11 F foL 13ιzr extr. 8 σvνιχ�βη F, ιΙ'ΙΙνΕβη S\ v. Hu Erzίihl. Zeitf. ΧΙΧ 4 4. 5 οήτ' &llωι: - σκοΠΕίν ,f)o o�'t"ID!:
quaest. Π 4, librorum scήΡturam tuetur Spengelius Philol. 1873, 546 18 �ν del. Di, sed coniungendum est cum όΌκουν 25 E.(,El/rE't"EiV Fl θΧ E.(,El/fE't"* iί
Hu
POLYB. HI8TOR. ΙΧ 28. 29.
37
α.οτού την &()χην ΆλΙξανδ()ος. ο{,τος πάλιν {ιπολαβαιν β()αχύ τι της Έλλάδος έναυι1μα καταλείπει1,f}αι πε()! την Θηβαίων πόλιν, τίνα τ()όπον α.οτην διέ φ,f}ει()Ε, πάντας iιμας οΙομαι κατανοείν. 5 Κα! μην πε()! των διαδεξαμένων τούτου τα 29 π()άγματα πως κέχ()ηντα� τοίς "'Ελλησι, τί με δεί κατα μέ()ος λέγειν; Ο'όδε!ς γιΧ() 'Εστι των i)vτων 2 (oiίτως) ιΧπ()ιΧγμων δς ο.οχ! πέπυσται πως Άντίπατ()ος μ�ν lν τfJ πε(>! Δαμίαν μιXχrι νικήσας τους "'Ελληνας 10 κάκιστα μ�ν lχ()ήσατο τοίς ταλαιπώ()οις Ά,f}ηναίoις, δμοίως δ� κα! τοίς άλλοις, εΙς τούτο δ' iίβ()εως ήλ,f}ε 3 κα� πα()ανομίας αις φυγαδo,f}ή(>ας καταστήσας lξέ πεμψε π()ος τας πόλεις Επ! τους ιΧντει()ηκότας 1] κα,f} όλου λελυπηκότας τι την Μακεδόνων οΙκίαν. �ν 4 15 οί μ�ν lκ των [ε()ων &γόμενοι μετα βίας, οί δ' &πο των βωμων &ποσπώμενοι , μετα τιμω()ίας &ΠΙ,f}νη σκον, ο[ δ� διαφυγόντες Εκ πάσης ι1ξενηλατούντο της Έλλάδος ' φύξιμον γιΧ() oM�ν ήν πλην Ενοι;; α.οτοίς τού τών ΑΙτωλών έ,f}νους. τά γε μην ΚασσιΧνδ()φ 5 20 κα� Δημητ()ίφ πεπ()αγμΙνα, συν δ� τούτοις Άντιγόνφ τφ Γoνατ�, τίς ο.οκ οιδε ; δια γά() το π()οσφιΧτως α.οτα '}'εγονΙναι τελ{ως Ενα()γη συμβαίνει την γνώσιν α.οτων iιπιX()χειν. �ν οί μ�ν φ()ουQιΧς εΙσιΧγοντες εΙς 6 τας πόλεις, οί δ� τυ()ιΧννους Εμφ.)τεύοντες ο.οδεμίαν 25 πόλιν άμοι()ον Εποίησαν τού της δουλείας όνόματος. &φΙμενος δ� τούτων έπάνειμι νύν έπ! τον τελευ- 7 ταίον Άντίγονον, 'ίνα μη την Εκ τούτου π()αξιν ιΧκιΧ κως τιν�ς iιμών ,f}εω()ούντες {ιπόχ()εοι χιΧριτι νομί-
695.
2 κιχτιχι..ιπεσ.fJ'ΙΧΙ F t e κιχτιχι..εlπεσ.fJ'ΙΧΙ (?) 9 Λάμ,ιιχν Di secutus auctoritatem Steph. ΒΥΖ. ρ. 409, 4 Mein. 14 lelvπηκότιχ!> F (ηοη ι..εμ,πηκότιχs-)
38
�B GRAECIAE [01. 142, 2].
ζωιtιν Είναι ΜακεδόΙΙιν. οϋΤΕ γα!! Άχαιού?] ιtφζEιν πqοαιqούμ,ΕVΟf] 'Δντ{γονο?] ΕπανΕ{λετο τον πqΟf] fJμ,ιΧf] πόλΕμ,ον οϋΤΕ τfj ΚλΕομ,ένου?] τυ(}ανν{δι δvιιαqεΙΙΤΟ1�9 μ,ενο?] , ϊνα ΔαΚΕδαιμ,ον{ου?] ElEvfl'E(}ιDtIrJ' κα� Μαν 696. γα(} 8 γε τοιούτό?] Ειιτι τqόΠQf: c1'J1jfFηf], ΕΙ ΤΙ?] IXqa 681. 10 ταύτην fJμ,ωv έΧΕΙ την διdληψιν' άλλ' δqωv oiJ" Εν άιtφαλεΤ την Εαυτού δυναΙΙΤΕ{αν EιtOμ,ένην, Εαν {)μ,ΕΤ?] την ΠEλOΠOννηιt{ων ά(}χην κατακτήιtηιtfl'Ε, πqΟf] δε τούτο βλέπων E15 πεφυκότα τον Κλεομ,ένην κα� την 11 τύχην {)μΤν Ιαμ,πqωf] ΙΙVVΕqγούtlαv, Elμ,α φοβηfl'Ε�f] 10 και φfl'οvήιtαf] παqijv, ofJ ΠΕλοποννησ{οι?] βoηf)oή ΙΙών, άλλα τα?] fJμ,ετέ(}αf] Ελπ{δα?] άφΕλούμ,ενο?] και 12 την fJμ,ετέqαv fJπε(}οχηv ταΠΕΙVιDtιwv. διόπε!! oiJ" Επι τoιtoύτoν άγαΠιΧν όφΕ{λετε Μακεδόνα?], (8τι) κυ(}ιεύιιαντε?] τη?] πόλεω?] oiJ διήqπασαv, Εφ' 8ιtoν 15 EXfl'(}OiJf] vομ,ι'bειv και μ,ισείν, 8τι δυναμ,ένου?] fJμ,ιΧf] iιrE.'cιtfl'at τη?] <Ελλάδο?] πλεονdκι?] .fjδη κεκwλύκαtlι. 30 πεq{ γΕ μ,ην τη?] Φιλ{ππου παqfXcvομ,{αf] Τ{?] xqE{a 2 πλΕ{ω λέγΕιν; τη?] μ,εν Ύα!! Elf] '1(0 fl'ctov MEflEUxf] {κανον fJπόδΕιγμ,' α{ πεq� τού?] Εν Θέqμ,φ ναού?] 90 f5flqEtfJ, τηg δ' εΙ?] τού?] ιΧvfl'qιDΠΟVf] ώμ,ότητο?] iι ΠΕqι τού?] ΜειttlηV{ΟVf] άfFειt{α και παqασπόvδησΙf] s ΔΙτωλοι γα!! μ,όνοι μ,Sν των <Ελλήνων ιΧvτwφfl'dλμ,η ιtαν πqΟf] 'Δvτίπατqοv {)πε!! τη?] των άδtκω?] άκλη qούvτwv dιtφαλε{αf], μ,όνοι δε πqΟf] την BqlVVQtJ κα� 25 των Elμ,α τούτφ {laqfJdqwv έφοδον άvτέιtτηιtαν, μ,ό4 νοι δε καλούμ,ενοι ιtvvηγwvι'bovτο, βουλόμ,ενοι την πdτ(lιοv fιγEμ,Oν{αν των <Ελλήνων {)μ,ίν ιtυγκατα ΙΙΚΕυιΧζΕιν. 8
•
•
.
.
9 τo�o F , τoVται S , corr. Rei 498 22. 28 "ante ΛΙταιΙ0Ι necesse est a$qua intercidisse" Rei 498
POLYB. HISTOR. ΙΧ 29-31.
39
Τ"ύτ" (LW OVV ήμίν ΕπΙ ΤΟ60ύτον εl(>ή6.ι1ω. πε(>l Ι) δΕ τού νύν Ενε6τώτοι; δι"βουλίου γ(>άφειν μεν κ"l χει(>οτονείν άν"rκ"ίόν πώι; Ε6τιν ι&ι; πε(>l πολ!μου βουλευομένοιι;, τfl μέντοι γ' άλη.ι1είCf μη νομίζειν ;; τούτον είν"ι πόλεμον. Άχ"ιους μεν γά(! o�x οΤον 6 δι"νοησομένουι; βλάπτειν -ύμών την χώ(!"ν, μεγάλην δε χάριν έ'ξειν "�τoυι; -ύπολ"μβάνω τοις .ι1εοίι;, Εάν 697 . δύνωντ"ι την lδί"ν τη(>είν, Επειδαν "�τoίι; δ πόλε μοι; -ύ.,ι 'Ηλείων κ"l Με66ηνίων δια την π(>ος ήμας 1Ο 6υμμ"χί"ν, f.lfL" δε τούτοιι; -ύφ' ήμών πε(>ι6τ".ι1Ώ. Φίλιππον δε πάντωι; πέπειιιμ"ι λήξειν τήι; δρμήι; 7 κ"τα μΕν γήν -ύ.,ι Αίτωλών πολεμούμενον, κ"τα δε .ι1άλ"ττ"ν -ύπό τε 'Ρωμ"ίων κ"l τού β"6ιλέως Άττάλου. λί"ν δ" EiJfL"(>wr; έ6Τι 6υλλογί6"6.ι1"ι το μέλ- 8682. 15 λον Εκ τών t1δη γεγονότων. εΙ γ,χ(> π(>οι; μόνους 9 Αίτωλους πολεμών μηδέποτε δυν"τος .ην χει(>ώσ" σ.ι1"ι τούτους, .η που 6υμβεβηκότων άξιόχ(>εως CtV ειη π(>ος τον Ενε6τώτ" πόλεμον; Τ"ύτ" μΕν oVv εί(>ή6.ι1ω μοι κ"τ,χ την Εξ ά(>χης 3 1 20 π(>ό.ι1ε6ιν χά(>ιν τού γνών"ι πάντ"ι; -όμαι; διότι κ"� μη π(>oει6δεδεμένoυ� , άλλ' Εξ άΚξ(J"ίOυ βουλευομέ νουι;, μαλλον ΑΙτωλοίς ήμαι; η Μ"κεδόΙΙιν Εχ(>ην 6υμμ"χείν. εΙ δε κ"l π(>οκ"τέχε6.ι1ε κ"l π(>οδιειλή- 2 φ"τε πε(>l τούτων, τίι; έτι κ"τ"λείπετ"ι λόγος; ε! 3 4 r ' F, Ύε S· 5. 6 olov δι/Χvοησομ,ΕVΟVf; coll. ΙΧ 37 9 ήσσομ,ΕVΟVf; FS , olov ltEiv ήσσαιμένΟVf; Sch νulg0 , olov ttVVrJGOILEVOVf; vel δι/Χv/ΧστησομΕνΟVf; Campius 1. c ρ. 832 ann. 3, οΣον .{j-' ήσσαιμ,ένΟVf; Hu quaest. Π 4, olov liEiv OlrιGOILEVOVf; Madvigius advers. οχίΙ. Ι ρ. 483 17 post σvμ,{Jε{J7J"όταιv add. ήμών vel τοσοvταιv Rei 499, πιΧvταιv vel ποllώv Sch , π/Χντ/Χχό.ιΤεν τών iχ.ιΤι;ιών Hu quaest. Π 10, librorum scripturam sanam iudicat BothiuB 1. c. ρ. 58 Β. B W, olov ltEiv
40
RES GRAECIAE [01. 14.2, 2].
γdQ fίvvE.fJ'Cfί.fJ'c τηυ υϋυ -δπtXQχουfίtxv -bELtv ΠQΟ€; ήμιX€; fίVELELtxxltxV ΠQότεQΟV των -δπ! 'Αυτιγόυου γε γουότωυ εΙ€; -δμιX€; εiJεQγετημtXτωv, [fίω€; 1;ν εΙκo€; διtxΠΟQείv, ε! δέον [στ{, τoί€; έπιγεγουόσιυ εlκοvτtx€; 4 ΠG:QιδείV τι των ΠQότεQΟV -δπtxQχόvτωv. έπε! δ� [) fίυντετελεfίμέvη€; -δπ! 'Αυτιγόυου τη€; πολυ.fJ'QVλήτου τtxύτη€; ilcv.fJ'CQltx€; κtx! σωτηQltx€;, .ηυ ο{ίτοι πtxQ' Εκtx fίτoυ -δμίν όυειδίξουσι, μετα δ� τtxϋτtx βουλευόμευοι κtx! πoλλάΚΙ€; [txυτοί€; δόυτε€; λόγου, ποτέQΟΙ€; -δμιX€; δεί κοινωνείν ΠQtxγμάτωv, AΙτωλoί€; 11 MtxΚεδόσιν, 10 εί'λεσ.fJ'ε μετέχειυ AΙτωλoί€;, oΤ€; iδώκtxτε πεQ! τούτωυ πίστει€; κtx! (κtxτ)ελάβετε πtxρ' ήμων, κtx! συμπεπολε μήκtxτε τον πιμρηυ συfίτάvτtx πόλεμου ijELtv ΠQΟ€; Mtx κεδόvtx€;, τί€; έτι δύvtxτtxι πεQ! τούτωυ εΙκότω€; έπtx· 5 πορείν; τα μ'έυ γαΙ,) ΠQQ€; 'Αντίγονου κtx! Φlλιππoυ 15 6 -δμίυ -δπάQχ,οvτtx φιλάv.fJ'Qωπtx πtxQΕ7'Qάφη τότε. λοι698. που 11 δι' ΑΙτωλωυ Μίκημά τι δεί μετα τtxϋτtx γΕ7'Ο υO€; εΙ€; -δμας; δεικυύειυ 11 δια Μtxκεδόvωv eiJeQγEfίltxv 11 μη'δετέQου τούτωυ έπιγΕ7'ουότος;, πως;, Oι€; ΠQότε QOv έξ ιΧκεQtxlου βουλευόμευοι δικtxlως; oiJ π(!οσ- 20 έfίxετε, τούτωυ υϋυ ivτρtxπέvτες; ιΧvtxσκεvάζειv μέλλετε συv.f}ήκtx€;, 8Qκου€;, τας; μεγ{στtx€; πίστεις; πtxQ' ιΧν .fJ'(μ;Jποις; ;" 7 Ό μ'έυ ουυ Χλtxιvέtx€; τοιtxϋτtx διtxλεχ.fJ'ε!g κtx! δόξtxς; δυσtxvτι(ψήτως; εlQηκέvtxι κtxτέπtxvσε του λό- 25 32 γου. μετcl δ'έ τtxϋτtx Δυκίσκος; δ τωυ 'ΑκtxQvάvωv ΠQεσβευτης; elfίeMrwv το μ'έν ΠQωτοv [πέσχε, .fJ'EaJ1. 2 'ltQog {ιμασ F (D Regii F G Vesont.) 2 &ντιγ6νοιι (ι in rasura) F 12 εJ.άβεται F, iλάβεΤΕ S·, corr. B W, v. B W Fleckeis. annal. 1889, 688 2 1 ννν F, ν1)ν Β , τον νο1)lΙ Dm (v. B W Π 59 ΒΒ.) G
POLYB. mSTOR. ΙΧ 31. 32.
41
ρών τους πολλους Εν fXVrOir; διαλαλουντας -δπερ τών προειρημένων, έπε� δέ ποτε κα�ηeJύχαιJαv, ofJrror; 2 633. πως fίρξατo του λέγειν ,,'Ημείς, ανδρες Λακεδαιμ6- 3 νιοι, παρεγεν6με�α μ�ν -δπο του κοινου τών 'Ακαρ5 νάνων απεdταλμέvοι π(!ος -δμΙΧς, μετέχοντες δε eJXc δον αεί ποτε Mακεδ6ιJι τών fXVriJJV Ελπίδων καt την πρεdβείαv τΙΧύτην κοινην -δπολαμβάνομεν -ήμίν -δπάρ χειν κα� Mακεδ6ιJιν. ωdπερ δε καt κατα τους κιν- 4 δύνους δια την -δπεροχην καt το μέγε�oς τής Μα10 κεδ6νων δυνάμεως Εμπεριέχεl1�αι συμβαίνει την -ήμετέραν &σφάλειαν Εν ταίς έκείνων &ρεταίς, οfJτως 3ια� κατα τους πρεσβευτικους &γωνας έμπεριέχεται το των 'Ακαρνάνων συμφέρον Εν τοίς Μακεδ6νων δικαίοις. δι6περ oV δεί �αυμάζειν -δμας, Εαν τον 5 15 πλείω λόγον -δπερ Φιλίππου πoιώμε�α καt Μακεδό νων. Χλαοlέας τοιγαρουν, καταιJτρέφων την δημη- 6 γορίαν , απ6τομ6ν τινα συγκεφαλαίωσιν έποιήσατο τών -δπαρχ6ντων προς -δμας δικαίων. έφη γάρ , εί 7 μεν έπιγέγονέ τι μετα το �έσ�αι την συμμαχίαν 20 -δμας την προς τούτους tjτοι βλαβερον κα� δυσχερες ύπ' ΑΙτωλών η κα� νη Δία φιλάν�ρωπoν -δπο Μα κεδ6νων, είκ6τως αν και το νυν διαβούλιον έξ ακε ραίου ιJκέψι:ως τυγχάνειν' εί δε μηδενος έπιγεγονό- β τος τοιούτου τα κατ' 'Αντίγονον προφερ6μενοι τα 2 5 πρότερον ύφ' ύμων δεδOκιμαιJμένα πεπείσμε�α νυν 699. ήμείς &vασκευάl1ειv ορκους και l1υν�ήκας, εvη�ειJτά τους πάντων ήμας -δπάρχειν. έγαι δ', εί μεν μηδεν 9 έπιγέγονε κατα τον τούτου λόγnν, μέ'/.ιει δε τα πράγ ματα τοιαύτα τοίς "Ελληιιιν οΤα πρ6τερον �ν, οτε 28 ΕπιγΙγονΕν F
42
RES GRA.ECIAE [01. 142, 2].
π(!ος α(,τους Δίτωλους έποιεϊ:σ&ε την συμμαχίαν, δμολογω πάντων ε(,η&έστατος ύπά(!χειν κα� ματαίους 10 μέλλειν διατί&εσ&αι λόγους' εΙ δε την έναντίαν έσχηκε διά&εσιν, ώ� έγαι σαφως δει'ξω π(!οεόντος τού λόγου, κα� λίαν i,uf μεν οΙομαι φανήσεσ&αί τι 5 λέγειν ύμϊ:υ τωυ συμφε(!όντων, Χλαιυέαυ δ' ιtγνo1 1 εϊ:υ. πα(!αγιυόμε&α μευ O.(jV ύπε(! α(,τού τούτου πεπεισμένοι δεϊ:ν ήμας ποιεϊ:σ&αι τους λόγους, ύπε(! τού δείξαι διότι και π(!έπου ύμϊ:υ έστι κα� συμφέ(!ον, ει' μεν δυυατόν, ιtκoύσαντας της έπιφε(!ομέυης τοϊ:ς 10 "Ελλησι πε(!ιστάσεως καλόν τι βουλεύσασ&αι και ΠQέ12 πον [αυτοϊ:ς, μετα(/χόντας ήμϊ:υ τωυ έλπίδωυ ' εΙ δε 684. 33 μή, τούτων τηυ ήσυχίαυ έχειν κατα το πα(!όν. επε� δ' ιtυέκα&εν οvτοι κατηγΟQεϊ:v έτόλμησαυ της Μακε δόυωυ οίκίας, ιtναγκαϊ:oν είυαί μοι δοκεϊ: π(!ότε(!ον 1� ύπε(! τούτωυ {jQaxia διαλεχ&έντ' ιtφελέ(/&αι την ΙΧγυοιαυ τωυ πεπι(/τευκότων τοϊ:ς εΙQημέvοις. 2 'Έφη τοιγα(!ούν Χλαινέας Φίλιππον τον Άμύντου δια της Όλυν&ίωυ &τυχίας κύQΙΟV γευέσ&αι .'3 Θεττrxλίας. έγαι δε δια Φίλιππον 0(, μόνον Θεττα- 20 λούς, ιtλλα και τους λοιπους ΗΕλληυας ύπολαμβάυω 4, σε(/ωσ&αι. κα&' ους γα" και(!ους ΌvόμαQχος και Φιλόμηλος καταλαβόμενοι Δελφους &σεβως κα� πα (!αυόμως εγένοντο κύQΙΟΙ τωυ τού &εού χQημάτωv, τότε τίς ύμων ΟVΚ οίδε διότι τηλικαύτηυ συνεστή- 25 σαυτο δύυαμιυ, ΠQος ηυ οvδε�ς έτι των Έλλήνων 5 &υτοφ&αλμείν δυνατος �υ; ιtλλ' εκιυδύνευον [Χμα ταϊ:ς εΙς το &εϊ:ον ιtσεβείαις και της Έλλάδος γευέ6 σ&αι κύQΙΟΙ πιΧ(/ης. ευ οΤς καΙQοϊ:ς Φίλιππος iftE700. λοντηυ αύτου έπιδους επαυείλετο μεν τους τυ(!ιΧυ- 80 υους, ησφαλίσατο δε τα κατα το {ε(!όν, αlτιος δ'
POLΥΒ. mSTOR. ΙΧ 32-34.
43
CΓEνEΤO τοίς 'Έλλησι της έλΕυ&ΕQίας, ώς αυτα τα ΠQάγματα μΕμαQτύQηκΕ κα� τοίς έπιγΕνομΕνοις. ου 7 yaQ ώς ήδικηκότα Φίλιππον ΘΕτταλούς, κα&άπεQ οvτος έτόλμα λiγειν, άλλ' ώς ευεQγl.την οντα της 5 Έλλάδος , κα� κατα γην αυτον ήγεμόνα κα� κχτα &άλατταν Εϊλοντο πάντες' oV ΠQότεQον .&ν.ftQώ:των ουδΕις έτυχε. νη Δι", άλλα παQεγΕνετο μετα της 8 δυνάμεως εΖς την Λακωνικήν' ου κατά γε την αυτού 9 ΠQοαίQει1ιν, ώς υμείς ίι1τε, καλΟ'Jμενοg δε και πολ10 λάκις ονομαζόμενος υπο τών έν ΠελοποννήσιΡ φί λων κα� ι1υμμάχων μόλις αυτον έπΕδωκε. και παQα- 10 γενόμενος πώς τοίς ΠQάΥμαι1ιν έχQήσατο , � Χλαι νΕα, σκόπει. δυνάμΕνος yaQ ι1υγΧQήι1ασ&αι ταίς τών άστυγειτόνων δQμαίς ΠQός τε την της xaJQag 15 τής τούτων καταφ&ΟQαν κα� την της πόλεως ταπεί νωσιν, και τούτο ΠQάξαι μΕτα της μηίι1της χάQιτος, έπι μεν την τοιαύτην aZQEdtv ουδαμώς αυτον ένΕ- 1 Ι δωκε, καταΠληξάμενος δε κάκείνους και τούτους έπι τφ XOtvfJ ι1υμφΕQοντι δια λόγου την έξαγωγην άμ- 635. 20 φΟΤΕQουg ήνάγκαι1ε ποιήσαι1&αι ΠΕQΙ τών άμφΙι1βη τουμΕνων, ουχ αυτον άποδει'ξας ΚQιτην υπεQ τών 12 άντιληομΕνων, άλλα κοινον έκ πάντων τών Έλ :ή νων κα&ίσας ΚQιτήριον. αξιόυ γε το γηονος Ο'.ιεί δους κα� ΠQοφΟQάg. 25 Πάλιν ' ΛλεξάνδQιΡ διότι μεν άδικείσ&αι δόξας 34 την Θηβαίων πόλιν έκόλασε , τούτο πικρώς ώνείδι σας, στι δε τιμωQίαν έλαβε παQα τών nEQdιXιv υπεQ 2 της εΙς ΙΧπαντας τους 'Έλληνας fJfJQcwg, ουκ έποιήι1ω μνήμην, ουδε διότι μηάλων κακών κοινΏ πάντας 3 10. 11 φΙλος χα1 ;;{ψιιαχcς Di
RES GRAEClAE [01 142, 2].
44
ήμα!; έλυιJE, καταδουλωιιιχμενο!; τοv!; βαρβιχρου!; κα� παρελόμενο!; α-ότδ'Jν τα!; ΧΟQηγCα!;, αΙ!; έκείνοι XQιXι μενοι κατΙφ8'ειραν τοv!; "Έλληνα!;, ποτε μεν Ά8'ηvαC OV!; καΙ τοv!; τούτων προγόνου!; &γωνο8'ετούντε!; και ι1υμβιχλλοντε!;, ποτε δε ΘηβαCοv!;, και τΙλο!; -δπήκοον Ι> 701.4 lποCηιιε την 'At1Cav τοt!; 'Έλληιιι. περι δε τδ'Jν δια δεξαμΙνων πδ'J!; και τολματε μνημονεύειν; έκείνοι γαρ κατα τα!; τδ'Jν καιρδ'Jν περΙι1τιχι1ει!; οΙ!; μεν &γα8'δ'Jν ol!; δε κακδ'Jν lγCvοvτο παQαCτιοι "ολλιχκι!;' δ περι J)v τοί!; μεν &λλοι!; ΙιJω!; ttv έξεCη μνηιιικακείν, ιο -δμίν δ' o-όδαμδ'J!; κα8'ήκει τουτο ποιείν τοί!; &ra8'ov με.ν μηδενι μηδενο!; παQαιτCοι!; γεroνόιJι, κακδ'Jν δε 6 πολλοί!; και πολλάκι!;. έπει τCvε!; οί τον ΆvτCγοvοv εΙιιι τον ΔημηΤQCΟV παρακαλlιιαντε!; έπι διαιρlιJEι 7 τού τδ'Jν ΆXαιδ'Jν έ8'νου!;; τCvε!; δ' οί 'lrQO!; τον Άλiξ- 11> ανδρον τον Ήπειραιτην 8ρκου!; ποιηι1άμενοι καΙ ιJυν8'ήκα!; Ιπ' IξανδραΠOδΙιJμφ 'ΚαΙ μερΙι1μφ τη!; 8 'AuaQvavCct!;; ο-όχ -δμεί!;; τCvε!; δε κατα uotvov τοιού του!; ήγεμόνα!; έξέπεμψαν οϊου!; -δμεί!;; οϊ γε και τοί!; 9 αι1ύλοι!; ιεροί!; Ιτόλμησαν προσάγειν τα� χείρα!;. J)V 20 TCtJato!; μεν τό τ' Ιπι Ταινάρφ τού ΠOιιειδδ'JνO!; και 10 το τη!; Ιν Δούι10Ι!; {ερον Άρτέμιδο!; Ιι1ύληι1ε, φιχρυ κος δε και Πολύκριτος, δ μεν το τη!; "Ήρα!; Ιν "Δργει τέμενο!;, δ δε το του ΠΜειδώνο!; Ιν ΜαvτιvεCrι διήρ11 παι1ε. τC δαι Δάτταβο!; και Νικόι1τρατο!;; ο-ό την τδ'Jν 25 ΠαμβοιωτCωv πανήγυριν εΙρήνης O�ιJη!; παΡfσπόv δησαν, .Σ'κυ8'δ'Jν Βργα και Γαλατδ'Jν έπιτελούντες; J)V ο-όδεν πΙπρακται τοί!; διαδεξαμένοι!;. Και πρΟ!; ο-όδεν τούτων απολογη8'ηναι δυνιχμε35 14 εΙιslν F
25 δ'αΙ F, δ'Ε
S·
vu1go,
Υ.
ΧνΙ 84, δ
POLYB. mSTOR. ΙΧ 34. 36.
45
νοι σεμνύνεσ.ftε, δι6τι την Iπ� Δελφους εφοδον των {ja(JfjιX(JWV iJπέ6τητε, κα� φατξ δείν δια ταύτα χά(Jιν εχειν iJfLiv τους "'Ελληνας. άλλ' εΙ δια μίαν ταύτην X(Jctav Αlτωλοίς χά(Jις όφείλεται, τίνος κα� πηλ{κης 5 δεί τιμής άξιούσ.ftαι Μακεδ6vας, οί' τον πλε{ω τού βίου X(J6vov o1J παύονται διαγωνι�6μενoι Π(Jος τους βα(Jβά(JΟυς {}πξ(J τής των Έλλήνων ά6φαλε{ας; δτι YCt(J α:Ιε{ ποτ' &ν Εν μεγάλοις �ν κινδύνοις τα κατιΧ 702. τους 'Έλληνας, εΙ μη Μακεδόνας crxofLCV Π(JόφQαγμα 10 κα� τα ς (των) παρ α τούτοις μα6ιλέων φιλοτιμ{ας, τίς oiJ γινιbσκει ; μέγιστον δξ τούτου σημείον' EifLlX YCt(J τφ Γαλάτας καταφρον-η6αι Μακεδ6νων νική6αν τας Πτολεμαίον τον Κεραυνον Ιπικαλούμενον, ciJ .ftIwr; καταγν6ντες των αλλων �κoν ο{ περ� BQivvov 15 εΙς μέ6ην την Έλλά.δα μετ α δυνάμεως. δ πολλάκις &ν συνέβαινε γ{νεσ.ftαι μη πρoκα,f}ημένων Μακε δ6νων. OiJ μην άλλα περ� μεν των γεγον6των εχων πολλα λέγειν άρκείν ήγούμαι ' των δε Φιλ{ππφ πε2 0 Π(Jαγμένωv clg ά6έβειαν roνείδι6αν την τού ναού καταφ.ftΟ(Jάν, oiJ ΠΡ06.ftέντες την αiJτων ϋβριν κα� πα(Jανομίαν, ην Ιπετελέ6αντο πεQ� τους Εν Δίφ και Δωδιbνrι ναους καt τα τεμένη των .ftcCJv. ,χρ-ην δξ λέγειν τούτο πρωτον. iJfLctr; δ' & μεν iπά.ftετε, τού25 τοις iξηγή6α6.ftε, με{�ω ποιουντες των γεγον6των, & δ' Ιποιή6ατε ΠQ6τε(JΟΙ, πoλλαπλtX6ια γεγον6τα παρ εσιωπή6ατε , σαφως εΙδ6τες δτι τας άδικ{ας και �ημίας Eiπαντες άει τοί'ς ιX(JXOVιIt χεΙ(Jων Μίκων Επιφέ(Jου6Ι. 28 ofJ τοίς F S , ου del U1' 171 b vulgo , &εΙ τοίς Β W, referendum &εΙ ad τοίς &Qχοvσι coll. Ι 60, 4. 7. VI 33, 10
681 . 2
3
4
6 β
7
8
46
RES GRAECI.A.E [01. 142, 2].
Πε(!� δ), των κατ' 'Αντίγονον lrog τούτου βούλομαι ποιήι1α6&αι την μνήμην, [lrog] τού μη δόξαι κα ταφ(!ονείν των γεγονότων μηδ' Εν πα(!έ(!γφ τί&ει1&αιι 2 την τηλικαύτην π(!αξιν. Εγωγ' ciJE(!rE6tav μεί�ω 'tfjg -όπ' 'Αντιγόνου γεγενημένηg clg -όμαg οiJδ' {ι1το(!εϊ:- δ 6&αι νoμ�ω · δοκεϊ: γα(! Εμοιγε μηδ' -όπε(!βολην Επι3 δέχε6&αι το γεγονόg. γνοίη δ' tlv 'tLg Εκ τούτων. Επολέμηι1ε π(!ος -όμας 'Αντίγονοg, κα� μετα ταύτα πα(!ιχταξιχμενος Ενίκη6ε· δια των δπλων Εγένετο κύ4 (!ιος της χώ(!ας ttμιχ κιx� της πόλι:ωg. ωφειλε ποιεϊ:ν 10 τα τού πολέμου· Τ0ι10ύτον άπέ6χε τού π(!αξαί τι κα&' -όμων δεινόν, αις Π(Jος τοϊ:ς tlλλοιg ΕκβΙΧλαιν 637. τον τύ(!αννον κιx� τους νόμους κα� το πιχτ(!ιον υμ'tν 5 άποκιχτέι1τηι1ε πολίτευμα. άν&' αιν υμεϊ:ς Εν ταϊ:ς 703. κοιναϊ:ς πιχνηγύ(!ε6Ι μιχ(!τυ(!ιχς ποιη6ιχμενοι 'tovg "Έλ- 1 5 ληνιχς εiJε(!γέτην διχυτων κιχι ι1ωτfj(!α τον 'Αντίγονον 6 άνεκη(!ύξατε. τί oi'ιν Εχ(!ην ποιε'tv υμαg; E(!W γα(! το φαινόμενον, tlvδ(!ες. -όμεϊ:ς δ' άνέξε6&ε· ποιή6ω γα(! τούτο νύν oiJx άΠ(!Οι1λόγως όνειδίι1αι βουλό μενοg -όμϊ:ν, άλ1' υπο της των π(!ιχγμιχτων πε(!ιι1Τιχ- 20 7 6εως άvαγκαbόμενος Επι τφ κοινΥ 6υμφέ(!οντι. τί δη μέλλω λέγειν; δτι κιx� κατα τον π(!ογεγονότα πό λεμον oiJx ΑΙτωλοϊ:ς, άλλα Μακεδόσιν Εδει συμμα χεϊ:ν υμας, κιχι νύν πιχ(!ακαλουμένουg Φιλίππφ μαλ8 λον 11 τούτοις διχυτους Π(!Ο6νέμειν. νη Δί', άλλα 25 9 πα(!ιχβή6ε6&ε -rιXg ι1υν&ήκαg· και πότε(!ιχ δεινότε(!ον av ποιή6αιτε, τα κατ' lδίιχν π(!οg Αlτωλoiιg υμϊ:ν ι1υγκείμενα δίκαια πα(!ιδόντες 11 τα πιχντων των 36
2 εως de1. Hu, Υ. Fleckeis. anna1. 1884, 743 Β. et Κreb8ium Die Prί.ipositionsαdverbien cet. Ι 528. 9 ένΙ"ησΕ 8ια
τών !Ίπλων ' έΥΕνΕΤΟ
F
POLYB. HlSTOR. ΙΧ 36. 37.
47
Έλλήνων έναντίον έν στήλΏ γεγονότα κα� κα&ιερω μΕνα ; πώς δΊ: τούτους &&ετείν εvλαβείσ&ε , πα,!, αιν οVδεμίαν προειλήφατε χάριν, Φίλιππον δε κα� Λfακεδόνας ο-όκ έντρΕπεσ&ε , δι' οϋς εχετε και τού 5 νύν βουλεύεσ&αι την έξουσίαν ; η το μεν τοίς φίλοις τ α δίκαια ποιείν &ναγκαίον fιγείσ&ε; και μην oVx oίiτως οσιόν έση το τας έγγράπτους πίστεις βεβαιούν, ιf:ις &νόσιον το τοίς σώσασι πολεμείν' δ νύν Alτωλo� πάρεισιν -δμάς &ξιούντες. 10 Ο-ό μην &λλ' εΙρήσ&ω μΕν μοι ταύτα, κρινΕσ&ω δε παρα τοίς φιλοτιμότερον διακειμΕνοις έκτοg είναι τών ένε6τώτων. έπι δε το συνΕχον, ιf:ις ο-bτοί φασιν, έπάνιμεν. τούτο δ' ην, εΙ μεν ιf:ιμoίωται τα πράγματα νύν και κα&' οϋς καιρους έποιεισ&ε την προς 15 τούτους συμμαχίαν, διότι δει μΕνειν και την -δμετΕραν αιρεσιν έπι τών -δποκειμΕνων' ταύτα γαρ έν &ρί Ο! . χαίς εΙναι' εΙ δ' δλοσχερώς ήλλοίωται, διότι δίκαιόν έστι και νύν -δμάς έξ &κεραίου βουλεύεσ&αι περι τών παρακελευομΕνων. έρωτώ τοιγαρούν -δμάς, ιό 20 Κλεόνικε και ΧλαινΕα, τίνας εχοντες συμμάχους τότε παρεκαλείτε τούτους εΙς την κοινοπραγίαν; δρ' oV 6 post i]γείσ.ftε add. τοίς δ' εfJεΡΥΕταις OV ; Rei 503, τοίς δ' εtιεργετηκόσιν oV ; Hu quaest. Π 1 0 ; sed μεν illud esse έμφαντικόν videtur Ιν. BW Π 50 s. et ΙΧ 8, 13 τφ μi:�' ήγεμόνι πεπράχ.ftαι πάν), ita ut ista verba a viris doctis suppleta ab ol'atore consilio quodam sint omissa 7 στι OfJx οϋτως - 8 πολεμείν Μ 29, 29 ΒΒ. Η. 7 έστ!ν F 13 Ιίμοια ε! F·, σμοια εrη S vulgo , σμοι' έστ! Hu quaest. 16. 1 7 ταύτα γάρ έν &:ρχαίς Ι εΙναι F(S), Π 5, COlT. BW τούτο γαρ έναργες εΙναι aut ταfJτα γαρ τοίς έν &:ρχαίς εΙναι Rei 503, ταύτα γαρ έν &:ρχαίς ήν Hu, ταύτα γαρ ι'ν &:ρ;ιαίς ε[πον Wielandtius l. c. ρ. 52 , ταύτα γαρ έν σρκοις εΙναι Campius Ι c. ρ. 84 0 ann. 1, ταύτα γαρ Ινορκα κείται coll. XXVIΠ 14, 3 .R W
ι(}
11 12
37 2
3 4
638.
48
RES GRAECIAE [01. 142, 2].
δ
π«ντcι:ς I"Έλληνcι:ς; τίσι δs νυν κοινωνείτε τών έλπί δων, 1] π(!ος ποtcι:ν πcι:(!cι:κcι:λείτε τούτους συμμcι:6 Xίcι:ν; &(!' ofJ π(!ος την τών βcι:(!β«(!ων; 3μοι« γε δοκεί τα π(!«γμω&' υμίν ύπ«(!χειν νυν κcι:� π(!ότε(!ον, 7 ιiλλ' ofJ τιiνcι:ντίcι:' τότε μεν γα(! ύΠ�(! fιγεμονtcι:ς κcι:� 5 δόξης έφιλοτιμείσ&ε προς 'AXCΙ:ΙOυς κcι:� Mcι:κεδόνcι:ς δμοφύλους κcι:� τον τούτων fιγεμό",cι: φtλιππον ' νυν δ� περ� δουλεtcι:ς ένίστcι:τcι:ι πόλεμος τοίς Ι"Έλλησι 8 προς ιiλλoφύλOυς ιiν&ρώπoυς, oi}g υμείς δοκείτε μ�ν έπισπασ&cι:ι �cι:τα Φιλtππου, λελή&cι:τε δε κcι:τα σφών 10 cι:fJτών έπεσπcι:σμένOΙ κcι:l κcι:τα π«σης 'Ελλ«δος. 9 6Jσπε(! γαρ οΙ κcι:τα τας πολεμικας περιστ«σεις βcι:ρυ τέρcι:ς έπcι:γόμενOΙ φυλcι:κας εΙς τας πόλεις της CΙ:ύτώp δυν«μεως χ«ριν της ιiσφcι:λεtcι:ς EXμcι: τον &πο τών έχ&(!ών ιiπω&oυντcι:ι φόβον κcι:� ποιουσιν vποχ,cι(Jtους 15 σφας cι:fJτους τcι:ίς τών φίλων έξουσtcι:ις, τον cι:fJτον 10 τρόπον iκcι:l νυν Αlτωλοl διcι:νooυντcι:ι. βουλόμενοι γαρ πε(!ιγενέσ&cι:ι Φιλίππου κcι:l τcι:πεινώσcι:ι Mcι:κε δόνcι:ς, λελή&cι:σιν cι:Vτoίς έπισπcι:σ«μενoι τηλικουτο ν/φος ιiπo της έσπέρcι:ς, δ κcι:τα μ�ν το ΠCΙ:(!Oν Ισως 20 πρώτοις έπισκοτήσει Mcι:κεδόσι, κcι:τα δ� το συνεx�ς πασιν Eστcι:ι τοίς "Έλλησι μεγ«λων κcι:κών cι:Ιτιoν. '"'.Aπcι:ντcι:ς μ�ν otΊν δεί τους I"Έλληνcι:ς Π(!Oι·δέσ&cι:ι 38 τον έπιφερόμενον κcι:ιρόν, μάλιστcι: δs Λcι:κεδcι:ιμO2 vtovg. έπεl τίνος χ«ριν ύΠOλcι:μβ«νετε τους υμετέ- 25 ρους προγόνους, I1vδ(!εf; Λcι:κεδcι:ιμόνιOΙ , κcι:&' ο1)ς ΚCΙ:Ι(!Oυς δ �έ(!ξης &πέστειλε πρεσβευτην προς υμι2ς, .jJδω(J κcι:l γην cι:ΙτoύμενOς, &πώσcι:ντcι:ς εΙς το φρέΙΧ(! 28 ΕΙΙ; F, ir; sa vulgo, 22 �λλ1lσιν F 8 §λλ1laιν F Χ 1, 2 Κrebsium Die Priipos. ρ. 106 ann. 1 et Meister hansium Grαmm. d. αtt. Inschr. Bero1. 1888, ρ. 174s. (ignarus Υ.
POLYB. mSTOR. ΙΧ 37-39.
49
τον ΠΙΧQιχγεγον6τιχ κιx� ΠQοσΕπιβΙΧλ6ντιχg τηg rfig κε λΕύΕιν &πιχγγείλιχι τφ $έQξΏ δι6τι ΠΙΧQα ΛΙΧΚΕδιχι μονίων [χμ τα. κιχτα την έπιχγγΕλίιχν, 1JιYroQ κιx� γην; -rivog πάλιν έ.f7Ελοντην κιx� ΠQοδήλωg έξΟQμαν &πο- 3 5 .f7ΙXVOVfLivovg τουg πεQ� ΛΕωνίδην; dQ' ο-Οχ 7νιχ δ6- 4 ξωιJΙ μη μ6νον (υΠ�Q) -rfjg ιχυτών, &λλα. κιx� πεQ� -rfjg τών &λλων Έλλήνων έλευ.f7εQίιχg ΠQοκινδυ νεύειν; &ξι6ν γΕ τοιούτων &νδQών &πογ6νουg υπάQ- 5 χοντιχg, κ&πειτιχ νύν συμμιχχίιχν ποιησιχμένουg τοίς; 10 βΙΧQβάQοιg, σΤQιχτεύειν μετ' έκείνων κιx� πολεμειν ΉπεΙ(Jώτιχιg, Άχιχιοίg, ΆΚΙΧQvασι, Β οιωτοιg, ΘΕττα- 639. λoίg, σχεδον πασι τοις; "Ελλησι πλην ΑΙτωλών. τού- 6 τοις; [kSV o1Jv [.f7og έιJτ� τΙΧύτιχ ΠQάττcιν κα� μηδw ιχlσΧQον νομίζειν, εΙ μ6νον Π(J6σΕιJΤΙ το πλεονΕΚΤΕίν, 15 0-0 μην υμίν. κιx� τί δήποτε ΠQοσδοκαν ιYct τού- 7 τους; &πε(JγΙΧιJομένουg, έΠE� την 'Ρωμιχίων Π(Jοσειλή φασι συμμιχχίιχν ; οΖ γε της; Ίλλυ(Jιών έπιλαβ6μενοι 8 �oπής; κιx� βοη.f7είαg κατα. fLSV .f7άλαττιχν {1ιάζΕσ.f7αι κιx� ΠΙΧQΙΧιJπονδΕίν έπεβάλοντο lΙύλον, κιχτα. δ� γην 20 έπολι6(JκηιJιχν fLSV την ΚλCΙΤΟ(Jίων π6λιν, έξηνδ(JΙΧ ποδίσιχντο ιyS την Κυνιχι.f7έων. κιx� ΠQ6τε(Jον μ�ν 9 Άντιγ6νφ , ΚΙΧ.f7άπε(J έπάνω Π�OEίπoν , έποιήσιχντο συν.f7ήκιχg ο{Ίτοι ΠΕ(Jί τε τού τών Άχιχιών κιx� τού τών ΆΚΙΧQνάνων [.f7vovg , νύν δ� πεποίηνται ΠQοg 25 'ProfLιxlovg κιχτα πάσης; της; Έλλάδοg. 'Ά τίς; ο-Οκ (Χν πυ.f76μΕνοg υπίδοιτο μ�ν την 'Ρω- 39 μαίων [φοδον, μισήσιχι δ� την ΑΙτωλών &π6νοιαν,
';05.
scripturae cod. F Testituerat εΙι; Hu) 6 ύπΕρ add. B W coll. Plut. Themist. ΙΧ 1 et ΡοΙ. Ι 2, 2. 65, 4, περΙ del. Scaliger 16 άπεργασαμΕνουι; FS, άπερr&'σεσ,f}-αι coni. Βε, άπερr&'σασ,f}-' Hu quaest. Π 5, άπεργασομΕνουι; Β W 26 & * τιι; ex άντιι; F POLYB. HIST. m.
4
50
RES GRAEU!AE [01. 142, t).
8τι τοιιχvτιχr:; Ε.fJ'"ιιιιηtJΙΧV ποιή6ΙΧ6.fJ'ΙΧΙ 6vv.fJ'ήκιχr:;; i1IJfJ πιxιιiιιιηντιxι μ,�ν 'Ακιχιιν"νcoν ΟΙνι"διχι:; Κ«� Ni1.60V · κΙΧΤ{6χον δε πιιφην τ,ην των τιxλαιπι!Jιιcoν 'Αντικυ Q{COV π6λιν, i�αvδQαπι)δΙ6"μ,εvοι μ,ι;τ" 'Ρcoμ,αtcov ΙXfJ3 τήν. καΙ τ" μ,�ν τ{κνιχ κα� 7:ftr:; γυναίκαι:; &π"γου6ι 5 'Pcoμ,αϊοι, πεΙ66μ,ενα δήλον [87:Ι] {1πεQ εΙκ6ι:; έ67:(, 706. π&c1χειv 7:oir:; iιπo τkr:; των &λλοφύλcoν πε60υc1ιv iξΟVc1tαr:; ' τ" δ' Ιδ"φη κληιιοvομ,ουc1ι 7:ων ήτυχηκ64 τcoν .ι1l7:coλοt. κΙΧλόν γΕ ταvτηr:; 7:ijr:; 6vμ,μ,αχtαr:; μ,ε τα6χείν Κ«7:" προαtιιε6Ιv , aλλcor:; ΤΕ κα� Λιχκεδιχι- 10 5 μ,οvtοvr:; iιπ"ιιχοvταr:;, οΖ γε Θη(:Jαίοvg τοvr:; κατ' &ν"γκην ijc1vxt(Xv aγειν {JοvλεV6ιχμ,{vοvr:; μ,όvοvg των Έλλήνcoν κατ" τ,ην των ΠεQc1ωv Ιφοδον Εψηφί6αντο δεκατεύ6liιν 'toig .fJ'coir:; ΚQ",τή6ιxvτεr:; τφ πολέμ,φ των 15 (:Jαιι(:J"Qcov. Καλον μ,�ν ovv, άί avδιιεg Λακεδαιμόνιοι, κα! 6 πρ{πον -δμ,ίν ΕΙΙ7:Ι ΤΟ μ,vη6.f}{V7:αg μ�ν των πQογό.... vcov, ε-όλα(:Jη.fJ'{vταr:; δ� τ,ην 'Pcoμ,αίcoν έφοδον, -δπ ιδομ,{vοvr:; δ� τ,ην ΛΙτcoλων κακοπιιαγμ,Ο6ύνην, το δ� μ,{γι6τον τω11 Εξ 'Αντιγόνου γεγονότcoν μvη6.fJ'liιταr:;, 20 ετι κα� νυν μΙ60πον>]ιιη6αι, κα� 7:,ην ftSV ΛΙτωλων &ΠΟ6ΤQαφηvαι φιλtαv, 'Axιxtotg δΕ κα! Μ"κεδόιιι 7 κοινcoνηιιιχι των ιχ-ότων Ελπίδcoν. εΙ δ' aιια πιιοr:; τουτό 'ttVEr:; &ντιπιι"ττου6ι των πλείον δυναμ,{νcoν 640. ΠΙΧρ' iιμ,ϊν, πιιόg γΕ τ,ην ijt1vxtιxv διιμ,ή6ατε, κα! μ,,η 25 μ,ΕΤ"6χητε 'tijg τούτcoν &δικtαg." 2
6 3τι seclusit BW coll. V 86, 5. ΧΙΠ 6, 5. Aristot. Polit. 1/ (Ε) 11. 1313", 18, Υ. HuPhilol. 1859, 293s., &'ι; coni. 10. 1� καΙ κατ" πρ. FS, librorαιn scήΡturam frustra tuetur Madvigius adversar. cήt. Ι ρ. 483, καΙ transponit post &λλωι; ΤΕ Sch 1 7 ΙστΙν F 25 δρμ:ήσαΤΕ καΙ θΧ δι}/ιήσανΤΕΙ; καΙ (ut videtur) F, διnιήσαντΕΙ; omisso καΙ G 26 des. F Ιοl. 145v med.
Hu
POLYB. ΗΙΒΤΟΗ. ΙΧ: 39-41.
51
Το γαρ τοιουτον ή'&ος αω βούλΕται διαφυλάτ- 40 ΤΗυ ή των Ά&ηναίων π6λις. Προ.&υμίαν γαρ φCΛωυ συμφ6ρως [LSV γινομέυην 2 μηάληυ παρέΧΕσ.&αι ΧΡΕίαν , έφΕλκομέυην δ;; κα� 5 κα.&υσΤΕρούσαυ ΤΕλέως &νωφελη ποιείν την Επικου ρίαν. είπερ ο-δν βούλουται μη τοίς γράμμασι μ6υου, 3 &λλα κα� τοίς εργοις τηρειυ την προς αυτους συμ μαχίαν . . . . Ο[ δ;; Άκαρυανει;, πυν.&αυ6μευοι τηυ τωυ ΑΖτω- 4 10 λωυ εφοδον EΠ� σφας, τά [LSV &παλγουντει; ταίς Ελπίσι , τά δ;; κα� '&υμομαχουντες, Επί τινα παρά στασιν κατήντ:ησαν. ΕΖ δέ τις λειπ6μευος μη .&άνοι , φύγοι δ;; τον Ι) 707 . κίυδυνου, τουτου μήτε π6λΗ δέχεσ.&αι μήτε πυρ 15 έναύειν. περ� τούτων &ράς έποιήσαντο παι1ι μέν, G μάλιστα δ;; τοις Ήπειρώταις, elg το μηδέυα τωυ φευγ6υτων δέξασ.&αι 'tfj χώΡlf. Προ.&έμευος δ;; της π6λεως κατά δύο πύργους 41 ποιεισ.&αι την προσαγωγην κατά μευ τούτους χελώ20 υας κατεσκεύαζε χωστρίδαι; κα� κριούς, κατα δε το μει10πύργιον στοάυ ΕποίΗ μεταξυ τωυ κριωυ παράλ ληλου τφ τείΧΗ. της δε προ.&έσεως συυτελουμένης 2 παραπλήσιος ή των εργων έγίνετο πρ6σοψις τfj τού τείχους δια.&έσει · τα. [LSV γάρ έπ� ταίς χελώυαις 3 25 κατασκευάσματα πύργων έλάμβαυε κα� φαυτασίαν κα� διά.&εσιν Εκ της τωυ γέρρων συν.&έσεως, το δε μεταξυ τούτωυ τεΕχους, των &νωτέρω γέρρωυ της 1. 2 F fol. 145v med. in marg. 3 F fol. 145v med. 8 des. F Ιοl. 145v med. 9-12 Sώd. Β. Υ. άπαλγούντεs (nonnulla repetuntur Β. v. .fJ'vμομαχ οVvτες) 13�17 Suid. Β. Υ. Ε1-'αύειν 18 F Ιοl. 145v med.
52 4
δ
6
7 8 9 708.
10
11
12
RES GRAECIAE [01. 142, 2].
{fτοlΧς εΙς Επάλξεις τfJ πλοκΥ δΙrJQημέvαιv. δια ftw ovv τού κάται fti(Jovg των πύQ'J'αιv ο'ί τε Π(JΟ6χαιv νύντες τα!; &ναιμαλtας των τόπαιν Επl ΤfJ των Ε6χα (Ι{αιν Εφόδφ την γ.ην Επέβαλλον δ τε ΚQιος Εξαι.f}είτο. το δ� δεύτεQΟV -όδQtας ual τας "Qog τούς ΕμΠV(JΙ- 5 6μούς εΙχε "aQaOUEVkg καΙ τα καταπελτικα συν 641. τούτοις. ΕπΙ δ� τού ΤQtτου "MJ.f}og &vδQωv Εφεt6τήκει των &πoμcι:xoμέναιν "Qog τους κακοποιείν έπι βαλλομένους τον κ('ιόν. oiίτoι δ' ή6αν Ι601Jψείς τοίς της πόλεαις πύQ'J'οις. Εκ δ� της μεταξύ των πύQ'J'αιv 10 στοlΧς όQύγματα διπλlΧ ΠQΟ6ή'J'ετο "QOfI το μεσοπύQγιοv. καΙ τ('είς ήσαν βελοστιΧ6εις λι.f}ο{Jόλοις, div δ μ�ν εΙς ταλαντιαΙους, οι δ� δύο ΤQιακοvτ«μν«{ους έξέβ«λλον λtθ-Oυς. &πο δ� της "aQEft{JOlfjg αις προς τα!; χελαινας τας χαι6ΤQtδας ΕπεποΙηντο 15 6ύριγγες κ«τά6τεγοι XdQLv τού μήτε τούς ΠΡΟ6ιόν τας Εκ της 6τ�ατoπεδεI«ς μήτε τους &πιόντας &πο των Κργαιν {Jλάπτε6.f}αι μηδ�ν -όπο των Εκ της πόλεαις βελων. Εν όλΙγαις δ� τελέαις �μέ(Jαις 6υνέfJη καΙ την των l(J'J'rov Eπιτελεσ.f}fίν«ι 6υντέλειαν δια 20 το την Χαι(J«v &φ.f}όvοvς Κχειν τας εΙς τουτο το μέρος ΧΟ(Jη'J'tας. οι 'J'kq Έχιναιείς κείντ«ι μ�ν Εν τιρ Μηλιεϊ: κόλπφ, τεΤ(Jαμμέvοι προς με6ημβ('{αν, καταντ{πε('«ν της των Θρονιέαιν χαι('«ς, κα('πούνται δ� γην πάμφΟ(Jον. δι' ην αΙτ{αν οvδw Ενέλειπε τον 115 ΦΙλιππ.ον των "(JOfI τας έπιβολάς. OV μην &ι1.λά, ua.f}ιlπE(' είπον, tπιτελε6.f}έvταιν των [('γαιν Π('06η4 Ιξι&&εΤτο FSS, iξεαι.f)-εΤτο Di, sed Υ. B W Fleckeis. an mt1. 1884, 119 et Hu praef. Ι' 46 18 ταΙα'l/τιαΙοι1 F, 15 πεποΙη'l/το FS·, Corr. Di, Υ. ταΙαντιαΤοι; Β, COrr. Di Eberhardum observ. Polyb. ρ. 29 18 μήδε F, μηδε Β, corr, Οα
POLYB. HISTOR. ΙΧ 41. 42.
53
γον f1lL" ταr; τών 6ρυγμάτων κα� μηχανημάτων κατασκεvάr;. Πόπλιοr; δ τών
42
2
3 4
5
642.
6
7
8
54
RES GRAEClΛE ΕΤ ASIA.E [01. 142, 2].
τυγxάνoντα� ταύτ' ΕΙπών ' Tjj δ' έπαύQΙΟV ι1υγκα λέι1α� IXπαντα� τoυ� αΙxμαλώτoυ�, AΙγινήται� μεν (oiιδεν) όφεtλEιν έφη ποιείν φιλάV&Qωποv, τών δε λοιπών Έλλήνων lvExa qvrXWQEiv έφη ΠQει1βΕύΕΙV πεQ� τών λύΤQωv, έπε! τούτο παQ' αότoί� έ&o� έι1τίν.
5
VIII. RES ASIAE.
43
Ό rftQ ΕfJφQάτη� την μεν αQχηv λαμβάνει τή� ι1υι1τάσεω� έξ 'AQftcvta�, διαQρεi δε [τον] δια ΣVQtα� 2 κα! τών έξη� τόπων ιb� έπ! Βαβυλωνίαν. κα! δοκεϊ: μεν clr;; την 'EQv&Qctv έμβάλλειν &άλατταν, 0(, l1ιην 10 [στι γε τούτο ' ταί� γαρ διώρυξι ταίι;; έπ! την χώ ραν αγoμiναιι;; προεκδαπανι1ται πρlν έκβολην εΙ� 3 &άλατταν πεποιησ&αι. διο κα! σ1Jμβαίνει την ύπε ναντίαν φύσιν έχειν τούτον τοιι;; πλείι1ΤΟΙΙ;; τών ποταμών. Totg μεν γαρ &l.λοιι;; α�ξεται το ('εύμα, 15 κα&ωι;; &ν πλείουι;; διαφέQ-ωvται τόπουι;; , κα� μέγι στοι μέν εΙι1ι κατα χειμώνα, ταπεινότατοι δε κατα 4 την ακμην τού &έρουι;; ' ol!Tor;; δε κα! πλεtστοι;; γίνε ται τφ .ι}εύματι κατα κυνοι;; έπιτολην κα� μέγιστοι;; έν τοιι;; κατα. Συρίαν τ6ποιι;; , αΙε� δε ΠQΟΙ'wν έλάττων. 20 δ αΖ'τιον δε τούτων στι συμβαί1ιει Tt} V μεν α�ξηι1ιν οόκ έκ ΗΟ. τηι;; σVQQύσεωι;; τών χειμερινών i)μβρωv, &λλ' έκ τη� &νατήξεωι;; τών χι6νων (γίνεσ&αι), την δε μείωσιν δια. ται;; έκτρoπα.� ται;; έπ! την XrhQOCV και τον μερισμον α(,τού et 1876, 366 (v. ΙΧ 9, 3 ann. cr.) 2. 3 μΕν όφεΕλΕιν gφη 'Ποι ι Είν Μ, o,MEV post μΕν add. coll. χν 17, 3 Luchtius 6 des. ]!Ι 80, 11 Η. 7 F fol. Ι46ν Pl'im. 8 τον del. (Υα 16 κα1Το\)ς F (S), corr. ΗIΙ quaest. Π 1 1 coll. Ι 68, 6. ΥΠ 9, 1 6 ; ΙΠ 1 10, 8 , Υ. Κrebsium Die Pl'ίipoB. cet. ρ. 133 ann. 2 23 γΙγνΕσ1Ται add. post χιόνων Οα, γΙΡΕσ1Τ' l)ost xεtμ ει,>l l'ών Β W
POLYB. mSTOR. ΙΧ 42-44.
55
τον lπ� TftS &ρδεύσειs. fι κα� τ6τε βραδειαν συν{βαινε γίνεσ,f}αι την κομιδην τών δυνάμεων, ElTli καταγ6μων μεν δντων τών πλοίων, ταπεινοτάτου δε τού ποταμού καl TEλEros βραχύ τι συνεργούσηs 5 TfjS τού Q EVfLΙXTOS (JCIXS προs τον πλούν.
G
ΙΧ. FRAGMENTA INCERTAE SEDIS. 687, 15
'Ότι TOVS μη μ ετ' EVVOCIXS καl προ,f}υμίαr; lμ- 624,6 R ' 1 t'ΙXLVOVTIXr; των εργων 44 \2 1,12) ου' δ' Ε'π' αυτων εlκ6r; ι:σrι ,
688,1
-
-
"
&λη,f}ειg εΙναι (jVELfLtfxovg. ΚαΙ εcτιν &λη,f}εg το πολλάκιg fJφ' ήμών εΙρημ{νον ιbg OVx οϊ6ν ΤΕ περιλαβειν οvδε συν,f}εάσtXσ,f}ιχι Tf] ψυχf] το κάλλιστον ,f}lιxfLιx τών γεγον6των, λέγω δε την τών 3λων οΙκονομίιχν , Εκ τών Tftr; κιχτά μ{ροg πράξειg γριχφ6ντων.
710, 21
:2(�ί�14)
Π ολύβιοc b' έν Tf;j ένάη;J των 'ICTOptwv καΙ πο- 4 5 64:3,1!l ταμόν τινα ανα"(ράφει Κύιχ,f}ον κιχλουμενον ΠΕρl
ΆΡι1ιν6ην π6λιν Αίτωλίαg. Άρcινόη , πόλιc Λιβύηc . . . . το έθνικόν Άρcινo"l- 2 τηc , καΙ Άρσινοεvr; επ� Tfjr; Αίτωλικηr;, WC Πολύβιοc 20 ένάτψ. �υνίιx , ΘεΤΤΙΧλίιχg π6λιg. Πολύβιοc" ένάτψ. 7 11,4 3 Φόρουννιχ , πόλιr; ΘΡ4κηg ' Πολύβιοc ένάτω. 5 des. F fol. 146 extr. 7-9 Μ 29, 18. 19 Η. 10-14 Μ 29, 23-27 Η. 10 καΙ 1!στιν] v. BW Fleckeis. annal. 1889, 68688. ; ut ΧΙ 4, 10 videtur epitomator ante i!στιv particulam quandam sive γαρ sive aliam omisisse 1 5-17 Athen. Χ ρ. 4�4 C 18-20 Steph. ΒΥΖ. ρ. 125, 21 . 126, 2. 3 Mein. 21 Steph. ΒΥΖ. ρ. 481, 19 22 Steph.
ΒΥΖ. ρ. 670, 9
F R A G ME N T A L I B R I Χ. Ι. RES ITΛLIAE. 1
'Ό-ν-ι:ων γα(! &πο -ι:ού πο(!,f}μ,ού κιx� -ι:η!; <Ρηγίνων πόλεω!; σ-ι:ιχδίων clg ΤάQιχv-ι:ιχ πλειόνων 11 δισχιλίων, clg -ι:έλο!; &λtμ,ενoν εΙνιχι συμ,βΙΧίνει -ι:ην πλευ(!αν τη!; 2 Ί-ι:ΙΧλίΙΧ!; τΙΧύτην πλην -ι:ων έν Τά(!ιχντι λιμ,ένων · η 5 τέ-ι:(!ιχπτιχι μ,εν εΙ!> -ι:ο Σικελικον πέλιχγοg, νεύει δε π(!ο!> -ι:ου!; ΚΙΧ'tα την Έλλάδιχ τόπουg, Βχει δε -ι:ων τε βιχ(!βά(!ων l.f}vWv τα πολυιχv,f}Qωπότατα κα� των 3 ΈλληνΙδων πόλεων -ι:α!> lπιφαvεσ-ι:άταg. Β(!έτ-ι:ιοι γα(! κα� Δευκανo� καΙ -ι:ινα μ,έ(!η των Δαυνίων, Βτι 10 δε Kαλαβ(!o� κα� πλεΙουο; Ετε(!οι -ι:ού-ι:ο το κλίμ,α 4 νέμ,οντιχι -ι:η!; Ίταλ{αg · δμ,οίω!; δε κα� των Έλληνίδων πόλεων 'Ρ'Ι'jγιον κα� Καυλων{α κα� ΔΟΚQΟ� κα� 644. Κ(!ό-ι:ων, ετι δε Με-ι:ιχπόν-ι:ιον κα� Θου(!ιοι ταύτην Ι} έπέχουσι -ι:ην πα(!αλ{αν, ιfJσ-ι:ε κα� -ι:ου!; &πο Σικελtαg 15 κα� -ι:ου!; &πο τη!; Έλλάδο!; φε(!ομ,ένου!> έπΙ τινα -ι:όπον των π(!οει(!ημ,ένων κατ' &νάγκην δ(!μείν έν τοί!; τω-ν Τα(!αντΙνων λιμέσι , κα� τα!> &μείψει!; κα� 2 F fol. 14Ίr prim. praemisso titulo '* * (erasis Ακ) του ϊ M)'oll ; F ι in marg. : περι Τής των ταραντΙνοον πόkεοος 6 εΙς F, Ας vulgo , (ignarus scripturae cod. F rest.ituerat ΕΙς Di) , v. ΙΧ 88, 2 18 ualllOOa F , καllkοονα Dm, uallkιba S, corr. Ur 172" 14 μεταποντιοι F, ιιεταπ6ντιοι S· vulgo, corr. Di
POLYB. BISTOR. Χ
1.
2.
57
τας οικονομίας Π(Jος πάντας τους κατέχοντας ταύ την την πλευ(Jαν τ.ης 'Ιταλίας sv ταύΤ'Ώ ποιε'ίσiJ'ιcι τΏ π6λει. τεκμή(Jαιτο δ' IJ.v τις τού τόπου την β εvκαΙQίαν SΚ τ.ης πε(J� Κ(Jοτωνιάτας γενομένης εvδαι5 μονίας. sκεtνοι yCtQ iJ'SQtVOvg εχοντες 3(Jflovg κα� β(Jαχείάν τινα παντελώς Π(Jοσαγωγήν, μεγάλην ruδαι μονίαν δοκούσι πεQιποιήσασiJ'αι δι' οvδsν ετεQον η δια την τών τόπων ruφυί'αν, ην οΜε συγΚQίνειν αξιόν sστι τοις Τα(Jαντίνων λιμέσι κα� τόποις. τέ- 7 10 τακται δε κα� Π(Jος τους κατα τον Άδ(Jίαν λιμένας εvφυώς κα� νύν μέ11 , {τι δs μάλλον ην Π(JΟ τού. &πο raQ IJ.Κ(Jας Ίαπυγίας εως εις Σιπούντα πάς δ 8 Π(Jοσφε(Jόμενος sκ τών &ντιπέ(Jας κα� καiJ'Ο(JμισiJ'ε�ς Π(Jος την Ίταλίαν εις Τά(Jαντ' sποιειτο την {;πε(J15 βολήν, κα� ταύτ,!/ ι1υνεΧ(J.ητο ττι πόλει Π(Jος τας &λ λαγας κα� μεταiJ'έσεις οΤον [ει] sμΠΟ(Jίφ ' οiJδέπω 9 YU(J συνέβαινε τότε την τών Β(Jεντεσίνων SκτίσiJ'αι πόλιν. διόπε(J δ Φάβιος, Sv μεγάλφ τιiJ'έμενος την 10 sπιβολήν , ταλλα πα(Jεις Π(Jος ταις clg τούτο το 20 μέ(Jος ην Sπινοίαις.
712.
Π. RES HISPΑΝΙΑΕ .
μέλλοντες [σΤΟ(Jείν τα Π(JαχiJ'έντα Ποπλίφ κατα την Ίβη(Jίαν, συλλήβδην δs πάσας τας κατα τον βίον sπιτελεσiJ'ε{σας αvτφ Π(Jάξεις, &ναγκαίον 'Ότι
9 Ιστιν F ] 3 &ντιπι!ρας FS· , &ντΙπερας Be (sine dubio errore typographico), v. Hu quaest. Ι 15 16 εΙ de1. Ben 251 ; solet enim Polybius ante vocales pro olov _ � uti oIov u t Ι 6 , 3 . 22, 7 . 46, 10. 67, 6. Χ 35, 3. 43, 6 . 44, 5. 45, 1 1 . 46, 4. ΧΙΙ 5, 6. 25h, 6. ΧνΙ 1, 1 et 2 cet. 'μ,πο ρεΙωι FDK contra Be·rι, 254 ηοη recipie:ndum , v. Meister hansium Ι c. ρ. 42 20 des. F foI. 147v med. 22 Ρ 3 7 , 28 Υα praemisso titulo περΙ Ποπλ{ου
2
58
RES mSPANIAE [01. 142, 8).
ήγούμε,f}α το πt,Jοεπιστ-ησαι τούι; ιiκoύovται; έπ� τή"" α'lt,JεσιV κα� φύσιv 11ιivDt,Jdg. τφ rkt,J σΧΕδοv έπιφα vέσ.τατοv α-ότοv γεγοvέvαι τωv πt,JΟ τού, ζητούσι μεv πάvτει; εΙδέvαι τίι; πο11' �v κα� ιiπo ποίαι; ψιJ σεωι; η Τt,Jιβ-ηι; δt,Jμη,f}ε�ι; ται; τηλικαύται; κα� τοσαύ- 5 8 ται; έπετελέσατο Πt,Jάξειι;, ιiγvoείν δε κα� ψευδοδοξεί:ν ιiναγκάζOVται δια το τούι; έξηγουμέvουι; -δπεΥ α-ότού 4 παt,Jαπεπαικέvαι τ-ηι; ιiλη,f}ε{αι;. 3τι δ' εστιν -δγιει; το 'i'1S. νυν� λεγόμενοv -δφ' ήμωv δ-ηλον εσται δια τ-ηι; ήμε� 'fJlt,Jar; έξηγήσεωι; τοίι; lπισημαίvεσ,f}αι δυναμέvοιι; τα 64:5. κάλλιστα κα� παt,Jαβολώτατα τωv έκε{νφ πεΠt,Jαγμέ6 vων. ol με", oiJv ίΧλλοι πάντει; α-ότοv έπιτυχ-η τινα κα� το πλείον αΙε� παt,Jαλόγωι; κα� ταiJτoμάτφ κατ6 Οt,J,f}οvvτα ται; έπιβολαι; παt,Jεισάγοvσι, 'POμίζOVΤει; ώι; (lv εΙ 8-ειοτι!t,Jοvι; είvαι κα� ,f}αvμαστοτέt,Jοvι; τούι; 15 τοιούτουι; ίΧνδ(1αι; των κατα λόγον έv Ικάσταιι; Πt,Jαττόvτων, ιiγνooυvτει; 8τι το μεν lπαΙ'llετόν, το δε μακαt,Jιστον είναι συμβα{νει των Π(10εΙ(1ημένωv, '1 κα� το μεν κοινόv έστι κα� 'fJol'r; τυχουσι , '1:0 δ' έπαινΕτον μόνον [διον iJπάt,Jχει των Ε-όλογ{στων κα� 20 φt,Jέναι; έχόντων ιiνδ(1ωv, οϋι; κα� ,f}cιοτάτοvι; είναι 8 κα� Πt,JοσφιλΕστάτοvι; 'fJoir; ,f}sol'r; νομιστέον. έμo� (δε) δΟΚΕί Πόπλιοι; Λvκούt,Jγφ τφ τωv ΛαΚΕδαιμον{ωv νομο,f}έΤΏ παt,Jαπλησίαν έσχηκέvαι φύσιν κα� Π(109 α{(1Εσιν. o�τε rkt,J Λυκού(1γοv ήγητέον δεισιδαιμο- 25 'Ρουντα κα� πάντα πt,Jοσέχοvτα 'fJf] Πv,f}{l! συστή σασ,f}αι το Λακεδαιμον{ων πολίτευμα, o�τε Πόπλιοv 2
4 κα1 &πο) Υ. BW Fleckeis. annal. 1889, 691 12 lnc. F ΙοΙ. 14:7v med. : οΙ μεν cet. F9 in marg. : ΠΕρΑ ποπ1.Ι01) σκηπΙωνοι; του νικ-ήσαντοι; &ννΙβαν; inC. Suid. β. v. Πό πλω; pra-emissis nonnullis ex: § 2-4 excerptis 20 μόνον PFS Suid., μόνων Be
POLYB, HISTOR, Χ 2, 3.
59
έξ ένυπν{ων δρμώμενον και κληδόνων τηλικαύτην περιποιησαι τfι πατρ{δι δυναστε{αν ' αλλ' δρώντες; 10 έκάτεροι τους πο).λους τών &ν&ρώπων οϋτε (τα) παράδοξα προσδεχομΕνους Qlfδ{ως οϋτε τοις δεινοϊ:ς 5 τολμώντας παραβάλλεσ&αι χωρις; της έκ τών &εών έλπ{δος, Λυκούργος μεν αίε� προσλαμβανόμενος ταις 1 1 ίδίαις; έπιβολαις; την έκ της Πυ&{ας; φήμην εύπαρα δεκτοτΕρας; κα� πιστοτlρας; έποίει τας; ίδίας; έπινοίας, Πόπλιος; δε παραπλησ{ως; ένεργαζόμενος; αίε� δόξαν 12 7 14. τοις; πολλοις; αις; μετά τινος; &ε{ας έπιπνο{ας ποιού μενος τας; έπιβολάς, εύ&αρσεστlρους; κα� προ&υμο τΕρους; κατεσκεύαζε τους -δποτιχττομΕνους; προς τα. δεινα τών εργων. στι δ' έ'καστα μετα λογισμού και 1 3 προνοίας {πραττε, και διότι πάντα κατα λόγον έξΕ15 βαινε τα τέλη τών πράξεων αύτφ, δηλον {σται δια. τών λiγεσ&αι μελλόντων. Έκεινος γαρ στι μΕν �ν εύεργετικος και μεγαλό- 3 ψυχος; δμολογείται, διότι δ' &γχίνους και νήπτης κα� τίΊ διανο{'! περ� το προτε&εν έντεταμΕνος, ού&είς; 2 0 αν συγχωρήσειε πλην τών συ,αβεβιωκ6των κα� τε &εαμΕνων -δπ' αόγα.ς; αύτού την φύσιν. ιhν ε[ς ήν 2 646. Γάιος; Λα{λιος; , &πο 11Εου μετεσχηκως; αύτφ παντος; έ'ργου και λόγου μΕχρι τε).ευτής, δ ταύτην περί αότού την δόξαν rιμιν ένεργασάμενος; δια το δοκειν 25 ε/κότα λΕγειν καΙ σύμφωνα τοις -δπ' έκε{νου πεπραγ μΕνοις;. Εφη γι,!! πρώτην γεγονΕναι Ποπλίου πραξιν 3 έπ{σημον, κα&' ον καιρον δ πατηρ αύτού την {ππο μαχι'αν συνεστήσατο πρός; Άννίβαν περΙ τον Πάδον καλούμενον ποταμόν. τότε γάρ, αις εοικεν, έπτακαι- 4, 20 25. 26
συγχωρήσειεν F 21 εί. ήν] εΙσί v πεπραγμΕνοιε.: des. Ρ Suid.
FΊ
εΙσην
F!
60
RES mSPANI.Δ.E [01. 142, 8].
δέκα:ι:ον lΤΟf: Βχων κα� Π(Jωτον clf: fJπαΙ<&(Jον έξελη lv<&GJf:, 6V6τή6ανΤΟf: αiJτφ τού παΤ(JΟf: διαφε(Jόντων {ππέων oiJlafLov 1ι.6φαλείαf: XtX(JLV, 6Vv<&ca6tXfLcVOf: έν τφ κινδύνφ τον πατέ(Jα πε(Jιειλημμένον υπο των πολεμίων μετά δυείν 17 Τ(Jιων {ππέων κα� τεΤ(Jω- 5 μένον έπι6φαλωf:, τάf: μ!ν Iι.(JXltf: έπεβάλετο πα(Jαδ καλΕίν ΤΟVf: μΕ<&' αυτού βοη<&η6αι τφ παΤ(Jί, των δ' έπ� πο60ν καΤΟ(J(Jωδούντωv διά το πΜj<&Οf: των πε(JΙΕ6ταιτων πολΕμίων, αiJΤΟf: Εί6Ελά6αι πα(Jαβόλωf: 710. 6 δΟΚΕί κα! τολμη(Jωf: clf: ΤΟVf: ΠΕ(JΙΚΕχvμέVΟVf:. μΕτά ΙΙ> δε ταύτα κα� των άλλων lι.να'}'Κα6<&έντων έμβαλΕίν ο{ μ!ν πολέμιοι καταΠλαγένΤΕf: διέ6τη6αν, δ δε ΠόπλΙΟf: Iι.VΕλπί6τωf: 6ro<&E�f: Π(JωΤΟf: αiJΤΟf: τον υΙΟν 7 ιtωτη(Jα Π(JΟ6ΕφαινηιtΕ πάντων Iι.ΚΩυόντων. ΠΕ(JιγΕVΟ μένηf: δ' αiJτφ τηf: έπ' &νδ(JΕί'f φήμηf: δμολογου- 16 μέvηf: διά την Π(JΟΕι(Jημέvην X(Jctav, λοιπον fίδη πtXντωf: αύτον έδίδου κατά ΤΟVf: fJ6ΤΕ(Jον καΙ(JΟVf: clf: ΤΟVf: κατ' Ιδίαν κινδύνΟVf:, δτ' clf: αiJτο'/- &να(Jτη <&ΕίΕν υπο τηf: παΤ(JίδΟf: α{ των δλων έλπίδΕg ' δΠΕQ Ιδιόν έιtτιν oiJ τfΊ τύΧΏ ΠΙ6ΤΕύΟVΤΟf:, &λλά νούν 2!> Βχοντο!; ijγεμόνοg. 4 ΜΕτά δε ταύτα, Π(JCΙiβύΤΕ(!ον 8χων &δΕλφον ΔΕύκιον, καΙ τούτου ΠQΟ6ΠΟQ8Vομένοv ΠQΟf: την &ro(JavofLtav, ην 6ΧΕδον έπιφανε6τάτην &(Jχην είναι 2 6VfLpatVEL των νέων πα(Jά
POLYB. HrSTOR. χ 3-5.
61
δήμου .ftEW(JtiJv μεγάλην ύπά(Jχουιια.ν, κα.� μόνως οϋτως ύπολα.μβάνων κ&κείνον κα..ftι'ξεσ.ιΤα.ι της Π(JΟ .ft{σεως, εΙ συμφ(Jονήιια.ντες fiμα. ποιήιια.ιντο την έπι βολήν, �l.ftEV έπί τινα. τοια.ύτην έννοια.ν. .ftEW(JtiJv 4 5 YCt(J την μητ{qα. πεqΙΠΟ(Jευομένην τους νεαις κα.� .ftvoV6av τοίς .ftEoig ύπεq τ&:δελφΟύ κα.� κα..ftόλου μεγάλην Π(Jοσδοκία.ν έχουσα.ν ύπεq τού μέλλοντος, �ς μόVΗς έμελεν α.-ότιj - τον μεν YCt(J πα.-rέ(Jα. -rό-rε 5 πλείν 6υνέβα.ινεν έΙς Ίβηqίαν σΤ(Jα.-rηγΟν κα..ftεΙΙτα.10 μ{νον έπ� τας Π(Jοει(Jημ{να.ς Π(Jάξεις - ο-ό μην &:λλ εφη Π(Jος α.-ότην ί5νει(Jον -rε.ftεω(Jηκ{ναι δ�ς fίδη τον α-ότόν. δοκείν YCtq fiμα. -r&δελφφ κα..ftεστα.μένος 6 7 16. &γΟ(Jα.νόμος &:ναβαίνειν &:πο της &:yo(JιX� ώς έπ� -rTjv οΙκίαν, έκε{νην δε tIvvav-rιXν α-όΤΟίς εΙς τας .ftvqar; 15 κα� πε(Jιπ-rvξαοαν &:σπάσαΙΙ.ftαι. της δε πα..ftοVσης -rQ 7 γυναικείον πά.ftος καί τι πqοιιεπιφ.ftεγξαμέvης ΈΙ YCtq έμo� ταύτην lδειν γένοιτο τη'/! ήμ{(Jα.ν' 'Βουλει' φηοί 'μητε(J, πείqαν λάβωμεν;' -rης δε 6υγκtxτα.ftεμέ- 8 νης, ώς ο-ό τολμή60ντος α.-όΤΟύ, Π(Jος δε τον καΙ(Jον 20 o{oνε� Π(J06παι�οντος - κα.� YCt(J ήν κoμιδfι νέος ήξίου τήβενναν αύτφ λαμΠ(Jαν ε1J.ftlror; i-rotELdtIat ' τούτο YCt(J l.ftor; έστ� τοίς -rCtf; &:(JxCtf; μετα.ΠΟ(Jευομ{νοις. 9 κα� Τ11 μεν ο{)δ" έν νφ το �Tj.ftSv �ν, δ δε λαβαιν 5 Π(Jώτον λαμΠ(Jαν έιι.ftη-rα. κοιμωμένης έτι της μηΤ(Jος 25 πα.(Jην εΙς την &YO(Jdv. -rOfJ δε πλή.ftους κα� δια το 2 πα(Jάδοξον κα� δια -rTjv Π(Jοϋπά(Jχουσα.ν EtJVOLav έκ πληκτικώς α.-ότΟν &:ποδεξα.μένου, κα.� μετα ταύτα. Π(Jοελ.ftόν-rος εΙς τον &ποδεδειγμένον τόπον κα� ο-rάντος πα.(Jα -rov &δελφόν, ο-ό μόνον τφ Ποπλίφ 3 80 πε(Jιέ.ftεσαν ο{ πoλλo� την &(Jχήν, &λλα κα.� τ&:δελφφ δι' έκείνον, κα.� πα(Jη6αν έπ� -rTjv οlκία.ν &μφότεqοι
62
RES mspΔΝΙΑΕ [01. 142, 8J.
ί'E'}'oνότε� άγΟΙ,JΙχνόμοι. -rjj δ's μηΤQ� τού ΠQάγματο� l1φναι ΠQοσπεσόvτο�, πεQιχαQη� OVf1a ΠQΟ� τα� .ιΤύ Qtx� άπήντα κα� μετα παQαστάσεαι� ήσπάζετο τoυ� 5 vεαvlσκου�, ι3στε τον Πόπλιον Ικ του f1υμβαlvοv-rο� δ'οκε'tv πf1.σι -roi� ΠQοακηκοόσι -rώv ivυπvlαιv μη 5 μόνον "o:-rtt -rOV {ίπ·υον, C-rt (δ's) lLf1.llov {ίπαQ κα� 6 με'&' ήμέQαv δ'ιαλέγεσ.&αι τoί� .&εoί�. &;v oMsv ην 648. Ινύπνιον, άλλ' vπάQΧαιv ε(,εQγε-rικο� κα� μεγαλό δ'αιQΟ� κα� ΠQοσφιλη� κατα την άπάv-rηf1ΙV συνελο7 rlf1a-ro την του πλή.&oυ� ΠQΟ� txV-rOV ci5vottxV. λοι- 10 πον ΠQό� τε τον του δ'ήμου κα! τον τη� μηΤQΟ� "aLQOV ιZQlLOf1dlLEVO� ε('f1τόχαι� 0(, μόνον κα.&lκετο τη� ΠQο.&έf1εαι�, άλλα κα� μετά τινo� Ιδ'όκει .&cla� 717. 8 iπιπvοlα� α(,το ΠQάττειv. 0& rftQ μη δ'υνάμενοι τουg "ιxtQoV� μηδ's -rftg αlτ{αg κα! δ'ια.&έf1ειg έκάf1Ταιv 15 άΚQιβώ� f1vv'&cWQciv, .η δ'ια φαυλότητα φύσεαιg .η δ'ι' άπεΙQlαv κα! �t;''&VlL{txV, clg .&coVg κα! τύχαg άvαφέQουσι τα� αlτlα� τών δ'ι' tifXlvotav Ικ λσγι f1lLOV (κα!) ΠQοvοlαg Ιπιτελουμέναιν. 9 Ταυτα μεν ουν εlQήf1.&αι μοι XdQLV τών άκουόν- 20 ταιν, ί'να μη f1υγκαταφεQόμεvοι ψευδ'ώg τ1] κα.&αιμιλη μ ένΏ δ'όξΏ πεQ! αiιτoυ παQαπέμπαισι τα σεμνότατα κα! "άλλιf1τα τάvδ'Qό�, λέγαι δ's την Ιπιδ'εξιότητα κα� 10 φιλοποvlαv. έτι δ's lLf1.llov έf1ται τουτο συμφαvs� 25 Ιπ' α(,τών τών ΠQάξεrov. 6 OiJ μην άλλα τότε f1υvη.&QΟΙf1μέvαιv τών δ'υνά4
8 inc. Ρ: 'Ότι δ α{,τος ο{, μόνον α{,τος iΥΕνετο άΥορα �'όμoς ' άΙΙά 'ΚαΙ τον άδεΙφον άπΕδειξΕ προφασισάμΕνος δνειρον 14 "ράττειν : ΤΕ.fTεωΡ1/'ΚΕναι · .[)1tάρχων 'Υα(l εfιEΡYEΤΙ'ΚOί; cet. des. Ρ, inc. 111 30, 1 2 Η. : "Ότι οΙ "οllοΙ μη δvνάμΕνοι cet. 19 i1tΙΤΕΙοvμtνων : des. ]Ι 30, 15 Η. 20 inc. Ρ : ταvτα μεν o�ν cet. 25 "ι,lάξεων : des. Ρ
POLYB. mSTOR. χ 6. 6.
63
μεων παΡΕκctλΕΙ μη καταΠΕπληχ.σ-αι την ΠΡOγCΓEνη μένην περιπέτειαν ' ο'ό γαρ ταίι; &ρεταίΙ; ήττηι1.σ-αι 'Ρωμαίουι; υπο Καρχηδονίων oiJδ{ποτε, τf] δε προ δοt1ίιt τf] Κελτιβήρων καΙ τf] πρoπετείιt, διακλεΙt1.σ-/v5 των τών t1τρατηγών &π' &λλήλων δια το πιt1τεύσαι τf] συμμαxEιt τών είρημ/νων. !bv έκάτι;ρα νύν εφη nEQl τουι; πολεμΕουι; υπάρχει ν . XGJQ�g γαρ &π' &λλή λων πολυ διεσπαt1μένουι; στρατοπεδεύειν, τοίι; τι; συμμάχοιι; υβριστικώι; XQrotL/VOvg απανται; &πηλλο10 τριωκέναι κα1 πολεμΕουι; αυτοίι; παρΜκευακέναι. διο κα� τουι; μεν fjδη διαπέμΠΜ.σ-αι προι; σφαι;, τουι; δε λοιπούι;, αιι; ftv τάχιστα .σ-αρρήσωσι κα1 διαβάνται; Ι:δαιt1ι τον ποταμ6ν, &σμένωι; l1ξειν, oiJx οϋτωι; Ε'ι'ινοούνται; t1φlt1t , το δε πλεtον &μύνεσ.σ-αι t1πουδct15 ζονται; την Καρχηδονίων εΙι; α'ότουι; &σέλγειαν, το δε μέγιστον, στασιάζονται; προι; &λλήλονι; τουι; τών υπεναντίων ήγεμ6ναι; α.σ-ρουι; διαμάχεσ.σ-αι προι; α'ότουι; ο'ό .σ-ελήt1ειν, κατα μέροι; δε κινδυνεύονται; ε'όχεΙQaJτουι; υπάQχειν. διο βλέπονται; εΙι; ταύτα 20 παρεκctλει ne Il ΙXΙOV6.fFat τον ποταμον ε'ό.ιtαρσώι; · περί δε τών έξήι; &νεδέχετο μελήt1ειν αυτφ κα1 τοίι; &λ718. λοιι; ήγεμ6σι. ταύτα δ' ειπων τρισχιλίουι; μεν έχοντα πεζουι; καί πεντακοt1ίουι; (ππείι; ΜάQκον &πέλειπε τον συνάρχοντα περί την διάβασιν iφεδQεύt10ντα 25 τοίι; iντοι; το;i) ποταμού συμμάχοιι;' α'ότοι; δε την &λλην i1tEQalOV δύναμιν, &δηλον niXt1t ποιών την αυτού ΠQ6.σ-εσιν. �ν yCtQ α'ότφ κεκριμένον ΠQάττειν c5v μεν εΙπε προι; του!; πολλοVι; μηδέν, προύκειτο δε πολΙΟQΚΕίν iξ iφ6δου την iv 'If3ηt?ίlf Καρχηδ6να 17 IΜτ(lουι; F8, v. B W Ι 77 23 ά.πέλΕιΠΕν F, ά.πέλΙΠΕ S·, imperfectum revocavit Hu Erziihl. Zeitf. XXV 8 28 ΕΙΠΕν F
2
3
4
Ι)
6 649.
7
8
64
RES mSp.ANIAE [ΟΙ 142, 8].
ΠQΟι1αγΟQεvομΕvηv. δ δη κα� ΠQωτοv tl.v τι� λάβοι κα� μΕγΙι1τον ι1ημειον τη� ύφ' fιμων tι.QΤΙ �η&εtι1ηι: 10 διαλήψεω�. έτo� γα,! lβδομοv έχων ΠQΟ� τoί� εΙκοι1ι ΠQωτοv μ�ν έπ� ΠQάξει� αύτον έδωκε τελιlω� παQα τoί� πoλλoί� άπηλΠΙι1μένα� δια (το) μέγε&O� των 5 11 ΠQογsγοvότωv Ελαττωμάτων, δεύτεf!ΟV δoυ� αύτον τα μ�ν κοινα κα� ΠQοφαιvόμεvα παι1ι παQέλειπε, τCι δε μήτε παQα τoί� πολεμtοι� *, ταύτ Επενόει κα� 12 ΠQοετ(,&ετο Πf!άττειv. dίν o-όδ�ν .ην XIXJQ�� Εκλογι10 σμων των άΚQιβει1τάτωv. 'Έτι μ�ν γα,! άπο τη� ciQXfi� {ι1ΤΟQωv Εν τ'υ 'Pάψrι 7 κα! πvv.fJ'αvόμεvο� έπιμελω� τήν τε ΠQοδΟι1Cαv των Κελτι{JήQωv κα! τον διαξευγμον των lδCωv σΤQατο πέδων, κα! ι1υλλoγιξόμενo� 3τι παQα τούτο IJVttfJatVEt · 2 τoί� πεf!� τον πατέρα ιycvlIJ.fJ'at την περιπέτειαν, ού 15 κατcπέπληκτο τoυ� ΚαQχηδοvCοv� ο-όδ' .ηττητο τΥ 8 ΨvχfJ, κα&άπε,! ο{ πολλοΙ μετα δε ταύτα τoυ� έν τo� 'Ίβηρo� ποταμού ι1υμμάχους; άκούων μένειν Εν τΥ ΠQΟ� αiJτοv� φιλtο/, τoυ� δε των Καρχηδοvtωv fιγε μόνα� ι1ται1ιάξειν μ�ν ΠQοr:; ι1φας;, ύβQtξειv δε τoυ� 20 {,ΠOταΤΤOμEνOυ�, ε-ό&αρι1ωr:; διέκειτο ΠQΟ� την t'ξοδοv, 4 ο-ό τfj τύxrι Πιι1τεύων, άλλα τoι� συλλoγΙι1μoί�. Πα ραγενόμενό� γε μην clr:; την Ίβηρtαv, π&ντα� &να κινων κα� παf!' έκάι1του πvv.fJ'αvόμεvος; τα περ� τoυ� Εvαvτtοv�, ηfJρΙι1κε τας; μ�ν δυνάμει� των Καρχηδο- 25 6 vCrov εΙ� ΤQtα μΕρη διrι(lημέvα�· dίν Μάγωνα μ�ν 9
4 ΤΕλΕωι; F, ΤΕλΕΙωι; S 8 post πολΕμΙοιι; add. μήΤΕ ΠΙΧQά τοΙς φΙλοις �ΠoΠΤιx vel ΠQοσΒοκη,ΙΜlιτιχ Rei 6Η, μήΤΕ τοΙς φlλoις ΠQοσΒΟΚ7j,f}ι!'ΙΙτ' �ΠE'II6EΙ -cet. Hu quaeS1i. Π 10, 'ltQoaBEZ6ILE,IIιx μ-ήτΕ ΠΙΧQά τοΙς φΙλοις BW 14 GVIL(JΙXl'llEt FS, v. Hu Erziihl. Zeitf. ΧΙΧ 4 28. 24 «'ΙΙΙΧΚΙ,llω,ll FS, «'ΙΙΙΧ ?lQlvrov σα
POLYB. mSTOR. χ 6-8.
65
έπυν&άνετο διατρίβειν έντος Ήρακλε(ων 6τη).{όν έν τοίς Κον(οις ΠΡΟ6αγορευομ,ένοις, 'Α6δρούβαν δε τον Γέ6κωνος περ� Τάγου ποταμ,ού 6τ6μ,α κατα την Λυ- 650. 6ιτανήν, τον δ" Ετερον Ά6δρουβαν πολιορκείν τινα 5 π6λιν έν τοίς ΚαρπητανΟίς, ο'όόένα (δε) των πρocι ρημ,ένων έλάττω Μχ' ήμερων δόον &πέxcιν της Και νης π6λεως. νομ,(ζων o{,v, έαν μ,εν εΙς μ,άχην 6υνιέ- 6 ναι κρ(νrι τοίς πολεμ,(οις, το μ,εν προς πάντας {Χμ,α κινδυνευειν (έπισφαλες εΙναι) τελέωι; κα� δια το 10 προηττη6&αι τους προ αvτού κα� δια το πολλαπλα6ίους εΙναι τους ύπεναντ(ους, έαν δε προς Ενα συμ,- 7 βαλειν σπευδων, κCl.πειτα τούτου φυγομ,αχή6αντος, έπιγενομ,ένων δε των Cι.λλωv δυνάμ,εων, 6υγκλεΙ6&Ώ που, κατάφοβος .ην μ,η ταίς αvταtς Γναί·φ τφ &ε(φ 15 κα! Ποπλ(φ τφ πατρ! ΠEριπέ6rι 6υμ,φοραΙς. διο τούτο 8 μ,εν το μ,έρος &πεδοκ(μ,αοε, πυν&αν6μΕνος δε την προειρημένην Καρχηδ6να μcγ(tιτας μεν χρε(ας παρ έχε6&αι τοtς ύπεναντ(οις, μέγΙ6τα δε βλάπτειν κα! κατα τον ένε(Jτωτα π6λεμ,ον αvτ6ν, έξητάκει τα κατα 20 μέρος ύπερ α'l'ιτης έν τΏ παραχcιμ,α6(q. (δια) τών εΙδ6των. &κούων δε πρωτου μ,εν 3τι λιμ,ένας Εχει 2 6τ6λφ κα! ναυτικαίς δvνάμ,ε(JΙ μ,6νη 6χεδον των κατα την Ίβηρ(αν, [Χμ,α δε κα! δι6τι προς τον &πο τής Λιβυης πλούν κα! πελάγιον δ(αρμ,α λ(αν wφvως 25 κειται τοις Καρχηδον(οις, μ,ετα δε ταύτα δι6n κα! 3
719.
9 post τεΙέως add. ιiφιxlει;ιόν vel &{Jovlov εΙνιχι Rei 512, post κινδvνε,,)ειν add. ΕπισφιχΙ/;ς εΙνιχι Sch coll. Χ 23, 8. ΧΙ 20, 6, EΠΙιiφιxl/;ς iJπιΧι;ιχμν Hu quaest. Π 10 20 δια. absorptum ultim.is litteris praecedentis vocis (πιχι;ιιχχειμιχ σΙιχι F) add. Gronovius (v. Χ 8, 7) , 'ltιxl!ct. add. Rei 5 12 Hu 23 &ιιιχ δΕ - 25 τοΙς Κιχι;ιχηδονΙοις Suid. Β. v. dlaQ!tct
66
RES mSp4.NIΔE [01. 142, 8].
το των ΧQημά.τrov πΜj.fTο� και τας &ΠΟ6'κευας των 6'ΤQατοπέδrov άπά.6'ας Ιν ταύτrι τΥ πόλει t1vvE(JaLvE τοϊς ΚαQχηδοvίοι� iJπά.Qχειv, έτι δε τoυ� δμήQΟV� 4 τους έξ δλη� τής 'I(JηQtag, το δε μέγΙ6'τον, δτι μά. χιμοι μεν I1.vδQες ElfJ6'av εΙς xιλίoυ� 0& την I1.IΚQaV 6 τηQούvτες δια το μηδένα μηδέποτ! llv -δπολαμβά.νειν δτι ΚQατούvτrov ΚαQχηδοvίrov t1χεδοv άπά.6'ης Ίβη Qta� έπινοή6'ει τι� το παQά.παv πολΙΟQκή6'αι ταύτην '120. 5 την πόλιν, το δ' l1.λλο πλή.fTος δτι πολυ μεν εΙη διαφεQόvτroς Ιν αiJΤΥ, παν δε δημΙΟVQγικοv και 10 βά.ναυ6'ον και .fTαλαΤΤΟVQγΟv και πλεϊ6'τον &πέχον πολεμικής ΙμπεΙQίας, δ κατα τή� πόλεroς -δπελά.μβα6 νεν εΊναι, παQαδόξοv γενoμένη� Ιπιφανείας. και μην οΜε την .fTEtJtV τής ΚαQχηδόvο� οΜε την κα τα6'κευην οiJδε την τής πεQιεχούt1ης αiJτηv λίμVΗ� 661. 7 διά..fTεt1ΙV ήΓVόει, δια δΙ! τινroν άλιέroν των lvEtQra6'μένroν τοίς τόποις Ιξητά.κει διότι κα.fTόλοv μέν Ιt1τι τεναγιhδης ή λίμνη και βατη κατα το πλεϊ6'τον, ιb� δ' Ιπι το πολυ και γίνεταί τις αiJτή� &ποχιbQη6'ις 8 IΚa.fT' ήμέQαv Ιπι δείλΗV όψίαν. έξ &ίν t1vλλογιt1ά.- 20 μενo� δτι κα.fTικόμεvος μεν τή� Ιπιβολής oiJ μόνον βλά.ψει τους -δπεναντίους, &λλα και τοϊς t1φετέQΟΙ� 9 ΠQά.γμα6'Ι μεγά.λην Ιπίδοt1ΙV παQαt1κεvά.t1ει, διαπε6αιν δε τή� ΠQο.fTέt1εro�, δτι δύναται 6'φζειν τoυ� -δπο ταττoμένoυ� δια το .fTαλαΤΤΟΚQατεiv, ιαν {1πα; &6'φα- 25 λίt1ηται την 6'ΤQατοπεδείαv - τούτο δ' ην EiJXEQE� δια το μαΚQαv &πε6'πά.6'.fTαι τα� των -δπεναντίroν δυ10 νά.μει� - ο-στroς &φέμενος των ίlλλroν πε(>ί ταύτην 19 ΤΟGαvτ-1ι FS, τις α1ιτής corr. Ben 18 ι'πι.ψα'llιασ F 254, de collocatione α1ιτης vocis Υ. Kaelkerum 1. c. ρ. 257 28 π(>άτιιασιν F
POLYB. mSTOR. χ 8. 9.
67
έγίνετο την παραοκευην έν τΏ παραχειμασίt;. κα� 9 ταύτην εχων την έπιβολην κα� την ήλικίαν, ην &ρ τίως εΙπα, πάντας &ΠΕΚρύψατο xωρ�ς Tatov Λαιλίου, μέχρι πάλιν α-ότος εκρwε φανερον ποιείν. Τούτοις δε τοις έκλογιιιμοις δμολογούντες οϊ 2 5 συγγραφείς, (ίταν έπ� το τέλος ElfFrotJt της πράξεως, ο-όκ oιιr (ίπως ο-όκ εΙς τον ιiνδρα κα� την τούτου πρ6νοιttν, εΙς δε τους fFEovr; κα� την τύχην &ναφ/ ρουσι το γεγονος κατ6ρfFωμα, κα� ταύτα xωρ�ς των 3 10 εΙκ6των κα� της των συμβεβιωκ6των μαρτυρίας, κα� δια της έΠΙ6τολης της προς φtλΙΠΠOν α-ότού τού 721. Ποπλίου 6αφως έκτεfFεικ6τος 5τι τούτοις τοίς έκλο γισμοις χρη6άμενος, οίς ήμείς &ναιτερον έξcλογΙ6ά tLEfFa, "afF6lov τε τοίς έν Ίβηρίt; πράγμα6ιν Επι15 βάλοιτο κα� κατα μ/ρος τΏ της Κα(!χηδόνος πολιο(!κίt;. Πλην τ6τε γε τφ μεν έπ� τού 6τόλου ΓαΖ·φ Λαι- 4, λίιΡ δι' &πορ(!ήτων Εντειλάμενος πα(!ήγγειλε πλεϊ'ν έπ� την προειρημένην πόλιν - μόνος γαρ ο-Οτος α-ότφ 1> συνΏδει την Επιβολήν, κα47άπερ &ναιτερον εΙπον 20 α-ότσς δε τας πεζικας δυνάμεις &ναλαβων έποιείτο 6 την πορείαν μετα 6πουδης. εΙχε δε το μεν των πε ζων πληfFος εΙς δΙ6μυρίους κα� πεντακισχιλ{ους, ίπ πείς δ' εΙς δισχιλίους κα� πεντακοσίους. &φικόμενος 7 δ' έβδομαιος κατε6τρατοπέδευ6ε κατα το προς ιiρ- 652. 25 κτους μέρος της πόλεως, κα� περιεβάλετο κατα μεν την έκτος έπιφάνειαν της 6τρατοπεδείας τάφρον κα� χάρακα διπλούν έκ fFαλάττης εΙς fFάλατταν, κατα δε την προς την π6λιν &πλωι;; ο-όδέν. α-ότη γαρ ή τού τό1ιου φύσις {κανην &σφάλειαν α-ότφ παρεσκεύαζε. 30 μέλλοντες δε καί την πολιορκίαν κα� την Etλω6ιν της 8 πόλεως δηλούν, &ναγκαιον ήγούμεfF' εΙναι το καί
68
RE,S H!SPANIAE ΓΟ1. 142, 8].
τους παQακειμέvοvς τόπους κα� την ,f}oEιJtv α-ότης ΕπΙ ποΙΙον -δποδείξαι τοίς &κούουΙΙι. ΚεΊ:ται μ!ν o.ov της ΊβηQ{ας κατ" μέιιην την 10 "ΙXQlXλtιxv Εν κόλπφ νΕύοντι "Qog ιivεμοv λίβα' oiί το μw {jιX,f}oog l.ιJτ�ν ιbι: εΙκοιιι ιιταδ{ων, το δ! πλιΧ·· 5 τo� Εν ταίς &QXιxtg ιbι: δέκα ' λαμβιΧνει (δ�) IttιX,f}oEιJtv 2 λιμένος δ πας κόλπος δια τοιαύτην αlτίαv. νηιιοι: έπ� τού ιJτόματOΙ: α-ότου κεtται {jQlXZVv Εξ έκατέQΟV 8 του μέQοvς εΙιJπλoυν εΙι: α-ότον &πολε{πουΙΙα. ταύ της &ποδεχομένηι: το πελάγιον κυμ.ιχ ιJυμβαίνει τον 10 κόλπον Ι)λον Ε-όδίαν {ιJXειν, πλην Εφ' 8ιιον ο! λtβες κα,f}o' έκιΧτεQΟV τον εΙ6πλουν παQει6π{πτοvτει: κλυ4 δωνας &ποτελου6ι. τών γε μην lillmv πνευμάτων &κλυδάινΙ6ΤΟΙ: ων τυγχιΧνει δια την "EQLEXOVιJΙXV δ α-ότον i1πεΙQΟV. Εν δ� τφ μυχφ του κόλπου ΠQό- 15 κειται χεQQοvηιι�οv δQοι:, Εφ' oiί κεtΙΙ,f}oαι ιιυμβαίνει 'ί22. την πόλιν, πεQιεχομέvηv ,f}oαλιΧττ'fΙ μ�ν &π' &νατολών κα� μειιημβQ{αι:, &πο δ8 τών δύι1εων λίμν'Υ "Q066 επιλαμβανουιι'Υ κα! τού "QQ!: IiQΚΤΟV μέQΟVΙ:, d)δ'τε τον λοιπον τόπον μέΧQΙ τής EΠ� ,f}oιΧτεQα ,f}oαλιΧττηι:, 20 δς κα� ιιυνιΧπτει την πόλιν "Qbg την i1πεΙQΟV, μη 7 πΜον {)πάQχειv .η δυείν ιιταδίων. ή δ8 πόλις ιxiJτη μειJόκOιλός Ε6Τι ' κατα δ8 την &πα μεδ'ημβQίας πλευ QCtV Επίπεδον [χει την &πα ,f}oαλιΧττης ΠQό60δοv ' τα δ8 λοιπα πεQιέχεται λόφοις, δυ6� μ�ν lJQEtVOrg κα� 25 ΤQαχέιJιv, IillotE; δ8 ΤQΙ6� πολυ μ�ν χ,f}oαμαλωτέQΟιg, 8 ιJπιλάιδε6ι δ8 κα� δυΙΙβιΧτοις ' dίν δ μ8ν μέγΙ6ΤΟΙ: &πο τής &νατολής α-όΤ1ί παQιΧκειται, ΠQοτείvωv el!: 9 ,f}oιΧλατταv, Εφ' oiί κα,f}oίδQvται νεως 'Διικληπιου. τούτφ 22 α-!ίτη F, α.f$τη S', corr. Sch
POLYB. mSTOR. χ 9-11.
69
δ' δ * άπο της δύσεως άντίκειται , παQαπλησίαν {}έι5ιν Ιχων, lφ' ο-ό κα� βασίλεια κατεσκεύαι5ται πο λυτελώς, ίΧ φα6ιν 'Λι5δQούβαν ποιηι5αι , μοναQχικής 658. <>Qεγόμενον lξουι5ίας. αϊ δε λoιπα� ΤQείς των έλατ- 10 5 τόνων βουνών vπεQοχα� το ΠQος tJ.Qκτον αvτής μέQος πεQιέχουσι. καλεί'ται δε των ΤQιών δ μεν ΠQος άνα- 11 τολας νεύων Ήφαίι5του , τούτφ δ' δ ι5υνεχης 'Λλή του - δοκεί δ' ο-ότος εVQετης γενόμενος τών άQγυ QεCrov μετάλλων {ι50{}έων τετευχέναι τιμών - δ δε 10 ΤQίτος ΠQ06αγΟQεύεται ΚQόνου. 6υμβαίνει δε η/ν 12 λtμνην τύ παQακειμένrι {}αλάΤΤrJ ι5ύQQουν γεγονέναι χειQοποιήτως χάQιν των {}αλαττουQγών. κατα δε 13 την τού διείQγοντοg αvτας χείλους διακοπην γέφυQα κατει5κεύα6ται ΠQος το και τα -όποΝγια κα� τας 15 άμάξας ταύΤrJ ποιεί6{}αι την παQακομιδην των έκ της XchQag άναγκαίων. Τοιαύτης δ' vπαQχούσης της δια{}{σεως των τό- 1 1 πων, άι5φαλtζει5{}αι ι5υνέβαινε τοίς 'Ραιμαίοις την 6ΤQατοπεδείαν κατα την έντος έπιφιiνειαν άΚUτα20 ι5κεύως -όπό τε τ.ης λίμνηι; κα� της έπι {}ιiτεQα {}α1 23. λάττης. το δε μεταξυ τούτων διάστημα το ι5υνάπτον 2 την πόλιν ΠQος την ηπεΙQον άχαQιiκωτον ε'αι5ε, κατα μέσην vπιiQχον την αvτού ι5ΤQατοπεδείαν, ε'τε 3 και καταπλήξεως xdQLV ε'τε και ΠQος την έπιβολην 25 άQμοζόμενος, οπως άνεμποδί6τους lXrJ και τας έξα γωγας κα� τας άναχωQήσεις εΙς την παQεμβολήν. δ δε πεQt{Jολος τ.ης πόλεως OV πλείον ε'κοι5ι ι5τα- 4 δίων ύπηQχε το ΠQότεQον - καίτοι r' oVΚ άγνοω διότι 1 δ' δ FS , lf G, δ' [ΤΕΡΟ'; coni. Hu , δ deleto post &ντίΚΕιται add. τι,; Ben 254 8. , δ' δ (δEύΤCΡO!: τών προEtQ1j μένων λόφων) BW
70
RES mSPANIAE [01. 142, 8].
πολλοίg εΙ:{!ηται τεττα{!άκοντα' το δ' έιIτ� ψεVδοg. ofJ γα{! έξ &xorjg ijμείg, &λλ' ΙΧfJτόπται γεγονότεg μετ' έΠΙdτάdεωg &ποφιχινόμε&ιχ - vvv δε κιx� μαλλον [τι dvνn{!ητιχι. 5 ΠΜ/ν 8 γε Πόπλιοg, dvvάψιχντοg κιχί 'tov dτόλοv 5 π{!οg τον δέοντα κιχι{!όν, έπεβάλετο f1VVΙX&{!Otdιxg τα πλ1Ι&η πιχ{!ιχκιχλείν, ofJX iτέ{!οιg 'ttd� χ{!ώμενοg &πο λογΙf1μοίg, &λλ' olg Ετυγχανε πεπι;ικrog ιχfJτόν, -δΠ8{! dίν ijμείg τ�ν κιχτα μέ{!οι;; I1.{!ΤΙ πεποιήμε,f}α λόγον. 6 &ποδείξιχg δε δυνιχτην o-odιxV την έπιβολήν, κιx� 10 f1vγκεφΙΧλιχιωf1άμενοg την έκ 'tOV κιχτο{!&ώμιχτοg έλάτ 'twdtv (των -δπενιχντίων, ιχ�ξηdιν) δε των dφετέ{!ων π{!ιχγμάτων, λοιπον X{!Vdovg dτεφάνοvg ΕπηγγείλΙΧ1:0 'toig π{!ώτoι� Επί το 'tEixog «vafJiidt κιx� 'tltg ε?&ι- 604:. 7 f1μένιχg δω{!εαg 'toig Επιφανωg &νδ{!ιχγιχ,f}ήdΙΧdΙ· το 15 δε τελευτΙΧίον έξ &{!xfJg [φη την έπιβολην αfJτφ τΙΧύτην ·δποδεδειχένιχι τον Ποdειδωνιχ παΡΙXιIτάVΤΙX κιχτα τον, {5πνον, κιx� φάνιχι dvνε{!γήdειν Επιφ«vωg κιχτ' afJΤΟν τον 'trjg ΠQάξεωg κιχι{!ον ο{5τωg ι3ι1τε πιχντί τφ ιiτ{!ιxτoπέδφ την Εξ ΙΧfJΤΟV χρείιχν έναργiί 20 8 γενέι1,f}ιχι. των δ'ε κιχτα την πιχ{!άκλησιν λόγων ctμιχ μεν &πολογΙdμοίg &x{!tfJEdt μεμιγμένων, ctμιχ δ' έπιχγ γελ{ιχιι;; x{!υιiων ιΙτεφάνων, έπί δε πιΧdι τοvτοιg &eov π{!oνoίrι, 'tElEwg μεγάλην δ{!μην κιχί ΠQΟ&vμ{ιχν ΠfXQίι1ταd,f}ιχι dVVEfJΙXtve 'toig VEιxvtdxotg. 25 Ί1ί δ' Επιχυ{!ιον κιχτα μΕν 'tovg έκ 'trjg ,f}ΙΧλάττ;ηg 12 '124:. τόποvg πε{!Ιι1τήdιχg vιxvg πιχντοδαποίg βέλει1Ι7' έξη(! τvμένιχg καί δουg την Επιτ{!οπην ΓαΖφ, κιχτα δε rfjv '#oVg εfJ(!ωdτοτάτοvg των &νδρων elg δΙdχιλίοvg δμόι1ε 'toig κλιμιχκοφό{!οιg έΠΙι1τήι1ιχg, ένήρχετο 'tfjg 80 2 πολιο{!κίιχg κιχτα τ(!ίτην ι3{!ιχν. δ δε Μάψων δ τεταγ-
POLYB. HISTOR. Χ 11. 12.
71
μένος έπ� της π6λεαις το μ�ν των χιλίαιν ι1ύνταγμα διελων τους μ�ν ήμίι1εις έπ� της IJ.Κ(1ας &πέλιπε, τους � lJ.λλους έπ� του Π(10ς &νατολας λ6φου πα(1εν έβαλε ' των δ� λοιπων τους εiψαι6τοτάτους πε(1� 5 διι1χιλ{ους κατε6κευακαις τοl'ς -δπά(1χουσι κατα την π6λιν Βπλοις έπέστη6ε κατα την πύλην την φέ(10υ σαν έπ� τον ισ.&μΟν κα� την των πολεμίαιν σΤ(1ατο πεδείαν ' τοίς δλ λοιποl'ς πα(1ήγγειλε βοη.&εl'ν κατα δύναμιν Π(10ς πάντα τα μέ(1η του τείχους. Είμα δλ 10 τφ τον Π6πλιον ταίς σάλπιγξι διασημηναι [κα�] τον καΙ(10ν της Π(10σβολης, έξαφίησι τους κα.&αιπλισμέ νους δ Μάγαιν δια της πύλης, πεΠΕιι1μένος Βτι καταπλήξεται τους -δπεναντίους κα� το πα(1άπαν άφελείται την έπιβολην αVτων. Π(10σπεσ6νταιν δλ 15 τούταιν έρ(1αιμέναις τοl'ς έκ του σΤ(1ατοπέδου κατα τον ισ.&μΟν παρατεταγμένοις έγίνετο μάχη λαμπρα κα� πα(1ακελευσμος έξ άμφοίν Εναγώνιος, των μλν έκ του στρατοπέδου, των � Εκ της π6λεαις τοίς {δίοις έκατέ(1αιν Επιβοώνταιν. της δλ δια των βοη20 .&ούνταιν έπικου(1ία!; OVX δμοία!; -δπα(1χούση!; δια το τοί!; μλν Κα(1χηδονίοι!; δια μιΙΧ!; πύλης κα� 6χεδον άπο δυείν σταδlοιν γlνεσ.&αι την παρουσίαν, τοίς δλ 'Ραιμαlοιg έκ ΧΕιρο!; κα� κατα πολυν τ6πον, IJ.vισος ην ή μάχη πα(1ιΧ ταύτην την αΙτίαν. δ γιΧ(1 Π6πλιος 25 έκαιν έπέστησε του!; αfJτου παρ' αvτην την σΤ(1ατο πεδεlαν χάριν του προκαλέ6ασ.&αι τους πολCΜlουg πορραιτάται , σαφω!; γινώσκαιν, έαν διαφ-&εlρ'fl τού τους, οντα!; οΤον εΙ στ6μα του κατα την π6λιν πλή .&ους, Βτι διατραπήσεται τιΧ Βλα κα� την πύλην 4 kοιπώv FS·, ΠΟkιτωv Naberus 1. c. ρ. 362, v. tamen
VI 1 9, 2
3
4
5
6
655.
7.
72
ΕΕ Β mSPANIAE [ΟΙ 142, 8].
ουκέτι τωυ lvδοv oύδE!� Εξιέυαι .ftαιιιιήιιcι. ου μ.ηυ &λλ' lω� μέυ τιυo� Ιφάμιλλον ι1υυέβαιυΕ ylVEιI.ftat '125. τ.ηυ μάχηυ, ιb� Εξ &μφοϊυ κατ' Εκλογ.ηυ των &lιίι1τωυ &νδlιωV ΠIΙΟΚΕκlιιμέvωv' τέλό� δ' lξω.ftούμcνοι τιΡ βάΡΕΙ δια τoυ� Εκ τ'iί� παΡEμβOλ'iί� πρoιιγινoμένoυ� 5 9 Ετlιάπηι1αν οΙ παιια τωυ Καιιχηδοvίωv , κα! πoλλo� μsν αυτων Εν τφ τ'iί� μάxη� "txLIlΙP δΙΕφ.ftάll'ηtlαν κα! κατα τ.ηυ &ποχώιιηιιιv, οΙ δε πλEίoυ� Ευ τιΡ παρα10 πίΠΤΕιυ EΙ� τ.ηυ πύληυ -δφ' αvτω,v <ήλoή.ftηι1αν. ov ιιυμβαίνoυτo� δ κατα τ.ηυ πόλιυ δxλo� o.zτω� Επτοή.ftη 10 11 πα� 61ΙΙΤΕ κα! τoυ� &πο των ΤΕιχωυ φCΎγEιν. παll' όλlγoυ μsν OVV ηλ.ftοv οΙ 'ΡαιμαΊ:οι του ι1υVΕιt1ΠΕι1Ε'tv τόΤΕ μΕτα τωυ φΕυγόυτωυ ' ου μ.ηυ &λλα τά� γΕ κλtμακα� ΤΙΡ ΤΕίΧΕΙ μΕΤ' &ι1φαλEία� προι1ήIlΕιtJαν. 13 Ό δΕ Πόπλιo� Εδίδου μευ αvτοv EΙ� του κίνδυ- 15 2 υου, ΕποίΕΙ δε τουτο κατα δύυαμιυ &σφαλω� ' ElXE γαρ μΕ.ft' αvτου ΤΡΕ't:� liυδρα� .ftυ{!Εοφο{!ουντα�, Or παlιατι.ftέυΤΕ� τoυ� .ftV{!EOV� κα! τ.ηυ &πο του ΤEίxoυ� ΕπιφάνΕια-υ t1ΚΕπά�ονΤΕ� &ιιφάλΕιαυ αυτφ παIlΕt1ΚΕύα3 �oυ. διο παρα τα πλάγια κα! τoυ� -δΠEllδEξ{oυ� 20 τόπoυ� Επιπαιιιwv μεγάλα ιιυυΕβάλλΕΤΟ πιιο� τ.ηυ 4 ΧΡΕίαυ ' /Χμα μευ γαll ifhll" το γιυόμΕυου,. /Χμα δ' αυτo� -δπο πάυταιν δlιώμΕVΟ� ΕυΕιργάζ;ΕΤΟ πιιο.ftυμ{αν 5 τoί� &γωυι�oμέυoι�. Εξ ov t1VVEPrxtVE μηδsv Eλλιπε� Y{VEt1.fttxt τωυ πρo� του κίυδυνου, &λλ' δπότε τιυ' 95 αυτιΡ πιιο� το πlιοκε{μΕvον δ "rxtllo� -δποδΕ{;Ειε, παν Εκ XEΙΡO� &ε! ι1υνηργΕϊτο πιιο� το δέου. Όρμηt1άvτων δε τα't:� κλίμα;ι ΠΕΡ! τ.ην &υάβαι1ιν 6 τωυ πρώτων ΤΕ.ftαρρηκότω�, ουχ o.zτω� το πλ'iί.ftο� 8
25. 26 τι αvτιiiι F(S), α.fJτφ del. Hu (v. Philol. 1869, 292),
ΤΙll' α.fJτφ B W
POLYB . mSTOR. χ 12-14.
13
τών &μυνομΙνων Επικ{νδυνον Εποίει την Πflοοβολην ιb� το fLiys,f}o� τών τειχών. διο κα! μαλλον επεfl- 7 656. (Ιώσ.{}ησαν οϊ κατα (τα) τείχη , ,f}εωflουντεg την δυ6Χflη6τ{αν τών 6υμβαιν6ντων. δνιαι μεν ylXfl συνε- 8 5 Τflίβοντο τών κλιμάκων, πολλών {Χμα δια το fLiys,f}o� ';26. συνεπιβαιν6ντων ' lφ' αT� δ' οϊ πρώτοι Πflοσβαίνον τε� εσκοτουντο δια την εΙ� ϋψo� &νάτα6ιν κα! βflαχε{α� Πflοσδε6μενοι τή� εκ τών αμυνομένων αντι Πflάξεω� lflflίπτοvν 6φα� αi.ιτoυ� &πο τών κλιμάκων. 10 οτε δε κα� δoκoυ� tί τι τοιούτον εγχειρήσαιεν εΠΙ(J- 9 ('{πτειν &πο τών επάλξεων, δμου πάντε� άπεσύflοντο κα! κατεφέflοντο 'Jt(JO� την γήν. oi.ι μην άλλα τοιού- 10 των απαντωμένων oi.ιδεν {κανον �ν 'Jt(JO� το κωλύειν την lπιφΟflαν κα! την δ(Jμην των 'Ρωμαίων, αλλ' 1 5 [ΤΙ καταφεflομiνων των Π(Jώτων lπέβαινον οϊ συν εxεί� έπ� την lκλείπουσαν αε� Xrh(Jav. tίδη δε τή� 1 1 ijfLi(JDC� Πflοβαιvούσηb' κα� των σΤ(Jατιωτων τεΤ(Jvμ μένων ύπο τή� κακοπα&εtαb, &νεκαλέσατο ταί� σάλ πιγξιν δ 6ΤflατηγΟb 'tOVb Π(Jοσβάλλονταb. Οϊ μεν ο-δν ενδον 'JtE(JLXOC(Jsi� �6αν ιb� αποτ-ε- 14 20 Τ(Jιμμένοι τον κtνδvνον ' δ δε Π6πλιo�, Π(Jοσδοκων 2 tίδη τον τή� &μπώτεω� "aL(J6v, κατα μεν την λίμνην ήτοtμασε πενταΚ06ίoυ� ανδ(Jα� μετ-α κλιμάκων, κατα 3 δε την πύλην "al τον l6,f}fLOV νεαλει� πoιήσα� τoυ� 25 σΤflατιώτα� "al παflακαλέ6αb Πflοσανέδωκε κλtμακα� πλεtοv� τ-ων Π(J6τ-εflον, ιfίστ-ε 6υνεXω� 'JtlfjflEb γενέ σ,f}αι το 'tEtXOr; των Πflοσβαιν6ντων. {Χμα δε τ-φ ση- 4 μήναι το πολεμικον κα! Π(Jοσ,f}έντα� τφ 'tEtXEL τ-α� 12 οΦ μην 14 'Ρωμ,αΙων 8uid. Β. Υ. άπαντάν 24 στήσαι; Bentenus observ. crit. in Polyb. Lugd. Bat. 1878 ρ. 36, sed v. V 22, 1 1 . ΧΙ 1 , 3 5 POLYD. ΗΙ8Τ. ΙΠ. -
RES ωΒΡ.Α.ΝΙΑΕ [01. 142, 3].
74
/) 6
7
8 727.
9 10 11
12
13
κλlμακα� 'Jt(!otJPulVctv "rt't'ιX πάντα τα μέ(!η τε8'α(!(!η κ6ται� μεγάλην tJvvtPrttvc 'trt(!rt'l,rjV κα1 διατ(!οπην rlVctJ8'Ut των ένδον. νομtζοντε� γα(! &πολελύtJ8'αι τη� πε(!ιtJτάtJεw�, u-v8't� &(!χην Εώ(!αιν λαμβάνοντα τον κΙνδυνον έξ ΙΙλλη� δ(!μη� ' ί1μα δ� και 't'fJV 5 βελων ufJ't'oiJr;; i1δη λειπ6νταιν, και τού πλ7ί8'oυ� των &πολαιλ6ταιν εl� &8'υμ{αν llrov'ro�, δvtJχε(!ω� μ�ν έφε(!ον το γιν6μενον, oiJ μην &λλ' 1}μύνονt'ο δυνατωι;;. κατα δ� την &κμην 't'OiJ δια των κλιμάκαιν &γωνo� i1(!χετο τα κατα την (Xμπαιt'ιν, και 't'u μ�ν 10 (Χκ(!α τηι;; λίμνηι;; &πέλειπε τα iίδαι(! κατα β(!αχύ, δια δΕ 't'oiJ tJτ6ματοι;; δ ρούι;; εΙι;; 't'ijv συνεχη 8'άλατ- 6δ 7. t'rtV ί18'(!oυ� έφέ(!ετο και πoλύ�, rotJt'E τοΤι;; &προνοήται� 8'εαιμένoι� (ΧπιtJτον φαΙvεtJ8'αι το γιν6μενον. δ δΕ Π6πλιοι;; εχαιν Eτolμoυ� 't'oiJr;; κα8'ηγεμ6ναι;; έμ- 15 βαΙνειν πα(!εκελεύετο και 8'α(!ρε'CV 'toiJr;; πρo� την χ(!εΙαν ταύτην ήτοιμαtJμέvοvι;; ' και γα(! �ν li-V πεφυ κώι;;, εΙ και π(!οι;; (Χλλο τι, προι;; το iΜρtJοι;; έμβαλε'Cν και tJvμπα8'εtr; 'JtOtfjtJrtt 'toiJ� παρακαλουμΙνουι;;. τ6τε δη Πliι8'αρχηtJάντwv αfJτωv και δια τού τ{λματo� 20 &μιλλαιμΙναιν, ί1παν το tJτ(!ατ6πεδοv ύπΙλαβε μετά τινοι;; 8'εού π(!ονοlαι;; rlVctJ8'at το συμβατνον. έξ ο-δ και μνησ8'έντε� των κατα τον Ποσειδω και τη� τού Ποπλlου κατα την πα(!άκληtJιv έπαγγελlα�, έπι τοσ ούτο 'trt'Cr;; ψvχα'Cι;; πα(!wρμήftηtJαv ιbι;; συμφράξαν- 25 τει;; και βιασάμενοι π(!οι;; την πύλην έ;αι8'εν έπεχεl (!OVV διακ6πτειν τoι� πελέκεσι και ταΙ� &ξlναι� ται;; 8'ύ(!αι;;. οϊ δ� δια των τελμάταιν έγγlσαντε� τφ τεΙχει, και καταλαβ6ντε� έ(!ήμoυ� ται;; έπάλξει�, oiJ 15. 16
ή·ν
-
παQΕΚΕλΕVΕΤΟ SIL{JctllIEtlI τους σΤQατι&ιτας ' κα� 'Y&.Q
19 παQακαλοvμΕvοvς Sώd.
s. Υ.
ευ πεφυκώι;
POLYB. HISTOR. Χ 14. 15.
75
ι-ιόνον ΠQΟ6έ8'ε6αv &.6φαλως τας κλ{μακας, &'λλα κα� κατέ6χον &.ναβάντες &.μαxητ� το τείχος, ΙΧτε των 14 ενδον πεQΙ6πωμέvωv μεν πεQ� τους &λλους τόπους, κα� μάλΙ6τα τους κατα τον {68'μον κα� την ταύτrι 5 πύλην, οiJδ!ποτε δ' ctv iλΠΙ6άvτων iYY{6at τφ τε {χει τους πολεμ{οvc: κατα τον της λ{μνης τόπον, το δε 15 πλεί6τον, -όπα της &.τάκτου XQctVyijf; κα� της 6υμ μ{κτου ΠOλυOXΛCας oiJ δυναμένων ουτ' &.κούειν ουτε 6VVOQιXV των δεόντων οόδ$ν. 10 Ο{ δε 'Ρωμαίοι ΚQατήσαvτες του τε{χους το μεν 15 ΠQωτο1l iπεΠΟQεύοvτο κατα την έφοδεCαv &.ποσύQΟV τες τους πολεμ{ους , μεγάλα 6υμβαλλομ!νης αiJτοίς της δπλΜεως ΠQος τουτο το γένος της ΧQεCας ' έπε� 2 δ' &.φίκοντο ΠQuς την πύλην, ο{ μεν καταβάντες διέ15 κοπτον τους μοχλούς, ο{ δ' έ'ξω8'εν εl6έπιπτοv, ο{ δε δια των κλιμάκων βιαζόμενοι κατα τον {68'μόν, 728. ηδη κρατουντες των &.μυνομΙνων, iπΙβαιvοv iπ� τας έπάλξεις. κα� τΙλος τα μεν τε{χη τούτφ τψ ΤQόπφ 3 κατcίληπτo , τον δε λόφον ο{ δια της πύλης εlσπο20 Qεvόμεvοι κατελά,αβανον τον ΠQος τας &.νατολάς, ΤQεψάμεvοι τους φυλάττοντας. δ δε Πόπλιος έπεl 4 658. τους εΙσεληλυ8'ότας &.ξιόΧQεως -όπελάμβανεν εΙναι, τούς μεν πλεί6τους iφηκε κατα το πα,!, αiJτοίς έ8'ος iπl τους iv τfj πόλει , παQαγγε{λας κτε{νειν τον 25 παQατvχόντα κα� μηδενος φε{δεσ8'αι, μηδε ΠQος τας ώφελεCας )QμιΧv, μΙΧQις ctv &.ποδο8'fj το 6ύν8'ημα. ποιείν δΙ μοι δοκούσι τούτο καταπλήξεως xdQLV ' 5 διο κα� πολλάκις Ιδείν έ'στιν iv ταίς των 'Ρωμαίων καταλήψε6Ι των πόλεων oiJ μόνον τους &.v8'Qώποvς νΗν
21 δ δε Πόπλιο, εΙσελ{}ων εΙ, την πόλιν �κlλευσE κτεΙ 26 σVν.fJ'ημα Suid. Β. Υ. ώ φ ελείαι; -
RES mSPANIAE [01. 142, 8].
76
πεφονευμένουι;, &λλα κ"ι τουι; κύν"ι; δεδιχοτομημέ νουι; κ"! των &λλroν ζφroν μέλη π"(Ι"κεκομμέν«, 6 τότε δΒ κ"� τελέroι; πολυ το τοιούτον �ν δια το 7 πλή4Τοι; των κιχτειλημμένroν. ιdJτoι; δΒ πε(lι χιλΙουι; έχrov δ)(ιμηι1ε π(lοι; την &κ(l"ν. Ιγγίι1"ντοι; δ' "fJτοϋ 5 το μΒν π(lωτον Ιπε(:Jάλλετο Μάγroν &μύνει14Τ"ι, μετα δΒ τ"ύτ« ι1υννοήι1"Ι; (:Jε(:J"lroι; fjδη κ"τειλημμένην την πόλιν διεπέμψ"το πε(lι τήι; &ι1φ"λεl"ι; τήι; "-όΤΟύ, 8 κ"ι πα(llδroκε την &κ(l"ν. 0-0 γενομένου, κ"� τού 6υν4Τήμ"τοι; &ποδο4Τέντοι;, τού μΒν φονεύειν &πέ- 10 9 ι1τη6"ν, δ)(ιμηι1"ν δΒ π(lοι; ται; ά(Jπ"γάι;. Ιπιγενομέ νηι; δΒ τήι; νυκτοι; οΙ μΒν Ιπ� τήι; π"(ιεμ(:Jολήι; έμε νον, οΙι; ην οfJτro δι"τετ"γμένον ' μετα δΒ των xιλtroν δ ι1τ(l"τηγοι; Ιπι τήι; &κ(l"ι; ηfJλtι14Τη, τουι; δΒ λοι πουι; δια των χιλιά(Jχroν I� των οίκιων έκκ"λε6ά- 15 μενοι; έπέτ"ξε ι1vν"4ΤQοlι1"ντ"ι; είι; την &YOQiXv τα διη(JΠ"ι1μέν" κ"τα ι1ημ"I"ι; Ιπ� τούτroν κοιτάζει14Τ"ι. 10 τουι; δΒ γ(lΟι1φομάχοvι; Ικ τήι; Π"Qεμ(:Jολήι; κ"λέι1"Ι; Ιπι τον λόφον έπέι1τη6ε τον &πο των &ν"τολων. 11 Κ"ι τήι; μΒν κ"τα την Ί(:Jη(ll"ν Κ"(ιχηδόνοι; 20 16 τούτον τον τ(lόπον έγένοντο κύ(JΙΟΙ 'Ρroμα'Cοι ' είι; δΒ την lπ"ύ(lιον ά4ΤQΟΙι14ΤεΙι1ηι; είι; την &YO(JιXv τήι; 729. τε των ι1ΤQ"τεvομένroν Π"Qα τοϊι; Κ"(ιχηδονlοιι; &π06κευήι; κ"ι τήι; των πολιτικων κ"ι των l(lγ"ι1ΤΙ κων Κ"Τ"ι1κευήι;, τ"ύτ" μΒν lμl(lιζον οΙ Xtll"QXof, 25 'tO'Cg ίδΙοιι; ι1τ(l"τοπέδοιι; κατα το Π"(J' "-ότοϊι; έ4Τοι;. 2 έι1τι δΒ Π"Qα 'Ρroμ"lοιι; τοι"ύτη ΤΙι; ή πεQΙ ται; των πόλεroν κ"τ"λήψειι; οΙκονομl". ποτΒ μΒν ya(l έκάι1τηι; 2 καταΚΕκομμένα Rei 516 , sed v. Arrian. Anab. VI 24 lBlror; δε τών πολιτικών 25 κατασΚΕυης 29, 9 Su1d. β.
-
Υ.
Ε()}'αστικό;
POLYB. mSTOR. χ 1 5-17.
77
6ημαίας ΠQος την ΠQάξιν άπομεQίζοντα{ τινες τrov lXVQQfJJv κατα το μέγε.ftος της πόλεως, ποτε δε κατα 609. 6ημαίας μεQίζου6ιν αυτούς. ούδέποτε (δε) πλείους 3 άποτάττονται ΠQος τουτο τών ήμ{6εων ' ο[ δε λοι5 πo� μένοντες κατα τας τάξεις έφεδQεύου6Ι , ποτε μεν έκτος της πόλεως, ποτε δε πάλιν Εντός , άε� ΠQος το δεικνύειν. της δε δυνάμεως δΙrJQημένης 4 αυτοίς κατα μεν το πλείον εΙς δύο σΤQατόπεδα 'Ρωμαι:κα κα� δύο των συμμάχων, τοτε δε καί οπα10 νίως ά.ftροιζομένων δμου των τεττάρων, πάντες ο[ προς την άQπαγην άπομεQισ.ftέντες άναφέQουσι τας ώφελείας lκαστοι τοίς έαυτών στρατοπέδοις, κl1πειτα 5 πρα.ftέντων τούτών ο[ χιλ{αρχοι διανέμουσι πάσιν Ι:σον, ου μόνον τοtς μείνασιν έν ταίς έφεδQε{αις, 15 άλλα κα� τοίς τας οκηνας φυλάττουσι τοίς τ' άQρω οτουσι κα� τοίς έπί τινα λειτουργίαν άπεσταλμένοις. περί δε του μηδΕνα νοσφίζεσ.ftαι μηδεν τών έκ της 6 διαQπαγης, άλλα τηQείν την πίστιν κατα τον 8ρκον, (ον) όμνύουσι πάντες, 8ταν ά.ftροισ.ftώσι πρώτον εΙς 20 την παρεμβολήν, έξιέναι μέλλοντες εΙς την πολε μίαν, -όπει;> τούτου δε του μέQους εΙ:ρηται ΠQότεQον 7 ήμίν δια πλειόνων έν τοίς πεQ� της πολιτεCας. λοι- 8 πον 8ταν ο[ μεν ήμίσεις ΤQάπωνται ΠQος τας άρπα γάς, ο[ δ' ήμcσεις διαφυλάττοντες τας τάξεις έφε25 δρεύωσι τούτοις, ούδέποτε κινδυνεύει 'ProllaCotg τα 8λα δια πλεονεξίαν. της γαι;> έλπ{δος της κατα την 9 ώφέλειαν ουκ άπιστουμένης άλλήλοις, άλλ' έπ' Ι:σης �So. έστηκυCας τοίς μένουσι κατα τας έφεδρεCας καί τοίς διαQπάζουοιν, ουδείς άπολε{πει τας τάξεις ' δ μά80 λιστα τους l1λλους stro.fts βλάπτειν. έπειδη γαρ ο[ 1 7 πλείστοι των άν.ftQcbπων κακοπα.ftουσι καί κινδυ5*
78
ΕΕΒ ΗΙΒΡΑΝ1ΑΕ [01. 142, 3].
νΕύουι1ι τού κέ(!δους ενΕΚΕν, φανΕ(!ον ιbς , δταν δ και(!ος ΟVΤΟς {,ποπέι1Ώ , δυι1Χδ(!ως ΕΙκος &πέΧΕι1&αι τους έν ταις έφΕδ(!Ε{αις 11 ι1τ(!αΤΟΠΕδε{αιg &πολΕΙΠΟ μένουϊ; δια το [τουg] πα(!α το1:g πλΕ{στοιg παν το 2 ληφ&Εν Είναι τού κυ(!ιεύσαvτοg· κα! γα(! ΙΧν δλως 5 μόvα(!χοg 11 στ(!ατηγοg . έπιμΕλψ; &ναφέ(!Ειν Elg το κοινον έπιτάξΏ ταg ώφΕλΕ{ας, 3μωg τα δυνατα κ(!ύΠΤΕ3 ι1&αι πάVΤΕg [δια νομ{ζουι1Ι. διο των πολλων δ(! μώντων έπ! τούτο το μέ(!οg oiJ δυνάμενοι κ(!ατειν 660. 4 κινδυνεύουι1Ι το1:g 3lotg ' κα! πολλο! δή τινΕ?; κα'/:- 10 ο(!&ώσανΤΕς τα?; έπι{30λάg, κα� ποτΕ μεν έΠΙΠΕι1όν ΤΕg τα1:g των πολΕμίων πα(!Εμ{30λαig, ποτΕ δΕ κατα.,. λα{3όμενοι πόλειg, oiJ μόνον έξέΠΕσον, &λλα κα! τοι?; δλοιg έσφάληι1αν πα(!' oMEV 11 τ.ην Π(!ΟΕι(!ημένην 5 αΙτ{αν. διο δΕ1: πε(!! μηδεν οf)τω σπουδάζΕιν και 15 π(!ονΟΕ1:σ&αι τουg ήγουμένου?; ιbg ΠΕ(!! τούτο το μέ(!ος, ί'να, κα&' 8σον έστ� δυνατόν, {,πά(!ΧΏ πα(!ιΧ τοig πολλο1:g έλπ�g ως έξ [σου πασι τηg ώφΕλΕ{αg οvσηg, έάν τις {,ποπίΠΤΏ τοιούτος και(!ός. Πλ.ην οι μΕν χιλ{α(!χοι τόΤΕ ΠE(!� τ.ην των λα- 20 6 φύ(!ων �σαν οΙκονομ{αν ' δ δ8 σΤQατηγοg των <Ρω μαίων, έΠE� συνήχ&η το των αΙχμαλώτων πΜΙ&οg, 8 συνέβη γενέσ&αι μικ(!φ λειΠον των μυ(!{ων, ι1υνέ ταξΕ χω(!ισ&-ηναι π(!ωτον μΕν τουg πολιτικουg tiv δ(!αg ΤΕ κα! γυvαίκαg κα� τα τούτων τέκνα, δΕύτε- 25 7 (!OV δε τουg ΧΕι(!οτέχvαg. γΕνομένου δε τούτου, τουg μΕν πολιτικουg πα(!ακαλέσαg WvoE1:v 'Ρωμα{οιg κιχ! μνημονεύΕιν τ-η?; EiJE(!fEo{ag &πέλυσΕ πάντα{; έπι 8 τα?; lδ{αg οlκήσΕιg. ΟVτΟΙ μΕν o{,v [Χμα δακ(!ύΟVΤΕg και χαίQΟVΤΕg έπ! τφ πα(!αδόξφ τ-η?; ι1ωτη(!{αg, ΠQΟι1- 80 7 8 1 . 9 κυvήσαvτεg τον στ(!ατηγον διΕλύ&ησαν ' τοιg δε
POLYB. HISTOR. Χ 17. 18.
79
χειQοτέχναις κατα το παQον εΊπε δι6τι δrιμ6ι1ΙOΙ της 'Ρώμης είσί· παQασχομένοις δε την ευνοιαν και ΠQοfJ'υμίαν Εκάστοις κατα τας αύτων τέχνας επηγ ιΥείλατο την llcvfJ'CQtav, κατα νουν χωQήσαντος του 5 ΠQος τους ΚαQχ,ηδονίους πολέμου. και τούτους lLW 10 απογQάφεσfJ'αι ΠQοσέταξε ΠQος τον ταμίαν, συστή σας 'Ρωμαι·κΟν επιμελητην κατα ΤQιάκοντα· το rCtQ παν πληfJ'ος εγένετο τούτων πεQΙ δισχΙλ{ους. εκ δε 11 των λοιπων αΙχμαλώτων ε'κλέξας τους εfJQωστοτά10 του!> και τοίς εΖ'δεσι και ταίς ήλικίαις ακμαιοτάτους ΠQοσέμιξε τοίς αύτου πληQώμασι, και ποιήοας ήμιο- 12 λίους τους πάντας ναύτας 11 ΠQ6σfJ'εν συνεπλήQωσε και τας αίχμαλώτους νηας , άίστε τοι'ς lJ.νδQας Εκά στφ σκάφει βQαχύ τι λείπειν του διπλασίοι'ς εΊναι 15 τους υπάQχοντας των ΠQογcνομ/νων · α{ μεν rCtQ 13 αίχμάλωτοι ν-ηες ήσαν σκτωκαίδcκα τον αQιfJ'μόν, α{ ..r εξ αQΧης πέντε και ΤQιάκοντα. παQαπλησίως δε 14 661. και τούτοις επηγγείλατο την έλευfJ'εQίαν, παQασχομ/νοις την αύτων ευνοιαν και ΠQοfJ'υμίαν, έπειδαν 20 ΚQατήσωσι τφ πολέμφ των ΚαQχηδονίων. τουτον 15 δε χειQίσας τον ΤQόπον τα κατα τους αίχμαλώτους μεγάλην μεν ευνοιαν και πίστιν ενειQγάσατο τοίς πολΙΤΙΚΟίς και ΠQος αυτον και ΠQος τα κοινα ΠQάγ ματα , μεγάλην δε ΠQοfJ'υ/kίαν τοίς χεΙQοτ/χναις δια 25 την ε'λπίδα της ε'λευfJ'εQίας. ήμιόλιον δε ποιήσας 16 το ναυτικον ε'κ του xaLQov δια την αυτου ΠQό νοιαν *** Μετα δε ταυτα Μάγωνα και τους αμα τούτφ 18 ΚαQχηδονίους εχώQιζε. δύο μεν rCtQ ήσαν κατει6 πqοσι!τcι:ξεv F F(S), corr. Di
16 όκτωκcι:Ι8εκcι:] &μ: όκτωκcι:Ι8εκcι:
80
RES .HISPANlA.E [ΟΙ 142, Β].
λημμένοι των 'Κ της rE(!OV6tdg, πέντε δΕ κα� δέκα των 'Κ της 6υγκλήτου. κα� τούτους μΕν 6vvέ6τη6ε Γαtφ ΔαιΜφ, δ'vvτάξας τ-ην ιΧ(!μόζου6αν 'πιμέλειαν S ποιεΊ6iJ'txι των άνδ(!ων' 'π� δΕ τούτοιg τους δμή782. (!Ovg Π(!Ο6εκαλέ6ατο, πλεtοvg f)vτtxg των τ(!ιαΚΟδ'Ιων. 5 κα� του!; μΕν παΊδαι; κι»f}' ενα. Π(!oιJαγαγόμενoι; κα� κtxταΨήδ'txg iJ'a(!(!Eiv 'κέλευε, διότι μετ' lJltrtxg ήμέ4 (!ag 'πόψονται 'tovg α{)των rovc1:g' 'tovg δΕ λοιπουg δμου πα(!εκάλε6ε πάvτtxg .fJ'α(!(!εΊv κα� γ(!άφειν αiJτουι; Ι) εΙι; ταg lδtag πόλεις π(!οg α{)των &vα'}'ΚtxCΟVς π(!ω- 10 τον μΕν 3τι 6φζονται κα� καλωι; txiJτοίg '6ΤΙ, δεύτε (!OV δΕ διότι .fJ'έλοv6ι 'ΡωμαΊοι πάvταg αiJτουι; εΙι; 'τ-ην οΙκεΙαν &ποκατα6τησαι μετ' άσφtxλεCαg, έλομέυωυ των &vαrκαCωv 6φcσι τ-ηυ π(!οg 'PcotttxCOV!; 6υμμα6 χΙαν. ταυτα. δ' ειπαιν, κα� πα(!ε6κευακωι; π(!ότεQΟV 15 'Κ των λαφύ(!ων τα λυσιτελέστε(!α π(!οg τ-ην 'πΙ νοιαν, τόΤΕ κατά ψένη κα� κtx.fJ" ήλικCαv έκά6τοιg 'δω(!εΊτο τα π(!έπουτα, ταΊι; μΕν παι6� κόvοvg καΙ ψέλλια , 'to1:g δΕ VΕαvCσκοιι; Qtxμφαι; καl tLltXaC(!txg. 'l Εκ δΕ των αΙχμαλωτΙδων τηg ΜαvδavCοv γvvαικόg, 20 Bg .ην &δ'ελφοg Άνδοβάλου του των '1λε(!'}'ητων βΜΙ λέως, π(!οσπε60ύ6ηg aiJTfΙP κα� δεομέvηg μετα δα κ(!ύων 'ΠΙ6τ(!οφην ποιή6tx6.fJ'αι τηg α{)των εlJ6XημO2
7 sκ!λΕVΕ Suid. Β. Υ. καταψήσα; 6 τον5 hE παίhα5 α.(ιτον5 del. Hu quaest. Π 7 10 τον5 om. ante αvτilιν FS, add. D" Κ 18 SδωQΕϊτο δΕ πάσι τ" ΠQΕποντα 19 .fa 20 inc. Μ 30, 15 Η.: Ότι χαlf/α5 Suid. Β. Υ. κόννου; �κ τilιν αΕχμαλωτΙδων cet. inc. Ρ : 'Ότι πόπλΙΟ5 αΙχμ&λω τον λαμαιν ' SΚ τη5 του μανhονlοv γνναικό5 cet. 21. 22 poet μασιλΕω5 pergit Ρ : ταVτ1jν sπιμ,ΕλW5 κα1 φιλοτΙμω5 sδόξασε ' δαΚQvσα5 sπ1 τηι σvμφΟQάΙ κα1 σνμπα4Τ.ησα5 ταVΤ1jν τη5 δον λεΙα5 /ιλEV4ΤέQωσΕ'V κατα δΕ τον αύτον καΙQον τoiίτoν cet. quae sequuntur cap. 19, 3 9
-
-
POLYB. mSTOR. χ 18. 19.
81
ι1ύνηg It.μείνω ΚαQχηδονίων , ι1υμπα,rΗJg γενόμενοg tίQετο τί λείπει των Επιτηδείων α1'.ιταΙς· κα� γα!! ην 8 fι γυνΎι ΠQΗJβυτέQα καί τινα ΠQοοται1ίαν It.ξιωματικην lπιφαίνουοα. της δ� κατασιωπώοης Εκ&λει ΤΟVς 9 662� 5 'JtQOf: την lπιμέλειαν των γυναικων lt.ποτεταγμένους. αιν παQαγενομένων xal διαι1αφούντων 8τι π&ντα τα 10 δέοντα δαψιλως α1'.ιταίς παQαοκευ&ζοιεν, π&λιν δμοίωg 7.3 3. άψαμδνης α1'.ιτου των γου&των της γυvαικοg κα� του α1'.ιτΟυ εΙπούοης λόγου, μαλλον έτι διαΠΟQήσαg δ Πό10 'Jtlιog, καί τιυα λαβων έννοιαν αις όλιγωQούvτων κα� ψευδωg 'JtQOf: το 'JtUQOV &ποφαινομέυων των π(!ος τηυ lπιμΕλειαν &ποτεταγμέυων, ,f}αQQείv Εκέλευε τας γυ vaixag ' α1'.ιτΟς γιΧ!! iτέQους επιι1τήοειυ τους φQΟV- 1 1 τιοvνταg ί'να μηδ�υ α1'.ιτιΧς ελλείΠΏ των επιτηδείων. 15 ή δ' επιοχούι1α μικ(!όν Ό1'.ικ όQ,f}ως' έφη 'ΟΤQατηγέ, :12 τοvg ήμετέQους εκδέχτι λόγους, εΙ νομίζεις ήμας ύπε(! της γαοτ(!ος δεισ,f}αί σου νυν' . κα� τότε λαβων δ Πό- 13 'Jtlιog εν νφ το βούλημα της γυναικός, κα� ,f}εωQων ύπο την 5ψιν την &κμην των Άνδοβάλου ,f}vγατέ(!ων 20 κα� πλειόνων I1llwv δυναστωυ, ήναγΚ&6,f}η δαΚQV οαι, της yvvatxog εν όλίγφ την τηg πε(,μοτάοεως έ'μ,φαοιν ύποδεικνυούσης. δια δη κα� τότε φανεQοg 14 γενόμενος 8τι συνηκε το �η,f}έν, κα� λαβόμενος της δεξιας , ,f}αQ(!είν α1'.ιτήν τε ταύτην εκέλευε κα� τας 25 &λλας δμοίως' ποιήι1εσ,f}αι γα(! π(!όνοιαν αις {δίων 15 It.δελφων κα� τέκυων, ι1vοτήσει1,f}αι δε κα� 'JtQOr; τηυ τούτων Επιμέλειαν &κολού,f}ως τοις π(!οει(!ημένοις πιοτοvg l1νδQας. Μετα ταύτα πα(!εδίδου τοις ταμίαις [τα ΧQήματα], 19 15 01JΚ όρ.ιΤώς - 16 λόγους 8uid. β. Υ. ι!κγι§x� 26 τέκνων : des. Μ 31, 4: Η. 2 9 τιi χρήματα de . Ben 255
82
RES mSPANIAE [ΟΙ 1 42, 3].
8σα δημόσιο.. καΤ8λήφ&η τών Καρχηδον{ων. ην δε ταύτα πλ8tω τών έξακοσ{ων ταλάντων; GJσΤ8 προσ Τ8&έντων τούτων οlς παρην αVΤΟς έκ 'Ρώμης έχων Τ8τριχκοσ{οις, την 8λην παρά&8σιν αVτφ γ8νέσ&ιχι 5 της χορηγ{ιχς πλ8{ω τών χιλ{ων. κιχτα δε τον κιχιρον τούτον ν8αν{σκοι τινες τών 3 'Ρωμα{ων έπιτυχόνΤ8ς πιχρ&ένφ κιχτα την &κμην κα� κιχτα το κάλλος διιχφ8ρούσ'Ω τών &λλων γυνιχικών, κιx� '134. συνιδόνΤ8ς φιλογύνην οντα τον ΠόΠλιον, 1jκοv ιχvτηv ΙΧγονΤ8ς κα� πιχραστήσανΤ8ς έφασκον αVτφ δωΡ8ίσ&ιχι 10 4 την κόρην. δ δε καταπλιxγ8�ς κα� &αυμάσας το κάλ λος, Ιδιώτης μεν dJv οvδ8μ{αv ηδιον ?Χν έφη δέξα σ&αι ταύτης της δωΡ8ΙΧς, στρατηγος δ' ύπάρχων οvδ" 663. 5 δπο{ιχν 1jττοv, αις μεν lμo� δΟΚ8ί, τούτ' αΙνιττόμε νος δια της &ποφάσ8ως, διότι κατα μΕν τα!; &να- 15 πιxύσcις έν{ΟΤ8 κα� Qif&vμ{ας έν τφ ζην ήδίστας τοiς νέοις &πολαύσ8ις τα τοιαύτα παρέΧ8ται κα� διατριIJιXς, έν δε τοίς τού πράΤΤ8ιν καιροίς μέγιστα γίν8ται κιx� κατα σώμα κα� κατα ψυχην έμπόδια 6 τοίς χρωμένοις. τοίς μεν ,,-δν ν8ανίσκοις έφη XιXf1LV 20 έXCΙν, τον δε της παρ&ένου πατέρα καλέσας κα� δους αVτην έκ Χ8ιρΌς έκέλ8υ8 συνOικίζCΙν Φ ποτ' ?Χν προ7 αΙQηται τών πολιτών. δι' ιhν κα� τα της έγκραΤ8ίας κα� τα της μ8ΤQιόΤ'fjτος lμφαίνων μCΓάλην &ποδοχην IV8ΙQγάζ8ΤΟ τοiς ύποταττομένοις. 25 Ταύτα δε διοικησάμ8νος, καΙ τα λοιπα τών αΙχ8 μαλώτων παQαδοvς τοiς χιλιάQχοις, έξέΠCΜψ8 Γάιον 6. 7 inc. ]I 31, 4 Β. : "Ότι νεανΙσκοι τιν�ς �ωμαΙων έπιτυ 2
χόντΕς cet. ; pergit Ρ: κατα δΕ τον αοότον καΙQΟV τοϊίτον cet. (v. ρ. 80, 21. 22 ann. 01'.) ; Ιηc. Snid. Β. Υ. Πόπλιοg: 8τι :n:ΟΤΕ νεανΙσκοι τιρΕς τών 'ΡωμαΙων έ:n:ιτvχόvτεr; oet. ταττομένοις: des. ]Ι 31, 19 Β. Ρ Suid.
25 iJ:n:o
POLYB. HISTOR. Χ 19. 20.
83
τον Λααιον έπ� πεντήρους εΙς την 'Ρώμην, τούς τε Καρχηδον{ους συστήσας κα� των &λλων αΙχμαλώτων τους επιφανεστάτους, δηλώσοντα τοις έν τfι πατρCδι τα γεγονότα. το γαρ πλεϊΌν ιxiJTWV ηδη τα κατα 9 5 την Ίβηρίαν απηλπικότων, σαφως fίδει διότι τούτων προσαγγελ-!}έντων αiι&ις ανα&αρρήσαντες πολλαπλα6Cως συνεπιλήψονται των πραγμάτων. ΑiJτος δε χρόνον μεν τιν' εν τπ Καρχηδόνι τάς 20 τε ναυτικας δυνάμεις Eγύμνα�ε 6υνεχως κα� τοις 10 χιλιάρχοιι;; ύπ/δειξε τοιούτόν τινα τρόπον της των 'ί3&. πε�ικων στρατοπ!δων γυμνασ{ας. την μεν πρώτην 2 ijIlIQΙXV Εκέλευ6ε τρoxά�Eιν EΠ� τριάκοντα σταδCους ει, ToLg σπλοιg, την δε δευτέρα ν πάντας έκτρCβειν κα� &εραπεύειν κα! κατα6κοπειν Εν τφ φανερφ τας 15 πανοπλ(ας, Tf1 δ' έξης αναπαύε6&αι κα� Q'!&vlkEiv, τfΊ δε μετα ταύτην τους μ�ν μαχαιρομαχειν ξυλCναις 3 έ6κυτωμiναιg μετ' εΠΙ6φαιρων μαχαίραις, τους δε τοις ε6φαιρωμένοις γQόσφοις &κoντί�ειν, τπ δε πέμ πτrι πάλιν επ! τους aiJToiJg δρόμους κα� την αρχην 20 έπανάγΕιν. ί'να δε μήτε των προς τας μελ/τας 4 σπλων μήτε των προς την &λή&ειαν μηδεν έλλείπrι, την πλεί6την εποιειτο 6πουδην προς τους χειροτέχνας. κατα lkIQog μεν oiιν lΧνδρας Επιμελείς εφεοτάκει προς 5 ταύτην την χρείαν, κα&άπερ έπάνω προείπον· ιxiJTor; 664. 25 δε κα&' ήμέραν Ιπεπορεύετο, κα� δι' αύτού τας χο ρηγία!: έκάστοις παρεσκεύα�ε. λοιπον των μεν πε- 6 �ικων στρατοπέδων κατα τους προ τη!; πόλεως τόπουι: 1 1 τήν μΕν 13 ΟπΛ.οις Snid. Β. Υ. τl,>οχάζειν 2 0 δΕ μήΤΕ] μηδΕ τη F(S), μήτΕ τι Η et codices, de quibus dicit Sch tom. ΥΙ 615 et 6 1 7, δΕ μήΤΕ τι Ur 1 73b, δΕ μηδέ τι Οα, corr. Βε -
84
ΗΕΒ GRAECIAE [01. 142, 3].
ΧQωμ,έvωv τα:ίς μ,Ελέτα:ις κα:� ταίς '}Ιvμ,vα:σlα:ιg, των δε 1'α:υτικων δυνάμ,Εων κα:τα .ιΤάλαττα:ν 'CfX"t:g &'vaTtEl(!atg κα� τα:ίς ElQE6latg, των δε κα:τα την πόλιν &.κοναιν των ΤΕ κα� χα:λΚΕυόυτων κα� ΤΕκταιυομ,ένωυ, κα� 6'υλ λήβδην άπάντωυ 6'πουδαξόυτωυ ΠE(!� τας τωυ σπλωυ 5 7 κατα:6'ΚΕυάς, oiJκ [σ.ιΤ' δς o-fJu tiv ΕίΠΕ κατα του �EυO φωυτα τόΤΕ .ιΤΕα:6'άμ,Ενος lΚElvnv τ.ηv πόλιυ έQ'}Ια:6τή... 8 QLov Είνα:ι .πολέμ,ου. έΠE� δ' α-fJτφ πάυτα: καλως έδόΚΕΙ κα:� δΕόυτως έξηιlκησ.ιΤαι τα TtQOg τας XQElag, μΕτα τα:ύτα: τα:ίς ΤΕ φvλακα"t:ς κα:� ταίς τωυ ΤΕιχωυ 10 κατα:6'ΚΕυαίς &.σφαλισάμΕυος τα κα:τα τηv πόλιν, &.νέξΕυξΕ και τΥ πεξικΥ κα:ι νCΙ;υτικy δυυάμΕΙ, και 786. TtQOij'}lE ποιούμΕυος την TtOQElav ως έπ� TaQQtfuro νος, [χων μΕ.ιΤ' α:vτού και τους δμήQοvς. ill. RES GRAECIAE.
15
'Ότι Ε-fJQvλέdJV δ τωυ 'Αχα:ιωυ 6'ΤQατη'}lος ιX'l:Olμσς .ην κα� πολεμικης XQslag &.λλόΤQιος. τού δε και 'QoiJ τού κα:τα τηυ διή'}lησιυ έφεστα:κότος fjμαg έπ� τηυ &'QXYjv τωυ ΦιλοποlμΕvοg ΠQάξεωv, κα:.f}ήΚEιυ fι'}loύμE.ιTα:, κα:.ιΤάπε(! κα� TtEQl τωυ αλλωυ τωυ &ξιολό- 20 '}Ιων &.υδ(!ωυ τας έκάστωυ &γωγας και φύ6'Εις έπει (!ά.ιΤημευ -δποδεικυύυαι, κα:ι πε(!ι τούτου ποιη6'αι το 3 πα(!απλήσιου. κα� yaQ ατυπου τας μεν τωυ πόλεωυ κτlοειg τους ουγγ(!αφέας, και πότε και πως και δια τίυωυ έκτlσ.ιΤηΟαv, [τι δε τας δια.ιΤέοεις και TtEQL- 25 στάσεις μετ' &.ποδει'ξεως έξαγγέλλειυ, 'Cαg δε τωυ τα
2 1 (24) 2
1 . 2 των δΕ ναυτικών 3 εΙρεσΙαιι; Suid. 8. Τ. άνι:c" 7 ι1ΡΎαστήριον Suid. 8. Τ. 6 ο-όκ Ιστι πε�aιι,; έwaστή()ισν Εστιν F(S), Ιστιν lJστις vulgo ex codicibus 8ch ρ. 83, 20 allatis, corr. Hu 14 διιήρους· des F Ιο1. 162'" med. 16 Ρ 39, 13 Va -
-
POLYB. HISTOR. Χ
20-22.
85
σλα ΧCΙQΙι1άντων &vdQiJJv &rrorιXf; και �'ιjλουf; παQα σιωπάν, και ταύτα τfjf; XQctU.f; μcγάλην Εχούσηf; τ-ιιν διαφΟQάν ' σσφ rιXQ αν ΤΙf; και �ηλώσαι και llLll'lj- 4 σασ8'αι δυVΗ8'Eίη μάλλον ΤΟVf; έμψίιχουf; ανδQαf; τών .5 &ψύχων κατασΚΕυασμάτων, ΤΟι10ύτφ και τον πεQΙ αiJτών λ6γον διαφέQΕιν ε{ΚΟf; (ΠQΟf;) Επαν6Q8'ωσιν τών &κου6ντων. cl μεν olov μη κατ' {δίαν Επεποι- 5 ήμε8'α την ΠCQΙ αiJτού σύνταξιν, Εν fi δΙΕσαφούμΕν και τίf; �ν και τίνων καΙ τίσιν &γωγαίι; ΕΧQήσατο 10 viOf; &ίν, &ναγκαίον �ν ύπεQ {κάστου τών ΠQΟCΙQη- 660. μένων φέQcιν &πολογισμ6ν' Επει δε ΠQ6τcρον Εν ΤQΙι1Ι 6 βυβλίοιι; ΕΚΤΟf; ταύτηf; τήf; συντάξεωf; τον ύΠ�Q αυτού πεποιήμΕ8'α λ6γον, τήν ΤΕ παιδικην &γωγην διασα φούντεf; και ταf; Επιφανcοτάταf; πράξεΙf;, δήλον ιbf; 7 15 Εν τfj νύν Εξηγ'ljσcι πρέπον (Χν εϊη τήf; μεν νεωτε737. ρικήf; &rrorTίf; και τών νεωτεQικών �ήλων κατα μέΡΟf; &φελείν, τοίf; δε κατα την &κμην αύτού κεφαλαιωδώf; Εκεί δ'εδηλωμένΟΙf; εργΟΙf; προσ8'είναι και κατα μέΡΟf;, Ζνα το πρέπον {κατέρCf τών συντάξεων τηρωμΕν. 20 ωσπεQ γαρ ΕκείνΟf; δ τ6ποf; , ύπάρχων ΕγκωμιαfiΤΙ- 8 κ6f;, &πτιτει τον κεφαλαιώδη κα� μετ' αiJξήfiεωf; των πράξεων &πολογιι1μ6ν, ο{Jτωf; δ τfjf; {fiΤΟQίαf;, κοινΟf; ων Επαίνο'ύ και Ψ6γου , �ητεί τον &λη8'η και τον μετ' &ποδείξεωf; και των {κάι1ΤΟΙf; παρεπομένων fiυλ25 λoγΙΙJμων. Φιλοποίμην τοίνυν πρωτον μεν εφυ καλωf; ' �ν 22(2 5) γαρ Εξ &νδρων των Επιφανεfiτάτων κατ' Άρκαδίαν, 16 τα add. ante κατα Wielandtius Ι c. ρ. 52 : v. ann. sequ. 18 τα add. ante κατα Wielandtius Ι c., sed Υ. Βεί 280, Sch ad m 103, 7, Κrebsium Die Priipositionen cet. 138 26 inc. 8uida8 8. Υ. ΦιλοποΙμην : 'Αχαιών ΙππάΡΧ7lς, 8ς .ην Εξ &νδρών τών Επιφανεστάτων Εν 'ΑρκαδΙιf ' 8ς πρώτα μεν cet.
86
RES GRAEClΔ.E (PHILOPOEMEN) [01. 142, 8].
Τ(Jιχφε�ς δε κιx� πιxιδευ-B-ε�ς {,πο Κλ{ιχvδ(JΟV τον ΜΙΧν τινέΙΧ, ΠΙΧΤ(Jικον [Lsv ιχ{}τφ ξ'νον {,πιΧ(Jχοντιχ, φυγιχ δεύοντιχ δε κιχτ' Εκεί1!ους τους ΚΙΧΙ(Jούς, ()ντ;ιχ δε 2 Μιχντινέων έπιφιχν'ι1τιχτου. μετα δs τΙΧύτιχ ΠΙΧ(Jιχγε νόμενος εΙς ήλικίιχν Εγένετο bηλwτης Έκδήμου κιx� ΔημοφιΧνους, 01' το μεν γ'νος IιI'JΙXV Εκ ΜεγιΧλης πό λεως, φεύγοντες δε τους ΤV(JιΧvvοvς κιχ! ι1υμβιώι1ιχν τες 'A(JXel'Jtlr; τφ φιλοσόφφ κιχτα την φυγην ήλευ-Β-έ (JwdΙXV μεν την ιχ{,των ΠΙΧΤ(Jίδιχ, συι1τησιΧμενοι κιχτ' 8 'Α(Jιστοδήμοv τού ΤV(JιΧννο'l} Π(Jαξιν, συνεπελάβοντο 10 δs κιχ! της κιχτιχλύσεως τού Σικυωνίων ΤV(JιΧvνοv Νικοκλ{ους, κοινωνήι1ιχντες 'Α(JιΧτφ τ'ijς Επιβολ'ijς' [τι δε ΚV(JηνΙΧίwν ΙΧiJτους μετιχπεμΨιχμένων Επιφιχνως Π(Jούι1τηι1ιχν κιχ! διεφύλιχξιχν ιχ{}τοίς την Elcv-B-E(JlΙXV, 4 οΤς κιχτα την Π(Jώτην ήλικίιχν Επ! πολυ συμβιώσιχς 15 διέφε(Jε μεν ciJ-B-iwr; των κα,f}' ιχiJτον πεQί τε τας Εν τοϊς κυνηγίοις κιχκοπιχ-Β-είιχς κιx� τόλμιχς πεQί τε τας 6 Εν τοίς πολεμικοίς, .ην δε κιχ! πεQ� τον βίον Επιμε λης κιx� λιτος κιχτα την πεQικοπήν, ΠΙΧQcιληφως ΠΙΧQα 7 38. των Π(JΟΕιQημένwν άνδQων τοιΙΧύτιχς τινας δόξιχς άις 20 oiJx οΤόν τε των κοινων ΠQοστιχτεl:ν κιχλως τον όλιγω- 666. Qούντιχ των κιχτα τον Ιδιον βίον, 01Jτε μην άπο ι1χέι1-Β-ΙΧι των τ'ijς ΠΙΧΤQCδος, οστις πολvτελέστεQον bfJ 6 τ'ijς κιχτα την Ιδίιχν i5ΠΙΧQξιν ΧΟQηγίιχς. πλην κιχτιχ στα,f}ε!ς -δπο των 'Αχιχιων CππάQχης Εν τοίς ΠQοει- 25 (Jημέvοις XΙXL(Jol:g , κιχ! ΠΙΧ(JΙΧλιχβων τα ι1υντιΧγμιχτιχ των {ππέων πιχντ! Τ(Jόπφ κατεφ-Β-ΙΧQμένα κιx� τας 7 Ψυχας των άνδQων ήττημένας, oiJ μόνον ΙΧiJτσυg ειχυτων βελτίους, άλλα κιχ! των -δπενιχντίων ΚQείτ21 inC. ]Ι: 31, 20 Η. : "Orι �θB. :Μ 3 1, 22 Η.
ofιx οΣόv
ΤΕ
24 ΧΟQlΙγlοις:
POLΥΒ. HISTOR. Χ
22. 23.
87
τους Εν όλιγφ ΧQόνφ κατεσκεύασε, πάντας εΙς &:λη ,f}LVYιv (1σκησιν κα� �ηλoν Επιτευκτικον Εμβιβάσας. των μεν yιXQ αλλων ο{ πλείστοι των κα.ftισταμEνων 8 Επ! την ΠQοειQημένην &:QΧήν, ο{ μεν δια την lδιαν 5 &:δυναμιαν Εν τοίς {ππικοίς ουδε τοίς πλησιον το λ μωσιν ουδεν ιhν κα.f}ήκει ΠQοστάττειν , ο{ δε τη� () σΤQατηγιας (ψεγόμενοι δια ταύτηg της &:QXijr; έξεQΙ %8ύονται τους νέους κα� παQασκευά�ουσιν εϋνους συναγωνιστας εΙς το μΕλλον, ουκ Επιτιμώντες τφ 10 δεομΕνφ , δι' oiί ΤQόπου σφ�8ται τα κοινά, (&:λλα) συμπεQιστέλλοντεg τας άμαQτιας κα� μΙΚQίf χάQΙΤΙ μεγάλα βλάπτοντες τους πιστεύοντας. εΙ δέ ποτε 10 γένοιντο των &:Qχόντων τινες τfj τε κατα σώμα XQEtcr δυνατο! ΠQός τε το των κοινών &:πέχεσ,f}αι ΠQό,f}υμοι, 1 5 πλειω κατα τών όλιγωQούντων δια την κακo�ηλω σιαν απεQγά�ονται τους πε�oύς, {τι δε μαλλον τους r-τπείς. Ήσαν δε κινήσεις, ας {ιπελάμβανε ΠQος πάντα 23(21) καιQον άQμό�ειν, αΙς {δει tJVVet,f}to,f}at τους Ιππείς, 20 αiίται · α{ κα,f}' 'ίππον μεν κλlσεις Εφ' ήνιαν κα� πά- 2 7 39. λιν Eπ� δόQυ, ΠQος δε τούτοις &:vασΤQοφη κα! μετα βολή, κατ' ουλαμον δ' έπισΤQοψη κα� πεQισπασμός, 3 {τι δ' έκπεQισπασμός, ΠQος δε τούτοις έξαγωγα� κατα 4 λόχους κα! διλοχιας &:φ' έκατέQωv τών κεQιΧτων μετα 25 τάχους, ποτε δ' απο των μέσων, κα� συναγωγαι πάλιν μετ' Εποχης εΙς οiJλαμούς, εΙς ι'λας, εΙς {ππαQ χιας, έπ� δε τούτοις Εκτάξεις έφ' έκατiQων των 6 κεQάτωv 11 δια παQεμβολης 11 δια παQαγωγης της 10 ιΗλα add. Υα ann. 5 τ
Τ
l'
17 Ιππεί, : des. Ρ 1,;
Υα Snid ; addit Ρ ζη εν π στρατη'Υημα med. δε αΙ κινήσει, Rei 522
41, 10
18 F Ιοl. 162v
88
RES GRAEC!A.E (pHILOPOEMEN) [ΟΙ. 142, 3].
πα(}α τους OfJ(}arOVg. τας μεν ψα(} κατα πε(}ίκλασ�ν 667. ov Π(}Οσδεϊ:σ,f)αι μελΕτης Κψη ' σχεδον ψα(} ώς ίtν εΙ 'ί πο(}είας Κχειν διιΧ,f)εσιν. Εκ δε τουτου τας Επαψω γας τας Επι τους Ιναντίους και τας &ποχω(}ήσεις [δει σvνε,f)ίζειν Εν πιΧσαις τα;:ς κινήσεσιν Επι τοσού- 6 τον &ιστε δεινφ τφ τιΧχει π(}οσιΧγειν, Εφ' δσον συ ζυγούντας και συι;,τοιχούντας διαμένειν, {Χμιχ δε και 8 τα διιχστήματα κατα τους oiJλιχμOVς τη(}είν, tbg ϊπ πέων λελvκότων τ.ην τιΧξιν τ.ην Εν οvλαμοίς, αϊ(}ου μένων κινδυνευειν, oiJδΕν ΕπισφΙΧλέστε(}ον fJπιΧ(}χον 10 9 οvδ' &χ(!ειότε(}ον. τΙΧύτιχ δ' fJποδει'ξαg τοίς τε πολ λοίς κιχι τοίς &ποτελείοις, ιxv,f)tr; Επεπο(!ευετο τας πόλεις, ΕξετιΧζων π(!ωτον μΕν εΙ σVμ'Πε(!ιφέ(}ον,f)' οϊ πσλλοι τοίς πα(}αγψελλομένοις, δεύτε(!ον δ' εΙ κ(!ιχ τούΙΙιν οϊ κατα πόλεις lΧ(}χοντες τού σαφως κιχι 16 10 δεόντως διδόναι τα πα(}αψγέλμιχτα, κ(!ίνων π(}ος τ.ην &λή,f)ειιχν oiJδΕν &ναγκιχιότε(!ον είναι τ.ης των 24(22)κατα μέ(!ος ήγεμόνων ΕμΠΕι(!ίιχς. π(!οκατιχσΚΕυιχσιΧ μενος δε τα π(!οει(!ημένιχ τούτον 1:0V τ(!όπον, συν.ηγΕ τους (ππείfς Εκ 1:ων πόλεων εΙς gvιx τόπον, κιχι δι' 20 ιxfJ1:0ii τας κινήσεις Ιπετέλει κιχι 1:0V δλον ΧΕι(!ισμον 2 αvτος Εποιεί1:0 1:.ης Ιξοπλισίιχς, oiJ π(!οηγουμενος πιXVΤων, δΠΕ(} οϊ νύν ποιούΙΙιν ήγεμόνες, fJπολιχμ{JιΧ3 νοντες ήγεμονικ.ην Είναι τ.ην π(!ώτην χαι(!αν. 1:ί 740. ψα(! &πει(}ότε(}ον, {Χμιχ δ' Επισφαλέστε(!ον t1(!χον1:0ς, 26 (8ς) δ(!ιΧται μεν fJπο πιΧντων των fJποτεταrμέvων, 4 δ(!ο/ δ' oiJδένα; OfJ γα(! στ(}ατιωτικ.ηg Εξουσίας, &λλ' 6
13. 14 σvμΙΠΕllιφΕροvται οΙ �oλ:ι.o� τ. παρ.] σvμΠΕριφΕΡΟV�' οΙ π. τ. nΙXQ. BW, v. Hu Philo1. 1859, 310 SS. , σvμΠΕQιφ,ι Qοvται τ. παρ. οΙ πoλλo� Ben 256 24. 25 χώρα'll ' &ντι "άρ F (8, codices &1ι, ρ. 83, 20 a me commemorati), corr. &1ι,
POLYB. mSTOR. χ 23-26.
89
1ιγεμονικηι; έμπειρ{αι;, {Χμα δε κα� δυνάμεωι; δείγμα δεί φΕρειν τον {ππάρχην έν ταίι; έξοπλισ{αιι;, ποτε μεν έν πρώτοιι;, ποτ ε δ' έν 8σχάτοιι;, ποτε δε κατα μέσους γινόμενον. σπερ δ προειρημένοι; &νηρ έπο{ει, 1> 5 παριππεύων κα� πάνται; έφορων α{ιτόι;, κα� προσ διασαφων α{ιτοίι; &ΠΟΡΟύσι κα� διορ,f}ων έν &ρχα'ϊι; πάν το διαμαρτανόμενον. �ν δε τα τοιαύτα τελΕωι; 6 βραχέα κα� σπάνια δια την προγεγενημένην έν το'ϊι; κατα μέροι; έπιμέλειαν. Δημήτριοι; δ Φαληρευι; εως 7 10 λόγου το τοιούτον ύπέδειξε, φήσας στι κα,f}άπερ Εν οΙκοδομ{αις, έαν κατα μ{αν πλ{ν,f}ον ,f}fιg κα� κα,f}' 668" ενα δόμον Επιμελε{lXς τύxrι το παρατε,f}iν, οϋτως έν στρατοπέδφ το κατ' Ctνδρα κα� κατα λόχον &κριβω,f}EV 8λην ποιε'ϊ την δύναμιν lσχυράν. 15 ΕΙναι γαρ το νfΊν γινόμενον δμοιότατον τfι περ� 25 (23) ται; παρατάξεις οlκονομ{tt κα� χειρισμφ. κα� γαρ i1i 2 έκε{νων προκινδυνεύει μεν αιι; έπ{παν κα� προαπόλλυται τα κούφα κα� τα πρακτικώτατα της δυνάμεως, την δ" έπιγραφην Τ{'fJν έκβαινόντων 1ι φάλαγξ κα� 20 τα βαρέα λαμβάνει των 8πλων. νύν δε παραπλη- 3 σ{ως προκινδύνεύουσι μεν Λlτωλό� κα� Πελοπον νησ{αιν οι τούτοιι; συμμαχούντες, έφεδρεύουσι δε 'ProμαίΌι, φιiλαγγoς εχοντες διά,f}ε6ιν. ΚCtν μεν ΟVΤΟΙ 4πτα{σαντες καταφ,f}αρωσιν , &ναστρέψαντες Εκ των 25 πραγμάτων &βλαβείς &πολυ,f}-ήσονται 'ΡωμαίΟΙ' νικη- 6 741. σάντων δε τούτων, 3 μη δόξειε τοίς ,f}coLg, {Χμα τούτοις κα� τους &λλους "Ελληνας . ύφ' αύτους Εκε'ϊ νοι ποι-ήσονται. 14 des. F fo). 163v med.
15 F fo). 163Τ med.
17 post προiιινδvvε.ι'Jει repetit εΙ F , del. F" 18 τα prius om. F, superscr. FS 28 des. F fol. 164r prim.
90
RES GRΔECIAE ΕΤ MACEDONIAE [01. 142, 3].
6
ΠΙΧtJαv ιΥιφ δημοκρατικην συμμαχ{αν κα� φιλ{α!; πoλλη� δείtJ.fFαι δια τας Εν τoί� πλή.fFεσι γινομ{νας &λΟιΥ{ας. -
26
αοτι Φίλιπποc δ βαcιλεuc Μακεδόνων μετά το έκτελέcαl τον των Νεμέων ά"(ωνα ai'J.fFL!; εl{; 'Άργος
5
Επαvηλ.fFε κα� το μεν διάδημα κα� την πορφύραν &πέ.fFετο , βουλόμενος αύτον Μον τοίς πολλΟίς κα� 2 πρij.όv τινα κα! δημοτικον υπογράφειν. σσφ δε την Εσ.fFήτα δημΟΤΙΚCQτ{ραv περιετ{.fFετο , τοσούτφ την 3 Εξουσ{αν Ελάμ,βανε [LE{�CQ καΙ· μοvαΡΧΙΚCQτέραv. ού 10 γαρ έτι τα� xήρα� Επε{ρα γυναίκας oVΔε τας υπάν δρους ήρκείΤο μοιχεύCQV, &λλ' Εκ προστάγματος 1}ν αiιτιji φανε{η, προσπ{μψας Εκάλει, ταίς δε μη προχε{ (JCQ!; συvυπακουούtJαις Eνύ{jρι�ε, κώμου ς ποιούμενος 4 Επ! τας οΙκ{ας. κα� των μεν Τ01Ί� υίείς, των δε τoυ� 15 i[vδρας &νακαλούμενος έπ� προφάtJειJιv &λόγοις δι{ σειε, κα� πολλην &σέλγειαν Εναπεδε{κνυτο κα� παρα() νομ{αν. διο καΙ χρώμενος τΏ κατα την παρεπιδη μ{αν έξουσ{ι; * * '" &νέδην πολλους έλύπει των 'Αχαιων, 669. 6 κα� μάλΙιJτα τους μετρ{ους i[vδρας. πιε�όμενoι δε 20 δια το παvταχό.fFεv αiJτο1:ς περιεστάναι τον πόλεμου ήναγκά�oντo καρτερείν καΙ φέ(!ειν τα παρα φύσιν. '1 'Ότι [Φιλίππου] ηiJκ (&ν) &ya.fFix [LE{�CQ τις σχο{η προς {jασιλε{αν οiJδε�ς των πρότερον oiιδε κακα 1-3 Fl in marg. foI. 164r prim. 2 rtrVOILEVClg FS· et silentio codices Sch ρ. 83, 20 a me commemorati 4 Ρ 42, 1 ? Vα 19 fξοvσίαv &vέδ1jV Ρ, ι1ξovσlα &vlδ'1jv Vα 42, &vέδ'1jV ι1ξονσία Ben 266, videntur potius ι.b epitomatore non nulla θΒΒθ oπllssa ; itaque fuisse apud Polybium .ιT7Jι>ιωδ'ίόg καΙ &vέδ'1jV coll. χν 20, 3 coni. Β W (ηοlί offendi in κ αΙ &vlδ'1jV 21 μΙα 't'ιo Ρ· vulgo, Υ. B W Fleckeis. anna1. 1889, 689 5.) corr. δ'ια 't'b Di 22 des. Ρ 42, 3 1 Vα 23 Ρ 45, 1 Vα οvτ' Ρ·, o�κ CΙν B W 24 οΜε Ρ', OV't'E Di
POLYB. mSTOR. χ 25-27.
91
τούτου του βαιJιλέως. καί μοι δ'οκει τα μεν άγα&α φύσει πεQ� αiιτoν vπάQξαι, τα δε κακα ΠQοβαίvοvτι κατα την ήλικίαν έπιγενέιJ&αι, κα&άπε!,) ένίοι;; έπι γίνεται γηQάσκοvιJΙ των Ιππων. καίπε!,) ήμεί;; oiικ '14 2. έν τοίς ΠQοοιμίοιg, ωσπε!,) των λοιπων σvγγQαφέων, π('oφε/1όμειftα τας τοιαύτας διαλήψεις, &λλ' έπ' αiιτων των ΠQαγμάτωv άε� τον κα&ήκοντα λόγον ιΧQμόζοvτεg άποφαινόμε&α πεQί τε των βαιJιλέων καΙ των έπιφανων άvδQωv, νομίζοντε;; ταύτην οlκειοτέ10 QaV ε'{ναι κα� τοίς γQάφοvσι κα1 τοις άναγινώσκουσι την έπισημασίαν. IV.
8
9
10
RES ASIAE.
"Εστι τοίνυν ή ΑΙηδία κατά τε το μέγε&ο; της 27 χώQας &ξΙΟΧQεωτάτη των κατα τήν ΆιJίαν δυναιJτειων 15 και κατα το πλη&ο;; κα� κατα τας &Qεταg των &VdQWV, δμοίως δε κα� των ιππων ' τοι;; γα!,) ζφοις τούτοις 2 σχεδον απασαν ΧΟQηγεί την Άσίαν τφ κα� τα βασι λικα ιJυστήματα των {ΠΠΟΤQοφιωv Μήδοις έπιτε ΤQάφ&αι (δια την των τόπων) εiιφυϊ·αν. πεQιοικείται 3 20 δε πόλειJιν Έλληνίσι κατα τήν {ιφήγηιJιν την Άλε ξάvδQου , φυλακη;; ενεκεν των συγκυQούvτωv αiιτfι βαQβάQωv πλην Έκβατάνων. αυτη δ' εκτιιJται μεν 4 έν τοις ΠQοg τα;; t1Qκτου;; μέQεσι της Μηδίας, έπί κειται δε τοι;; πεQ� την 1ΙΙΙαιωτιν και τον Ευξεινον 25 μέQει1Ι τη;; Άσία;;, ην δε βασίλειον έξ άQΧη� Μήδων, 5 πλούτφ δε κα� τfι της κατασκευης πολυτελείtt μέγα 1 1 des. Ρ 41>, 11 Υα 13 F fol. 1 64r vrim. ; ίη marg. F ' : ΠΕΡΙ μιηδΕlαr; ' ιb, ΚΕκόσμηται 18 μειδοι, F 19 δι' add. Ur 173b, δια την Ca, δια την τών τόπων Β W coll. Π 68, 5. m 92, 1 1. Γν 38, 1 1. Χ 40, 1 1 24 μΟΙώτην Ft, μαιώτην F '
92
RES ΑΒΙΑΕ (ΑΝΤΙΟΟΗυΒ) [01. 142, 8).
τι 'Jtttqa τας �λλας δοκεί διενηνοχέναι πόλεις. κείται μΕν ovv ύπο την 'JtaqdJqEtav την 'ltaqa τον 'Oqόν την, άτείχιtJτος ovtJa , (lκqαν δ' Εν αVΤfJ χειqοποίη τον έχει, .fJ'αvμαtJίι:aς πqος όχvqότητα κατεtJκεvαtJμέ7 νην. ύπο δΒ ταύτην ΙtJτ� (JαtJlλεια, 'JtEq� dίν κα� το 5 λέγειν κατα μέqος κα� το παqαtJιι:aπαν έχει τιν' άπο8 qlav ' τοίς μΕν γα!! α{qοvμένοις τας Εκπληκτικας 670. 748 . των διηγήtJει:aν πqοφέqεtJ.fJ'αι κα� μετ' α.οξήtJει:aς ένια κα� δια.fJ'έtJει:aς εU}ιtJμένοις Ιξαγγέλλειν καλλltJτην vπό&εtJιν .fJ πqοειqημένη πόλις έχει, τοίς δ' ε.ολα(3ως 10 πqΟ6ποqεvομένοις πqος παν (το) παqα την κοινην εννοιαν λεγόμενον άποqlαν παqαtJκεvάζει κα� δvtJ9 χqηtJτlαν. πλην έ6Τι γε τα (3αtJίλεια τφ μΕν μεγέ&ει 6χεδον έπτα tJταδlι:aν έχοντα την πεqιγqαφήν, ΤfJ δΕ των κατα μέqος καταtJκεvαtJμάτι:aν πολvτελεllf μεγά- 15 λην Εμφαlνοντα την των i; ltqZ'ijr:; καταβαλλOμένι:aν 1σ ε.Qκαιqlαv. oi5tJnr:; γα!! της ξυλείαι:; άπιΧtJηι:; "ctSqlvnr:; κα� κvπαqιττlνηι:;, ο-όδεμίαν α.οτων γεγvμνωtJ&αι tJVvl{Jatvcv, άλλα κα� τα!: δοκουι:; κα� τα φατνώματα κα� τουι:; xlovar:; τουι:; Εν ταίι:; tJτοαίι:; κα� πεqιtJτύ- 20 λοιι:;, τουι:; μΕν ltqyvqaig, τουι:; δΕ XqvtJaig λεπίtJι πεqιειληφ.fJ'αι, ται:; δΕ κεqαμίδαι:; ltqyvqar:; είναι πά6αι:;. 11 τoύτι:aν δΕ τα μεν πλείtJτα tJvvιI{Jn λεπιtJ.fJ'ηναι κατα την 'Αλεξάνδqου κα� Mακεδόνι:aν έφοδον, τα δΕ λοιπα κατα την 'Αντιγόνου κα� Σελεύκου του Νικά- 25 12 voqog δυναtJτείαν. δμι:aι:; δΕ κατα την 'Αντιόχου παq ovtJlav δ τε ναοι:; α.οτοι:; δ τηι:; ΑΙνηι:; 'JtflotJayo flεvόμενοι:; έτι τουι:; κίοναι:; είχε τουι:; 'JtιIqt; "EXflv6ι:a6
4 όΧVQιDτητα F 5 Εστιν F 15 πολvτeλειαv F', πολvτΕΛΕια F" 20. 21 ante ΠΕ(!ΙGτvΛΟΙfl silentio est addendum 'tOig, Υ. B W Ι 45 s. et Fleckeis. annal. 1889, 189
93
POLYB. HISTOR. Χ 27. 28.
μένους, κα� κε(Jαμ{δες &(JYV(Jai καl πλε{ους S1 αiJτφ 6υνετέ&ειντο, πλ{ν&οι δε X(Jv6ai τινες όλtγeι ; μεν ήσαν, &(JYV(Jai δε κα� πλεloυς {Υπέμενον. Sκ δε 13 πάντων των Π(Jοει(Jημένων το XΙX(JlXX&fV είς το βασι5 λικον ή&(JΟ{6&η νόμισμα μΙΚ(Jφ λείπον τεΤ(Jακισχι λ{ων ,,;αλάντων. '"'Εως μεν OVV τούτων των τόπων 1ίλπισεν αiJτον 28 ηξειν 'Λ(Jσάκης, την δ' l(Jημον την τούτοις Π(Jόσχω (JOV 01) τολμήσειν ιτι δυνάμει τηλικαύΤl1 διεκβαλείν, 10 κα� μάλιστα δια την &vυδQ{αν. Επιπολης μεν yιXQ 2 744. 01)δ{ν sστι φαινόμενον ϋδωQ Εν τοίς ΠQοεΙQημένοις τόποις, {Υπόνομοι δε πλε{ους clol κα� δια της SQήμου φQc'ατ{ας [χοντες &γνοουμένας τοίς &πε{Qοις. περl δε 3 τούτων &λη&ης παραδ{δοται λόγος δια των SYXroQ{rov, 15 στι κα&' 01Jf; χρόνους Πέρσαι της Άσ{ας έπεΚ(Jάτουν, [δωκαν τοίς έπ{ τινας τόπους των μη πρότερον &ρ δευομένων έπεισαγομένοις ϋδωρ πηγαίον Sπ� πέντε γενεας κα(Jπεύσαι την χώραν ' ο&εν [χοντος τού 4 671. TaιI(Jov πολλας καl μεγάλας {Υδάτων &πορρύ6εις, 2υ πασαν έπεδέχοντο δαπάνην καl κακοπά&ειαν , h μακρού κατασκευάζοντες τους υπονόμους, ω6τε κατα τους νύν καΙ(Jους μηδε τους Χ(Jωμένους τοίς ϋδασι γινώσκειν τας &(JXιXr; των υπονόμων πό&εν [χου6Ι τας ΕΠL(J(Jύσεις. πλην δ(Jων Ά(J6άκης έπιβαλόμενον Ι) 25 (1)τον τfj δια της έρήμου πορε{Cf, το τηνικάδε χω ν νύειν καl φ&ε{(Jειν ένεχε{ρησε τας φρεατ{ας. δ δε 6 βα6ιλεύς , έξαγγελ&έντος (1)τφ , πάλιν έξαπέστειλε Ιοl.
2 δλΙ"lΟΙ F 161) r pήm.
Υ. Β W Ι 77 6 des. F 7 F Ιοl. 16;)r prim. ; in marg. F': πό-
5 η.fJ'ρ-ύσ.fJ' η F,
λΕμος &ντιόΧΟ11 καί &ρσάκο" Ιν <δρκανΙα, 12 <δπονόμοι FS, corr. σα
v.
Justin.
XLI 5, 7
94
RES ASlAE (ANTIOCHUS) [ΟΙ 142, 3].
τους πεQ! Νικομήδην μετιΧ Xιλtων {ππΕων, οϊ κα! καταλαβ6ντες τον 'ΛQ6άκην μετα της δυνάμεως -δπο κεχωQηκ6τα, τινας δ� των {ππΕων φf}είQοντας τα 6τ6ματα των -δπον6μων, τούτους μ�ν εξ εφ6δου ΤQεψάμενοι φυγείν ήνάγκασαν, αvτο! δ� πάλιν &νε- 5 'ί χώQη6αν ως τον ' Λντίοχον. δ δ� βα6ιλευς διιrvύσας τ11ν έQημον 1jκε ΠQος την ΌΕκατ6μπυλον 'ltQ06lt'J'0('ευομΕνην, .f) κείται μ�ν εν μΕ6Ώ Τ11 ΠαQf}υην11, των δ� δι6δων (των) φεQου6ων επ! πάντας τους ΠΕQιξ τ6πους ενταυf}α 6υμπιπτουσων &πο του 6υμβαίνον- 10 τος δ τ6πος εtληφε την ΠQ06η'J'ΟQίαν. 29 Πλην αvτου διαναπαύ6ας την δύναμιν, κα� συλλογΙ6άμενος ιbς εΙ μ�ν 016ς (τ' ) �ν 'ΛQ6άκης δια μάχης ΚQίνεσf}αι ΠQος 6φixς, οiJτ' ttv εξεχαιQει λιπαιν την αfJτου XrhQav oiJ?:' ttv ΙπιτηδεΙΟΤΕQοvς τ6πους 15 745. εζήτει ΠQος &γωνα ταίς 6φεΤΕQαις δυνάμε6Ι των 2 πεQ� την Έκατ6μπυλον' επειδη δ' εκχωQετ, δηλ6ς Ιστι τοίς lJQf}wg σκοποvμΕ'lfοις Ιπ' &λλης ων γναιμης' 3 δι6πεQ [ΚQινε ΠQοά'J'ειν εΙς την 'ΤQκανίαν. παQα'J'ε ν6μενος δ' επ! Ταγάς, κα! πvνf}αv6μενοg των εψχω- 20 ('ίων τήν τε δυ6ΧΕQειαν των τ6πων, oiJr; έδει διεκ βάλλειν αvτ6ν, f!ror; εΙς τας fJπεQ{:Jολας διεξίκοιτο του Δάβου τας νευού6ας lπ� την 'ΤQκανίαν, κα! το πληf}ος των {:JaQ{:JfXQrov των κατα τ6πους Ιφεσται4 των ταίς δυσχωQlαις αVτου, ΠQΟΕf}ετο διατάττειν το 25 των εVζώνων πληf}ος κα� τους τούτων ήγεμ6νας μεQίζειν, ιbς έκά6τους δεήσει ΠΟQεύε6f}αι, δμοίως δ� κα� τους λεΙΤΟVQ'J'ούς, oiJr; [δει παQαΠΟQευομ!νοvς τον καταλαμβαν6μενον -δπο των εvζώνων τ6πον εiJ{:Jατον παQα6κεvάζειν τΏ των φαλαγγιτων κα! Τ11 672. 5 των fJποζV'J'lων ΠΟQεί,!. ταυτα δ� διανοηf}ε�g την
POLYB. HISTOR. Χ 28-30.
95
μεν πρώτην Εδωκε τάξιν Διογ/νει , ι5υι5τήι5ας αυτφ τοξότας κα! σφενδονήτας κα! των ορείων τους ακον τί�ειν κα� λι{)-ά�ειν δυναμι!νους , ο?τινες τάξιν μεν ούκ Ενεμον , αΙε! δε προς τον πα(!όντα και(!ον κα� 5 τόπον κατ' C!.vQ(!IX ποιούμενοι τον κίνδυνον π(!αγμα τικωτάτην πα(!είχοντο χ(!είαν έν ταίς δυι5χω(!ίαις. τούτοις δε ι5υνεχεις κ(!ητας ασπιδιώτας έπι!ταξε 6 πε(!� οισχιλίους, dιν ήγείτο Πολυξενίδας 'Ρόδιος, τε λευταίους δε {)-ω(!ακ{τας κα! {)-υ(!εοφό(!ους, dιν εΙχον 10 την ήγεμονίαν Νικομήδης κφος κα! Νικόλαος ΑΙτωλός. Π(!οαγόντων δε τούτων εΙς το π(!όι5{)-εν, πολλφ 30 δυσχε(!εστι!(!ας συν/βαινε φα{νεο{)-αι τας των τόπων τ(!αχύτητας κα! στενότητας της τού βασιλι!ως Π(!Οι50015 κίας. �ν γα(! το μεν ολον μηκος της αναβάσεως πε(!! 2 τριακοο{ους σταδ{ους· ταύτης δε το πλείι5τον μι!(!ος Εδει ποιείσ{)-αι της πο(!είας δια χαράδ(!ας χειμά(!(!ου κα� βα{)-είας, εΙς ην πολλα! μεν αVΤΟμάτως έκ των 746. {ιπερκειμι!νων κ(!ημνων π/τραι κατενηνεγμ/ναι κα! 20 MVQ(JIX δύσβατο ν έποίουν την δι' αύτης πο(!είαν, πολλα δ' {ιπο των βαρβά(!ων εΙς τούτο το μ/(!ος συν η(!γείτο. κα! γα(! έκκοπας δένδ(!ων έπεποίηντο συν- 3 εχεις κα� λ{{)-ων πλή{)-η μεγέ{)-ει (διαφε(!όντων) συν η{)-(!οίκεισαν · αυτοί τε πα(!' ολην την φά(!αγγα τας 25 εόκαί(!ους {ιπε(!οχας κα� δυναμένας ι5φίσιν ασφά λειαν παρέχεσ{)-αι κατειληφότες έτή(!ουν, ω6Τ' , εΙ μη διήμα(!τον, έντελως αν έξαδυνατήσαντα τον Άν τ{οχον αποοτηναι της έπιβολης. ώς γαρ δι!ον τους 4 πολεμ{ους πάντας κατ' ανάγκην ποιείσ{)-αι δι' αύτης 30 της φά(!αγγος την &νάβασιν, οϋτως πα(!εσκευάσαντο κα! προς τούτο κατελάβοντο τους τόπους. έκείνο δ' 5
96
RES ΑΒΙΔΕ (ANTIOCHUS) [01. 142, 8].
Ο'όκ ΗβλΕψαυ 8τι τηυ μw φιΧλαγγα (κα�) τηυ &π:ο ι1κευηυ ο(ικ �λλω� δυυατου ήυ, &λλ' ιfι� έκεϊ:υοι διέλαβου, ποιέϊ:ι1-&αι τηυ 'JtOQEtuV ' 'JtQO� 'J'ιXQ τα πα (Iακείμεvα των όQωv ofJX οΙόυ τ' ήυ τoύτoι� 'ltQoo palEtv, &λλα τoϊ:� ψιλοϊ:ς κα� τοϊ:ς εόζαιυοις ο(ικ &δύ- 5 υατος ήυ ή δι' αfJτωv τωυ λεvκοπέΤQWV &υαβολή. 6 8-&ευ ίtμα (τφ) 'JtQO� το ΠQωτοv φυλακεϊ:ου ΠQΟι1μ'tξαι τους 'JtEQ� του Διογέυηυ, έ;ω-&ευ τή� χαQιΧδQας 673. πoιoυμέυoυ� τηυ &υιΧβαοιυ, &λλοιοτέQαv ΕλιΧμβαυε 7 διιΧ-&ει1ιυ. εό-&έως 'J'ιXQ κατα τηυ ι1υμπλοκηυ αfJτου 10 του ΠQιΧ'J'ματο� διδιΧι1κουτος, {;πεQτι-&έμεvοι κα� 'JtQ0d {3αίυουτες ΠQος τα πλιΧγια τωυ XWQlWV οι 'JtEQ� του Διογέυηυ, {;πεQδέξιοι τωυ πολεμίωυ έγίυουτο, κα� ΧQώμεvοι πυκυοίς τοϊ:ς &κουτίομαι1Ι κα� τoί� έκ χειQος λί-&OΙ� κακω� διετί-&ει1αυ τους {3αQ{3ιΧQοvς, 15 και μιΧλιοτα ταϊ:ς ι1φευδόυαις έκακοποίουυ Εξ &πο8 οτήματος βιΧλλουτες. 8τε δΕ τους ΠQαιτοv� έκβιαι1ιΧ μευοι κατιΧι1χοιευ του τούτωυ τόπου, έδίδοτο τοϊ:ς λειΤΟVQγοίς uatQo� εΙς το παυ το 'ltQO ποδωυ &υα747. ua-&alQELv και λεαίυειυ μετ' &ι1φαλεία�. έγίυετο δΕ 20 9 τουτο ταχέως δια τηυ πολvχεΙQίαv. ο(ι μηυ &λλα τούτφ τφ ΤQόπφ τωυ μsv οφευδουητωυ και τοξο τωυ Ητι δ' &κουτιστωυ κατα τoυ� {;πεQδεξίοvς τό πους πορευομέυωυ ι1ΠΟQιΧδηv, ποτΕ: δΕ: ουυα-&ροιζο μέυωυ και καταλαμβαυομέυωυ τους ε(ικαίQοvς τό- 25 πους, τωυ (δ' ) &ι1πιδιωτωυ έφεδQεvόvτwv, και 'JtUQ' αfJτηv τηυ χαQιΧδQαv παQαΠΟQεvομέvwv (Ευ) τιΧξει 9 έλιΧμ,βοινΕ (τα: ΠQά,/μ,οιτοι� Οα, έλιΧμ,βοινον vel έλιΧμ,60ΙVE τό nQιX'/tLoι Rei 527, π&ντ έλιΧμ6οινΕ Hu quaest. Π 5, librorum ΒcήΡturam tuetur Bothius 1. c. ρ. 68 1 4 &:κον τΙσμ,οισιν F
POLYB. mSTOR. χ 80, 81.
97
κα� βάδην, oiικ εμενον u{ βάρβαροι , πάντες δε λι πόντε ς τους τόπους ή,f}ροίι5,f}ηι1αν έπt την -δπερβολήν. Ο{ δε περ� τον Άντίοχον &ι5φαλως διlβησαν τας 3 Ι δυσχωρίας τιρ προειρημlνφ τρόπφ , βραδ'/ω<; δε κα� 5 δυι1χερ ως' μόλις γαρ όγδοαίΟΙ προς τας κατα τον Λάβον -δπεροχας &φίκοντο. των δε βαρβάρων (Jv-v- 2 η,f}ροισμlνωv έκεί, κα� πεπειΟ'μlνων κωλύειν τήι; -δπερβολήι; τους πολεμίουg, &γων ι1υνlστη νεαvικόg. έξεώσ,f}ησαv δ' ο{ βάρβαροι δια τοιαύται; αΙτ:ίαg. 10 ι5υστραφlντει; γαρ έμάχοντο προς τουι; φαλαγγίται; 8 κατα πρόσωπον lx,f}oύtLrog' τής δε νυκτος ετι των ευζώνων έκπεριελ,f}όντωv έκ πολλού , κα� καταλα βομlνων (τους) -δπερο'εξίους κα� κατα νώτου τόπους, αμα τιρ συνιδείν ο{ βάρβαροι το γεγονος ευ,f}/ως 15 πτοη,f}lντες ωρμηι1αν προς φυγήν. δ δε βασιλευς 4 την μεν έπ� πλείον δρμην των διωκόντων παρα καΤΙι5χε μετα πολλής ι5πουδής, &νακαλεσάμενος ταίs σάλπιγξι, δια το βούλεσ,f}αι καταβαίνειν α,f}ρους κα� συντεταγμlνους εΙς την 'Τρκανίαν. ι5υστηι5άμενος δε 5 20 την πορε{αν ώι; έβούλετο κα� παραγενόμενος έπ� 674. Τάμβρακα , πόλιν &τείχΙΙ'Jτον , εχουι5αν δε βασίλεια κα� μlγε,f}ος, αυτού κατεcrκήνωι5ε. των δε πλε{Ι'Jτων 6 πεποιημΙνων την &ποχώρηι5ιν εκ τε τής μάχης κα� τής περικειμlνηι; χώρας εΙς την ΠΡΟι5αγορευομlνην 2� Σ{ρυγκα πόλιν - ι5υνlβαινε κείΙ'J,f}αι ('κείνην) oiι 7 48. μακραν τής Τάμβρακος, εΙναι δε τής 'Τρκανίας ώς αν 'εΙ βαΙ'J{λειον διά τε την όχvρότητα κα� τη'ν αλλην 9 τινας add. ante τοιαυτας Naberus Mnemos. 1857, 127 probante Krebsio Die Priipositionen cet. 69 ann. 1, sed. v. χπ 4, 1 25 post πόλιν add. ην Οα idque vulgo recep tum 'κεΙνην add. post κείσ&αι toto enuntiato parenthe tice accepto Β W 6 POLYB. ΗΙΒΤ. m.
98
RES ASIΔ.E ΕΤ ITALIΔ.E [01. 142, 8. 4J.
wκαΙQίαν - lΚQινε ταύτην έξελεΙν μετα: βίας:. άνα λαβαιν oiΊν την δύναμιν ΠQοηγε, κα� πεQΙΙ:ΙΤQατο8 πεδεύι:ιας: 1jQχετο της: πολΙΟQκίας:. �ν δ� το πλειι:ιτον lliQOf: της: έπιβολης: έν ταΊ:ς: χroΙ:ΙΤQίΙ:Ιι χελώναις:. τάφQΟΙ yaQ �ι:ιαν ΤQιτταί, πλάτος: μεν οfJΚ ελαττον 5 Ηχουι:ιαι ΤQιάκοvτα πηχων, βά&ος: δ� πεντεκαίδεκα ' έπ� δ� τοΊ:ς: χείλεΙ:Ιιν 8κάι1της: έπέκειτο χαQακώματα 9 διπλά κα� τελευταΊ:ον ΠQοτείχιι:ιμα δυνατ6ν. ι:ιυμπλο κα� μεν oiΊν έγtvοvτο ι:ιυνεχεις: έπί των lQYrov, έν αίς: ΟfJΚ 1jvvov έκάτεQΟΙ φέQοvτες: τους: vεΚQοvς: καί 10 τους: τραυματtας: δια: το μη μ6νον f.ιπ'έρ γ'iί ς:, άλλα καί κατα: γης: δια: των 6Qυγμάτrov έκ χειρος: ytvc10 ι:ι&αι τους: κινδύνους:. ofJ μην άλλα: τφ πλή&ει καί 'tfl τού βαι1ιλέroι; iVEQfctlf ταxέaις: ι:ιυνέβη καί τα:ς: τάφQους χroι1&ηναι καί το τειχος: πει:ιεΊ:ν δια των 15 1 1 όQυγμιΚτroν. ο-ό ι1υμβάντος: διαΤQαπέvτεg οϊ {JcXQfJftQot τοίς: 8λοις:, καί τους: �ν "Ελληνας καταΙ:Ιφάξαντες: τους: έv τΥ π6λει, τα δ' έπιφανέι:ιτατα των οκευων 1:! διαQπάι1αντες, νυκτος i!r.πεΧWQηοαv. δ δ� βαι:ιιλευς: ουν&εαι1άμενος: tTπEQfJcioav άπέοτειλε μετα των 20 μιο&οφ6Qrov' ο-ό ι1υμμι'ξαντος: οϊ {JιXQtJftQOL QίψανΤΕς: 13 τα:ς άποοκευας αi'ι&ις εΙς την π6λιν εφυγον. των δε πελται1των lveQfror; βιαζομένroν δια: (ΤΟύ) πτώ ματος:, άπελπίοαντες οφάς αfJτοvς: παQέδΟι1αv. 7
1 ευκερ{αν F (ut solent αι et ε hoc in libro permutari), EfιημερΙαν S vulgo, εfικαιρΙαν e codice F revocavit Ur 174" 7. 8 χαρακιίψατα &π'λ ά �ΠEΚEιΤO] sπέΚΕΙΤΟ χαρ. διπ'λά B"W; nisi forte Polybius scripsit χαρ. &π'λά προσεπέκειτ(); nam amat scriptor talia composita, v. Mollenhauerum tde θίΒ verbis cum praepos. compositis , quae a Ρο1. ίΡΒΟ no vata sunt' Progr. gymn. Merseburg. 1888, 21 24 des. F
fol. 168r med.
POLYB. mSTOR. χ 31. 32.
99
'ΑΧQιανή, πόλις 'TQxaviag. Πολύβιοc hεκάτψ. 14 Καλλιόπη, πόλις ΠαQ-&υαίων. Πολύβιοc hεκάτψ. 15 ν. RES ITALIAE.
Βουλόμενοι δ' ο{ ϋπατοι κατοπτευ6αι 6αφώς 3 2 5 τα προς την τών υπεναντίων 6τρατοπεδείαν κεκλι μΕνα μέρη του λόφου, τοις μ6ν lv τφ xcfQaxt μΕνειν
749. κατα χώραν lπήγγειλαν, α�τo� δε των (ππΕων άνα- 2 λαβόντες [λας δύο κα� γΡ06φομάχους μετα τών ρα- 671).
βδοφόρων εΙς ΤQιάκοντα προΎΊγον, κατα6κΕψόμενοι τους τόπους. τών δε Νομάδων εΙ-&Ι6μΕνοι τινες τοίς άκρο- 3 βολιζομΕνοις κα� κα-&όλου ΠΡΟΠΟQευομiνοις lx του τών υπεναντίων χάρακος lνiδραg ποιειν , υπε6τάλ κει6αν κατά τινα ουντυχίαν υπο τον λόφον. O[g του 4 6κοπου οη,uήναντοg στι παραγίνονταί τινες κατ' l1κρον 15 τον βουνον ύπεQδiξιοι ' κείνων , lξαναστιΧντες κα� παQα πλάγια ποιη6άμενοι την ΠΟQείαν ιΧποτέμνονται τους 6ΤQατηγουg κα� διακλείουσιν ιΧπΌ τής lδίας πcφεμβολΎΊς. κα� τον μεν Κλαύδιον EV-&irog lv TfJ 5 πρώτ!'] συμπλοκfJ καί τινας έτiQουg ;Χμα τούτφ κατέ20 βαλω· , τους δε λοιπους καταΤQαυματίσαντεg δια τών κρημνών -ήνάγκαοαν l1λλον αλλrι φεVγειν. ο{ 6 δ' lv nρ στρατοπΕδφ -&EW(JovvrEg το γινόμενον ov δαμως ήδυνή-&η6αν lΠΙΚΟVQf]6αι τοις κινδυνεVΟV6ιν ' έ'τι YU(J άναβοώντων κα� ΠQοg το συμβαινον έκπε25 πληγμένων, κα� των μεν χαλινοvντων τους ϊππους, τών δε κα-&οπλιζομένων, πέ(Jαg ειχε το Π(Jαγμα. κα� 10
2 8teph. ΒΥΖ. 1 8tepb. ΒΥΖ. ρ. 11)3 , 4 Mein. 4 F foI. 168r med. ; F2 in marg. : ΠΕ(>Ι το 011 δα τον στραΤ1'/γον στρατιαιτον τιίξιν μΕτΕΧΕιν
ρ.
349, 12 Mein.
100 RES IT.ALIΔE (M.ARCELLI MORS) [01. 142, 4].
τον υεον τού Κλαυδ{ου τραυματ{αν, μ6λιι; κα.� παρα δ6ξωι; τον κίνδυνον διαπεφεύγ6τα * * * 7 Μάρκος μ�ν ουν &κα.κώτερον 11 στρατηγικώτερον αiJτφ χρησάμενος τοίς δεδηλωμένοιι; περιέπεσε συμ8 πτώμασιν' έγαι δε παρ' δλην την πραγματείαν πολ- 5 λάκις &ναrκά�Oμαι περ� των τοιούτων -όπομιμνήσκειν τουι; έντυγχάνοντας, &εωρων, ε! κα� περί (τι των) της στρατηγ{ας μερων &λλο, κα! περ� τούτο διαμα(!� τάνοντας τους iJr.εμ6ναg, κα{τοι προδήλου τηι; &γνο{ας 9 iJπαρχούσηg. τ{ γCιρ δφελοι; -ήγεμ6νος 11 στ(!ατηγού 10 μη διειληφ6τος δι6τι τωΖΙ κατα μέροι; κινδύνων, olg 750. μη συμπάf1χει τα δλα, πλείστον &πέχειν δεί τον 10 -ήγούμενον; τί δ' &γνοούντοι; δτι, καν πο.,ι &ναrκά �ωιrιν oC καιρo� πράττειν τι των κατα μέ(!ος, πολ λους δεί πρ6τε(!ον &πο&ανείν των f1υνόντroν πρ�ν 11 15 1 1 το δεινον irrίf1αι τοίι; προεστωσι των δλων; δεί γCιρ Ιν Kαρ� την πείραν, ώι; iJ παροιμία φησ{ν, ουκ 676. 12 Ιν τφ f1τρατηrφ γ{νεσ&αΙ. το μ�ν γCιρ λέγειν αιι; ·ουκ αν φ6μην' 'τίς γCιρ αν tjλπισε τούτο γενέιr&αι'; μέγιστον εΊνα{ μοι δοκεί f1ημείον &πειρ{αι; στ(!ατη- 20 Υικης κα� βραδυτητοg. Διο κα! τον Άννίβαν κατα πολλους τ(!όπους &γα33 2 &ον iJrεμόνα κρ{νων, κατCι τούτο μάλιστά τιι; αν έπισημήναιτο, διότι πολλουι; μεν χ(!6νσυς Ιν τΥ πο Ιεμ{rι διατρ{ψας, πολλοίι; δε καΙΡΟίς κα! ποικ{λοις 25 Xρησάμεvoς, έσφηλε μεν τους -όπεναντ{ουι; πολλάκις έν ταίι; κατCι μέροι; χρε{αις δια την Ιδίαν &γίίνοιαν, Ισφάλη δ' ουδέποτε τoιroύτoυς κα� τηλικούτους &γω2 * * *] nonnulla θΧ iis quae h. 1. perierunt servavit Soid. 8. Υ. ί:μΕ€/Οt;: ε'μ,εQος αυτόν εlιιηUFε δι&πνρος Ιδείν ΜάQκελλον vεΚQ6ν (Sck t. V 37)
POLYB. mSTOR. χ 32-34.
101
νας χειρ{σας · τοιαύτην Εποιειτο την πρ6νοιαν, ιbς εοικε, περ� της &σφαλε{ας α{;τού. κα� μάλ' εΙκ6τως· &κερα{ου iLSV γαρ κα� σφζομΙνου τού πρoειJτώτoς, κt!.ν ποτε πΙσΏ τα 8λα , πολλας &φορμας ή τύχη 5 δ{δωσι προς το πάλιν &νακτήιJασ.ι7αι τα-ς Εκ τών περιπετειών ΕλαττώtJεις· πτα{σαντος δέ, κα.ι7άπερ Εν νη� τού κυβερνήτου , κ&ν [το νικάν] ή τύχη τοίς πολλΟίς παραδιδφ κρατείν των Εχ.ι7ρων, οiιδsν οφε λος γ{νεται δια το πάσας Εξηρτησ.ι7αι τας Ελπ{δας 10 {κάιJτoις Εκ των ήγουμΙνων. ταύτα iLSV ουν εΙρψ1.ι7ω μοι προς τους η δια κενοδοξ{αν 1) μειρακιώδει (παρα)στάtJει περιπ{πτοντας τοις τοιούτοις &λογή μασιν 1) δι' &πειρ{αν 1) δια καταφρ6νηιJιν· �ν γαρ &ε{ τι τών προειρημΙνων αΙ'τιον γ{νεται των τοιού15 των περιπετειών. Οι δs καταρράκτας , οϋς εΤχον όλ{γον ΕξωτΙρω 751. δια μηχανημάτων &νημμΙνους, αΙφν{διον κα.ι7ηκαν κα� Επεβάλοντο , κα� τούτους καταιJx6ντες προ τού τε{χους &νεσκολ6πισαν.
3
4
5
6
7
8
VI. RES msp ΔNIΛF..
20
κιχτα δε την Ίβηρ{αν Π6πλιος δ των 'Ρωμα{ων 34 στρατηγ6ς, ποιούμενος την παραχειμασ{αν Εν Ταρ5 δΙδωσιν F 1 το νικαν F(S), τφ νικαν Κ, del. Βοthius Ι c. 64 coll. Χ 3 7, 4 (v. Hewlettium American Jour nαΙ of Philology ΧΙ 441) 11. 12 μειρακιαιδι στάσι F, μΗρα κιαιδΗ στάσΗ S, ιιειρακιαιδη στάσιν σα , μ,Ηρακιαιδη (παρά) στασιν Rei 528 (librorwn στάσιυ defendit Schenkelius Jahres bericht iίber d. Fortschritte d. clαss. Alterth. cet. 1 884 Ι 247), μ,Ειρακιαιδει (πα(>α)στάσει Β W, v. Β W Fleckei8. annai. 1890, 837 ann. 9 15 des. F foL 169Τ prim. 16-19 Snid. s. Υ. ημμΕνοι 21 F Ιο1. 169" prim. ; F" in marg. : περ! ποπϊ..lοv σκηπΙωνοι;; καΙ των πραΧ�Eντων κατιβηρΙαν 6"
102
RES ωΒΡ.Δ.ΝΙΛΕ (ΒΟΙΡΙΟ) [01. 142, 4].
Qάκωνι, Κ(f/f}άπεQ ευ τοtς ΠQΟ τούτων δεδηλώκιχμδν, ΠQiJ'γ(bV μευ τους '1βηQιχς είς τηυ αύτωυ φιλ{ιχν κιχί πίστιν ευεδήσατο δια της των δμήQωv έκάστοις &πο2 δόσεως, λιχβων συναγωνιστην εκ τιχ-(,τομάτου ΠQοr; τούτο το lLlQOfl Έδεκωνιχ τον Έδετιχνων δυυάστην, 677. δ!,' /Χμιχ τφ ΠQοσπεσείν την ΚαQχηδόvος /Χλωσιν κιχί γενέσ,f}αι ΚVQΙΟV της γυνιχικο!; ιχ-6τού κιx� των υίων τον Πόπλιου, c-6,f}lror; συλλογισάμενος την Εσομένην των 'lMQrov μεΤΙΧβολΎιν ίφχηγοι; iβουλή,f}η (γενέσ,f}αι) 3 τ,η ι; ΙΧ-6τηι; δQμής, μάλιστα πεπεισμένος οϋτωι; την 10 γυνιχΤκιχ κιχ! τα τέ,,_ υα κομιείσ,f}ιχι κιx� δόξειυ 0-6 κιχτ' άνάγκην, &λλα κιχτιΧ ΠQό,f}εσιν α{Qείσ,f}ιχι τα <Ρωμαίων ' 4
δ
6
752. 7
8
& κιχί συνέβη γενέσ,f}αι. των yιXQ δυνάμεων α.QΤΙ διαφειμlνων είι; τr,ιJ ΠΙΧQαχειμασίαν ΠΙΧQην είι; την ΤΙΧQQάκωνα μετα τiJ'ιν οίκείων κιχ! φίλων. il,f}wv 15 δ' είι; λόγους τφ Ποπλίφ τΙΧύτην εφη τοίι; ,f}cotfl μηίστην XιXQlV εχειν , στι ΠQωτοr; των κιχτα την χώQιχν δυνιχστων ηκει ΠQοr; ιχ'ότ6ν. τους μεν yCtQ α.λλουι; &κμην διαπlμπεσ,f}αι κιχ! βλlπειν ΠQοr; KaQ χηδονίους, ται; δε zciQΙXr; Eκτεί�'ειν <ΡωμΙΧίοις ' ΙΧ-6τος 20 δ'Ε ΠΙΧQιχγcrονlνιχι διδους 0-6 μόνον αύτόν, &λλα κιχ! τους φίλους κα� συγγενείι; είς την 'ΡωμΙΧίων πίστιν. σι6πεQ ΙΧν νο.uισ,f}f] ΠΙXQ' ΙΧ-6τφ φίλος κα� σύμμιχχος, μηιtλην μΕν ΙΧύτφ ΠQος το παQον εφη, μηιtλην δ' είς το μlλλον ΠΙΧQέξεσ,f}αι XQCCιxv. ΠΙΧQιχυτίκα μεν 25 yCtQ ,f}ειχσιχμlνους τους '1βηQαr; ΠQ6ς τε την φιλίιχν αύτου ΠQοσδεσεγμlvον κιx� τετευχότα των &ξιου lLlvrov πάντιχ!; επί το ΠΙΧQαπλήσιον ηξειν, σπoυδιt6 ·τη71 D2 vulgo, τησ F(S), την της Οα 24 cι.-ότώ F(GΚ), cι.oότoς S, α-ότo'iί Οα, αοότών Rei 529, αοότοίς coni. Sch 27 α-ότσν FS, αύτον Κ
POLYB. HISTOR. Χ 34. 35.
103
�oντας κομίσα(j&UΙ τους ιΧναγκαίοv,:> καΙ τυχείν της 'Ρωμαίων συμμαχίας· εΙς δε τον μετα ταύτα χρόνον 9 προκαταληφ&έντας τΏ τοιαύΤΏ τιμΏ κα� φιλαν&ρω πίCf (jυ�ιαγωνΙ(jτας ιΧπροφαι1{(jτους vπάQξειν α<ότφ διόπεQ ήξίου την 1 0 5 ΠQος τα κατάλοιπα τών lQfrov. γυναίκα κα� τα τέκνα κομίι1α(j&αι, κα� ΚQι&ε�ς φίλοg Επανελ&είν slg τ�ν ο{κείαν , ϊνα λαβων ιΧφΟQμην εiίλoγoν Εναποδείξηται τ�ν αυτού κα� τών φίλων εiίνoιαν κατα δύναμιν εις τε τον Πόπλιον α-ότΟν 10 κα� τα 'Ρωμαίων ΠQάγματu. Έδεκων μεν oiιν τοιαύτα 11 διαλεχ&ε!ς Επέι1χεν · δ δε Πόπλιος, κα� πάλαι ΠQος 35 τούτο το [tIQog έ'τοιμος ων κα� ι1υλλελογΙ(jμένος παQαπλή(jια τοίς ύπσ τού Έδεκώνος εlQημένοις, την 618. γυναικα κα� τα τέκνα παQέδωκεν afJrιp κα� την ΠQοg δε τούτοις παQα την (jvvov- 2 15 φιλίαν (jvvi&ErO. (jCav ποικίλως ψυχαγωγήι1ας τον 'ΤβηQα κα� πα(jι τοίς α<ότού μεγάλας εΙι; το μέλλον έλπίδας {ΥπογQά ψας, οϋτως εΙς την οlκείαν έξαπέι1τειλε. τούτου 3 τού πράγματος ταχέως πεQιβοήτου γενομένου πάντας 20 συνέβη τους έντος 'ΤβηQος ποταμΟύ κατοικοi'ινταg ο ϊον &πο μιάr; δρμηι; έλέσ&αι τα 'Ρωμαίων, οι1οι μη ΠQότεQον α-ότών vπηQχον φίλοι. Ταύτα μεν oiιν καλώς κατα νούν έχώQει τφ 4 7 1)3. Ποπλ{φ · μετα δε τον τούτων XWQL(jttov τας μεν ναυ- 5 25 τικας δυνάμεις διέλυσε , &sroQWV oiιδεν &ντίπαλον vπάQχον κατα &άλατταν, Εκ δε τών ναυτών Εκλε'ξας τους Επιτηδείουι; EΠ� τας σημαίας ittIQL(jS. καΙ ι1υν ηύξηι1ε τοιούτφ ΤQόπφ τας πφκας δυνάμεις. 5 �1.0ιπα F, 1.0ιπα S· vulgo 9 κατα corr. Hervagius, και F, καΙ S 13 -όποτού F, -όπά τού S·, -όπ' Ben 258, sed
v.
IV 35, 13
104
RES HISPANIAE (SCIPIO) [ΟΙ 142, 4].
Άνδοβάλης δ� κα! Μανδόνιος, μεγ�<:Iτoι μ�ν δντες δυvά<:lται τότε των κατ' Ίβη(!tιχv, &λη-&ινώτιχτοι δ}, Κα(!χηδονίαιν φίλοι δoξιx�όμενoι, πάλΙΧι μεν {ιπούλαις διέκειντο κιχι κιχι(!ον έπετή(!ουν, έξ δτου π(!ο<:lποιη -&εντες οε πε(!ι τον Ά<:ιδ(!ούβιχν ιΧπι<:lτείv ιχ{ιτοίς 'ffτη- Ι) <:Ιαν χ(!ημάταιν τε πλη-&ος κιχι τας γυνιχίκιχς κιχι τας -&υγιχτέ(!ιχς εΙς δμη(!είαν, κα-&άπε(! έν τοίς Π(!Ο τούταιν 7 έδηλώσαμεν· τότε δ� vομί<:lαvτες έχ,ειν εiιφυη και(!όν, &ναλαβόντες τας Εαυτων δυνάμεις έκ της Κα(!χηδο νίαιν παt,Jεμβολης νυκτος &πεχώt,Jη<:lιχv εΙς τινας lt,Jv- 10 μνυυς τόπους κιχ! δυναμένους α{ιτοϊς την &<:ιφάλειαν 8 παt,Jα<:lκευά�ειv. 0-0 γενομένου ΚΙΧΙ των &λλαιν Ίβή t,Jrov <:ιυνΕβη τους πλείι1τους &πολιπείν Άσδt,Jούβιχv, πάλαι μεν βαt,JυvομΕvους {ιπο της των Καt,Jχηδοvίαιv fιγεt,Jαιχίας, τότε δ� Πt,Jωτοv καιt,Jοv λαβόντας εΙς το 15 φαvεt,Jαv ποιησαι την α{ιτων Πt,Jοαίt,Jεσιv. 'b δη κα! πεt,JΙ πολλους 11δη γεγονε. μΕ'}'άλου 36 γαι- δντος, αις πλεονιΧκις ήμίν εlt,Jηται , τού κατοt,J -&οϋν έν Πt,Jάγμαι1Ι κιχι πεt,Jιψtvει1-&αι των lX-&t,Jwv έν τιχίς έπιβολα'tς, πολλφ μεI�oνoς έμΠCΙt,Jtιχς Πt,JΟι1δεϊται 679. "αι φυλακής το καλως Χt,Jήι1α<:l-&ιχι τοϊς κατοt,J-&ώμαι1Ι· 2 διο ΚΙΧΙ πολλαπλαι1ίους tlv cfJt,JOL τις τους έπι Πt,Jοτε t,Jημάταιv γΕ'}'ονότας των καλως τοίς Πt,Jοτεt,Jήμα6Ι κε Χt,JημΕvαιv. δ κιχι τότε πεt,JΙ τους Καt,Jχηδοvίους 3 ι1υνεβη γενΕσ-&αι. μετα riXt,J το νικηι1αι μεν τας 25 'ΖΜ. 'ΡαιμαΙαιν δυνάμεις, &ποκτείναι δ� τους 6τt,Jατηγους &μφΟΤΕt,Jους, Πόπλιον καΙ ΓνάΙΌν, {ιπολαβόντες &δή (!ιτον ιχ{ιτοίς {ιπάt,JΧCΙV την Ίβη(!ίιχν, {ιπεt,Jηφάvαις 6
15 τοvτο F, τουτο Β, τουτον Ur 174" vulgo, τόΤΕ corr. 17. 18 Ιηc. ]Ι 31, 23 Η. : "Οτι ΙΙΕΥιΧλου Hντo� τού ?ιατοι;>.{;οVv cet. 21 ?ιαΤQι;>.{;ώιιασιv F Οα
POLYB. HISTOR. Χ 35-37.
105
iΧ(Jώντο τοις κιχτα την χώ(Jιχν. τοιγΙΧ(Jοiίν αντ� συμ- 4, μάχων κιx� φίλων πολεμίους εσχον τους {;ποτιχττο μένους. κιx� τoiίτ' εΙκ6τως επιχ&ον ' αλλως μεν (rcl(J 5 iπειδήπε(J) {;πέλΙΧβον δειν κτιΧσitιχι τας α(Jχάς, αλλως 5 δε τη(Jειν , ούκ εμιχ&ον δι6τι κάλλιστιχ φυλάττουσι τας {;πε(Jοχας οϊ κάλλιστιχ διιχμείνιχντες Iπ� τών ιχύτών Π(JΟΙΧΙ(Jδσεων, ιχΤς Ιξ α(Jχης κιχτεκτήσιχντο τας δυνιχστείιχς, κιχίτοι γε Π(Jοφιχνοiίς δντος κιx� Iπ� πολ- 6 λών ηδη τε&εω(Jημiνου δι6τι κτώντιχι μεν lX.ν&(Jωποι 10 τας εύΚΙΧΙ(Jίιχς ε-δ πoιoiίντες κα� Π(Jοτειν6μενοι την αγιχ&ην Ιλπίδα τοις πέλας., Ιπειδαν δε τών Ιπι&υ- 7 μουμένων τυχ6ντες κιχκώς ποιώσι κα� δεσποτικώς ιX(JXwat τών {;ποτεταγμένων, εΙκ6τως αμιχ ταις των Π(Jοεστώτων μετΙΧβολαις συμμεταπίπτουσι κιx� των δ κιx� τ6τε συνέβη 15 {;ποτιχττομΙνων ιχϊ Π(JΟΙΧΙ(Jiσεις. τοις ΚΙΧ(Jχηδονίοις. Άσδ(Jούβιχς μεν ο-δν Ιν τοιαύταις πε(Jιστάσεσι 37 πολλας κα� ποικίλας Ιποιείτο πε(J� των lπιφε(Jομiνωv Π(Jαγμάτων έννοίιχς. Ιλύπει μεν rcl(J ιχύτον ή πε(J� 2 20 τον Άνδοβάλην απ6στιχσις, 'λύπει δε κα� τα κιχτα την &.νΤΙΠΙΧ(Jιχγωγην κα� την &.λλΟΤ(Jι6τητα την {;πά(J χουσιχν αύτφ n(JOf; (τους) ΙΧλλους σΤ(Jιχτηγούς' ήγω νίΙΧ δε κα� την Ποπλίου πα(Jουσίαν. κα� (το λοιπον) 3 ηδη Π(Jοσδοκων αύτον ηξειν μετα των δυνάμεων, 3 γα!} add. Οα 4 ΕπειδψΤΕ!} add. Β W 5 OfJn MS, F διότι MβFS, δε διότι Οα vulgo, δ' (ίτι Hu 7 κατι!στήσαντο F(MS) , corr. Cobetus MnemoB. 1862, 8 16 deβ. Μ 32, 11 Η. : κα!}χηδονίοις ' και ποϊ.ϊ.οι τoVτων &πι! στησαν 19 τών add. ante ΠΕ!}Ι Bei 529, sed Υ. Κrebsium Die Priiposit. cet. 104 c. Νοη raro enim Polybius pro gene tivo praepositione ΠΕQΙ cum accusativo coniuncta utitur, ut
� OfJn
aut hiatus evitetur (sicut h. 1.) aut genetivi ne cumulentur (ν. Ι 16, 1. 20, 10. Π 14, 3. Χ 40, 7) 23 και alterum delet
106
RES HISPANIΔE (SCIPIO) [01. 142, 4].
iFcWflWv � α{ιτον μΕν έγκαταλειπ6μενον {ιπο των '1pήflWV, τοr� δΕ
POLYB. mSTOR. χ 37. 38.
107
ήξίουν τον Π6πλιον α-Dτον κ(ιιτην γίνεσ&α.ι τών λεγομ,{νων, ΚCtν μεν φανώσιν &δίκως έγκαλούντες Καρχηδονίοις, σαφώς γινώσκειν α-Dτον αις οϋδε την προς 'Ρωμαίους δύνανται τηρείν πίστιν ' έαν δε 1 0 5 πολλας &δικίας &ναλογιζ6μενοι κατ' &νιΧγ.κην &φ ιστώνται της ε-Dνοίας της lκείνων , καλας έλπίδας εχειν δι6τι νύν ελ6μενοι τα 'Ρωμαίων βεβαίως τη ρ ήσουσι την προς α-Dτους ε�νoιαν. Κα! πλείω προς τούτο το μέρος α-Dτών δια- 38 1 0 λεχ&έντων, έπεl κατέπαυσαν τον λ6γον, μεταλαβων 706. δ Π6πλιος καl τοις {ιπ' έκείνων εΙρημένοις εφη πιστεύειν, μάλιστα δε γινώσκειν την Καρχηδονίων υβριν εκ τε της εΙς τους άλλους 'Ίβηρας καl μάλιστα της εΙς τας έκείνων γυναίκας καl &υγατέρας &σελ15 γείας, &ς α-Dτος παρειληφως νύν O-Dr., δμήρων έχούσας 2 διά.fTεσιν, &λλ' αΙχμαλώι'ων καl δούλων, ουτως τε τηρηκέναι την πίστιν ώς O-DQ' CtIJ α-DΤQvς έκείνους τηρησαι πατέρας {ιπάρχοντας. τών δ' &ν&ομολογη- 3 681. σαμένων δι6τι παρακολου&ούσι καl προσκυνησάν20 των α-Dτον καl προσφωνησάντων βασιλέα (πάντων), ο[ μεν παρ6ντες έπεσημήναντο (το) Qη&έν, δ δε Π6πλιος έντραπεlς &αqρειν α-Dτοις παΡΏνει ' τεύ ξεσ&αι γαρ εφη σφας άπάντων τών φιλαν&ρώπων {ιπο 'Ρωμαίων. καl παραυτίκα μεν έκ χειρος τας 4 25 &υγατέρας &πέδωκε , τfι δ' έπαύριον έποιειτο τας συν&ήκας προς α-Dτούς. �ν δε το συνέχον τών δμο- 5 λογη&έντων &κολου&ειν τοις 'Ρωμαίων αρχουσι κι:tl πεί&εσ&αι τοις {ιπο τούτων παρι:tγγελλoμένoις. γενο- 6 μένων δε τούτων &ναχωρήσαντες εΙς ταg- αvτών 20 βασιλ" F (compendio sollemni S, βασιλέα (πάντων) B W
,
. Χ 49, 13) , βασιλΕα
108
RES mSPA�τιA.E (ΒΟΙΡΙΟ) [ΟΙ 142, 4].
παQεμβολα.r; κα� παQα).αΡ.$vτεr; ταr; δvvάμειr;, �κoν 'ltQor; τον Πόπλιον, κα� στρατοπι;δεύσαvτεr; δμού τοrr; 'ProlLatoLr; 'JtQoTίrov έπ� τον 'ΛσδQούβαv. 7 Ό δΕ των ΚαQχηδοvι'ωv σΤQατηγοr; έτύγχανε μΕν διαΤQι'βωv έν τοϊ'r; 'JtEQ� Κασταλωνα τόποιr; 'JtEQ� 5 Βαι'κυλα πόλιν ofJ μαΚQαv των &QfVQEtaJV μετάλλων' 8 πv-Β'όμεvοr; δΕ την 'ltteQovdtav των 'Ρωμαι'ων μετε σΤQαΤΟΠΕδεvσε, κα� λαβων έκ μΕν των δπισ-Β'εν πο ταμον &σφαλ.η, 'ltteQιX δΕ την κατα ΠQόσωποv 'ltlsvQιXv τού χάQ«κοr; έπι'πεδον τόπον, 6φQVV ΠQοβεβλημΕvηv 10 έχοντα κα� (ttt-B'or; (κανον 'ltQOr; &σφάλειαν κα� μ.ηκοr; 'ltQOr; έκταξιν, (έμι;νεν) έπ� των -δποκειμΕνων, ΠQΟΤΙ' r;. δ δΕ 9 -B'ElLsvOr; έπΙ τ-r)v 6φQVV &ε� ταr; lφεδQεια Πόπλιοr; lrrtuar; ΠQο-Β'ύμωr; μΕν εΙχε 'ltQor; το δια κινδυνεύειν, &πόQωr; δΕ διΕκειτο, -Β'εω(!ων τοvr; τό- 15 '15'1. 'Jtovr; εfJφvεrr; δνται; 'ltQor; την των έναντι'ων &σφά10 λειαν. ofJ μην &λλα 'ltQOdteVauXroV δύ' oήlLEQar; κα� διαγωvιάdαr; μη dvvεπιγεvομΕvωv των περ� τον Μάγωνα κα� τον τού ΓΕσκωvοr; 'ΑdδQούβcιv παντα χό-Β'ι;ν αfJτοv οϊ ποΜμιοι ΠΕQιστωσιv, έΚQιvε 'ltteQa- 20 βάλλεσ&αι κα� καταπειQάζειv των -δπεναντι'ων. 39 την μΕν oiJv tlλληv δύναμιν [τοιμάσαr; 'ltQor; μάχην συνείχεν έν τφ χά(!ακι, τοvg δΕ γQοσφομάχοvr; κα� των πεζων τοvr; έπιΜκτοvr; lξαφιε�r; έκΕλευε 'JtQ0d βάλλειν 'ltQOr; την 6φQVV κα� καταπεΙQάζειv τ.ηr; των 25 2 πολεμίων lφεδQliία.r;. των δΕ ποιούντων το 'ltctQar γελ-Β'Εν εfJψύχωr;, ταr; μΕν &QxιXr; δ των Κα.Qχηδοv{ων 682. 9 παρα. in F compendio tam simili ΠΕΡΙ scriptum, ut codice"s recentes irrepser:it ΠΕΡΙ ab omnibus editoribus 10. 11 προμΕμ�lΙμΕV'1Jν E�OV Propagatum (v. Χ 46, 8) σαν F(S) , πρoμEμ�lIμ.Eνllν �xoντα Scaligerj πρoμEμ�1Iμ.Eν01: Ιχοvσαν σα vulgo
in
POLYB. mSTOR. χ 38. 39.
1 09
σΤ(Jατηγος lκα(Jαδ6κει το συμμαίνον' &SfiJ(Jfhv δε δι« την τ6λμαν των Ψαιμαίαιν τoVς πα(J' αυτων πιεζομέ1JOV!) κα� κακως πάσχοντας, lξijγε την δύναμιν κα� πα(Jεvέ{Jαλε πα(J« την όφ(Jύv, πιστεύαιν τοίς τ6ποις. 5 κατ« δε ΤΟ1} καΙ(JΟV τούτον δ Π6πλιος τους μεν εύζώνους ΙΧπαντας lπαφijκε, συντάξας μοη&ειν TOiS Π(Jοκιvδυvεύουσι , τους δε .ιοιπους έτοίμους έχαιν, τους μεν i;fLtoEι!) αύτος έχαιν, πε(Jιελ&ωv την όφ(Jυv κατ« το λαιον των υπεναντίαιν, Π(Jοσέ{Jαλλε τοίς 10 Κα(Jχηδοvίοις;, τους; δ' i;μίσεις; Λαιλίφ δους δμοίαις; πα(Jήγγειλε την εφοδον lπ� τ« δεξι« μέ(Jη των πολε μίαιν. ο{, συμμαίνοντος; δ μεν Άσδρούμας άκμην lκ Tij!) σΤ(Jατοπεδείας lξijγε την δύναμιν' τον γ«!,) Π(JΟ τούτου X(J6vov lπέμενε πιστεύαιν τοίς; τ6ποις κα� 15 πεπεισμένος μηδέποτε τολμήσειν τους πολεμίους; lγ XEι(JEiV αύτοίς' διο πα(J« την Π(JΟ(Jδοκίαv γεγενημέ νης Tijg lπι&έσεαις κα&υστέ(Jει Tij!) lκ'ι:άξεαις. οί δε Ψαιμαίοι κατα κέ(Jας ποιούμενοι τον κίνδυνον, ούδέπαι των πολεμίαιν κατειληφ6ταιν τoVς lπ! των κε(Jάταιv 20 τόπους, ού μ6νον lπέμησαν άσφαλως; lπ! την όφ(Jύv, 7 68. άλλα κα� Π(Jοσάγοvτες έτι πα(Jεμ{Jαλλ6vταιv καΙ κινου μέναιν των υπεναντίαιν τους μεν αύτων Π(Jοσπί πτοντας έκ πλαγίαιν lφ6νευον, τους δε πα(Jεμ{Jάλλοv ι:ας lξ lπισΤ(Jοφijς φεύγειν ήνάγκαζον. Άσδ(Jού{Jας 25 δε κατα τους lξ ti(Jxij!> διαλογισμούς , &εαιρων κλι νούσας κα! διατεΤ(Jα!ψέvιχς τας; αυτού δυνάμεις, το μεν ψυχομαχείν μέΧ(JΙ Tijg lσχάτης lλπίδος άπεδο κίμαζε, λαμων δε τά τε χρήματα κιχ! τα &η(Jία, και των φευγ6νταιν o(Jovg ήδύνατο πλεί(Jτους IΠΙ(Jπα(Jά2 παραυτών F, παρ' αfJτών S', παρ' α';'τών Be
3
4,
5
6
7
8
110
RES HISPANIAE (SCIPIO) [01. 142, 4].
μΕνος, ΙΠΟΙΕίτο την &ναχώ(!ησιv παρα τον Τάψον ποταμον ιfις έπ� τας Πυ(!ήνης -δΠΕ(!βολας κα� 'tOVf; 9 ταύτ'Υ κατοικούντας Γαλάτας. Π6πλιος δε το μεν Ικ ποδος lΠΕσfJoαι τοίς ΠΕQ� τον Άσδρουβαν ο-όχ ήΨΕίτο σvμφέQΕΙV τφ δΕδιέvαι των αλλαιv σΤQατη- 5 ψωv (τηv) Ηφοδοv , τον δε χάQακα των -δΠΕναvτ{αιν έφfjΚΕ τοις αiJτού στρατιώταις διαQπάbΕΙV. 40 ΕΙς δε τ1}v ΙπαVQιον ovvafJo(!o{tjaf; το των αΙχμαλώταιν πλfjfJoος, dίν ησαv ΠΕbΟ� μεv ΕΙς μVQ{οvς, ίπΠΕίς δε πλΕ{ους δισχιλ{αιv, ΙΨ{VΕΤΟ ΠEΡ� τηv του- 683. 2 ταιν οΙκοvομ{αv. τωv δ' 'IfjfjQrov 8σοι κατα 'tOVf; ΠQΟΕι(!ημέvοvς τ6πους ΚαQχηδοv{οις τ6ΤΕ συVΕμά χουν, �κoν ΙΨΧΕι(!lbΟVΤΕς σφας αiJτοvς ΕΙς τηv ΌΡαΙ μαΙαιv πΙστιv, κατα δε τας ΙVΤΕύξΕις βασιλέα ΠQοσ3 Εφώνουv τοv Π6πλιοv. ΠQωτον μεν o15v ΙποlησΕ 15 τούτο και ΠQ06ΕΚvvησΕ ΠQωτος ΈδΕκώv , μΕτα δε τοvτοv 0& ΠE(!� τον Άvδοβάληv. τ6ΤΕ μεν o15v &νΕ4 πιστάταις α-ότον παQέδ(!αμΕ το �ηfJoέν' μΕτα δε την μάχην &πάvταιν βασιλέα ΠQοσφαιvοvνταιν, ΕΙς έπΙστα5 σιv �ψαΨE τον Π6πλιον το ψιv6μΕVΟV. διο κα� 20 uvvafJo(!O{tjaf; 'tOVf; ''I[jηQaf; βασιλικος μεν έφη βου lEtjfJoat και lifEtjfJoat παρα πασι κα� ταίς &ληfJoΕ{αις -δπάΡΧΕιν, βασιλΕύς ψΕ μην o�τ' (Είvαι) fJoilEtv οi)ΤΕ MfEtjfJoat πα(!' OiJιYEVI. ταύτα δ' ΕΙπαιv πα(!ήΨΨΕιλΕ 759. 6 σΤQατηψον αiJτov ΠQοσφαιVΕίν. [σαις μεν 015'11 και 25 τ6ΤΕ δικαΙαις tlv τις ΙΠΕσημήνατο τηv μcψαλoψυx1αv 5. 6 σΤQCΙΤ1jrωv Ι Ιφο80ν F (σ't"QCΙΤ1jrωv in extr. fol. 174'), τήν add. ante των &λλων σΤQCΙΤ1jrωv σα , ante Ιφο80ν co d . Reg. G, BW (non tamen codicis Reg. G auctoήtate per motus) 23 01ίτlJ MJoEllJtv ' 01ίτlJ F(S) , 01ίτlJ ΜΜλlJιν (IJΙνcιι) 01ίτε σα, οt.κ MJoέλlJιν οt.8ε Ben 268 , 01ίτε (εΤρIΥ.Ι) Ε-3'έλειν o.ιlΤIJ Be, ο.ιιΤIJ �EλlJιν 01ίτlJ Di, ο.ιιτ' (IJΙνIΥ.Ι) -3'έλlJιν o.ιlτε Hu
POLYB. mSTOR. χ 39. 40.
111
τ&νδρ6ςο , fι κομιδΏ νέοςο ω ν κα� της> τύχηςο α11τφ συνεκδραμούσης> iπ� τοσούτον Ο1στε πάνταςο τους> υποταττομένουςο έξ αυτών lπί τε ταύτην κατενε χ&ηναι την διάληψιν κα� την όνομασίαν , 3μωςο iv 5 έαυτφ διέμεινε κα� παΡ'!1τείτο τ-ην τοιαύτην δρμην κα� φαντασίαν. πολυ δε μάλλον lt7J τις> &αυμάσειε '1 την ύπερβολην της> πεQ� τον ltνδQα μCΓαλOψυxIαςo, βλέψας εΙςο τους ioxdTovr; τού βΙου καΙQούς , �νIκα ΠQοr; τοις> κατα την 'ΙβηQίαν lQyotr; κατεσΤQέψατο 10 μεν ΚαQχηδονίουr;, κα� τα πλείστα κα� κάλλιστα μέρη της> Λιβύηςο &πο τών Φιλαίνου βωμών εως> Ήρακλείων στηλών ύπο την της> πατρίδοςο έξουσΙαν ηγαγε , κατεσΤQέψατο δε την Άσίαν κα! τους> της> Συρία!; βασιλειςο , κα� το κάλλιστον κα� μέγιστον 15 μέροςο τ-ης> οlκουμένης> ύπήκοον έποίησε 'Ρωμαίοιςο, [λαβε δε καιρουςο εΙςο το περιποιήσασ.fTαι δυναστείαν βασιλικην έν οΙςο iπιβάλοιτο κα� βουλη&είη τ6ποις της οΙκουμένης. ταύτα γαρ ού μ6νον &ν&ρωπίνην 8 φύσιν, &λλα κα� .fTειοτέραν, εί .fTέμις εΙπείν , ύπερ20 φρονειν Ctv έποίησεν. Π6πλιος (δε) τοσούτον ύπερ- 9 {&ετο μεγαλοψυχίlf τους ltλλους &ν&ρώπους αις oiι μειζον &γα&ον εiίξασ.fTαί τις τοίςο .fTεοΙς (011) τολ μήσειε , λέγω δε βασιλείας, τούτ' έκεινος πολλάκιςο 684. υπο τής τύχης α11τφ δεδομένον &πηξίωσε , κα� περ� 25 πλείονος έποιήσατο την πατρίδα κα� την ταύτης πίστιν της> περιβλέπτου κα� μακαQιστηr; (βασιλείαςο). πλην τ6τε γε διαλέξαςο iκ τών αΙχμαλώτων τoV�· 10 Ι) διέμΕlνΕ κα� παρrιΤEίτO v. Hu Erzαhl. Zeitf. ΧΧΥΙ 8 6 .fTaVILιXGEιEV F 'ι 1 φιληνov F(S), corr. Ca 20 tnol26 post μακαρισnις ησΕ · πόπλιος F(S), corr. Ur 174b H add. δυνασΤΕΙας ervagiu8, μασιΛ,ΕΙας B W
1 1 2 ΒΕΒ mSPANIAE ΕΤ ΘΜΕΟΙΑΕ [01. 142, 4].
"Ipη(Jrxg, τούτου!; μ1ν άπΙλυσε XW(Jlg λύΤ(Jων πάντα,g εΙ!; τα!; [α,υτων πα,Τ(J{δα,g, των δ' Ίππων Τ(Jια,κοσ{ουg κελεύσα,!; Eκλiξα,ι τοί!; πε(Jl τον Άνδοβάλην του!; λοι] 1 που!; διΙδωκε τοί!; άν{πποιg. κα,� το λοιπΟν 1jδη μετα,λα,βαιν την των Κα,(Jχηδον{ων σΤ(Jα,τοπεδε{α,ν 5 δια την των τόπων C'όφυία,ν, α,{ιτο!; μ!ν Εμενε urx(Jrx δοκων του!; κα,τα,λcιπoμIνoυ!; των Κα,(JχηδονCων σΤflα, τηγούg, έπl δ! τα!; {)πε(J{:Jολαg των Πυflηνα,{ων dfllrov 12 έξα,πέστειλε του!; τη(Jήσοντα,g τον 'Λσδflού{:Jα,v. μετα δ! τα,ύτα" τη!; ΔS(Jrxg fίδη συνα,πτούσηg, άνεχώρησε 10 μετα τη!; δυνάμεω!; εΙ!; Trx(J(JcEurov', Εν τούτοι!; τοί!; τόποι!; ποιείσ&α,ι την πα,(Jα,χειμα,σCα,ν.
'1 60.
VII. RES GRAECIAE. 41
2
3
οι μ!ν ΛΙτωλο{, Π(Jοσφάτωg έπη(Jμiνοι τα,;;!; Ελπ{σιν Επι 'tf1 <Ρωμα,{ων κα,ι 1:f1 του βασιλέω!; Άττάλου 15 πα,(Jουσ{�, πάντα,!; Εξέπληττον urxl πΙΧσιν έπέΚΕιντο κα,τα γην, οι δε πε(JΙ τον "Λττα,λον και Πόπλιον κα,τα &άλα,τταν. διόπε(J ήκον Άχα,ιοι μΕν παflακαλούντεg τον φtλιππον βοη&είν· ο-ό rιX(J μόνον του!; Λlτωλοvg -ηγωυ{ων, άλλα και τον Μα,χα,νCδαν δια το Πflοκα&η- 20 σ&α,ι μετα τη!; δυνάμεω!; έπι το;;!; των 'A(JrcCrov O(JOtg. Βοιωτοι (δ!) δεδιότε!; τον στόλου των {)πενα,ν1:(ων, ήγεμόνα και βοή&εια,ν Ώτουν. φιλοπονώτα,τά 118 μην οι την EiJ{:Jotrxv �α,ΤOΙΚOυνΤE!; -ηξtουv (Εχειν) τινα
1 1 τα(lακιίιννας F , τα(lαΚιίινας S , Τα(lακώνα σ,. 174b, Τα(lακώνος Ben 268, Τα(l(lάκωνα Be, Τα(l(lάκωνα (σπεv{fων) Hu, Τα(l(lάκων' B W (videtur enim signv elisionis perperam pro com)?endio syllabae -ας accepto τα(l(lάκων codicis archetYJ'l obscuratum esse in τα(l(!άκωνας) coll. Χ 1, 8: εΙς τά(lανΖ ΑποιεΊτο cet. 12 des. F fol. lιzor med. 14 F fol. Hor med. FI in marg. : ΠΕ(!l 'Π'IJ(!σιίιν 24 ΙχεΙ'/1
POLYB. HISTOR. Χ 40--i;1.
1 13
ΠQόνοΙΙΧν των πολεμίαιν. ΠΙΧQιχπλή
114
RES GRA.ECIAE (pHILIPPUS) [01. 142, 4].
ι1ειν ΕΠtXγγειλάμεvος, τφ (δ'�) ποΜμφ ΠtXVΤtXχό,f}εv έπεϊχε, κtX(!tXδ'οκωv πf] κtX� π(!ος τ{να: π(!ωτον δ'εήι1ει 42 ποιεί(/,f}tXι τ,ην δ(!μήν. πιιuσπεσόvτοg δ" «ύτφ κtXτα τον κtXι(!οv τούτον τους πεΙΙ� ΤΟV '�ΤΤtXλοv δ'ιάιιtXVΤtXς UtX! πιιοσο(!μή(/tXvτtXς τ'Υ ΠεΠtXιιή,f}φ κtXτει1χηκέvtXι την 5 ΧώιιtXv, τούτοις μ�ν έξtXπέστειλε τουg ΠtXιιtXφυλάξοv2 τtXς την πόλιν, εΙς δ'� ΦωκέtXg utX� τους κtXτα την Βοιωτ{tXv τόπους ΠολυφάvτtXv έξέπεμψε μετα (/υμ μέτ(!ου δυνάμεωι;, εΙς δ� ΧtXλκ{δ'tX utX! την liλληv EiJ{JottXv Μένιππον, έχοντα: πελΤtXι1τας χιλ{ους, Άγ(!ια- 10 3 VtXf; πεVΤtXΚΟι1{ους. «ύτος δ'� π(!οηγε ποιούμενος την πο(!ε{tXv εΙς ΣκοτούσtXv, ΠtX(!tXπληι1{ωg δ� κtX� τοι'ς ΜtXκεδόσιv clg τtXύτηv την πόλιν ΠtXιιήγγειλεv άπtXv4 ταν. πυ,f}όμεvος δ'� τους πειι! τον '�ΤΤtXλοv εΙς Ν{ utXttXv κtXτtXπεπλεvκέvtXι, των δ" ΑΙτωλων τους liιι- 15 ΧΟVΤtXg clg tΗιιάκλειtXV &,f}ιιο{ζει1,f}tXι χάιιιν τού κοινο '62. λογη,f}�vιχι πιιος άλλήλουg {)πειι των ένει1τώτων, άνΙΧλιχβων την δύνιχμιν Εκ τηg Σκοτούσηg ιSJιιμησε ι1πεύδων κιχτιχτιχχηι1ΙΧ(. κιχ! πτοήι1ιχς διιχσύιιιχι την 5 ι1ύνo�oν ιχύτων. τού μεν ovv ι1υλλ6γου κιxftυι1τέιιCΙ, 20 τον δ'ε (/ίτον φ,f}ε{(!ιχg κιχ! πιχ(!ελ6μενος των πε(!� τον 6 ΑΙνιανιχ κόλπον κιχτοικούντων έπιχνηλ,f}ε. κιχ! την μεν δύνιχμιν έν τf] ΣκοτούσΏ πάλιν άπέλειπε, μετα δ'� των εύζαινων κιχ! της βΙΧι1ιλικής Ιλης εΙς Δημη τ(!ιάδιχ ΚΙΧΤtXλύι1tXς έμενε, κtXιιtXδ'οκωv (τας) των lVtXV- 25 1 2 σκοτo-vσοιν F , σ"ότοvσοιv S , Σκότουσσοιν Οα , Σκο τούσσοιν Di, Σκοτούσοιν Ur 174b, sine dubio θΧ testinιonio Urbinatis , quod exstat xvm 20, 2 ; videtur autem Poly biU8 , sicut nummi Scotusaei , variasse inter 8cotusam et 8cotussam, Υ. Bunet. c(}rr. hellIfn. 1881, 298 et B W Fleckeis. anna1. 1884, 112 Β. 19 πτο?jσοιι F, oπoti)aoιt 8, corr. 8ch 23 ΟΙΠΕλΕΙΠΕν F, &πέλΙΠΕ 88 vulgo, Υ. Hu Erzahl. Zeitf. ΧΠ 8
POLYB. mSTOR. χ 41-43.
5
10
15
20
1 15
τίων έπιβολάg. ί'να δε μηδεν αυτον λαν&άν'Ω των 7 πραττομένων , διεπέμψατο προg Πεπαρη&ίουg κα� προg τοvg έπ� τηg Φωκίδοg, δμοίωg δε κα� προg τοvg β8β. έπ� τηg Ευβο{αg , κα� παρήγγcιλε διασαφείν α-ότφ πάντα τα γινόμενα δια των πυρσων έπ� το Τ{σαιον. τούτο δ" έστ� τηg Θετταλίαg Οροg, ευφυωg κείμ.ενον 8 προg ταg των πρocιρημένων τόπων περιφάσειg. Τού δε κατα Tug πυρσείαg rivovg, μεγ{σταg δη 43 παρεχομένου Χρ ε{αg έν τοig πολcμικοιg, &νεργάστου πρότεQον -όπάQχοντοg , ΧQήσιμον clvιxf μοι δοκεί το μη παραδραμειν , &λλα ποιήσασ&αι περ� αυτού την άρμόζουσαν μνήμην. Sτι μ�ν 015ν δ καΙQοg έν πάσι 2 μεγάλην [χει μερ{δα προg ταg έπιβολάg, μεγ{στην δ' έν Toig πολcμ.ικοίg, παντ� δηλον ' των δε προg τούτο συναγωνισμάτων πλείστην [χουσι δύναμιν ο{ πυρσοί, αρτι (γαρ) τα μεν γέγονε, τινα δ' &κμην ένεργείται 3 κα� δυνατόν έστι γινώσκειν , Φ μέλει , ποτε μεν ήμερων τριων η τεττάρων δ δ'ον &πέχοντι , ποτε δε κα� πλειόνων. ωστ' &ε� τοιg DcoILivotg πράγμασιν 4 έπικουρίαg παράδοξον γ{νεσ&αι την βοή&ειαν δια τηg των πυρσων &παγγελ{αg. τον μεν (ο15ν) προ 5 4 ι,κέλευσε (sic) διασαφείν
7 περιφάσειι; : Suid.
β. Υ.
4 αυτώ F(SB), αfJτφ corr. Be 6 ίστΙν F π ε�ίφ α σι� 16 Β. &ρτι τα μεν cet.] lacunam statuit Re'i 531 s. et supplet -
(δηλoiίσι γάρ,) τ[να μΕν γεγονε [vel (δηλoiίσι γάρ,) τΙνα μΕν &ρτι γεγονε], τίνα δ' άκμην ίνεργείται καΙ 01Jτω [vel καΙ δι' αυτών] quod est rectiusj nam καΙ 01Jτω non est Polybianum πάντα. δυνατον cet. , post &ρτι inserendum θθΒθ ovv coni. Sch, οΙι; & &ρτι μΕν γεΥονε , τ[να δ' , & άκμην ι,νεΡΥείται, δυνατόν cet. Bothius Ι c. ρ. 65 (cum hiatu intolerabili), (δια ταύτην την αΙτίαν ' καΙ γα/?) &ρτι cet. Lammertus Fleckeis. annal. 1888, 626 (hiatv.s inter πυρσοί θΙ &ρτι Lammerto im merito est offensioni, v. Hu Philo1. 1869, 299), γαρ post &ρτι supplet Β W 21 post τον μΕν add. ovv Rei 532 , γαρ coni. supplendum esse Sch -
-
116 RES GRAECIAE (SIGNA PER IGNES) [01. 142, 4].
τούτου χ()όυου ,&πλης γιυομ,έυης της πυ()ι1ε{οις κοιτα το πλεiστοv (x�τi}υ &υωφελη ι1υυέβαιυε γ{υεσ8-αι τοίς 6 χ()ωμ,έυοις. δια γα() ι1υν8-ημ&τωυ Ι»()Ιι1μέυωυ έδει τηυ X()ctu.V t/vvτελεiv' τώυ δε π()αγμ,άτωυ &ο(){t/τωv -όπα()χόυτωυ τα πλεit/τfX διέφυγε τηυ τώυ πυ()6ώυ 5 7 X(lC{fXV, οίου 11i (X�τώυ τώυ υυυ εΙ�ημ,έυωυ. 8τι μ,ευ o-ov εΙς Ώ�εoυ κοι! Πεπά�η8-0υ η Χοιλκ{δοι πά�ει1ΤΙ στόλος, δυυοιτου .ηυ δΙfXt/fXφε'lv τοiς πε()l τούτου 8 t/vv8-εμέvοις' 8τι δε μ,ετοιβάλλουτοιl τιυες τώυ πολιτώυ η π�οδιδόfXt/ιv , η φόνος Ιυ τΥ πόλει γέγουευ, 10 'iί τι τώυ τοιούτωυ, (l δη συμ,βοι{υει μ,ευ πολλάκις, 9 π()όληψι.υ δ' έχειυ πάυτωυ &δύυοιτον - μ,άλιστοι δε τα ποι()οιδόξως γιυόμ,ευοι της Εκ του ΚfXΙ()Oύ συμ,βου λ{οις κιU Επικου(){οις π()οσδείτοιι - τα τοιοιύτοι πάντοι 10 διέφυγε την τών πυ()σών χ()ε{οιυ. πε()l αιν γα() O�Κ 15 Ινεδέχετο π�oυO'1/8-ήνoιι, πε()� τούτων o�δε σύν8-ημ,οι ποι-ήσΟΙ68-οιι δυνοιτόν. 4Ινε{οις δε βοvλη8-εlς διο�8-ώσfXt/8-fXΙ την τοιοιύ44 την &πο(){οιυ, δ τα πε()� τών ΣΤ(lfXτηγικώv -όπομ,νή μ,οιτοι συυτετιχγμ,έυος, (j()fXXV μ,έυ τι π()οεβ{βοισε, τού 687. γε μ,ην δέοντος &κμ,ηυ πάμ,πολυ το κοιτα την Ιπ{νοιοιυ 2 &πελε{φ8-η. γνο{η δ' ΙΧυ τις Εκ τούτων. φησ! γα() δείν ΤΟVς μ,ιfλλOντoις &λλ-ήλοις δια τών πυ()σών δη λούν το κοιτεπείγον &γγείοι κοιτοισκευάσοιι κε�oιμ,εά,
'ί 6Β.
5 ΙJιEφtV,IΕ coni. Be, sed Υ. Hu Erziiltl. Zeit(. XXVIΠ 12 12 πάντων] 7 καΙ] � Herwerdenus Mnemos. 1874, 7 7 ΠΕ(ιΙ Φν com. B W 18. ΑΙνΕΙαι;] Υ. Griech. KriegsscWι'i{tsteZZer, griech. u. dffitsch 'V. Kocltly u. R�ϊstow Ι 151 ΒΒ. 19. 20 δ τα - συVΤEτα,lΙΙ-EνOΙ; in suspicionem vocat Wie landtius de Ρο!. archetypo. Constant. 1887 ρ. 4 1 2 1 το] του FS, corr. Rei 582, Υ. Κrebsium Die Prαpos. cet. 144 24 'ΚΕ(ιαιψαΧα F, ΚΕ(ιαμαία S', 22 F8 in marg. : σημ,ΕΙωσαι corr. Di secutus Lobeckium ad Phryn. ρ. 147
POLYB. HISTOR. Χ 43. 44.
117
κατά Τ li το πλάτος κα� κατα το {j&.fFoιo ίσομεγ/&η προς ακρφειαν ' είναι δε μ&λιστα το μεν {j&.fFoιo Τfr Ιώv πηχών, το δε πλάτος πήχεος. είτα παρασκευ- 3 άσαι φελλους βραχυ κατα πλάτος ένδεείς τών στο5 μc:τωv , έν δε τούτοις μέσοις έμπεπηγέναι (βακτη ρίας δΙ'!'J(Jημ/νας εΙς) Ι'σα μ/(Jη Τ(Jιδ&κτvλα, xa.fF εκαστον δε μ/ρος είναι πε(Jιγραψην ε1Jσημον. έν 4, έκάστφ δε [L/(JEt γεr(Jάφ.fFαι τα προφαν/στατα καΙ κα.fFολικώτατα τών έν τοίς πολεμικοίς συμβαινόν10 των, ο Τον cv.fF/roιo έν τφ πρώτφ, διότι "π&ρεισιν 5 764. {ππείς είς την χώραν," έν δε τφ δευτ/ρφ διότι "πε�o� {ja(JEig," έν δε τφ Τ(Jίτφ "Ψιλο{," τούτων δ' έξfjς «πε�oΙ fLC.fF' {ππ/ων ," είτα "πλοία," μετα δε 6 ταύτα "σίτος," (κα�) κατα το συνεχες οϋτω, fLlX(Jt b 15 αν έν π&σαις γραφf] ταίς χώραις τα μάλιστ' αν έκ τών ΕVλόγωV προνοίας τυγχάνοντα καΙ συμβαίνοντα κατα τους ένεστώτας; καιρους έκ τών πολεμΙΚών. τούτων δε γενομένων αμφότερα κελεύει τρησαι τα 7 αγγεία προς ακρίβειαν , ωστε τoVς avltoxovιo Ι:σους 20 είναι κα� κατ' l:tJov απορρείν ' είτα πληρώσαντας ϋδατυς έπι.fFείναι τους φελλους εχοντας (τας) βακτη ρίας , καπειτα τους αvλtσκοvς &φείναι Qciv ΕΧμα. τούτου δε σvμβαtνοντος δfjλον αις αν&γκη πάντων 8 ί'σων κα� δμοtων 6ντων, xa.fF' οσον tlv απορρ'Υ το 25 {Ψ(Jόv , κατα τοσούτον τους φελλους καταβα{νειν κα� τας βακτηρίας Κ(Jύπτεσ.fFαι κατα τών &rrctwV. οταν δε τα προειρημένα γ'νηται κατα τον χειρισμον 9 14 μι!χρι FS, corr. σα, Υ. Hu Phi1ol. 1859, 290 et Κreb sium Die priipositionsart. Adverb. b. ΡοΙ. Ratisbon. 1882,
Ι 23
22 ιχφηνιχι ρρείν F 18 Τ1Jρησcα FS, corr. Scali&"er 24 κιχΙ όμοΙωνJ Υ. 11 W Fleckels. ιtnnal. 1889, 685
1 18
RES GRAECIA.E (SIGNA ΡΕΕ IGNES) [01. 142, 4].
l�οτ"χij κ,,� �ύμψων", τ6τε κoμί�"ντ,,!; επ! του!; τ6ποvr;, Εν οΤ!; έκάτεQΟΙ μέλλoυ�ι �vvτηQε;:v τά!; 10 ΠVQι3εί"r;, έκ&.τεQΟV .fTciv"L των άγγείων. εΊτ' έπάν εμπέ�!) τι των έν τΏ β"κτηQί'f γcγQ"μμέvωv, ΠVQ ι30ν άQ"Ι κελεύει , κ,,! μένειν, εω!; &ν άvτ"ίQω�ιv 5 οί �υντετ"γμέvoι ' γενομένω7Ι δs ψ"vεQωv άμψο-ι:έ (Ιων ftμ" των ΠVQf1ωv κ,,&ελε1:ν. εΙτ' ciJ&iror; &.ψεf:1 1 vr" του!; "iJλtf1κοvr; QCiV. στ"ν δs κ"τ"β"ίνοντο!; 688. τού ψελλού κ,,� 'tijr; β"κ-ι:ηQί"r; El.f7?'] των γcγQ"μ μένων δ βούλει δηλΟύν κ"τά το χε1:λο!; του τεύχοvr;, 10 12 ilQ'" κελεύει τον ΠVQf16v' του!; δ' έτέQοvr; Επιλ"βε1:ν ciJ.fTIror; τον "iJλίf1ΚΟV, κ,,� f1κοπείv τί κ,,-ι:ά το χεί 'Ζ65.13λ6!; έι3-Ι:ι των Εν τΏ β"κτηQί'f γcγQ"μμέvωv' ει3τ"ι δs τoiί-ι:o το δηλούμενον πάντων lf1το-ι:"χωr; Π"Q' &.μψοτέQοιr; κινουμένων. 15 Τ"ύτ" δs {jQ"Xv μεν τι τη!; διά των ι3υν&ημ&.των 45 2 ΠVQ�εί"r; εξήλλ"χεν, άκμ.ην δ' έι3τ�ν ά6QΙ�Τ". δijλοv γά,! [έ�-ι:"ι] ώ!; ουτε ΠQοΙ'δέ�&"ι τά μέλλοντ" πάντ" δυν"τον ουτε ΠQοΙ:δ6μEVΟV ?lr; τ.ην β"κτηQί"v YQιX ψ"ι' λοιπον δπ6-ι:"ν έκ των Κ"ΙQωv &.νυπον6ητ&. 20 τιν" ι3υμβ"ίνΏ, ψ"vεQΟV ώ!; oiJ δύν"τ"ι δηλοiί�.fT"ι 3 κ"τά τ"ύτην τ.ην έπίνοι"ν. κ,,� μ.ην οiJδ' "iJτωv των έν τ'Υ β"κτηQί'f γcγQ"μμεvωv οΜέν έι1τιν ώQΙι3μέvοv. π6�oι γά,! ηΚΟVf1ΙV (ππεί!; η π6�oι πεζo� κ"ι πoiί- 'tijr; χώQ"r; κ"ι π6�"ι vijcr; κ"ι π6ι30!; ι31:τοr;, oiJX οΤ6ν τε 25 4 δι"ι3"φij�"ι· πεQΙ γάρ dίν &δύν"τον γνων"ι ΠQ�'V 3 εΖτε 'ltQor; παν F, εΤτα 'ltQor; πα:ν S, 2 μέλλοvσιν F εΤτα �πα.ν Ur 176", εΖτ' έπειδα.ν ex manuscήΡtο Gronoviu6 refert intra lineas addita, cUJ.' δπ6ταν Hu quaest. Π 4, Υ. Βήefium Die σorιj. bei Polyb. progr. Vindob. 1891, ρ. 18 14 τoVτo F(S), corr. Scaliger ταιν δηλοvμένοον FS, corr. idem 18 Μσται FS , {στιν Scaliger, �σ&' coni. Hu, de1. Β W
POLΥΒ. HISTOR. Χ 44. 45.
1 19
η yavidS'ΙXL , πε(>l τούτων oVδ'S dvvS'idS'ΙXL Π(>Ο του δυνιχτόν. το DS ι1υνέχον ει1τl τουτο ' πως γιΧ(> αν τις 5 βουλεύι1ΙΧΙΤΟ πε(>l του βοηS'είν μη γινώι1κων πόι10Ι πά(>ειι1ι των πολεμίων η που ; πως DS S'ιχ(>(>ήι1ΙΧΙ 5 πάλιν η τοiJνιχντίον η ΚΙΧS'όλου διανοηS'είη τι μη dvvalg πόι1αι νηες η πόσος σίτος fjκει πιχ(>ιΧ των συμμάχων; Ό DS τελευτιχίος (τ(>όπος), έπινοηS'εlς διιΧ Κλεο- 6 ξε'νου κιχl Δημοκλείτου, τυχων DS της έξε(>γιχσίιχς δι 10 ήμων , (πάντη πάντως) μΕν έι1τιν αι(>Ι6μΕνος κιχl παν το κιχτεπείγον δυνάμενος &κ(>ιβως δΙΙΧ6ιχφε'tν, κιχτιχ os τον χει(>ισμον έπιμελεtιχς δεί κιχl ΠΙΧ(>ιχτη (>ήι1εως &κ(>ιβει1τΕ(>ιχς. ει1τι os τοιουτος. το των 7 στοιχείων πλfίS'ος εξfίς δεί λιχμβάνοντιχς διελείν εΙς 15 πΕντε μΕ(>η κιχτιχ πΕντε γ(>άμμιχτιχ. λείΨει DS το τε7 66. λευτΙΧίον lvl ι1τοιχε{φ' τουτο δ ' oiJ βλάπτει π(>ος την XQECιxv. μετιΧ os τιχυτιχ πλιχτε'tιχ ΠΙΧQει1κευάσS'ιχι 8 πΕντε τους μΕλλοντιχς &ποδιδόνιχι την πυ(>ι1είιχν &λλήλοις εΚΙΧΤΕQους κιχl γ(>άΨιχι των με(>ων εξfί ς εΙς 20 εκΙΧι1τον πλιχτεΖΌν , καπειτιχ dVVS'EdS'ΙXL π(>ος ιχυτους 9 689. διότι τους μεν π(>ώτους &(>εί πυ(>ι10υς δ μΕλλων ι1ημΙΧίνειν αμιχ κιχl δύο κιχl μενεί με'χ(>ις ttv δ ετε(>ος 5 11 το-όναντΙον del. Rei 534 Β., 11 τον νουν Πρόσσχοι τοίι: συμβαΙνουσιν Hu quaest. Π 11, librorum scripturam tuetur Sch 11 alterum] 11 του F, 11 το S vulgo, ήτοι Hu (sed ήτοι ηοη adhibet Polybius , ηίΒί in primo enuntiati membro, v. m 29, 5. IV 38, 6. ΙΧ 7, 2 . 32, 7. χχ 1 1, 5) , 11 BW coll. V 24, 3. ΙΧ 29, 3 8 τρόπος add. inter lineas post Δηιιο κλΕίτου eod. Gronovianus , post ΤΕλE1lταίος Sch 10 μέν 'στιν FS , ΙΙστι μεν Οα vulgo , μιίλιστα add. ante ιιέν Hu, πάντη πάντως Β W coll. IV 40, 5 1 7 παρΕσΚΕvασ,(tαι F, παΡΕσΚΕ·ύασται Β, παΡΕσκέβασται Reg. F, παΡΕσΚΕvάσ,(tαv Ur 1 75a, accentum COrl'. Ernestus 22 μέχρι FD Reg F. Reg G., COrl'. Ben 259 monente Sch, Υ. ann. cr: ad ρ. 1 17, 14
1 20
RES GRAECIAE (SIGNA PER IGNES) [01. 142, 4].
&νταίQn. τούτο δ' έστω, XdQtV τού 8ια ταύτη!; τη!; ΠVQι1είαg έαυτοί!; &v,f}ομολογήσαι1,f}αι δι6τι 'JtQOoE11 χουσι. κα,f}αΙQε,f}έvταιv δs τούταιv λοιπον (δ) ι1ημαί ναιν &.QEi μsv του!: π(lαιτοvg έκ των ε(;αινύμαιν, δια σαφωv το πλατείον ποίον δεήσει ι1κοπείv, οΤον iav Ι> μsv το ΠQωτοv, εν', ΙXv δs το δεύτεQΟV, δύο, κα� 12 κατα λ6γον οi$ται · του!: δs δεvτέQοvg έκ των δεξιωv κατα τον αlJτοv λ6γον, ποίον δεήσει γQά.μμα των έκ τού πλατεCοv γQά.φειv αι, τον &.ποδεχ6μεvοv 'CTjV 1() 'ltVQOCCιxv. Οταv δs ταύτα σvv,f}έμεvοι XGJQt6,f}wotV, έκά.τεQΟV 46 έπ� τού τ6που δεήσει ΠQωτοv μsv δι6πτραν EXEtv δύ' ιxIJlC6uovg έχουι1αν, ιf)6τε τού μέλλοντο!: &.VΤΙΠVQ6εύειv τφ μsv τον δεξιον τ6πον, τφ δs τον clJrovv2 μον δύvα6,f}αι ,f}croQCiv. 'ltΙXQa δs 'CTjv δι6ΠΤQαv έξη!: 11> 3 όQ,f}α δεί τα πλατεία πεπηγέvαι, παQαπεφQά.χ,f}αι δs κα� τον δεξιον κα� τον εlJαιvvμοv τ6ποv έπ� δέκα π6δαg, το δs {:ld,f}og ώ!; &.vδQ6μηκεg, (clg) το του!: ΠVQι10υg αΙQομέvοvg μsv 'JtΙXQa ταύτα την φά.ι1ιν 4 &.ΚQι{:lη 'JtotEiv, κo:,f}αΙQοvμέvοvg δs την ΚQύψιv. τού- 20 ταιν δ' έτοιμαι1,f}έvταιv 'JtΙXQ' &.μφοτΕQοιg, οταv (:lούλn δηλωσαι λ6γου XdQLV δι6τι ς·των ι1ΤQατιαιτωv τινε!: 'ί6Ί. εΙ!: έκατον &ποκεχαιQήκα6Ι 'ltQog του!: vπεvαvτCοvg," π�ωΤOν δεί διαλέξαι των λέξεαιν, δι1αι δι' έλαχCσταιv Ι) 1'Qαμμάταιv δύvαvται ταlJτο δηλούν, οίον &ντ� τού 25 ΠQοεΙQημέvοv ··ΚQητεg έκατον &φ' fιμω·ν ηlJτομ6λη10
....
1 12 8ιόπραν F, item posthac 15 παρα F compendio sollemni, ΠΕΡΙ S vulgo (v. ρ. 108, 9) 8ιόπ()αν F 18 (ΕΙς) .,ο] τό!" FS, τάί ScaIiger, Ις το σα vulgo, ΕΙς το Di, του Hu, Υ. ί:ι Hewletti m Ame·ricαn Journαl of Philology ΧΙ 469 ann. 19' nιxQu F compendio sollemni, ΠΕQΙ S (veram scripturam coniectura revocaverat Rei 536 s.)
POLYB. mSTOR. χ 45-47.
121
σαν." νύν γα!! τα μεν γQιΧμματ έστ�ν έλιΧττω των ήμ{σεων, �ιασαφείται δε τα'l'ιτ6ν. τούτου δε γQαφέν- 6 τος εΙς πινιΧκιον, οi5τω δηλω&ήσεται τοίς ΠVQσοίς. ΠQωτον δ' έ6Τ� γQιΧμμα το κιΧππα ' τούτο δ' έστ�ν 7 5 έν τjj δεvτέQlf μεQ{δι κα� τιρ δεvτέQφ πλατε{φ. δεή σΗ δΒ κα� ΠVQ60vς έκ των ε'l'ιωνύμων δύ' al'QELV, ωστε τον &ποδεχ6μενον γινώσκειν 3τι δεί το δεύ τεQον πλατείον έπισκοπείν. είτ' έκ των δεξιων 8 &QEi πέντε, διασαφων 3τι κιΧππα ' τούτο γα!! πέμ10 πτον έ6τ� της δεvτέQας μεQ{δος, δ δεήσΗ γQιΧφειν εΙς το πινιΧκιον τον &ποδεχ6μενον τοvς ΠVQσούς. 690. (είτα τέτταQας έκ των ε'l'ιωνύμων , έπε�) το ρω της 9 τετιΧQτης έστ! μεQ{δος. εΙτα δύο πιΧλιν έκ των δε ξιων' δεύτεQον (rιXQ) έστι της τετιΧQτης. έξ oiι το 15 ρώ γQιΧφει [6 δεχ6μενος τους ΠVQσούς] ' κα� τα λοιπα τον α'l'ιτoν ΤQ6πον. ΠQοδηλΟύται μΒν ol!v παν το 1 0 ΠQοσπίπτον δψισμένως κατα ταύτην την έπ{νοιαν, πολλο! δε γ{νον&' οί ΠVQσο� δια το δείν {Υπε!! έκιΧ- 47 6του γQιΧμματος διττας ποιείσ&α. τα� ΠVQσε{ας. o'l'ι 2 20 μην &λλ' έάν τις ε'l'ιΤQεπη ΠOιήσrι τα ΠQος το ΠQαγμα, δύναται γ{νεσ&αι το δioν. κα&' έκατέQαν δε την 3 έπ{νοιαν ΠQομελεταν δεί τους χειQ{ζοντας , 'ίνα της XQE{ag γινομένης &διαπτώτως δύνωνται δια6αφείν &λλήλοις. πηλtκην δε συμβα{νει φα{νεσ&αι την δια- 4 25 φΟQαν έπ� των α'l'ιτων ΠQαγμάτων ΠQωτov λεγομέ νων κα� πάλιν κατα συνή&ειαν γινομένων, έκ πολ λων E'l'ιXEQsg τιΡ βουλομένφ καταμα&είν. πολλα γα!! 5 oV μ6νον των δvσχεQων, &λλα κα� των &δυνιΧτων εΙναι δοκούντων κατα τας &QxιXg, μετα ταύτα XQ6vov 4 {στΙν γρ. F 1 4 δ,ΕVΤΕρον {στι F, δΕVΤΕρον γά.ρ {στι G, δεvτερόν {στι S 15 δ δΕχόμενος τους πυρσοvι;; del. Ben 259 8. POLYB.
ΗΙβτ. rn.
"
122
RES GRAECIAE ΕΤ ASIAE [01. 142, 4].
768. 6 κα�
σνvη47εtας τυχ6ντα Qί)στα π«νταιν έπιτελείται. τού δΕ τοιούτου λ6γου πα(!αδεtγματα μΕν πολλά κα� gτε(!α π(!ος πtστιν, ένα(!γέστατον δΕ το γιν6μενον '1 έπ� της &ναγνCΌσεαις. έπ� γά(! έκεtvης, ει' τις πα(!α στησ«μενος l1v47(!αιποv απει(!ον μΕν κα� &συνή47'η 5 γ(!αμματικης, τl1λλα δ' &rxtvovV, κl1πειτα παιδ«(!ιον gξιν εχον πα(!αστήσας κα� δους βυβλtoν κελεύοι 8 λέγειν τά γεr(!αμμένα, Μίλον d:ις ο-όκ ?iv δύναιτο πιστεύσαι δι6τι (δεί) π(!ωτον έπ� τάς δψεις τάς ένος έκ«στου των γ(!αμμ«ταιν lπιστησαι τ.ον &ναγι- 10 νCΌσΚOντα, δεύΤΕ(!ον lπ� τάς δυν«μεις, τ(!tτοv lπ� τάς π(!ος l1λληλα συμπλοκ«ς, dίν gκαστοv ποσού χ(!69 νου τινος δε'tται. δι6πε(! 8ταν &νεπιστ«ταις 47cro(!f] το παιδ«(!ιον {,πο την &ναπνοην έπτά κα� πέντε στt χους συυεί(!ου, ούκ ?iv ciIXEQwr; δύυαιτο πιστεύσαι 11> 10 δι6τι ΠQ6ΤΕQΟV Ο{,ΤΟ!; oiJκ &νέγναικε το. {JvPltOV' εΙ δΕ κα� την {,π6ΚQισιv κα� τά!; διαΙQέσειr;, ετι δΕ δασύτητας κα� Ψιλ6τητα!; δύναιτο συσσφζειν, ούδΕ 11 τελlαιr;. δι6πεQ ο-όκ fι.πoστατέoν ούδΕVΟfJ των ΧQησt- 691. μαιν διά τάς ΠQοφαιvομέvαr; δvσχεQεtαr;, ΠQοσακτέοv 20 δΕ την Ε'ξιν, fι π«ντα τά καλά γ{νεται 47ηQατά τοί!; fι.v47Qώποιr;, l1llror; τε κα� 'JtEQi των τοιούταιν, lν οΤ!; πολλ«κιι; κείται το συνέχον της σαιτη(!{ας. 12 Ταύτα μΕν olJv κατά την έξ fι.Qxfjr; lπαγγελtαν 'JtQooήx{FηfLEV εΙπείν. εφαμεν yιXQ π«ντα τά 47croQoή- 25 ματα κα47' i!μιΧς lπί τοσούτον εΙληφέναι τά!; προ κοπ«ς, ι3στε των πλεtσταιv τρ6πον τινά με470δικά!; 13 εΊναι τάς lπιστήμας. διο καί τούτο γίνεται της δε6νταις [σΤΟQίας ι1υντεταγμένης ώφελιμώτατον. 29 des. F fol. 180r extr.
POLYB. mSTOR. χ 47. 48.
1 23
VIΠ. RES ASlAE.
Οί δ' Άπασιάκαι κατοικουσι μεν ανα μέσον 48 'Όξου κα� Τανάιδος , a)v δ μεν ε{ς την 'Τρκαν(αν Εμβάλλει .&άλατταν , δ δε Tάνα�'ς έξ(ησιν είς την 7 69. Μαιωτιν λ(μνην' εlσ� δ' έκάτεροι κατα το μέγε.&ος πλωτοί. κα� δοκει .&αυμαστΟν είναι πως οι Νομάδες 2 περαιούμενοι ΤΟν 'Όξον εΙς την Ψρκανίαν ερχονται πεbfj μετα των 'ίππων. Elcr� δε δύο λ6γοι περ� τού- 3 του τού πράγματος , δ μεν έπιεικής, δ δ' έ'τεQος 10 παράδοξος, ου μην &δύνατος. δ γαρ 'Όξος εχει μεν 4 Εκ του Καυκάσου τας πηγάς, EΠ� πολυ δ' αυξη.&ε�ς εν τfj ΒαΚΤQιαvfι , συQQε6vτωv Elg αυτον iιδάτων, φέρεται δια πεδιάδος χώρας πολλφ κα� .&ολερφ Qεύματι. παραγεν6μενος δ' Elr; την ερημον επί τινας 5 15 πέτρας &ΠΟρQωγας εξω-Β'εί το Qευμα τfj βίCf δια το πληΒ'ος κα� την καταφοραν των iιπερκειμένων τ6πων EΠ� τοσουτον ωστε της πέτρας εν τοϊ:ς κάτω μέρεσι πλεϊ:ον η στάδιον &φάλλεσ.&αι την καταφοραν αυτου. δια δη τούτου τού τ6που φασ! τους Άπασιάκας παρ' 6 20 αυτην την ' πέΤQαν iιπo την καταφοραν του ποτα μου πεbεύειv μετα των 'ίππων εις την Ψρκανίαν. δ δ' ετερος λ6γος επιεικεστέραν εχει του ΠQ6σ-Β'εv 7 την &π6φασιν. του γαρ iιπoκειμένOυ τ6που μεγάλους εχοντος πλαταμωνας , Elg οϋς καταρράττει , τούτους &πασΙα F, &σπασΙαι S, corr. Ur 2 F fol. 1.80r extr. 1 75" ex Steph. ΒΥΖ. β. τ. :tπασιιΧκαι ρ. 103, 10 ss. :Mein. : ΆπασιιΧκαι . . . Πολ,v{1ιος δεκιXτrι "01 δ Άπασιάκαι νομΔδες κατοικουσι μΕν &να μέσον ΝΟξον καΙ ΤανιΧΊ:δος" . post &πα σιιΧκαι add. Ur 176" ex Steph. ΒΥΖ. Ι c. νομΔδες, del. Be 6 F' in marg. : περ! γξου ποταμ.ου καί ταauctore Scl� νιΧιδος 19 φασίν F
1 24 RES ASIAE (ANTIOCHUS ΕΤ EUTBYDEMUS) [01.142,4].
φα(1� τ1Ί {Jlr; τού �εύματοr; lκκοιλαlνοντα κα� διαf! (1ηγνύντα κατα {Jcf⩔ {,πο rijv φ8(1εt:ί&αι τόπον oV 8 πολύν, είτ' &ναφαlνε6&αι πάλιν. τοvr; δ� βα(1βά (1ovr; δια την lμΠΕι(1lαv κατα τον διαλεlποvτα τό πον ποιεί6&αι την δlοδοv Eπ� των 'ίππαιν Elr; την 5 'Τ(1καvlαv. 49 Γεvομ8vηr; δ� τijr; Π(10t:ίαγγελlαr; διότι t:ίvμ{Jαlvει 692. τον μ�ν Εv&ύδημοv μετα τijr; δvvάμεαιr; είναι πε(1� ΤαΠΟV(1lαv, μvρlοvr; δ' {ππείr; προκα&lζεt:ί&αι φυλάτ τοvταr; (ταr;) περ� τον "Α(1ιον πoτιtμoν δια{J&σειr;, 10 εκρινε την πολΙΟ(1κlαv &πογνοvr; lXE6,f}at των Π(10κει2 μ8ναιν. &Π8χοντοr; δ� τού ποταμού τριων ήμερων 7 70. δό'όν, Eπ� μΕν ήμέ(1αr; δύο (1ύμμε,,;ρον Εποιή6α,,;0 ,,;ην ΠΟ(1εlαv, τ1Ί δ8 ,,;ρl,,;rΙ με,,;α ";0 δειπvij(1αι ,,;oir; &λλοιr; &μα τιρ φαι,,;� ποιεί6&αι πα(1ήγγειλε ,,;ην &ναζυγήν, 15 3 aV";Or; δ' &ναλαβών ";OVr; {ππέαr; κα� ";OVr; εVζrovοvr;, &μα δ8 πελ,,;α6,,;αr; μvρlοvr; , Π(10ijγε vvκ,,;όr;, ΠΟ(1εlr; 4 χρroμεvοr; Ενε(1γιΡ. τοvr; γα(1 {ππείr; lΠvv,f}άvετο ,,;ων {,πεvαv,,;lαιv ,,;αr; μ�ν ήμέραr; Εφεδρεύειν παf!α ";0 χείλοr; ,,;ού πο,,;αμού, ,,;αr; δΕ vύκ,,;αr; {,ποχαιρείν Π(1όr; 20 ,,;ινα πόλιν οvκ ελα,,;,,;ον εlκ06ι 6,,;αδΙαιν (διέχου(1αν). Ι) διαvύ(1αr; δ8 νύκ,,;αιρ την κα,,;αλειπομένην δδόν , &";Ε ,,;ων πεδlαιv {ππα6lμαιv {,πα(1χόνταιν, εφ&αt:ίε πεf!αι rot:ίar; ,,;ον πο,,;αμον &μα ,,;ιρ φαι,,;� ";0 πλεί6τον μέροr; 6 ,,;ijr; με,f}' έαυ,,;ού Itvvάμεαιr;. ο{ δ8 ,,;ων Βακ,,;ριανων 25 {ππείr;, t:ίημηνάνταιν αvτοir; ,,;ων 6κοπων ";0 γE'J'οvόr;, lξε{Jοή,f}οvv, κα� κατ« πορεlαv (1υνέμΙ(1γον ,,;oir; {,πεν6 des. F fol. 181r prim. 7 F fol. 181r prini. F! in marg. : μάχη &vτιόχοv καΙ ��vίtvμov τφν βακτρ�α νφν 10 ΠΕΡΙ] κατα Rei 588, sed Υ. Κrebsium Die Prαpos. cet. 101 Β. et V 110, 1 14 μΕν post τοίι; add. Bei 638, sed Υ. Hu praef. Ι· 67 16 παQηrrΕιλΕV F
POLYB. mSTOR. χ 48. 49.
125
αντίοις. δ δε βα6ιλεύς, .ftεωρών στι δεϊ: δέξα6.ftαι 7 την πρώτην Επιφοραν τών πολεμίων, παρακαλέ6ας τους περ� ιxVTov εl.ftΙ6μ!νους κινδυνεύειν τών {π π!ων δισχιλίους, τοίς μεν &λλοις παρήγγειλε κατα 5 6ημαίας καt κατ' ΟVλαμους ΙXVTOij παρεμβαλείν καΙ λαμβά.νειν έκάστους τας εl.ftισμ!νας τάξεις, ΙXVTOf; 8 δε μετα τών προειρημ!νων {ππ!ων άπαντήσας συν !βαλε τοίς πρώτοις Επιφερομ!νοις τών Βάκτρων. δοκεϊ: δε κατα τούτον τον κίνδυνον Άντίοχος άγω- 9 10 vtaΙX6.ftal διατρεπ!στατα τών με.ft' αυτου. πολλοl 10 μ�ν ο-δν άμφοτ!ρων διεφ.ftάρησαν , Επεκρά.τησαν δε της πρcbτης {ππαρχίας ο{ μετα τού βασιλέως' της δε δευτέρας κα� τρίτης Επιφερομ!νης Επιέζοντο καl κακώς άπήλλαττον. κατα δε τον καιρον τούτον, τών 1 1 , 5 πλείστων {ππέων Εκτεταγμ!νων .fjδη , Παναίτωλος Επαγαγείν παραγγεtλα:; τον μεν βασιλέα καl τους μετ' aVTOij κινδυνεύοντας Εδ!ξατο , τους δε τών 771. Βακτ(!ιανών Επιφερομ!νους άτάκτως Εκ μεταβολης 693. προτροπάδην ήνάγκα6ε φυγείν. Εκείνοι μεν ovv, τών 12 20 περl τον Παναίτωλον aVToig Επικεφ!νων, oV πρό τερον ε6τη6αν έ'ως OV συν!μιξαν τοις περl τον ΕV.ftύδημον , τους πλεί6τους άπολωλεκότες αυτών' ο{ δε τού βα6ιλέως {ππείς, πολλους μεν φονεύ6αν- 13 τες, πολλους (δε) ζωγρίΙ! λαβόντες, άνεχώρovν. καl 25 τότε μεν ΙXVTOij παρα τον ποταμον ηVλίσ.ftησαν· Εν 14 δε τούτφ τφ κινδύνφ τον μεν ί'ππον συμβαίνει * * * 10 &υτoiί F, �αυτoiί S nllgo, corr. Hu 20 παναιτωλον F l , παν αΙτωλών Fl ,el F", παν αΙτωΛ.ών S, corr. σα 23 μασιλ ' F (v. ρ. 107, 20) 26 1). 126, 1 ex duobus hiatibus (συιιμαίνΕι &πο.fJ'αVΕίv , τι;ιαVfLατισ.fJ'Εντα αfJτ6ν) apparet non nulla esse ab epitomatore onιιssa j Polybium scripsisse τον μΕν 7*
126
16
RES ASlAE [01. 142, 4].
PROOEMIUM.
&πο<vείv τ�ltvμltΤΙι1&Εvτlt * * *, "-όταν δε πληγΕντα δια τού (}τόμltΤΟf; &ποβltλειv τιvltg' τών όδόντων, κtt&όλοv δε φήμην /11 &vδ�εtlJ πε�ιποιή(}lt(}<ι τότε μάλΙ(}Τlt. γεvομΕvηf; δε τijf; μάχηg Τltύτηf; δ μεν Ε-ό&ύδημοg ΚltΤltπλltγε�g &νεxώ�η(}ε μετα τijg δυν«- 5 [Lcrog clg πόλιν Ζlt�ι«ι1Πltv τijf; Βltκτ�ιltvijf;. 1ππον σννΕΡη ({JιχσιJ.Εως) &ΠO�ΙXPEίν τριxνμ,ατισ�Eντιx (κιχιρΙως) cet. Buspicatur B W 6 ζιχριάσπα FS, ΖιχρΙασπα vu1go, corr. Ur 176" (nam Bolet F in terminationibus peccare, ut est ΧΙ 18, 4 μΙΧΖανΙδα pro μΙΧΖιχ·νΙδαν) , Υ. Strab. ΧΙ 11, 2 (Ο 616 extr.) des. F ΙοΙ . 182r prim.
F R A G M E N T A L I B R I ΧΙ.
1. ΕΧ PROOEMIO.
''Ι6ως; δέ τινες; έπlZ:ητoocι πώς; �μείς; oiJ προγρα- 1 " φας; Ιν ταύη;ι T1J βίβλψ, κα&άπερ ot προ �μών, άλλα κα� προεκ&έ6εις; κα&' έκά6την ολυμπιάδα πεποιή5 καμεν τών πράξεων. Ιγω δε κρίνω χρψ:1ψον μεν' 2 είναι κα� το τών προγραφών ylvog ' κα� γαρ εΙς; έπί1 72. στασιν C1YEt τους; ιΧναγινώσκειν &έλοντας; κα� f1vv εκκαλείται κα� παρορμij προς; την άνάγνωσιν τους; έντυγχάνοντας;, προς; δε τοvτοις; παν το �ητοvμενον 10 έτοίμως; ενε6τιν ευρειν δια τοvτου ' &εωρών δε δια 3 πολλας; αΙτίας; κα� τας; τυΧΟVf1ας; όλιγωροvμεvοv κα� φ&ειρ6μενον το τών προγραφών ylvog, 01Jτως; κα� δ'ια ταύτα προς; τούτο το μέρος; κατηνέχ&ην' της; 4 γαρ προεκ&έσεως; oiJ μ6νον lσοδυναμοvσηg (προg) 2 Μ 32, 12 Β. lπιζητoiΊσι videtur esse epitomatoris, Eπιζητήσoυσ� Geelius coll. ΙΠ 57, 2 3 ταvτrι τΥ μιμλω]
ea quoque videntur esse epitomatoris ; conicit h. Ι fuisse
ταύτrι τfj πραΥματεΙα Orellius ind. lect. Turici 1834 ρ. 2, ffλrι �y συντάξΕι B W; addit καΙ Εν ταίς προ ταύτης ΒαιίυΒ
Das αntike Buchwesen Berol. 1882 ρ, 142 ann. 1 ; v. ΝίΒΒθ num Mus. Rhenan, 1871, 259 s. 4 καΙ deI. Geelius (im merito ; nam quaeritur , cur non solita ratione praefationes sint praemissae, sed etiam ΠΡΟΕκ,fTι!σΕις) 11 καΙ τας] OfJ τας Geelius, codicis scripturam tuetur Orellius Ι c.
1 28 RES IT.ALIΔE (HASDRUBALIS MORS) [ΟΙ 143, 1].
5
την π�oγ�ιxφήν, &λλα κιx� πλεΕ'6ν τι δννιχμένης, tiμιχ ItS κιχι xώ�ιxν έχούοης &(Jφιχλεστέ�ιχv δια το σνμπεπλ!χ,f}ιχι τΏ π�ιxγμιxτε�, τούτφ μάλλον έδοκιμά σιχμεν X�ηιf,f}ιxι τφ μέ�ει πιx�' 8λην την (Jύvτιχξιv πλην �ξ τών π�ώτων βνβλίων· έν έκεΙvoις (ItS) 694:. π�oγ�ιxφας έποιησάμε,f}ιχ δια το μη λίιχν ένιx�μ6ξειν έν ιχ-ότοΕ'g το τών π�οεκ,f}έ(Jεωv γένος. π. RES ITΛLIAE.
'ΔλλιΧ πολυ fιf7διεστέ�ιχv κιχι σνντoμωτέ�ιxν (Jvvέβη yeviιI,f}ιxt την 'Δ(Jδ�ούβοv ΠΙΧ�ΟV(Jtιχv εΙς '1τΙΧλίιχν. -- 10 Διόπε� ώς οΜέποτε μάλλον ό�,f}η κιχι πε� [φO- 1184:,2 Ι βος ή τών ·Ρωμ.ιχ[ων π6λις έγεγ6νει, κιχ�ιχδΟΚοv(Jιχ � σνμβησ6μενον. -2 'ΔσδQούβf7 ItS τούτων μsv <$j�ε(Jκεv ο-όδέν, τών 694:,6 δ's π�ιxγμάτων οiJκέτι διδόντων &vιχ(Jτροφηv δια το 15 ,f}eroQeE'v τους πολεμίονς έκτετιχγμένονς κιχι Π�ο(Jά γοντιχς , ήνιχγκάξετο πιx�ιxτάττειν τους '1βη�ιxς κιχι π�ο,f}έμεvος 7 78. 3 τους με?! ιxf.ιτoυ 'Υεγov6τιχς ΓΙΧλάτιχς. fts τα ,f}η�ίιx τον &�ι,f}μοv δντιχ δέκιχ, κιχι το PιX,f}og ιχ-όξήσιχς τών τάξεων, κιχι ποιή(Jιχς έν β�ιxxεE' xώ�φ 20 την 8λην δύνιχμιν, ΠQΡς ItS τούτοις μέσον ιx{)τoιtι .&ε�ς τής πιx�ιxτάξεως κιχτα την τών ,f}η�tωv ΠQοστιχ (Jtιxv, ΕποιεΊ:το την Ιφοδον έπι τα λιχια τών πολε1
1 της Π:Qοrραφης Μ, Τ11 Π:QοσrQαφ11 Geelius vulgo, corr. B W coll. Π 66, 2 7 des. Μ 32, 27 Η. 9. 10 Snid. β. Υ. (!ΙΧδιέΙΙΤΕ(}ον 1 1-13 Snid. 8. V ό(}lhί; huc rettu1it id fragmentum Hu auctore Mauritio Muellero (progr. Stendal. 1866, 22) 14 F Ιοl. 182r pri.m. praemisso titulo π:οΜι.•
'"
ι
{JlO1J * * * ια l6r01J, Β, Ft in marg. : ιufXlI ρωμαΙω'll καΙ &σiJροv{Jα του &'II'11l{Jov 16 διδό'llτω'll Ρ, δ6'11τω'll S· (veram scripturam coniectura invenerat Βε) 20 π:οιήσας ΡΒ, στήσας Naberus Mnemos. 1857, 244, sed Υ. ann. cr. ρ. 73, 24 •
POLYB. mSTOR. ΧΙ
1&. 1 .
1 29
μίων, πρoδΙEιληφω� 3τι δε;: κατα τον παρόντα κίν δυνον νικάν 17 {Τνήσκειν. δ μεν O.vv Λίβιo� ιΧντεπ- 4, ?1Ει τoί� πoλεμίoι� σoβαρω� και συμβαλων ταί� αύτού δυνάμεσιν έμάχετο γενναίω�' δ δε Kλαύδιo� 5 5 έπι τού δεξιΟύ κέρατo� τεταγμένo� προάγειν μεν Elr; ΤΟ1Jμπροσft'εν και περικεράν τoυ� ύπεναντίoυ� Ο'όκ έδύνατο δια τα� ΠΡOΚEιμένα� δυσχωρία�, αί� πεπι στευκω� 'Aσδρoύβα� έποιήσατο την έπι τα λαια των πολεμtων εφοδον. &πόρω� δε διακεtμενο� έπι τιρ 6 10 μηδεν πράττειν, vπ' αVΤΟύ (ΤΟύ) συμβαίνoντo� εμα%εν δ δέον ην πράττειν. διο και παραδεξάμενo� 7 &πο των δεξιων τoυ� αvτού στρατιώτα� κατα τον σπισ%εν τόπον τη� μάxη�., και το λαιον vπεράρα� τη� ίδίαι;; παρεμβOλη� , προσέβαλε κατα κέρα� τoί� 15 Καρχηδονίοιι;; έπι τα %ηρία. και μέχρι μεν [o.vv] 8 τούτων &μφίδoξo� .ην iι νίκη. οϊ τε γαρ t1νδρει;; έφαμίλλαιι;; έκινδύνευον &μφότεροι δια το μήτε τoί� 'Pωμαίoι� έλπίδα καταλεtπεσ%αι σωτηρtα�, εΙ σφα λείεν, μήτε τoί� '1βηρσι και Καρχηδονίοιι;; ' τά τε 20 ,f)oηρία κοινην &μφοίν παρεtχοντο την χρε{αν δν τfι μάχr; ' μέσα γαρ &ΠΕιλημμένα και συνακοντιζόμενα 9 διετάραττε και τα� των 'Ρωμα{ων και τα� των Ίβή- 695. ρων τάξει�. Ε1μα δε τιρ τoυ� περι τον Κλαύδιον 10 προσπεσείν κατ' OVQav 'τoί� πoλεμ{oι� lJ.νισο� ην iι 25 μάχη, των μεν κι;(τα πρόσωπον, των δε κατα νώτου τoί� '1βηρσι προσκειμένων. έξ ο-δ και συνέβη τoυ� 1 1 πλε{στoυ� των Ίβήρων δν αtιτιp τιρ τη� μάxη� καιριρ κατακοπηναι. των δε %ηρ{ων τα μεν εξ Ε1μα τοίι;; 12 10 �παυ Ι τοv F(S) oliv FS, μΕν Κ
,
τοv add. cod. Tubing.
15 μΕν
1 30 RES lTALIAE (HASDRUBALIS MORS) [01. 143, 1].
&vδ(!ιΧtJΙv ΕπεtJε, τα δ� τέττα(Jα διrotJάμεvα τα� τάξει� iJιtτε(!οv έάλro μεμονroμένα κα� ψιλα των 'Ινδών. 774. 2 ΆtJδ(Jούβα� δ� κα� τον Π(JΟ τούτου Χ(Jόvοv κα! κατα τον Eιtxατoν uat(Jov &νη(! &ιyιx&o� ιyενόμενo�, 8ν χει(!ων νόμφ κατέtJΤ(JΕψε τον βΙον' (δν) ο-όκ &ξιον 5 2 &vεπιtJήμαvτοv πα(Jαλιπείv. 3τι μ�ν &δελφος �ν ΆννΙβου κατα φύtJιv, κα� διότι χro(Jι�όμεvο� ΕΙς την 'ΙταλΙαν τούτφ (τα�) κατα τηv 'Iβη(JΙαv ΠQάξεις 8νε XslQttJE, ταύτα μ�ν 8ν (τoί� ΠQΟ τούτroν) ήμίν (δε3 δήλroται). παQαπληtJΙro� δ� και διότι πoλλoί� μ�ν 10 ΧQηιtιΧμεvο� &rwtJt ΠQος 'ΡroμαΙους, πoλλαί� δ� κα� πoικlλαι� πεQιιtτιΧιιειtι παλαIιtας δια το * * * τους 8παπoιtτελλoμένoυ� 8Κ ΚαQχηδόvος εΙ� 'IβηQtαv tJΤQα τηγoύ�, 8ν πfί.ιιι, τοΖ'ς εlQημέvοι,� "atQOi� &ξIro� μ�ν τού παΤQΟ� BιXQU", καλω� δΒ και γενναΙroς τα� πεQΙ- 15 ΠEτεlα� και τας iλαττrotJει� διετέλει φέQrov , και ταύτα δια των ΠQΟ τού ιtυντάξεroν δεδηλώκαμΕν. 4 πεQΙ δΒ των τελευταΙroν &γroνroν νυν 8QOiifLEV, κα-&ο μάλιtJτα πέφηνεν ήμίν &ξιo� Eπ�ιtτάιtεro� εΙναι καΙ 5 �ήλoυ. τoυ� raQ πλεlιtτoυς ΙδΕίν Ει1τι των ιtΤQατη- 20 ιΥων και των βαιtιλέroν, Επειδαν ιtvvιtJτωvται τoυ� iJΠ�Q των 3λroν &γωνα�, τα μΕν 8Κ των καΤΟQ-&ro μάτroν Ενδοξα και λυιtιτελή ι1υνεxω� λαμβάνoντα� -δπο την 5ψιν, και πoλλάκι� EφιιtτιXνoντας και δια λoγι�oμένoυ� πωg έκάtJτοι� ΧQήιtοvται , κατα λόγον 25 1. 2 Snid. 8. Υ. ψιλόν : τι2 δ'11 .ft1Jρlα fJσΤΕΡΟV Μλω ψιλι2 των Ίνδων 5. 6 Snid. 8. Υ. άνεπισήμαντον : 0-6$ &5ΙΟ:ΙΙ lιVΕπισημα1lΤΟV παραλΙΠΕί" το" Άσδ'ρούβαν, &1Ιδ'ρα &ya.ftov γΕ 'JIdILE1I01f 7 post ΖωριζόμΕ1Ι0ς add. i$Ei1l0!; Rei 638, sed. Υ. Χ 5, 2 9 δ'Εδ'ήλωται add. BW auctore σα, Υ. V 111, 8 12 τι'ι FS, del. σα, το στασιάζΕιν προς α-ότους &ΕΙ coni. B W coll. ΙΧ 11, 2 19. 20 Suid. 8. Υ. έπίστασις: ιι δ'11 Άσδ'ρούβας ΠEΨV$E1I iιμίν &ξιος �πιστάσEως ΕΖναι 1'οιΙ ζήλου
POLYB. mSTOR. ΧΙ 1. 2.
131
σφίσι χωQησάντων των ΠQαγμάτων , τα δ' έκ των Ι) &ποπτωμάτων οiJκέτι 'ltQo όφ&αλμων τι&εμένους, ο-όδ' έν νφ λαμβάνοντας 'ltf1 κα� τί ΠQακτέον Εκά στοις lστ� κατα τας πεQιπετείας. καίτοι το {LSV 5 ετοιμ6ν έστι, το δε πολλης δείται 'ltQOVOiag. τοιγαQ- 7 ούν οΙ πλείστοι δια την α-ότων αγεννίαν κα� την έν τούτοις αβουλίαν alOXQug μ'εν έπο{ησαν τας ηττας, 696. EiJYEvror; πολλάκις iιγωνισμένων των σΤQατιωτων, 11 5. καηίσχυναν δ's τας 'ltQo τούτου ΠQάξεις, έπονείδι10 στον δs σφ{σι τον καταλειπ6μενον έπο{ησαν βίον. δι6τι (δs) πoλλo� των ήγουμένων 'ltEQ� τούτο το 8 μέQος σφάλλονται , κα� δι6τι μεγ{στην έν τούτοις εχει δ'ιαφΟQαν ανη!! ανδQ6ς, εόΧεQες τφ βουλομένφ καταμα&ειν' πολλα γα!! υποδείγματα των τοιούτων 15 πεπο{ηκεν δ 'ltQOycrOvCnr; XQ6vog. 'ΛσδQούβας δ' , 9 εως μεν �ν έλπ�ς Εκ των κατα λ6γον του δύνασ&αι ΠQάττειν αξι6ν τι των ΠQοβεβιωμένων, ο-όδενος μάλλον ΠQοενοειτο κατα τους κινδύνους ι:f:ις της α-ότου σωτηQίας ' έπε� δε πάσας αφελομένη τας εΙ;; 10 20 το μέλλον έλπ{δα.ς ή τύχη συνέκλεισε 'ltQor; τον εσχατον xaLQ6v, οiJδ'εν παQαλιπroν οi)τε 'ltEQ� την πα (Ιασκευην οi)τε κατc} τον κίνδυνον 'ltQor; το νικάν, ο-όχ �ττoν 'ltQ6votav εΙχε κα� του σφαλε�ς τοις ολοις δμ6σε XWQfίoat τοίς 'ltUQovat κα� μηδ�ν -όπομείναι των 'ltQO25 βεβιωμένων ανάξιον. 6 &.γγελlαv FS, &.γεvvlαv Gm (v. πχ 9, 19 την &.fJov λΙαν την αfJΤoi'ι ΚΙΙ! την &.γεννΙαν), &.μέλειαν Ur 175b, &.γέν ΡΕιαν Di , &.ΠEι�Ιαν Campius in interpretatione Germanica ρ. 919 ann. 2 9 Π�OΤO� F, Π�O τοvτοv S, πι!ο τοv Οα vulgo, librorum scripturam tuetur Kaelkerus quaest. de eloc. Polyb. ρ. 276
132
RES ITALIAE ΕΤ I1RAECIAE [01. 143, 1].
Taiί'tct μbι otιν ήμίν ElQήI1&ll1 περ� τών έν ΠQtXγμαιfιν ά,ναιfΤQεφομέναιν, �vll: μ1jτε ΠQοπεΤώι: κινδυνεύοντει: ιfφιXλλαιιfΙ τα� των πιι:ιτευιfάνταιν έλ πtδαι: μήΤΕ φιλo�αιoiίντει: 'ltctQa το δέον αιι:ιχραι: "at 3 έπο·vειδtι:ιτοvι: πoιωιfι ται: αvτών πε(Jιπετεtαι:' ΌΡαΙ- 6 μιχίοι δε ΤfΊ μάχ!} κατορ&ώι:ιαντει: παQαvτίκα μεν τον χάQακct διήQπα�οv τών -όπεvαvτtαιν, καί 'Πολ λουι: μεν των Κελτων έν ταίι: ιfτιPάιfΙ κοιμαιμένουι: 2 δια την μέ&ην κατέκοπτον CEQEtrov τρόπον' ι:ιυνηγον δε "at την λοιπην τών αΙχμαλώταιν lEtav, ά,φ' }jg 10 εΙ<; το δημόιfιoν ά,νήχ&η 'ltlEtro τών ΤQιαΚΟιftαιν τα8 λάνταιν. ά,πέ&ανον δε τών μεν ΚαQχηδονtαιν κατα την μάχην ιfυν τοίι: ΚελΤΟίΙ: ουκ έλάττους μVQtαιν, των δε 'Ραιμαtαιν 'ltEQ� διι:ιχιλίουι:. [άλαιιfαν δε "at troYQl'f τινει: τών ένδόξαιν ΚαQχηδονtαιν, οϊ δε λoιπo� 15 4 κατεφ&tXQηι:ιαν. τηι: δε φήμηι: ά,φικομένηι: εΙι: την 'Ρώμην την μεν tXQXTJV ήπίι:ιτουν τφ λtαν Poύλειf&αι 6 τοϋτο γενόμενον Ιδείν' έπειδη δε κα� 'ltlElovg ήκον, '17 6 . ου μόνον τα γΕ'}'ονός, ά,λλα κα� (τα) κατα μέQος δια ι:ιαφοvντεf:, τότε δη χαρας -όπερPαλλOύιfης .ην ή πόλιι: 697 πλήQηι:, κα� παν μεν τέμενος έΚOιfμείτυ, πας δε ναοι: 6 Βγεμε πελιΧναιν κα� &υμάταιν, κα&όλου δ' εΙι: τοι αύ'tην εfJΕλπιι1τtαv παΡΕ'}'ένοντο κα� &ιΧρι:ιοι: G)Ι:Ι'tΕ πάνται: τον 'ΔννίΡαν, ον μάλιι:ιτα ΠQότεQΟV έφοΡή&ηι:ιαν, τότε μηδ' έν Ίταλt'f νoμι�ειν παρείναι. 25 11
15 ζω)/(>IiΙα F. 184r θΧΠ.
F(S), corr. Di
δε F (ε in rasura)
2 5 des.
POLYB. mSTOR. ΧΙ 2-4.
133
ΠΙ. RES GRΛECIAE.
δ� φανται1ίαν μεν εχμν εφη ΤΟVf; εlQημiνοvς 3,7 l6rOVf;, την δ' &λή&ειαν ofJ τοιαύ1Jην εΙναι , το δ έναντίον. 5 "'Ότι μεν ουτε ΠτολεμαίΟf; δ βαι1ιλεVf; ov&' ή των 4(5) 'Ροδίων π6λις ov&' ή των Βυζαντίων και Χίων και Μυτιληνα{ων έ,ν παQiQγφ τ?ftενται ταf; vμετiQας, d) άνδQες ΑΙτωλοί, διαλύι1ειf;, έξ αύτων των ΠQαγμά των υπολαμβάνω τούτ' εΙναι ι1υμφανΙς. ού γα" νύν 2 10 ΠQωτον oiιδε δεύτεQον ποιούμε&α ΠQος υμας ΤΟVf; υπε" της εlQήνης λ6γους, &λλ' έξ 8του τον π6λεμον ένει1τήι1αι1&ε, ΠQΟι1εδQεύοντεf; και πάντα καΙQον &ε Qαπεύοντεf; ού διαλε{πομεν υπε" τούτων ποιούμενοι ΠQΟf; vμαf; μνήμην, κατα μεν το παQον τηf; vμετέQttς 3 15 και Μακεδ6νων ι1τοχαζ6μενοι καταφ&ΟQαf;, ΠQΟf; δΒ το μέλλον και πεQΙ των ι1φετέQων παΤQ{δων και πεQΙ των άλλων Έλλήνων ΠQονοούμενοι. κα-f}άπεQ γα" έπι 4 777. τού πυQ6f;, 8ταν vφάψrJ ΤΙf; "παξ την iίλην, oiικέτι το λοιπον έπι τl1 τούτου ΠQοαΙQiι1ει γ{νεται το ιfυμ20 βαίνον, &λλ' .Υ ποτ' &ν τύΧrJ λαμβάνει την νομήν, το πλείον τοίf; &νέμΟΙf; κυβεQνoJμενον και τl1 της vποκειμένfjf; iίληf; διαφ&ΟQ(j, και πολλάκις έ'1Ι αiιτoν Ό
2-4 Μ 32 27. 28 Η. Incertum est, utrnm hoc frag mentum secun um codicem Μ post ΧΙ 1", 5 et ante ΧΙ 4, 10 inserendum spectet res Italiae an Graeciae; sed cum verba :fiant de orationibus habitis (v. Liv. xxνm 7, 13 s.), ηΟΒ hanc eclogam putavinιus esse coniungendam cum iis quae capite quarto sq. exponuntur 5 F fol. 184r extr. ; nomen legati Rhodii (v. Sch t. VΠ ρ. 7) addit F" in marg. 7 ιιιτυΛη ad Υ. 9 : Δη [i. e. δ'ηιιηγορΙα] .{Joρασvκράτοvς vt:tlwv F"S·, corr. Di, Υ. Meisterhansium Gramm. d. αΙΙ. In scM. · ρ. 23 n. 8
d
134 RES GRAECIAE (LEGAT. AD AETOLOS) [ΟΙ 143, 1].
τον Iμ!πρήtιιxντιx πρώτον δ)ρμηt1Ε πιχρΙΧλ6γαις , τον ιχvτον τρόπον [κιx�] δ πόλΕμο!; {,πά τιναιν δτιχν ΕΧπιχξ Εκκιχυ&fj, τοτΈ μΈν ιxVτoυ!; τούτου!; πραιτου!; &πόλ λυι1ι, πoτ� δΈ φέΡΕΤΙΧΙ φ&Εlραιν Μlκαιg πάν το πιχ ΡΙΧΠΕt1όν, ιxίE� κιχινοποιούμΕνος κιχί προt1φυt1αιμΕνοg, 5 δ)t1ΠΕΡ {,'11 &νΕμαιν, {,πο τη!; τών πληt1ιιχ�όνταιν 6 &rvolιxg. διόΠΕΡ, ιό l1.νδΡΕΙ;; Δlταιλοl, νομlι1ιχνΤΕg κιx� του!: vηt1ιαιτιχr;; πιχνδημΕί κιχ! του!: την 'At1lιxv κιχτοι κουντιχ!; "Ελληνιχ!; πιχρόντιχ!; {,μών δΕΙο&ΙΧΙ τον μΈν πόλΕμον άριχι, την δ' Είρήνην iλEt1&ιxt, δια το κιχ! 10 προ!; ι1φάι: &νήΚΕιν τα γινόμΕνιχ, ι1αιφρονήι1ιχνΤΕ!: '1 ΕντριΧπηΤΕ κιχί ΠΕlι1&ηΤΕ τοί!; ΠΙΧ(JΙΧΚΙΧλουμΕνοιg. κιχί 698. ra(J El κιχτά τινιχ τύχην EΠOλCΜEίΤE πόλΕμον &λυοι ΤΕλη μεν , lπειδη πιχντί πολΕμφ τούτο ΠΙΧ(JΕπετιχι κιχτα το πλείt1τον, ένδοξον δΈ κιχ! κιχτα την έξ &(JXfjg 15 {,π6&εt1ιν κιχ! κιχτά την τι'JJν &ποβιχινόνταιν Επιγ(JΙΧ φΉV, [ι1αι!: l1.ν ΤΙ!; {,μίν έοχε ί1υγγναιμην, φιλοτlμαιg 8 διιχκειμΕνοιg. ΕΙ δ); πάνταιν ΙΧΙι1χΙι1τον κιχ! πολλη!; Μοξlιχg πΝή(Jη κιχ! βλιχt1φημlιχg, ii(J' oV μεγάλη!; 9 Π(JΟι1δείτιχι τα Π(Jάγμιχτ' ΕΠΙι1τιΧι1εαιg; �η&ήt1ετιχι ra(J 20 το δοκούν μΕτά ΠΙΧ(J(Jηt1tιχg ' {,μείς δ' , tiv EV φ(JονηΤΕ, 10 μέ&' ijt1vxlιxg &νΕξεt1&ε. πολλψ rd(J Εοτιν &μCΙνoν όνειδιο&Εντιχ!; Εν ΚΙΧΙ(Jψ οαι&ηνιχι μάλλον fj Π(Jος Xd(Jtv &κούt1ιχντιχς μετ' tJltrov &πολΕι1&ΙΧΙ μΈν ιχvτούς, 25 &πολΕι1ΙΧΙ δΈ κιχ! τουι;; λοιπου!; "Ελληνιχς. Λάβετε τοίνυν Π(JΟ όφ&ιχλμών την ΙX{,τι'JJν &γ5(6) 5
2 κα:Α del. B W Fleckeis. annal. 1889, 685 3 τοvτούg F l θΧ τούι; 5 1J ει F, οΙ S, ώι; G, ώσεΑ ΒΜ 639, &εΙ Ur 1'161>, α:ΙεΑ B W (nam non tam α: et η, quam α:ι et 1J in Ur binate confunduntur) 6 <όπα S·, ';'περ F 19 πΛήρη F -Ur 1'15b (βίηθ dubio θΧ F), πΛ1ίΡΕΙ; S 22 inc. Μ 32, 29 Η.: Οτι πoHιiJ ΙσΤΙl1 &μΕι11011 cet. 25 ''EAA1Jl1ag: des. Μ 32, 31 Η.
POLYB. HISTOR. ΧΙ 4. 5.
135
778.
νοιαν. φατε μεν γαρ πολεμείν ύπερ των Έλλήνων προς Φ{λιππον, 'ίνα <1ιp�όμενoι μη ποιω<1ι τούτιΡ το πρΟ<1ταττόμενον, πολεμείτε δ' Επ' ΕξανδραποδΙ<1μιΡ κα� καταφ.ffορο/ -rfjg Έλλάδος. ταύτα γαρ aC <1υν- j 5 .fffjxat λέγουι1ιν ύμων aC προς 'Ρωμαίους, αϊ πρότε ρον μεν Εν τοίς γράμμα<1ιν ύΠfjρχον, νύν δ' Ιν τοίς πράγμαι1Ι .ffεωρούνται γινόμεναι. κα� τότε μεν α-6τα 3 τα γράμματα την αΙ<1χύνην ύμίν Επέφερε, νύν δε δια των εΡΥων ύπο την δψιν τούτο γίνεται πα<1ι 10 καταφανές . λοιπον δ μεν Φ{λιππος δνομα γίνεται 4 κα� πρόσχημα τού πολέμου' πά<1χει γαρ 0-6δεν δει νόν' τούτφ δε <1υμμάχων ύπαρχόντων Πελοποννη <1Ιων των πλεί<1των, Βοιωτων, Ε-6βοέων, Φωκέων, Λο κρων, Θετταλων, 'ΗπειρωΤών, κατα τούτων πεποίη<1.ffε 15 τας <1vν.ffήκας έφ' Φ τα μεν <1ώματα και τ(lπιπλα 5 'Ρωμαίων ύπάρχειν , τας δε πόλεις κα� την 'χώραν ΑΙτωλών. κα� κυριεύ'<1αντες μεν α-6ΤO� πόλεως οi)τ' 6 Ctv ύβρί�ειν ύπομείναιτε τους Ελεv.ffέροvς οi)τ' Εμ πιπράναι τας πόλεις, νoμί�oντες ώμον εΙναι το 20 τοιούτο κα� βαρβαρικόν' <1vν.ffήκας δε πεποίη<1.ffε 7 τοιαύτας, δι' ιhν ίΧπαντας τους &λλους 'Έλληνας 699. έκδότους δεδώκατε τοίς βαρβάροις εΙς τας αΙ<1χίι1τας υβρεις κα� παρανομίας. κα� ταύτα πρότερον μεν 8 ήγνοείτο ' νυν� δε δια -rfjg 'Ωρειτων κα� τών ταλαι25 πώρων ΑΙγινητων ίΧπαι1ι γεγόνατε καταφανεtς, -rfjg τύx�ς ιJJ<1περ Επίτηδες Ιπι την έξώ<1τραν &.ναβιβα15 τα l1πιπλ.α FS', 5 λ.εγοvσι F 14. 20 πεποιήσ.fTε F τ&πιπλ.α B W (v. Hu Philol. 1859, 313), τl1πιπl.α Ben 261 113. ΕπιπριΧναι F, Επιμ,πριΧναι Β, πιμ,πριXνcιι cod. Vesont. man. prim., Eμπιμ,πριXνcιι vulgo, corr. Be, Υ. 1 53, 4. IV 78, 11. m 18, 9 24 δια της 'Ω ΡΕιτών] intellege π6λ.εως, Υ . IV 25, 1 . 34, 9
136
RES ΘΜΕΟlΑΕ [01. 148, 1].
9
ξoύ6η� τηυ 1ηιετέι!ιχυ α'}'υοιιχυ. iι μ�υ o-vv ,},ι!χη του πολέμου κιx� τα υυυ tjδη 6υμβΙΧίυου?:ιχ ?:οιιχυτ' Ε6τί το δΕ ?:έλo�, av δλω� πάυτιχ κιχτα υουυ -δμίυ χωι!'ήι1Ώ, ποιόυ ?:ι δε;; Πι!06δοκιΧυ; &q' 011 κιχκωυ &.ι!χηυ μΕ'}'ά6 (7) λωυ [1πιχ6ι ?:Oί� Ι"ΙΕλλη6ιυ; 8τι '}'άι!, aV 'ΡωμΙΧίοι του 5 '1'19. Ευ Ίτιχλ{'1 πόλεμου &'ποτι!ίψωυτιχι - ?:ουτο δ' EΙΙτ�υ Ευ όλ{'}'φ � ιιυ'}'Κεκλειμέυου ?:.η� Βqεττίιχ� εΙ� πάυυ 2 βι!ΙXXEΙ� τόπoυ� 'Αυυίβου - λοιπου 8τι πά6!} τΏ δυ υάμει τηυ δι!μηυ EΠ� τoυ� κιχτα τηυ ΈλλάδΙΧ τόπoυ� ποιήιιουτιχι , λό'}'φ μ�υ ΛΙ?:ωλoί� (Jοη.fJ'Ψ10vτε� κιχτα 10 Φιλίππου , τ11 δ' &'λη.fJ'Ε{'1 πιΧ6ιχυ -δφ' έ",υτoυ� ποι η6όμευοι, κιx� λ{ιχυ (iJπολιχμ{Jάvω) τουτ' εΙυιχι κ",τ",3 φ",υέ�. Εάυ ΤΕ κ",λω� πι!ο.fJ'ωvτιχι ποιειυ 'Ρωμιχίοι κυι!ΙEύ6",υΤE�, Εκε{υωυ EtIE6.fJ'",t κιx� τηυ χάι!ιν κ"'� ?:ηυ Επιγι!",φήυ, Εάυ ?:Ε κιxκω�, τωυ ",11τωυ -δπάι!ξCΙυ κ",! 15 τα� ιlJφελε{",� Εκ τωυ ,},πολλυμέυωυ κ"'� τηυ Εξουιι{",υ 4 (τωυ) 6φξομέυωυ. -δμει� δΕ ?:όΤΕ τoυ� .fJ'cov� Επικ", M6E6.fJ'E μάι!τυι!",�, 8τ",υ μήτε τωυ .fJ'cwv βούλητ",ι μήτΕ τωυ ,},v.fJ'ι!ώπ:ωv ετι δύυη?:",ι {Jοη.fJ'είv -δμίυ 20 μηδε{�. 'Ί6ω� μ�υ o-vv Εξ ,},ι!Xη� εδει πάυτ", πι!00ι!fl6.fJ'ΙΧΙ· 5 6 τούτο γαι! �υ -δμίυ πι!έπου' έπειδη δΕ πολλα διιχ φΕύ'}'ΕΙ τώυ μΕλλόυτωυ τηυ ,},v.fJ'qωπίvηv πι!όυοιιχυ, υυυ '}'Ε δέου aV ΕΙη, δια τούτωυ τωυ Π(Jιχ'}'μάταιv 6vvεωι!",κότ",� το 6υμβ",ίυου, βέλτιου {JOVlweιI.fJ'",t 25 7 ΠEι!� ?:ου μέλλoυτo�. 011 μηv ,},λλ' iιμείς '}'Ε κιχτα το Π"'ι!ΟV oM1:v &.πολελο{π",μευ ?:ωυ ά(>μo�όυτωυ 11 λέ '}'ειν 11 πι!ά?:?:ΕΙV ?:οίς ,},λη.fJ'ιvοίς φίλοις, κ",! ΠEι!� του 14 post ΑκεΙ'llαι'ΙΙ add. εΙκ6ι; Lammertus Fleckeis. annal. 1888, 682 ; sed Υ. Sch ad h. 1. 17 Απικιχλι!σιχσ4}οιχι FS, ΑΠΕκιχλΕσεσ4}οε D et Vesont. θΧ emend., corr. σ" 175b
POLYB. mSTOR. ΧΙ
6-7.
137
μέλλοντοr; το δοκουν μετα πα(ψησίαr; εΙ(1ήκαμεν· {JfuXr; δ' &ξιουμεν κα� πα(1ακαλουμεν μή-&' α{ιτοίr; 8 φ-&ονf'jσαι μήτε τοίg &λλοιg "Ελλησι τήg iλευ-&ε(1ίαg κα� τηg σωτη(1ίαg." 5 Τούτου δ� ποιήσαντοg διαΤ(10πήν τινα τοίg πολ- 9 700. λοίg, ιbg iδόκει, μετα τούτον εΙσήλ-&ον ο{ πα(1α του Φιλίππου Π(1'έσβειg, οΥ τοvg μsν κατα ELI(1og λόγουg {ιπε(1έ-&εντο , δύο δ' Εφασαν ηκειν lχοντεg iντολάr;, α{(10υμέυων μ�ν των ΑΙτωλων την εl(1ήνην έτοίμωg 10 10 δέχεσ,f}αι * * * τοvg ,f}Eovg κα� τοvg π(μσβευταg τοvg 780. πα(1όνταr; &πο τήg Έλλάδοg iπιμα(1τυ(1αμένουg χω (1bζεσ&αι διότι των μετα ταυτα ι1υμβησομένων τοίg 'Έλλησιν Αlτωλούg, &λλ' oiJ Φίλιππον αιτιον δεήσει νομίζειν. 15 Kα� πολλα μ�ν α{ιτον κατοιμώξαg οτι πα(1α μι- 7 (4) Κ(10ν lλ,f}οι τού λαβεϊ:ν τον ΝΛτταλον {ιποχεί(1ιον. 'Ότι Φίλιπποc ΠΟ(1ευ,f}ε�g iπ� την Τ(1ιχωνίδα λί- 2 μνην κα� πα(1αγενόμενοg Elg τον Θέ{!μον, ly,f}' ,ην {ε(10ν 'Λπόλλωνοg, οσα Π(1ότε(10ν &πέλιπε των &να20 ,f}ημάτων, τότε πάλιν [1παντα διελωβήσατο , κακωg μ�ν Π(10 του, κακωg δ� τότ.: Χ(1ώμενοg τφ ,f}VELΙP · το 3 γα(1 τοίg &ν,f}(1ώποιg ο{!γιζόμενον Elg το -&είον &σεβείν τήg πάσηg &λογΙt1τίαg it1τ� t1ημεΙον. Έλλόπιον, πόλιg Αlτωλίαg. Πολύβιοc ιαΌ 4 10 post δέχεσ.fJ'ctι add εΙ δΕ μη Ur 176b (sed recte ani madvertit Hu ita hiatum evadere mtolerabilem), μη �oυ loILivoov add. BW, monente Hultschio participium aliquod mtercidisse 14 des. F foI. 186v med. 1 6. 16 Soid. Β. Υ. κατοιμώgας 17 Ρ 45, 14 Υa 18 το Rei 738 , sed Υ. V 7, 6. 8, 1. 8. 13, 8. Steph. ΒΥΖ. ρ. 810, 8 Mem. B W Fleckeis. annal. 1884, 1 1 2 Β8. 2 0 inc. Μ 32, 3 1 Η. : τα δ' irEQct διελω�ήσατo cet. 28 des. Ρ 45, 19 Υa Μ SS, 1 Η. 24 Steph. ΒΥΖ. ρ. 269, 1 Meίn.
1 38
RES GRA,ECIAE (PHILOPOEMEN) [01. 143, 1].
Φύταιον, πόλις ΔΙτωλtας. Πολύβιοc ένδεκάτψ. 'Ότι ΤQιων δντων ΤQόπωv, ua.f}' οi!ς ΕφίΕνται πάν-
5
8
ΤΕς 6ΤQατηγίας 0& κατα λόγον α{,τfj ΠQ06ιόVΤΕς, ΠQGJ του . μ�ν δια των -όπομνημάτων κα� της Εκ τούτων 2 κατα6ΚΕυης, έτέQου δ� του μΕ.f}οδικου κα� της παQα 5 των ΕμΠΕίQωv &vδQωv παQαδό6Εως, ΤQίτου δ� του δια της l1i α{,των των ΠQαγμάτωv έ'ξΕως κα� ΤQιβης, S πάντων 1}6αν τούτων άνεννόητοι οί των Άχαιων cτρατητοΙ άπλωc. -
Τοiς γα" πλΕί6τοις -όΠΕγΕγόνΕΙ τις ζ;ηλος ο{,κ 10 Ε{,τυχ;ης Εκ της των &!λλων &λαζ;ονΕίας κα� της &και5 "ίας' Ε6πούδαζ;ον γα" τας &κολουΜας κα� τας ε6.f}ή τας διαφΕQόvτως, καί τις 1}ν ΠΕQ� τους πλΕί6τους 781. καλλωΠΙ6μός, -όΠΕQέχωv την Εκ του βίου ΧΟQηγίαv. 6 8πλων δ' o{'δ� τον ΕλάχΙ6τον Εποιουντο λόγον. 15 7 αϊ γα" πoλλo� τα μ�ν [Qya των Εύτυχούντων 701. o{'δ� ΠΕΙQωvται μιμΕi6.f}αι, τα δ� πάQΕQγα ζ;ηλουνΤΕς μΕτα βλάβης lκ-ΙΤΕαΤQίζ;ΟV(1Ι την έαυτων &iQL6tav. Μεγάλα μΕν γα" [φη την λαμΠQότητα 6υμβάλ9 lE(1.f}at ΠQος Ικπληξιν των -όΠΕναντίων, πολλα δΕ 20 6VVEQfEiv την εκ της ΕΠΙ6ΚΕυης &Qμογηv των 8πλων 2 ΕΙς την XQECΙXV. ylVE6.f}at δ' ttv μάλΙ6τα το δέον, ΕΙ την μ�ν έπιμέλΕιαν, lJv νυν ποιουνται ΠΕQ� τον ϊμα ΤΙ6μόν, ταύτην ποι-ή6αιντο ΠΕQ� των ($πλων, την δ� ΠQόΤΕQον όλιγωQίαν ΠΕQ� των 8πλων παQ' α{,τοig 25 4,
-
2-9 Snld. s. 1 Steph. ΒΥΖ. ρ. 675, 15 Mein. 10-15 Soid. Β. ΥΥ. σΤQατwία et "'νεννόητον "' ';; έ ζηλοτυπία, ).αζονεία, σπούt1αζον, πε�έxων, ΧΟQη -ΥΙα 12 gσπ:οVδαζοv "/α.,, τα.ς <ολοv&lαgJ Υ. Κrebsium Zur RediQn ά. Casus Π 27 16-18 F Ιη marg. ΙοΙ. 186" med., Snid. Β. ΥΥ. έκ8-εαΤQΙζουσιν et 8-εαΤQlζω 19 F ΙοΙ. 186" med.
ΥΥ.
POLYB. HISTOR. ΧΙ
7-10.
139
ύπάρχουσαν, ταύτην μετενΕγκαιεν EΠ� τα!) Εσ-Β-ητα!)' οϋτως γαρ ίΧμα τού!) τε κατ' Ιδίαν βίου!) ώφελήσε- 3 σ-Β-αι κα� τα κοινα πράγμα-Β-' δμολογουμένω!) α-ότου!) δυνήσεσ-Β-αι σφζειν. δι6περ εφη δείν τον εΙ!) Εξοπλι- 4 5 σίαν .η ι1τρατείαν ΕΚΠΟQευόμενον , 3τε fLSV τα!) κνη μίδα!) πεQιτί-Β-εται, σκοπείν 3πως &.QαQυ;;αί τε κα� στίλβουσαι των ύποδεσμων κα� ΚQηπίδων ύπάQχω σιν ΙXVTιxt μάλλον , 3ταν δs την &σπίδα κα� (τον) 5 -Β-ώQακα κα! το ΚQάvο!) διαλαμβάνrι, περιβλέπειν Ζνα 10 τη!) χλαμύδο!) κα� του χιτώνο!) κα-Β-αρειότεQα ταυ-Β-' {ΥπάΡΧΏ κα� πολυτελέστερα' παρ' οΙ!) γαρ τα προ!) 6 ΙπιφάνΕιαν α{{μτώτερά [Ιστι] τών προ!) την χρείαν, παρα �oύτoι!) α-ότό-Β-εν ε-ό-Β-έω!) προφαν'Ε!) είναι το συμβησόμενον Ιν το;;!) κινδύνοι!). κα-Β-όλου δ' ήξίου 7 15 διαλαμβάνειν ώ!) δ με�1 Ιν το;;!) (ματίοι!) καλλω πισμο!) γυναικό!) Ιι1ΤΙ , κα� ταύτη!) 0-(; λίαν σώφρο VO!), ή σ' Εν το;;!) 3πλοι!) πολ'υτέλεια κα� σεμν6τη!) &.νσρών &.γα-Β-ων , προαΙQουμέvων έαυτου!) κα� τα!) 782. παΤQίδας Ενσόξω!) ι1φζειν. πάντες δ' ο{ παρόντες 8 20 οϋτως &πεσέξαντο τα Qη-Β-έvτα κα� τον νουν τη!) παρακλήι1εως Ι-Β-αύμασαν , ώς κα� παραχρήμα μsv lΚΠΟQευόμεvοι το βουλευτήριον Ε-ό-Β-έως Ινεσείκνυντο (του!») κεκαλλωπισμένου!) κα� διακλίνειν Ινίου!) ήνάγ καζον της &γορά!), ετι δ'Ε μάλλον Εν ταί!) ΕξοπλΙι1ίαις 9 25 κα� σΤQατείαι!) παΡΕτήρουν σφάς ιxfJTOiJ!) lν τοί!) προ Ειρημένοι!). OiJTror; εΙς λόγος εfJκαίρω!) Qη-Β-ε�ς {Υπ' &VOQO!) 10 &ξιοπίστου πολλάκις ofJ μόνον &ΠΟΤQέπΕι τών ΧCΙQί- 702. 10. 11 Suid. β. Υ. κα8-αQσιώΤΕQα : κα,fTαρσιώτcρα ταv,fT' -όπάρχcι καΙ πο]"υτε'-έστερα 10 κα,fTαρσιώτcρα FS Suid , corr. 12 [ι1στι] WB 27 ine. Μ 33, 2 Η.: "Ότι Είς λ6γος cet.
Sch
140 RES GRAECIAE (MACHANIDASVINCITUR) [01. 143,1].
ι:iτων, άλλα "ιχ! ΠΙΧflΟflμϊj 'ltflO!; τα κάλλιστιχ τουι; &ν.ftflώποvι;. 8τιχν δ'� κιx� τον Ιδ'ιον βίον &κόλοv.ftοv εlσφέflητιχι τοϊ'ι; εlflημέvοιι; δ ΠΙΧflΙΧΚΙΧλώV, &νάγ�η λιχμβάνειν την Πflώτηv πlστιv την ΠΙΧflιχίvεσιv. δ δ'η 'ltEfl� εκείνον τον I1vδ'flΙΧ μάλιστ' l1ν τις Ιδ'οι γινό- 5 3 μενον. κιχτιΥ. τε rafl 't ηv εσ.ftijτιχ κιx� r:ηv σίτησιν &φεληι; κιx� λιτοι; .ην, δμοίως δ'� κιx� 'ltEfl� τας του σώμιχτοι; .ftεflιχπείιχι;, έτι δ'� κιx� ται; εvτεvξεις, εύπε4 fllκοπτοι; κιx� &vεπlφ.ftοvος· 'ltEfll γΕ μην του 'ltιxfl 8λον τον βίον &λη.ftεVειv μεγlστηv εποιήσιχτο σπου- 10 δ'ήν. τοιγάflΤΟΙ βflιχχέιχ κιx� τα τυχόντ' &ποφιχινό μενοι; μεγάλην εγκιχτέλΕιπε πlστιv τοίς &κοvοvσι' Ι) ΠΙΧflάδ'ειγμιχ rafl εν πάι1ι τον Ιδ'ιον βlοv εlι1φΕflό μενοι; ov πολλών εποlει Πflοσδ'είσ.ftιχι λόγων τους 6 &κοVοvται;. δ'ιο κιx� πολλάκιι; λόγους μΙΧΚflουι; κιx� 15 δ'οκουντιχι; {;πο των &ντιπολιτευομένων δεόντωι; clflijlf.ftιxt δι' lJllrrov ρημάτων τf] πlι1τεt κιx� τΙΧίι; ivvolιxtg τών Πflιχγμάτωv δλΟ6χεflωι; εξέβΙΧλε. Πλην τότε σvvτελεσ.ftέvτοι; του δΙΙΧβοvλlοv π:άν7 τες επιχvijγοv επ� τας πόλεις , τά τε Ρη.ftέvτιχ κιx� 2() τον lXvδflΙΧ δ'ιιχφεflόvτωι; &ποδ'εδ'εγμένοι, iΚΙX� vομl ζοντει; οfJδ' (lv 'ltιx.ftciv oόδ�ν δεινον εκεlvοv προ8 ει1τωτοι;. δ δ� Φιλοποlμηv εiJ.ftlror; έΠ:CΠΟflεvετο ται; πόλεις, εVΕflγως κιx� μετα σποvδ'ijς ποιοvμεvος την 783. 9 έφοδον. κΙΧπειτιχ συνιχγιχγαιν τουι; δχλουι; ΙΧμιχ μ�ν 25 2
6 i:ιι,e. Ρ : 'Ότι φι4 nΙXQιxlvEσtv : des. Μ 33, 6 Η. λοποlμ1jV δ των &χαιων σΤQαΤ1jfΟ'; κατά τε την �σ.&ήτα cet. 8. 9 Suid. β. Υ. ε-{,πεQίκοπτοι;: δ δε nQo,; τα,; {νΤΕύ ξει,; ΕfJΠΕQlκοπτο,; .ην κα! &νΕπΙφ.&ονο,; 8 ΕfJΠΕQlκοπτο,; F Suid. , ΕfJΠΕQ�ΠΤΟ'; S, εi!ΠΕQlοπτο,; coni. Bentenus observ. cήt. in Polyb. ρ. 43 8., 8ed librorum scήΡturam optime tuetur Rei 541 Β. 12 &κούουσιν F 13 π&σιν F 23 Επο ρεύΕΤΟ ΕΙ'; FS, ΕΠΕΠΟQΕVΕΤΟ corr. Hu, Υ. ΕΤΖαπι. Zeitf. ΙΧ δ
POLYB. mSTOR.
ΧΙ
10. 11.
141
(έγύμναζεν αμα δ�) συνέταττε κα� τέλος ο-όδ' σλουs οκτω μηνας ΧQησάμενος τΏ τοιαύη] παQασκευf] κα� μελέτrι συνηγε τάς δυνάμεις είς Μαντ(νειαν, διαγω νιούμενος ΠQος τον τύQαvvοv VΠ�Q της &πάντων 5 Πελοποννησ(ων έλευ,ιτεQ(ας. Ό δ� Μαχαν(δας κατατε,ιταQQηκώς , κα� νομ(ζων 1 1 ώς ΙXv ε ί κατ' ε-όχην α-ότφ γ(νεσ,ιται την τών Άχαιων δQμήv, αμα τφ γνώναι δι6τι συvη,ιτQοισμέvοι τυγχά νουσιν είς την Μαντ{νειαν , παQακαλέσας έν Tηέ€! Ζ 10 τους Λακεδαιμον(ους τά ΠQέποvτα τοίς καΙQοίς, ε-ό ,ιτέως είς την έπιουσαν, αQΤΙ της �μέQας έπιφαινού σης, ΠQοηγεv ώς έπ� την Μαντ(νειαν, της μ�ν φάλαγγος κα,ιτηγούμενος τφ δεξιφ κέQατι, τους δ� μισ,ιτΟ- 3 703. φ6QQυς έξ έκατέQου του μέQους της ΠQωΤΟΠΟQε(ας 16 παQαλλήλους αγων, έπ� δ� τούτοις ζεύγη πλη,ιτος OQydVWV κα� βελών κομ(ζοντα καταπελτικων. κατα 4 δ� τον α-ότον καΙQΟV Φιλοπο(μην είς ΤQ(α μέQη διrι Qηκως την δύναμιν έξηγεν έκ της Μαντινε(ας, κατα μ�ν (την) έκ τού ποσειδωνος {SQOfJ φέQουσαv τους 20 'ΙλλυQιους κα� ,ιτωQακ(τας, αμα δ� το ξενικον απαν κα� τους ε-όζώνους, κατά δ� την έξης ώς ΠQος τας δύσεις τους φαλαγγ(τας, Ιτι δ� κατά την έχομένην τους πολιτικους {ππείς. τοίς μ�ν o-bv ε-όζώνοις κατε- 6 λάβετο ΠQώτοις τον λ6φον τον ΠQΟ της π6λεως, δς 25 &νατε(νων {κανον VΠ�Q την δδον κείται την $εν(δα 1 σVVΤΕταξεv καΙ F , σVVΕταξε καΙ S, addit &μα δ' (,γυ μναζε Rei 642, σVVΤΕτα:ττε τοvς VEOV!; &μα δ' iγvIIvctlbe καΙ
Hu, (,γvfLvctbev &μα δΕ σVVΕταττε καΙ BW coll. Ι 73, 2 6 Β8. Suid. Β. Υ. κατ' εύχην αύτφ γενέσ8-αι : δ δε στρατη
γός νομίζων αfιτιp κατ' ε-όχην γEVEa.ftClt τ. τ. 'Αχ. δρμrινι προή , έπΙ τόν πό'-εμον 9 τεγαια F(S), 8 &μα το F γεν ως 19 Ιερον F(S), corr. idem corr. Scaliger
142 RES GRAEClAE(MACHANIDAS VJNCITUR) [01. 143, 1].
κα� το π(!οει(!ημένον [ε(!όν' τοvg δ], &ω(!ακίταg ι1υν άπτων έπ� τ-ην μεflημ{J(!ίαν κατέι1τησε. τούτοιg δ], 6 fIVVcXcig τοvg 'Ιλλυ(!ιοvg πα(!ενέβαλε. μετα δ], τού τουg έπ� τ-ην odJτηv ε-ό&είαν την φάλαγγα κατα τiλη ι1πει(!ηδόν έν διαfiτήμασιv έπέστησε πα(!α την τά- 5 φ(!ον την φέ(!ουσαν έπ� τού ΠΟι1ειδίου δια μέι10υ τού τών Μαντινέων πεδίου κα� ι1υνάπτουσαν τοίg 7 8 4. fJ(!EflL τοίg fιυvτε(!μοvούtJι τfj τών ΈλΙfiφαfiίωv χώ(!φ. 7 π(!οg μ�ν τούτοιg έπ! το δεξιον κl(!αg έπέfiτησε τοvg 'Λχαι.:κοVg [ππείg, c5v 'Λ(!Ιfiταίvετοg �γείτo Δυμαίog' 10 κατα δ], το λαιον α-ότοg εϊχε το ξενικον ctπαv έν iπαλλήλοιg τάξεσιν. 'LtfLI!: δ], τιjί σύνοπτον 1jδη καλώg εΊναι πα(!αγε12 νομένην την τών υπεναντίων δύναμιν έπιπο(!ευόμε vog τα ι1υfiτήματα τών φαλαγγιτών πα(!εκάλει β(!α- 15 Xlrog μέν , iμφαντικώg δ], τού πα(!όντοg κινδύνου. 2 τα μ],ν ο-Ον πλείι1τα των λεγομlνων &σαφη fiVVιI{Jatvs rCVefi&aL' δια γα(! τ-ην π(!οg α-ότου ciJvottXv κα! πί στιν τών δχλων clg τοιαύτην δ(!μην κα! π(!ο&υμίαν πα(!έfiτη το πλη&οg ωστε πα(!απλησίαν έυ&ουσια- 20 σμιjί. την &ντιπα(!άκλησιν γίνεσ&αι τών δυνάμεων, 3 ιiγειν κα� &ιχ(!(!ειν α-ότον πα(!ακελευομένων' τούτο μέντοι πα(!άπαν iπιμελώg iπεΙψiΤΟ διασαφείν, 8τε λάβοι και(!όν, 8τι τοίg μ�ν ύΠ�(! αldχΨig κα! lπoνει δίστου δουλείαg, τοίg δ' υπ�(! &ειμνήστου πα! lfX[L- 25 π(!ίig ilcV&e(!trxg συνέfιτηκεν δ πα(!αιν κίνδυνοg. 4 κα-τ" -τι!l?) uncis includit Bentenu8 Ι c. ρ. 47 Β. δ tπέσ-Τ?jσΕν F 8 σ,vν-ΤΕQ/Lονουσιν F 15. 16 Snid. β. Υ. έμφαντικωr;: δ δε παQΕκιfλΕΙ - παQόν-τος κινδvνοv 16 -τον παQόnα κΙνδυνον coni. Bentenus Ι c. Ρ. 44 Β. (Hed pendet genetivus -του κινδ,6νου non a παQακαΙΕΤν Bed ab iμφαnΙΚiδς) 19-21 Snid. 8. Υ. �ντιπαQάκλησιν : εΙς ταιαVΤ?jν "Qo.ftvELlav δvν&μεων •
-
•
POLYB. BISTOR. ΧΙ 11-13.
143
Ό δε Μαχανίδας το μεν π�ώτoν -δπΙδειξεν αις 4, 704. (ψftίCf τΏ φάλαγγι π�oσμι'ξων π�oς το δεξιον τών πολεμίων ' έπε� δ' έπλησίασε, λαβαιν σύμμετ�oν &π6στημα πε�ιlκλα την δύναμωι έπ� δ6�υ, κα� πα�εκτεί5 νας Ζ'σον έποίηι1ε το πα�' α-δτου δεξιον τφ τών 'Αχαιών εόωνύμφ, τους δε καταπΙλτας π�o πάσης έπΙστησε της δυνάμεως έν διαι1τήμαι1ιν. δ δε Φιλο- 5 ποίμην &εαι1άμενος α-bτου την έπιβολήν, 3τι τοίς καταπέλταις έπεν6ει βαλαιν εΙς τf.tς σπεί�ας τών 10 φαλαγγιτών τ�αυματίζειν τους if.vQ�at; κα� &ό�υβoν έμποιείν τοίς 3λοις, Ο-bΚΙτι χ�6νoν εσωκεν oiJu' 6 ιfναστ�oφήν , άλλα δια τών Tα�αντίνων ένε�γώς έχ�ητO τΏ κατα�ΧΏ τού κινδύνου κατα τους πε�� το Ποσείδιον τ6πoτrς , οντας έπιπέδους κα� π�oς (ππι780. κην ε1'.ιφυείς χ�είαν. δ δε Μαχανίδας δ�ών το γινό- 7 μενον ήναγκάζετο ποιείν το πα�απλήσιoν- κα� συν αφείναι τους πα�' α-δτου Tα�αντίνoυς. 'ΙΌ μεν o.fJv π�ώτoν α-bτών τούτων &νδ�ώδης ,ην 13 ή σύμπτωι1ις' κατα β�αχυ δε Π�Oι1γινoμένων τοίς 20 πιεζομένοις τών ε-bζώνων , Εν πάνυ β�αχεί χ�όνφ συνΙβη (το) πα�' Eκατέ�ων ξενικον άναμ�ξ γενέσ&αι, πάντ'!1 δε τούτων ι1υμπλοκης ιf&�όως κα� κατ' if.vQ�fX 2 γινομlνης EΠ� πολυν χ�όνoν πά�Ιι10ς ,ην δ κίνδυ νος οϋτως ωστε τας λοιπας δυνάμεις, κα�αδoκoύσας 25 κα&' δπoτέ�ων δ κoνιo�τoς τ�απήσεται, μη δύνασ&αι συμβαλείν δια (το) μένειν &μφoτέ�oυς έπ� πολυ διακατέχοντας έν τΏ μάχ'!1 τον έξ ά�χης τ6πον. x�όνoυ δε γινομένου κατ{σχυον κα! τφ πλή&ει κα� 3 ταίς E-bXH�tatt; διf.t την έ'ξιν ο{ πα�α τού τυ�άννoυ 30 μισ&oφό�oι. τούτο δ' είκότως κα� το πα�άπαν είω&ε 4, γίνεσ&αι. 3σφ γα� ι1υμβαίνει τους έν ταίς δημο- 5
1 44 RF;S GRΔECIAE(MACIlΔ.NIDAS VlNCITUR) [01. 143,1].
ΚQατ(αιι; δχλουι; ΠQο.ft'υμοτέQουι; vπάQχειν 'ν τοίι; πολεμικ.οίι; &γω6Ι των τοίι; τυQάννοιg πολιτικων vπο ταττομέναιν, ΤΟ60ύΤ91 τα παQα τοίι; μονάQΧΟΙΙ; ξενικα των 'ν ταίι; δημΟΚQατ(αιι; μισ.ft'οφΟQούνταιν εΙκοι; 6 vπεQάγειν κα� διαφέQειν. ωσπεQ >yltQ 'π' 'κε(ναιν 5 ο'ίι; μεν vπεQ llcv.ft'CQ(ag lt1τ(ν, οίι; δ' vπεQ δουλε(αg δ κ(νδυνοι;, οf$ταιι; 'π� των μισ.ft'οφόQαιν οίι; μεν vπεQ δμολογουμένηι; lπανΟQ.ft'ώσεαιι;, (οίι; δ') vπεQ Π(Jοδή- 705. 7 λου βλάβηι; '}'ίνεται φιλοτιμ(α. δημΟΚ(Jατ(α μεν ydQ, 'πανελομένη τουι; 'πιβουλεύσανται;, oiJκέτι μΙd.ft'οφό- 10 QOLf; τηQεί την iαυτ'ijg ilcv.ft'EQCav· τυQανν�g δ' .3σ91 μει�όναιν 'φ{εται, τοσούΤ91 πλειόναιν ΠQΟ6δείται μι8 6.ft'οφόQαιν. πλείοναι; ylXQ &δcΚOύ6α πλείοναg έχει και τοvg 'πιβουλεύονται;. ή δε των μονά(Jχαιν &σφάλεια το πα(Jάπαν έν τΥ των ξέναιν EVVOlCf κείται και δυ- 15 νάμει. 78β. 14 Διό δη και τότε t1'IJviPΙXtvc το παQα τφ ΜαχανίδCf ξενικόν οf$ταιι; 'κ.ft'ύμαιι; &γαινί�εσ.ft'αι και Ptalrog ωστε μηδε τουg lφεδQεύονrαg τοίg ξΈVOΙΙ; ΊλλυQίοvg κιχι .ft'αιQακίταg δύνασ.ft'αι την έφοδον amwv vπομεί- 20 ναι , πάντιχι; δ' έκπιεσ.ft'ένταg φεύγειν ΠQΟΤQοπάδην ιtιι; δπι τ'ijι; Μαντινείαι;, &πεχού((ηι; τηg πόλεαιg ιπτα 2 t1ταδίουg. 'ν Φ δη "at(JcjJ το παl! Eνίo�!; &ΠΟQούμε νον τότε παQα πίΧσιν δμολογούμενον 'γένετο και συμ φανέι;, 8τι πλείστα των κατα πόλεμον συντελουμέ- 25 ναιν (παQα την των ήγουμέναιν) iμπεΙQίαν και πάλιν 3 &πεΙQίαν έπιτελείται. μέγα μεν ylXQ lσαιg και το Π(JοτεQήματοg &Qχην λαβόντα ΠQOt1.ft'είναι τ&κόλου .ft'ov, πολυ δε με�oν τό σφαΛ.έντα ταίg ΠQώταιι; έπι2 &γαισι']) F 9-11. Suid. 1'. μoκιμ�τΙα �πα.'VΕλομi1J1j - �lEv{FEplav
Υ.
ιfημοκ(!u,τlu, : δη-
POLYB. HISTOR. ΧΙ
13-15.
145
βολαίς μείναι παρ' αύτον κα� f$υνιδε1:ν την τών εfιτυxoύντων άκρισίαν κα� συνεπι&έ6&αι το1:ς τού των &μαρτήμασιν. ίδείν γούν εστι πολλάκις τουι; 4, μ�ν f1δη δοκούντας ΠΕπροτερηκέναι μετ' όλίγον το1:ι; 5 ολοις lσφαλμένους, τους δ' lν &QXair; δ6ξαντας lπτιχι κένιχι πάλιν lκ μεταβοληι; ΠΙΧQCt την αυτών άγχί νοιιχν τα ολΙΧ παρΙΧδ6ξωι; κατωρ&ωκ6τιχς. Ο δη κιx� 5 τ6τε προφανώΙ; έδ6κει πεQ� τούς iιγεμ6νιxς άμφοτέ ρους γεγονέναι. τού γαρ ξενικού παντοι; έγκεκλι- 6 10 κότος τοίς 'Αχαιοις και παραλελυμένου τού λαιού κέρως, δ μ�ν Μαχανίδας άφέμενος ταύ μένειν έπ� τών υποκειμΙνων, και τους μ�ν κατα κέf!ας υπεραί QEιV τοίς δ� κατα πρόσωπον άπανταν και πειρασ&αι τών ολωυ, τούτων μ�ν ΟVδευ επραξευ, άΚQατώι; δ� 7 15 κα� μειρακιωδώς συνεκχυ&εις τοίς έαυτού μισ&οφ6ρο ι',; έπέκειτο τοίς φεύγου6ιν, ωσπερ ο{,κ @τον τον φόβον [κανον ουτα τους &παξ έγκλίναυτας l1χρι τών 706. πυλών συυδιώκειν. Ό δε τών 'Αχαιών στρατηγος lw!; μεν τού δυ- 15 2 0 νατού διακατειχε τους μισ&οφ6ρους, έπ' όν6ματος 7 87. καλών κα� παροξύνω υ τους ήγεμ6νας' έπε! δ' έώρα 2 τούτους έκβιαςομΙυους, oiι πτοη&ειι; εφΕVγεν oiιδ' ά&υμή6ας άπέ6τη * * * , άλλ' υποστείλας αυτον -όπο το της φάλαγγος κΙρας, &μα τφ παραπεσειν τους 25 διώκοντας κα� ycvttJ&ftt τον τ6που ερημον, κα&' δυ δ •
13 άπανταν Β W 2 άτυ;(,ούντων FS, corr. Ur 176& col1. m 65, 6. XVΠI 3, 3, IlΥειν FS, προσά,ΥΕιν Hertleinius Fleckeis. annal. 1877, 37, ίπά,Υειν Bentenu8 Ι c. ρ. 27 22 ΚφΕυΥεν FS , ΚφυΥεν Ur 1 76", sed Υ . Bu Erzithl. Zeitf XXVΠ 2 23 άπΕστη * * * ιΗλ' Ben 262 , της ίπιμοUjς 8upplet BW coll. m 51, 1. 54, 8. IV 79, 7. V 46, 4. 48, 15. 57, 7. 62, 5 25 τον τ6πον ΥενΕσ.ιΤαι gQημ,lJν FS, γΙWEσ.ιTα-ι. 8 POLYB. HIST. m.
146 RES GRAECIAE (MACHANIDAS VINCITUR) [01. 143, 1].
κίvδvvοr; �ν, εiJ.&iWf; ΤQίf; ΠQαιΤΟΙf; τέλΕ(/Ι τών φα λαγγιτών επ' &ι1πίδα κλίνων, Π(ίοηγΕ μ,Ετα δQόμοv, 3 Τ'YjQώv ταf; τάξΕΙf;. καταλαβόμΕvοr; δΕ τον εκλΕιφ.&έντα τόπον 6MWf;, [Χμιχ μΕν &ΠΕτέτμητο τον!! διWκΟVΤΙΧf;, [Χμα δ' iιΠΕQδέξΙΟf; εγεγόνΕΙ τού τών πολΕjtίωv 'JtiQΙX- 5 4 ΤΟf;. κιχ! τοvr; μεν φΙΧλιχγγίτιχr; reότoύ ΠΙΧQΕκάλΕΙ .&aQf/EiV 'Jtιxl μένΕιν, EWf; tiv 'JtΙXf/ΙXffEtλrJ ΠΟΙΕίι1.&αι την 5 επιχγωγην &νιχμ,ι'ξ' ΠολυΙΧίνφ δ ' επέταξΕ τφ Μεγιχ λοπολ{τ1,1 τονς; ΠΕf/ιλΕιπομέVΟVf; ΚΙX� τονς; δΙΙΧΚΕκλι κόΤΙΧf; την φυγην 'IllVf/tOVf; κιx� .&ωQιχκίταf; 'Jtιxl 10 μ,ι(/.&οφόf/οvς; σvvα.&QΟ{ι1ΙΧVΤΙ μΕτα (/ποvδηf; εφΕδQΕύ Ειν τφ κέQΙΧΤΙ τηf; φάλιχγγΟf; κιx� τηQΕίv την επιΧνο6 δον τών εκ διαιγμαΤΟf; &vαχωQούvτωv. οΙ δΕ ΛαΚΕ δαιμόνιοι XCiJf/� παf/αγγέλματος; , επα(J.&έVΤΕf; ταΙς; διανο{ιχις; επ� τφ τών Εt'Jζαιvωv ΠQΟΤΕQήμιχτι , κατιχ- 15 βαλόνΤΕς; τας; tJaQltJaf; 61Qμησαv επ! ΤΟVf; {ιΠΕναν7 τίΟVf;. 8ΤΕ δΕ κατα την επαγωγην ΠQοάrΟ'ΙΙΤΕf; ,ηκον επ� το τηf; τάφQΟV XEilOf;, τ« μ,Εν οiJκέτι διδόVΤΟf; του κιtΙf/ού μΕταμ,έλΕιαν 61(/Τ' ε11 XEf/()�V i)vταr; τώv πολΕμίων &vα(/Τf/8φΕΙV, τα δΕ και τηf; τιΧφQΟV 'Κιχτα- 20 φροvήdαVΤΕf; δια το την κατάβα(/ιν έΧΕιν εκ πολλού κα� μή.&' f5δωQ κατα το τέλΟf; εν αt'JΤf1 μήΤΕ τιν' &ff!iaV f5ληv {ιπιΧQχειν, 61l!μη(/αv &VΕπι(/τάτωf; δια ταύτηf;. τον τόπον (Ρ1/ιιον BW, Ut et hΪatuB evitetur et collocatio verborum: usitata ΡοlΥοίο restituatur, Υ. Π 50, 10. m 65, 4. 2 κ'λΙνΕιν FS, corr. Scaliger 73, 6. 84, 1. rv 14, 7. Χ 34, 2 προήγΕ)} F 8 πo'λvμιισ F(S), coll. XXXVll 2b (4), 5 Luchti1is exc. Vatic. ρ. 81 8. coni. Πο'λύμισ, corr. Πο'λυιχΙνισ B W Υ. ΧΙ 18, 2 (ubi alter PolyaenuB diseJ:.te discernitur additis τον Κυπιχρισσέιχ, Simiae vero , eius co:ιnitis , solum nomen affertur) .xxvm 6, 8 15 Απι το F, corr. S·
POLYB. HISTOR. ΧΙ 15. 16.
14.7
Ό δε Φιλοποίμην ctμα τφ παραπεσείν κατα τών 1 6 iιπεναντίων τον εκ πολλών χρόνων έωραμένον iι1i αυτού καιρόν, τότε παοιν επάγειν τοίς φαλαγγίταις 788. καταβαλούσι τας σαρίσας παρήγγειλε. τών δ' 'Αχαιών 2 5 δμo,f}υμαδoν κα� μετα καταπληκτικής κραυγης ποιη σαμέ�'ων την Εφοδον , ο{ μεν ΠΡOδιαλελVΚότες τας τάξεις τών Λακεδαιμονίων εν τfj τής τάφρου κατα (βάσει πάλιν &να)βαίνοντες προς iιπερδεξίOυς τους 7 0 7. πολεμίους &πoδειλιάoαντε� lτρέποντο · το δε πολυ 3 10 πλfj,f}οq εν avrfj rfj τάφρφ διεφ,f}είρετο, το μεν {)πο τών 'ΑχαΙών, το δ ' {)πο τών ίδίων. συνέβαινε δε 4 το προειρημένον ουκ αυτομάτως ουδ εκ τού και ρού , δια δε την &γχίνοιαν τού προεοτώτος , (δς) εv,f}έως προεβάλετο την τάφρον. δ δε Φιλοποίμην 5 15 0V φυγομαχών , ως τινες {)πελάμβανον , άλλα κα� λίαν &κριβώς κα� στρατηγιΚώς έ'κ αοτα ουλλογισά μενος, στι παραγενόμεvoς δ Μαχανίδας, εί μεν προσάξει την δύναμιν ου ΠΡΟΙ'δόμενος την τάφρον, οϋτω συμ βήσεται πα,f}είν avrrp την φάλαγγα (το) προειρη20 μένΟ11 νύν, γινόμενον δε τότ' επ� της &λη,f}ε{ας ' ε Ι 6 δε συλλογισάμενος την δυσχρηστίαν της τάφρου, κ&πειτα μεταμελη,f}ε2ς κα� δόξας &ποδειλιαν, lκ πα ρατεταγμένων &πολύοει κα� μακραν α{)τον lν πορεί" διδόναι μέλλει , διότι χω� �ς δλοσχερούς &γώνος
1 &μα το F, corr. 8· 2 Εκ πολλού χρόνθν tωραμέvον F, Εκ πολλού χρόvοv tωραμέvοv 8 vulgo , Εκ πολλού χρόνοv προεωραμένον coni. Naberus Mnemos. 1857, 2'55, Εκ 'πολλοv προεωραμένον Hu , i1f πολλαιν χρόνων tωρα.μέvον B W coll. 13. 14 προεστώτοι; IV 1 7, 4 4 σαρισσας F(8) ε{;�έωι; προεβ&λετο την τ&φρον · F(S) , προεστώτοι; 8ι; κτλ. G, προεσταιτος. ε{;�έωι; Ύαρ κτλ. σα vulgo 14 δ δε FS, δ σα vulgo (de hac periodo Υ. Rei 547) 1 9 ΠΡΟΕΙΡΤΙf.εν i. e. ΠΡΟΕ!ρημενον F 24 διδόναι μέλλει Β W. δια.μάλλει F8, _
148 RES GRucrU (MACHANill.A.S VINClTUR) [01. 143, 1].
dfιp μ�ν το νικαν, ΙΚΕίνφ δ� fftvavτia ΠΕ61ιέΙl1:αι. πολλοΕ'ι; γα61 i1δη τούτο t1vμ(:JέβηΚΕV, οΖτινσι; πα61α ταξιtμEνOΙ μέν, o�κ ftξιόΧQΕαιι; (δ� vομίt1αVΤΕς) t1φi1ι; dfotJ'!; ΕΙναι τοιι; υΠΕναντ{οιι; ftγαιvίζΕt1,f}αι, τιν�ς 8 μ�ν δια τόπουι;, ot δ� δια πλη,f}οι;, ol δ� δι' ίlλλαι; 5 αlτίαι;, μΙΧΚ61αν έιχυτους δόνΤΕΙ; lv Π061Είlf, κατα την ftπόλvσιv δι' α�των των οiJQαγούvταιv tjλπιt1αv ol 78θ. μ�ν Π610τψήt1ΕιV , ο{ δ' ftt1φαλωι; ftπολv,f},ήt1Εσ,f}ιχι 9 των πολΕμίαιν. lv οΙς δη κιx� μΕγιt1τα t1vμ(:JαίVΕΙ τουι; fιγOυμEνOυι; * * * 10 HMJv f) γΕ Φιλοποίμην o� διΕψΕύt1,f}η τΏ Π61017 νοΜ; τού t1vvτελΗί,f}ησομΕVΟV' Τ61οπην (rCtf!) lt1xv61ftv 2 t1VVE(:JΙXtVE rivEd,f}at των ΛaκEδαιμoν{αιν. t1vvoQWV δ� την φάλιχγγα νικωσαν κιx� τα 3λΙΧ κιχλως α{)τφ Π61oχαι61oύντιχ κιχι λιχμΠQως, Ιπι το κατιχλΕιπόμΕνον 15 ώ61μησΕ της 3λης Ιπιβολης' τούτο δ' �ν το μη διιχ3 φυγΕιν τον Μαχανίδιχν. ElItwg oi'Jv dτοv κιχτα (την) τού διώγματος πιx61ιtπταισιν ftΠΟΤΕτμημέvοv lv τοίς Πf;jος την πόλιν μΕ61Εσι της τιtφQοv μΕτα των {δίαιν 4 μιιr.frοφό61αιv, lκαf;jΙΧδόΚΕΙ την τούτου παf;jοvσtιχv. δ 20 Its Μαχανίδας, t1vv,f}Εαι61ήt1ας κατα την ftπόλvt1ιv την ftΠΟ τού διώγματος φ liύγοvttαv την αυτού δύυαμιν, και (1vλλογιt1ιtμΕVΟΙ; διότι Πf;jΟΠΕπταιΚΕ ΚΙΧΙ διέΨΕvt1ται της f)λης Ιλπίδος, E�,f}lrog lΠliΙf;ji1το t1V(1Τ61ιχφΕις μΕ,f}' 708. αιν σΙχε ΠΕQΙ αύτον ξΕναιν, {1,f}61ovg διαΠΜΕίν δια 't'wv 95 5 lσΚΕδιχt1μΕVαιv και διαικόυταιυ. Elg (t κα� t1vv061wvfEf; 6VΙΟΙ t1VVΕμεvοv α�τφ ται; ft61Xιtg, 't'αύτηv 6χουτει; την 6 έλπίδα της drof'YJQiιxg. αις δε ΠΙX61αγευόμεvoι t1vvEtItov 7
8UJ!PalEi Scaliger, librorum sClipturam rectam esse putat MadVigius adversar. cήt. Ι 483 10 post rιγOυμEνoυr; add. σφ«llι:σ.ιtαι aut {lMXπτι:σ.ιt«ι &i 548, &μαl!τιΧ1ΙΕ&1Ι Gronovius
POLYB. HISTOI ΧΙ 16-18. •.
149
τοvg 'AXιxtovg τηροϋνταg την EΠ� τηg τάφρου γέφυ ραν, τότε δη πάντες iξα.fJ'vμήσαvτες &πέρρεον &'1i αiιτoυ, και ,,-ιx.fJ" έαυτον Εκαστοg iπορίζετο την σωτη ρίαν. κα.fJ" ον δη καιρον δ τ'I)Qtxvvog &TtOYVOvg την 7 5 δια τηg γεφύραg δδον παρήλαυνε παρα την τάφρον, iveQyciJg διάβασιν ζητών. Ό δ� Φιλοποίμην, iTttyvoiJg τον Μαχανίδαν άπό 18 τε τηg πορφvρίδ()(J κα! του ΠΕΡ! τον ιππον κ6σμου, τουg μ�ν ΠΕρι τον 'Αναξίδαμον &πολείΠΕΙ, παρα�αλέ10 IJιxg τηρείν Επιμελώg την δίοδον και μηδεvοg φείδε σ.fJ'αι τών μισ.fJ'οφόρωv δια το τούτοvg εΙναι r:ovg συναύξοντας αΙει ταg iv τfj Σπάρττι τvραvvίδαg' αiιτoι; δε παραλαβων Πολύαινον τον Κυπαρισσέα 2 790. και Σιμίαν, olg iχρητο τότε παρασπίσταίg , iκ του 15 πέραν τηg τάφρου την άντιπαραγωγην Εποιείτο τφ τυράννφ και τοίg μετ' αiιτoυ · δύο γαρ �σαν οί τότε τφ 3 ΜαχανίδCf σvμμίξαvτεg , 'Αρηξίδαμοg και τών lLtIJ.fJ'o φόρων elg. αμα δε τφ τον Μαχανίδαν κατά τινα 4, τόπον εfιβατoν τηg τάφρου, πρOt1.fJ'έντα τουg μύωπαg, 20 βICf τον ιππον iπάγειv και διαπερίiν, συναγαγων lκ μεταβοληg δ Φιλοποίμην αiιτφ και πατάξαg τφ δό ρατι καιρίωg, και πρOt1ενεγκων τφ σαυρωτηρι πλη γην &λλην iκ διαλήψεωg, lν χειρών νόμφ διέφ.fJ'ειQε τον τύραννον. το δε παραπλήσιον iγίνετο και 'ltEQl 5 25 τον 'Αρηξίδαμον iιπo τών παρίππων. δ δε τρίτος itTtoyvovg την διάβασιν διέφυγε τον κίνδυνον κατα τον τών ΠQοεΙQημέvωv φόνον. πεσόνταιν δ' άμφο- 6 τ�ων, w.fJ'irog οί περι τον Σιμίαν, δ'κυλεύδ'αντει; τους νεΚQοvg κα� συναφελόντες ΕΧμα τοίς οπλοιg την 5 παρήλα'llVΕV F
8*
150
RES ITALlA.E [01. 148, 2].
του τυ(μχνυου κεφΙΧλήν, ήπείγουτο Π(Jοg τους δ.ιώκοvτιχg, 6πεύδοvτεg δπιδεϊ:ξιχι 'toϊ:g δχλοιg τηυ ιΧπώ λειιχυ του τώυ {)πευιχυτίωυ iιrEft6vog X«(Jtv του ΠΙ6τεύ6ιχvτιχg έτι μ"λλου ιΧvvπ6πταιg κιχ! τεf)oΙΧ(J(Jη π6τωg ποιή6ΙΧ6f)oιχι του δπιδιωγμου τώυ {)πευιχντίωυ 5 8 lwg 'tfjg Τεγειχτώυ πόλεωg. δ κιχ! μεγ«λΙΧ 6υυεβ«λετο 709. Π(Jοg τηυ δ(Jμηv τώυ δχλωυ' oiJ rk(J 1jΚΙ6ΤΙΧ δια τούτωυ 'tfjg μεν TErECCg Εξ Εφόδου κύ(JΙΟΙ κιχτΕ6τη6ιx'l' , 'tιxϊ:g δ' ixoftEvιxtg ΠΙΧ(J" του ΕiJ(Jώτιχv i6't(JΙX τοπΕδευου, Κ(Jιχτουvτεg f]δη τώυ {)πιχίf)o(Jωv &υιχμ- ιο 9 φΙc1{lητήτωg. κιχ! πολλώυ Χ(Jόvωv oiJ δυυ«μευοι 'toiιg πολεμίοvg δκ της olXElιxg &πώ6ΙΧ6f)oιχι , τόΤΕ Π"c1ιχV 10 &δεώg iπ6(J{}ΟVV ιχiJτο! τηυ Λιχκωυικήυ , τώυ μ�υ 791. Ιδίωυ !Υύ πολλουg &πολωλεκότεg δυ Τ11 μ«χ'Υ, τωυ δέ Λιχκεδιχιμουίωυ ιΧΠΕΚ'tιχκότεg μεν oiJx iλ«ττοvg 15 τώυ ΤΕΤ(JΙΧΚΙ6χιλίωv, ζωγ(Jίlf δ' εlληφότεg έτι πλείοvg τούτωυ, δμοίwg δέ κιχ! 'tfjg &ΠΟ6κευη!? κεΚV(Jιεvκό1:εg ιΧπr16ηg κιχ! τώυ 8πλωυ. 7
IV. RES ITALIAE.
19" (18")
uOTt φηcΙν δ Πολύβιοc, τί rk(J δφελόg Ε6ΤΙ 1:0ϊ:g 20 &υιχγινώ6ΚOV6ι διεξιέυιχ.ι πολέμου!: κιχ! ft«xιxg κιx� πόλεωυ iξαvδ(JαποδΙ6μουg κιχ! ποΛ,ΙΟ(Jκίαg, εΙ μη 'tkg αlτίαg δπιγυώ60υται, πα(J' ίΧι; Ευ έΚ«6ΤΟΙΙ; ο! μ�υ
. 6 σΤΙlΙεΡ'&ϊ.?το FS , συνε{Μϊ.ϊ.ετο m· 176b, sed. v. Hu 9 ταίς δεΖοιιενες F, ταίς δεΖaιιe 'IIι;ιι ι� Β , ταΙς δ' izoILEvιxt!; cod. Tubing. Ur 176b, της 0" 11 πoϊ.ϊ.ιii Ζqό,llιQ �ZoΙΙέVΗς σα v;ulgo, -rfl δ' �zoιιι!νy Hu 18 des. F ΙοΙ. 198' prim. F(S), corr. Ben 262 20 .Μ 88, 6 Η.
Erzαhl. Ze$tf. ΧΧΙ 1 8
POLYB. ΗΙΒΤΟΗ. Xl 18. 19". 19.
151
κατώQ&fDσαv, οϊ δ' έσφάλησαν; τα rdQ τΙλη τών 2 ΠQάξεωv ψυγαγωγει μόνον τους άκούοντας, αϊ σε ΠQόσ&εv διαλήψεις τών έπιβαλλομΕνων έξετα�όμεναι δεόντως ωφελουσι τους φιλομα&ούντας. μάλΙ6τα δε 3 5 πάντων δ κατα μέQος χειQισμος έκάστων έπιδεικνύ μενος έπαVΟQ&Οί τους συνεφιστάνοντας. -Τίς ούκ αν έπισημήναιτο την ήγεμονίαν και την 19 dQETYιv και την δύναμιν έν τοις ύπαί&Qοις τάνδQός, βλiψας εΙς το μηκος τούτου του ΧQόνθV, και συνεπι- 2 10 στήσας αύτον έπί τε τα-ς κα&όλου καΙ τα-ς κατα μέ Qος μάχας και πολΙΟQκίας και πόλεων μεταβολας και πεQιστάσεις καΙQών, έπί τε την περιοχην της (ίλης έπιβολης και ΠQάξεως, έν fι συνεχώς Άννίβας Εκκαί- 3 δεκα πολεμήσας [τη 'Ρωμαίοις κατα την Ίταλίαν 15 ουδέποτε διέλυσε τας δυνάμεις έκ τών ύπαί&Qων, άλλα συνέχων ύφ' αύτόν, ωσπεQ &γα&ος κυβεQνήτης, ιlστασίαστα διετήQησε τοσαυτα πλή&η και ΠQος αύτον και ΠQος &'λληλα, καίπεQ ουχ οΤον δμοε&νΕ σιν, αλλ' ουδ' δμοφύλοις ΧQη6άμει/ος 6ΤQατοπiδοις. 792. είχε -yCtQ Λίβυας, 'ΊβηQας, Λιγυστίνους, Κελτούς, 4 Φοίνικας, Ίταλούς;Έλληνας, οΤς ου νόμος, ουκ έ&ος, ου λόγος, ουχ ετεQΟV ουδεν �ν κοινον έκ φύσεως ΠQος &λλήλους. &λλ' ομως ή του ΠQοεστώτος &γχί- 5 710. νοια τας τηλικαύτας και τοιαύτας διαφΟQας ένος 25 έποίει ΠQοστάγματος ιlκoύειν και μιζt πεί&εσ&αι γνώμr;, καίπεQ ουχ &πλης ουσης της πεQιστάσεως, 6 des. Μ 33, 13 Η. 7 F foI. 193r prim. FS m marg. : σημ.εΙωσαι 26 In marg. fol. 193" mutilato adclit FS nonnulla, quae legentium animos ad ipsas res Hanniba· lis, imperatoris per ΧΥΙ annos ηοη victi, acrius mtuendas videntur excitare. Quae nota ίαι obscurata, υΙ omnia ac curate cligIEsci ηοη possmt, est haec :
RES ITALIAE ΕΤ HISPANIAE ΓΟΙ. 143, 2].
152
6
7
άλλα κ,,� ποικίληg, κ,,� πολλάκιg μ�ν ,,'ότοϊg λ"μπ(μ'lg Επιπνεού6ηg τηg τύχηg, �ιoτε δε τO'bν"ντίον. Εξ i!Jv εlκ6τωg 1f.1I τιg .fr"vttd6ELE την τοϋ προε6τώτοg δύν,, μιν Εν τούτφ τφ μέρει, κ,,� .fr"ρρών εΙπειεν tbg εlπε(J ποιησάμενοg την ά(Jχην Επ' If.ll" ltιI(Jf} τηg οΙκου- 6 ttlVfJg Eπ� τελεvτ"ίοvg �l.frc 'Pwtt"tovg , οi;δεν liv τών Π(Jοτε.frέντων "i;τον διέφυγε. νϋν δ', έφ' Ovg Εδει τελεvτ"ίοvg il.frCfV, άπο τούτων ά(Jξάμενοg, Εν τούτοιg Εποιή6"ΤΟ κ,,� την ά(Jχην τών Π(Jάξεων κ,,� 10 το τέλοg. Οϊ
v. RES msp.ΔNIAE.
μ�υ oiJv πε(J! του 'Ασδ(JούΡ"ν, ά.fr(Jοί6"ντεg 20 την 6Τ(Jlχτιαν Εκ τώυ π6λεων, Ευ "ig Εποιοϋντο την Π"(J"χεψ"σί"v, Π(Jοηλ.frον, κ,,! κ"τε6τρ"τοπέδευ6"υ oi; μ"Κ(Jαν άπο τηg π6λεωg τηg Π(JΟ6"γΟ(Jεvομέvηg 15 Ίλtπ"g, Ρ"λ6μενοι τον χά(J"Κ" Π(Jοg τ"ig fJπωρεί"ιg, κ"ί Π(Jο.frέμεvοι πεδί" προg &γώυ" χ,,! μάχην εi;φυη. 2 πλη.frοg δε πε�ώυ μ�ν εΤχου clg έπτα ρvριάδ"g, ϊπ793. πεig δε τετρ"ΚΙ6χιλίοvg, .frfJIJt" δε δυ6! πλείω τώυ 3 τ�ιάκoντ". Π6πλιοg δε Μά(Jκον μευ Ίούνιου Εξ"π- 20 έ6τειλε προg Κολίχ"ντ", π"ρ"ληψ6μενον ταg έτοισημεΙωσαι πώσ δι 'l V"
κησιν Ετη 1-5' ρησ'" πα;"
Ι
10 des. F ΙοΙ. 193v med. 4 εΙποι F(S), corr. Hu 12 F ΙοΙ. i 93v med. 16 Ίλlπα.ς Sch, ή1.ΙΥΥασ F(S), Σι1.πΙας Οα, Σι1.Ιπας Jacobyus Philol. ΔnΖ. 1874, 2 5 (est eDim apud Liv. XXVIII 12, 14 Si1piam)
POLYB. mSTOR. ΧΙ 19-21.
1 53
μαι5{}είι5ας α:ότφ πα�α τούτου δυνάμεις' α{)ται δ' �ι5αν πεζo� μεν Τ�Ιι5χtλιoι , {ππείς δ'ε πεντακό(jΙΟΙ ' τους δ ε λοιπους (jVftftdlOV!; αt'Jτος παρελάμβανε, 4, προάγων κα� πoιoύμcι1oς την πορείαν έπ� το προδ κείμενον. έγγίι5ας δε τφ Και5ταλωνι κα� τοίς περ� Ι) Βαίκυλα τόποις , καt ουμμίξας ένfΜδε τφ Μάρκφ κα� ταt'ς παρα του Κολίχαντος δυνάμε(jιν, εΙς πoλ� λην ttπορίαν ένέπιπτε περ� των ένειJτώτων. χωρ�ς 6 γάρ των συμμάχων οt'Jκ αξιόχρεοι (παρ)ήι5αν αί 10 'ΡωμαΙ'και δυνάμεις αυτφ προς το διακινδυνεύειν · το δ' έπ� τοίς ι5υμμάχοις Εχοντας τας έλπίδας {)περ των 3λων κινδυνεύειν έΠΙ(jφαλες έδόκει κα� λίαν εΊναι παράβολον. Ot'J μην άλλα διαΠΟρψjας, {)πο δε 7 τών πραγμάτων ι5υγκλειόμενος , έπ� το ι5υγχρηι5{}αι 15 κατηνέχ{}η τοίς 'Ίβηρι5ιν ουτως ωι5τε φανται5ίαν μεν παραι5κευάζειν τοίς {)πεναντίοις, τον δ' άγώνα. ποι- 711. 8 είσ{}αι δια τών Ιδίων ι5τρατοπέδων. ταiιτα δε προ {}έμενος ανέζευξε μετα πάι5ης τής δυνάμεως, Ιχων πεζους μεν εΙς τετραΚΙ(jμvρίοvς και πενταΚΙι5χιλίους, 20 {ππείς δε περ� τριοχιλίους. έγγίι5ας δε τοίς Καρχη- 9 δονίοις κα� γενόμενος (jύνοπτος έ(jτρατοπέδεV(jε περί τινας γεωλόφους καταντικρυ τών πολεμίων. Μάγων δε νομίι5ας εt'Jφvη καιρον έπι{}έι5{}αι κα- 21 ται5ΤQατοπεδεύοvι5Ι ΤΟίς 'Ρωμαίοις, αναλαβων το πλεί25 ι5τον μέρος τών Ιδίων ίππέων κα� Μαι5αννάι5αν μετα τών Νομάδων , .f1λαvνε προς την παρεμβολήν, πεπεΙι5μένος άφυλακτoiιντα λήψεσ{}αι τον Πόπλιον. δ δε πάλαι προορώμενος το μέλλον, {)πό τι να βου- 2 νον {)πε(jτάλκει τους [ππείς, e(jOV!; (ΤΟίς) τών Καρ9 αξ ιόχρεοι F(S), &ξιόχρεοος Ben 262 ήσαν FS', corr. 25 μασσανιΧσσην FS·, corr. BW 1 74 BW coll. ΧΙ 34, 5
154
RES mSPANIAE (SCIPIO) [01. 143, 2].
χηδον{αιν' ών &νυπονοήται!: Ιμπε66νταιν πολλοι μ!ν Εν τα;:!: &QXa;:!: &vα6ΤQέφοvτε!: δια το παQάδοξοv τη!: Ιπιφανεία!: (τη!:) ΙΧφναι των Ιππέαιν &πέπε60ν, οΙ δ! λoιπo� 6υμβάλλονΤΕ!: το;:!: πολεμίοι!: Εμάχοντο 4 γενναίαι!:. τΏ δ! ttctQCx των καταβαιν6νταιν Εν ΤΟΙ!: i) 'Ραιμαϊκο'ί!: Ιππεύ6ιν ΕVXELQi'f δυ6ΧQη6το'l5μΕVΟΙ κα� πολλο-ό!: &πολλ'l5ντε!: οΙ ΚαQχηδ6vιοι, βQαχ-ό ttQ06Ι) αvτΙ6X6ντε!: Ενέκλιναν. και το μ!ν ΠQωτοv Εν τάξει την &ναXιfψη6ιν ΕΠΟΙΟύντο, των δε 'PαιfLatrov έγκΕιμέναιν αύΤΟί!: λ'l56αντε!: τα!: Ι:λα!: κατέφυγον 10 6 ύπο την αύτων παQεμβολήv. οΙ μ!ν o{,v 'Ραιμαίοι το'l5του γενομένου iJ'αQQαλεαιΤΕQΟV διέΚΕιντο π(>Ο!: τον 7 κίνδυνον, οΙ δ! ΚαQχηδ6vιοι τούvαvτtοv. ο-ό μην ιiλλα τΙΧί!: [ξη!: Ettt τινα!: ήμέQα!: τά!: ΤΕ δυνάμcι!: Εκτάξαντε!: Εν τφ μΕταξ-ό πεδtφ (και) δια των ίπ- 15 πέαιν και δια των Εύζώναιν &.ΚQοβολΙ6μο-ό!: ποιη6ά μΕνοι και καταπεΙQά6αVΤΕ!: &λλήλαιν, ιSJQμη6αv έπί το "QtVEtV τα 3λα. Κατα δ! τον "ft'Qov τούτον δυ6Ι δΟΚΕί ΚΕΧQη6'&αι 22 \Ι 6ΤQατηγήμtx6ΙV δ Π6πλιο!:. '&EOJQWV 'JICtρ τον 'Α6δQΟ'l5- 20 βαν όψ! ποιο'l5μενον τα!: έξαγαιγιΧ!:, και μέοου!: Λίβυα!:, τα δ! .&ηQία ΠQοτιiF8μΕVΟV iκαΤ8QWV των ΚΕQcXΤαιv, 3 αύτο!: είαι.&ω!: τΏ μ!ν ιSJQ'f ΠQΟ6αvατείvειv, το-ό!: δ'! 'Ραιμαίου!: μέ60υ!: ιiνΤΙΤάττειν τοί!: Λίβυοι , του!: δ' '1pηQft!: Ιπί των κεQάταιv ttctQcfLPcXllCΙV, fί ttQOl� 25 '&ΕΤΟ "QiVELV fJfLlQ'f, τ&.ναντία τοί!; ΠQΟΕΙQημέvοι!: 712. 3
7D4.
3 αfιτα τών Ι:ππων άπΕΠΕσον F(S), άπα τών gππωv άπΕ -πεσον Scaliger, Jαfιτo] τών lππΕων άπeQQΕΟV Hu, (τfίς) &φνω τών ΙππΕων άΠΕΠΕσον (absolute positum, ut IV 16, 7. 36,. 5) 11 α
POLYB. mSTOR. ΧΙ 21. 22.
155
ποιήσιχς μΕγάλα συV'ή(>γηOE ταις οφετέ(>αις δυνάμεσι π(>ος το νικάν, oiικ όλίγα δ' ήλάττωοε τους πολΕ μίους. [Χμιχ γα(> τφ φωτ� διαπει,ιψάμενος τους vπη(>έτας πα(>ήγγειλε πάσι τοις χιλιά(>χοις κα� τοις ιJτ(>α5 τιώταις &ριστοποιηοαμένους κα� κα&οπλισαμένους �9 5 . iξάγειν π(>ο τού χά(>ακος. γενομένου δs τούτου κα� π(>ο&ύμως πει&α(>χηοάντων δια την vπ6νοιαν τού μέλλοντος, τους ILSV {ππεις κα� τους εiι�ώνoυς π(>ο απέιJτειλε , σ'υντάξας iγγί�ειν T'fj παρεμβOλfι των 10 υπεναντίων κα� π(>oσακρoβoλί�εo&αι &ραοέως, αύτος δs τotις πε�otις εχων Cl.QTL τής κατα τον ηλιον &να τολής iπιφαινομένης προήγε, κα� παραγεν6μενος είς μέσον το πεδίον παρενέβαλε , τιΧττων έναντίως η πρ6σ&εν ' μέσ'ους μΈν γαρ έτί&ει τους "Ιβηρας, iπ� 10 δΈ των κε(>άτων τα των 'Ρωμαίων. τοις δΈ Καρχηδονίοις, Cι.φνω συνεγγι�6ντων προς τον χά(>ακα των Ιππέων, [Χμα δε 'κα� τής Cι.λλης δυνάμεως έκταττο μένης iv iΊψει, μ6λις iδ'6&η καιρος είς το κα&οπλί σασ&ιχι. δι6περ ήναγκάσ'&ησαν ο[ πε(>� τον Άσδ(>ού20 βαν έτι νήσ'τεις εχοντες τους Cι.νδ(>ας &παρασ'κεύως έκ τού καιρού τους μΈν {ππεις κα� τους εiι�ώνoυς έπαφιέναι τοις {ππεύσ'Ι των υπεναντίων είς τα πεδία, τας δs πε�ικας δυνάμεις παρατάττειν , oiJ πολυ τής παρωρείας έν τοις έπιπέδοις ποιούμενοι την έ'κταξιν, 25 κα&άπερ �ν έ&ος αiιτoις. εως ILSv otιν τινος έμενον ο{ 'Ρωμαίοι την iισ'υxίαν εχοντες ' iπεwη δs το ILSv τής iιμέ(>ας προύβαινε, των δ' εiι�ώνωV' ακριτος �ν κα� πάΡΙσ'ος iι ι1υμπλοκη δια το τotις πιε�oμένoυς κιχταφεύγοντιχς vπο τας ίδίας φάλαγγας έκ μεταβο30 λής κινδυνεύειν, το ΤΗVικαύτα δΈ διαδεξάμενος δ Π6πλιος δια των διαστημάτων iv ταίς σ'ημαίαις εϊσω
4
5
6
7
8
9
10
156
RES ΗΙΒΡΑΝΙΑΕ (SCIPIO) [ΟΙ 143, 2].
τους &κ�oβoλιζoμένoυς, κα! με�Iι1ας Ιφ' έκάτε�oν κέ�ας όπΙοαι τών πα�ατεταγμέναιν, π�ώτoν lLsv τους γ�Oι1φυμάxoυς, .έπ! δ! τούτοις Ιπιβάλλει τουι; {ππε'Cς, τάς lLsv &�xάς μεταιπηδον ποιούμενος την έφο11 δον' &ΠΟι1χαιν δ! πε�! (τετ�α)oτάδιoν τών -δπεναν- 5 τΙαιν, τους lLSV "lβη�ας τη�oύντας τάς τάξεις τον 713. α'Ι'Jτον τ�6πoν ποιε'Cσ.fFαι την Ιπαγαιγην * * * πα�ήγ796. γειλε, τφ lLSV δεξιφ τάς σημαΙας κα! τάς {λας έπι23 στ�έφειν έπ! δ6�υ, τφ δ' ε'Ι'Jαινύμφ τ&ναντΙα. κα! λαβων α'Ι'Jτος lLsv άπο τού δεgιού, Λεύκιος δ! Mά�- 10 κιος κα! Mά�κoς 'Ιούνιος &πο τών ε'Ι'Jαινύμαιν τqε'Cς Ιλας (ππέαιν τάς ήγουμένας, κα! πqο τούταιν rqo οφομάχους τους el.fFtOlLivovg κα! τqε'Cς ι1πεlqας τούτο δ! καλε'Cται το ι1ύνταγμα τών πεζών παqά 2 'ΡαιμαΙοις κο6qτις - πλην ο{ lLSV έπ' άι1πΙδα πε�ι- 16 κλάσαντες τούτους, ο{ δ' Ιπ! δ6qυ, πqοηγον lJ�.fFlovg Ιπ! τους πολεμίους, ένεργή ποιούμενοι την Ιφοδον, &ε! τών έξής Ιπιβαλλ6νταιν κα! κατά πε�Iκλαι1ιν 3 έπομέναιν. Ιπε! δ! τούτους lLSV oiJ πολυ ι1υνέβαινε -των πολεμίαιν άπέχειν, τους δ' '1βη�ας έν τfj κατα 2() π�6ι1αιπoν πλευq(f τ6πον (κανον έτι διει1τάναι τφ βάδην ποιε'Cι1.fFαι την Ιπαγαιγήν, ΠΡΟι1έβαλλον τοίς κέ�αoιν &μφοτέqοις ΙΧμα το'Cς των -δπεναντΙαιν dq.fFlatg τα'Cς 'ΡαιμαΙ'κα'Cς δυνάμει1Ι κατα την Ιξ ά�xης π�64 .fJ'Edtv. α! δε μετα ταύτα κινήι1ειg, δι' ιόν ι1υνέβαινε 26 τουι; έπομένους, έπιπα(Jεμβdλλοvταg (Ιπ!) την αiJτην e'I'J.fFe'Cav τo�ς ήγουμένοις, ι1υγκα.fFίι1ται1.fJ'αι τοίg πο5 στάδιον FS , quingentQs pαssus LIV. xxvm 14, 13, δ' vel ε' στοι.δlοvς coni. Sch, corr. BW 7 post iπcηωrfιν add. inElEVaE, τοΙς δΕ κεροι.σι Hu
F(S)
24 δvνιΧμεσιν F
16 δ' 'πλ Scα, δΕ' ie
POLΥΒ. mSTOR. ΧΙ 22-21.
157
λεμίοι!; εl!; την μάxrιν, την 'ναντίαν εΙχον διά-ftεσιν ιΗλήλαιg , κα� κα-ftόλου το δεξιον κέΡα!; τφ λαιφ (κα�) κατα μέρο!; ο{ πε�o� τοί!; {ππευι1ιν. ο{ μεν 5 rtlQ 'π� του δεξιού κέρω!; {ππεί!; μετα των εiι�φνων, 5 Εκ δόQατοg iπιπαQεμβάλλοντεg, fJπεQΚεQι'1V iπειQωντο του!; πολεμίουg, ο{ δε πε�o� τουναντίον 'ξ ασπίδο!; παρενέβαλλον ' των δε κατα το λαιον ο{ με'/. Εν ταίς 6 l'Jπείραιg Εκ δόQατοg, ο{ δ' {ππεί!; μετα των γQΟι1φο μάχων Εξ ijvirxg. 'γεγόνει μεν ofJv Εκ των {ππέων 7 10 και των ευ�ώνων άμφοτέQων των κεQάτων Εκ ταύ τrι!; τη!; κινήι1εω!; το δεξιον ευώνυμον. oiΊ μΙΚQον 8 λόγον -ftIltEVOg δ σΤQατrιγοι; τού μεί�oνoι; Εποιήl'JαΤQ ΠQόνοιαν , τού κατα την fJπεQκέQαι1ιν , 6ρ-ftωι; λογι'ί' 97. �όμενoι;' εΙδ{ναι μεν rCtQ δεί το γινόμενον, ΧQησ-ftαι 9 15 δε ταίι; ΠΡΟ!; τον "atQOV άQμο�ούι1αιg κινήt1εΙ'Jιν. 'Εκ δε τήι; τούτων συμπλοκήι; τα μεν -ftrιQta δια 24 των γΡΟι1φομάχων κα� των Ιππέων άκoντι�όμενα κα� διαταQαττόμενα παιJταχό-ftεν επαι1χε μεν κακωι;, 714. Εβλαπτε δ' ουδεν �ττoν τουι; φίλου!; η τουι; πολε20 μίουι;' φερόμενα γαρ εΙΚΏ του!; fJποπεl'Jόνται; 'ξ αμ φοίν αΙει διέφ-ftCΙQε. τηι; δε πε�ική!; δυνάμεωι; τα 2 μεν κέQατα των KaQXrιoovirov i-ftραύετο, το δε μέσον το κατα του!; AifJvag, 3πεQ ,ην ΧQηι1ψώτατον, εΙ!; τέλοι; &πρακτον ,ην' 01)τι; rιXQ παQαβοrι-ftείν ήδύναντο 3 25 τοίι; έπι των κεράτων, λιπόντει; τον Ιδιον τόπον δια την των ΊβήQωv εφοδον, 01)τε μένοντει; 'πι τών fJποκειμένωv iVCQfEiv τι τών δεόντων οίοί τ' ijI'Jav δια το μη συνιέναι τουι; "ατα πρόσωπον πολεμίουι; αυτοίι; εΙι; ται; χείραι;. ου μην άλλα lQdvOV μέν τινα 4 19 l�λαΠΤΕν F
158
RES HISPANI.AE (SCIPIO) [ΟΙ 143, 2).
διηγωνίζοντο τα κέ'lατα γενναίως δια τΘ nc'l� των 3λων εκατέ'lοις 6vvε6τάvαι τον κίνδυνον. ηδη δ); τού καύματος έφε6τωτος κατα την ακμήν, oC μΕν ΚαQχηδόνιοι πα'lελύοντο δια το μη πεποιη6.&αι την Dξοδοrι κατα την Ιδίαν Π'lοαί'lε6ιν, κεκωλύ6-3'αι δε 5 6 τη!: &Qμοζού6ης πα'lα6κεvης , oC δε 'Ρωμαίοι κα� -tfJ δυνάμει κα� ταίς εiJψvχίαις "a'&vnC'lcixov, κα� μά λι6τα τφ τοίς Χ'lη6ιμωτάτοις n'l0r; τους αΧ'lειοτά τους των πολεμίων 6υμβεβληκέναι> δια την τού 7 6Τ'lατηγού Π'lόνοιαν. τας μεν oilv &'lXιXr; οί 'JtE'lt 10 τον 'Δ6δ'lούβαν κατα πόδα πιεζOύμΕVOΙ την ανα χώQη6ΙV έποιούντο, μετα δε ταύτα κλίναντες ά.&'lόοι 'Jt'l0f; την πα'lώ'lειαv απεχώ'lΟVV' έγκειμένων δε τών 'Ρωμαίων βιαιότε'lΟV έφευγον εΙς τον ΧlX'lακα 'Jt'la8 Τ'lοπάδην. εΙ μεν oilv μη .&εΟς αiJτοίς τις 6υνεπε- 15 λάβετο της ι1ωτη'l{ας, 'Jtct'lctX'lfJY: av έξέπε60ν έκ της 9 πα'lεμβολης. Ιπιγενομένης δε κατα τον ιXέQct 6Vι1τ'lΟ φης έξάΙ6ίου , κα� κατα'lQαγέvτος ομβρου λάβ'lΟV κα� 6υνεχούς, μόλις εΙς την αf1τώv 6Τ'luτοπεδείαν 20 ανεκομί6.&η6αν oC 'Ρωμαίοι. 798. 10 'Iλού'lγεια, πόλις Ίβη'lίας, Πολύβιοc ένOεKάτι;J. 11 ΊΟ δε τετηκος και 6vvεQ'lvηκος &'l'}lύ'ltoV και X'lV6tov &ναζηΤΟύντες {;πο τού nV'l0r; πλεί6τοι 'Ρω μαίων διεφ.&άQη6αv. ' Ότι πάντων εiJδ'αιμοvιζόντων τον Πόπλιον μετα 25 24& ΤΟ 'toi'.ιr; Κα'lχηδονίοvr; έξελά6αι -tilr; ΊβηQίαr;, και πα Qακαλούvτωv ιΧ-νιχπαύει1.&αι και Qt;.&VfLCiV, έπει 'Jtl'lιxr; 710. 5
-
1 1 πιε{;ο{ιμενοι ex F revocavit Hu, Υ. B W Fleckeis. annal. 1884, 119 20 des. F fol. 197r med. 21 Steph.
ΒΥΖ. ρ. 331, 10 Mein. 2� Μ 33, 14 Η. Suid. Β.
{;οντων cet.
Υ.
22-24 Suid.
Β. Υ.
τΕτηκα
i!φ8-vμεlJ': πάντων ε1Jδαιμoνι
POLYB. HISTOR. ΧΙ 23. 243. 25.
159
Επιτέ.frεικε τφ πολέμφ, μακαQίζειν αυτ� έφη οιότι τοιαύτας έχουσι τftς Ελπίδας, αυτος δε νύν κα� μάλιστα {JOvlsvstJfJoat τίνα ΤQόπον αQξηται τού ΠQος ΚαQχηδονίους πολέμου ' τον μεν yCtfi' ΠQΟ τούτου 5 ΧQόνον ΚαQχηδονίους Ψωμαίοις πεπολεμηκέναι, ΝVν� δε την τύχην παQαδεοωκέναι καΙQον εΙς το 'Ρω μαίους ΚαQχηδονίοις �ξενCΓκειν πόλεμον. 'Ότι ό Πόπλιος Οιαλεχ.frεΙς τφ (όφακι, ατε οη ΠQος τούτο το μέQος ευφυης {)πάQχων, 01'5τω φιλαν10 .frQώπως Inμίλησε και Επιδεξίως ωστε τ?ιν AtJoQ ovfjav εlπειν ταις 1'5στεQον ήμέQαις ΠQος 'ι:ον Σόφακα διόη φο{JεQώτεQος αvτφ Πόπλιος πέφηνε κατft την δμι λίαν ηπεQ Ευ τοις Οπλοις. -
2 3
4-
'
15
υοτι cτάCΕWC ΤΕνομένηc τΊνων εν τψ cτοατοπέbψ 25 τψ 'ΡωμαϊκΨ , δ Πόπλιος , καίπεQ ηδη πεΙQαν είλη
φως τών ΠQαγμάτων έφ' (κ,ανόν, ί5μως ουοέποτε μάλλον εΙς &.ΠΟQίαν �κε και δυσΧQηστίαν. καΙ τούτ' έπασχε κατα λόγον' κα.f}άπεQ (yCtQ) Επι τών 6ωμάτων τας μεν έκτος αlτίας τού βλάπτειν, λέγω δ' OlOl1 20 ψύχους, καύματος , κόπου , ΤQαυμάτων , και ΠQιν yCve6.frat φυλάξασ.frαι ουνατον κα� γι;νομέναις ευμα Qsg βοηfJoij6αι, τα ο' Εξ αυτών των σωμάτων γινό799. μενα φύματα και νόσους ovtJXEQfg μεν ΠQοι·δέσ.f}αι, ovtlXEQsg οε γενομένοις fJoη.frIitv, τον αvτον οη ΤQό25 πον και πεQΙ πολιτείας και πεQΙ σΤQατοπέοων δια2 Ifχ ουσι τας δ'ιαι.ήψcις: des. Snid. ·3 &ρξητcιι Μ, &ρξεται vulgo post Geelium 4 τούτου Μ, του GeeliuB, sed Υ. ad ΧΙ 2, 7 7 des. Μ 33, 21 Η. 8 Μ 33, 22 Η. nonnulla initio ab epitomatore esse in compendium redacta Ύel omissa vel mutata prodit hiatus 13 des. Μ 33, 26 Η. 14 Μ 33, 26 Η. 15 inc. F Ιοl. 19'7r med. : πόπλιος δΕ κcιΙπερ cet.
2
3
160
RES mSPANIΔE (ΒΟΙΡΙΟ) [ΟΙ 143, 2].
ληπτέον. Π(Jος μ�ν yιX(J τιΧς έ'ξω&Εν έπιβουλιΧς κα� πολέμους Π(J6ΧSΙ(Jος δ Τ(J6πος τής πα(Jασκsυής κα� 5 βοη&είας τοίς έφιστά.νουσι , Π(Jος δ� τιΧ� Εν αfJτοί� γEνoμένα� &:ντιπoλιτε{α� κα� ι1τά.ι1Εις κα� 'ta(JaXιX� δύσΧ(Jηστο� ή βοή&Εια και μεγά.λη� Eπιδεξι6τητo� 5 6 και διαφS(Jούι1η� &:γxινo{α� δΕομένη' πλην ένo� πα(J αγγέλματo� , δ παι1ιν ιXQfL6qEι , (δΕί) κα� ι1Τ(Jατοπέ7 δoι� κα� π6λει1ι και σώμασιν, αι� [μη δ6ξα. τούτο δ' Ει1ΤΙ το μηδ!ποτ' έαν Επι πολυ Qf/&υμSίV κα� δ"χολά.ζΕιν ΠS(J� μηδ�ν των ΠQοsψημivωv, ηκΙδ"τα δ 10 έν τ"ίς ciJ(JOtaL� των ΠQαγμά.τωv κα� Εν ταί� δαψι8 λεί"ι� των έπιτηδείων. πλην Ο γε Π6πλιo�, ΙΧτε δια- 716. φS(J6vτω� έπιμελη� &1ν, κα&ά.ΠS(J έξ &:(JXij� είπον, [τι δ' &:γx{νoυ� και Π(J"κτικ6�, qVV"&(JOtqa� τoυ� XLlLιXQXOVf; τοιά.νδε τινιΧ των ένεδ"τώτων εΙι1ηγείτο 15 9 λύσιν. [φη rιX(J δείν &ν"δ'Eξαιr&"ι τοίς σΤ(Jατιώτ"ις την των όψων{ων &:π6δΟι1ιν' XιX(JLV δ� τοϋ πιδ"τεύ' Ει1&"ι την έπαγγελ{αν , τιΧ� έΠΙΤΕτ"γμέν"ς slι1φΟ(JιΧς ταίς π6Ιεδ"ι Π(J6ΤS(JΟV εI� την Τ6ϋ παντος ι1Τ(Jατο πΕδου ΧΟ(Jηγ{αv ταύτ,,!>' νϋν tf&(JoCΖSLV έπιφανως 20 και μΕΤιΧ δ"πουδής, αις Π(JΟ� την δι6(J&ωι1ΙV των 10 όψωνίων γινoμένη� τη� πα(J"σκsυη�' τους δ� XLlLιX(J xoυ� τους "fJτου� πά.λίν ΠΟ(Jsυ&έvτ,,� &ξιοϋν κα� π,, (J"καλsίv μSΤ,,7:ι/&StJ,f}αι την l1γνοι"ν και κομίζει1&"Ι 7:ιΧ!>' tJΙΤ"(Jχ{"ς, πα(Jαγιvομlvου!>, αι� "fJτ6v, ΙΧν 7:Ε κα7:ιΧ 25 μl(J'η βούλωντ"ι 7:0ϋτο ποιείν lf.v &' δμοϋ πά.ντες. 11 γΕνομένου δ'S 7:0ύτου 7:ό λοιπον tjδ'η παQ' «fJ7:0V 4
3 �φιστ&.νoυσιν F 7 δΕί 6 "lTι'/l FS, καΙ μ/ην Hu 8 π6λΕσιν F 9 iστΙv F 12 �πιτη Ι : des. 111 19 πόλsσιν F
add. B W 84, 10 Η.
POLYB. mSTOR. ΧΙ
25. 26.
161
τον καΙQον εφη δείν βοvλεύεσ,f}-αι τί δέον εt1τl ΠQάττειν. Ο-bτοι μεν oi'Jv ταύτα διανοη,f}-έντε� εγίνοντο 26 πεQ� την των ΧQημάτων επιμέλειαν' . . . . . . . . . των 2 5 δε χιλιάQχων διασαφούντων τα δεδογμένα, γνoυ� δ Πόπλιo� &νεκοινούτο τφ σvνεδQίφ τί δέον εoτ� 800. ποιεΙν. εδοξεν oi'Jv αύτoί�, ijtLEQav διαt1αφήοαντα� 3 εI� ην δεήσει παQείναι, ΠQΟ� μεν το πλiί,f}-ο� δια λvεσ,f}-αι, ΤOυ� δ' αΙτίoυ� κολάζειν ΠΙΚQω�' ο{,τοι 10 δ" �t1av εI� πέντε κα� ΤQιάκοντα τον &Qι,f}-μόν. τiί� 4 δ' iJtLEQct� επελ,f}-ούοη�, κα� παQαγενομένων των &πο οτατων επί τε τα� διαλύσει� κα� την κομιδην των όψωνtων, τoί� μεν χιλιάQΧΟΙ� τoι� ΠQεσβεVι:1αι:1Ι ι:1υνέ- 5 ταξε δι ' &ΠΟQQήτων δ Πόπλιo� &πανταν τoί� &πο15 στάται� κα� διελoμένoυ� εκαστον πέντε των &Qχη γων τiί� ι:1τάσεω� cv,f}-EW� κατα την &πάντηι:1ιν φιλ αν,f}-Qωπείν κα� καλεί11 ώ� αfJτού� , μάλιστα μεν ΠQΟ� καται:1κήνωοιν ' οΥ δ' αν μη δύνωνται τούτο, ΠQό� γε δείπνoν κα� τοιαύτην ι:1υνoυιJίαν. τφ δε 6 20 tLc,f}-' αfJτού ι:1ΤQατοπέδφ παQήγγειλε ΠQΟ ijtLcQrov ΤQιων εφόδια παQειJκεvάι:1,f}-αι κατα πλείω ΧQόνΟν ώ� επ� τον Άνδοβάλην αδτων μετα ΜάQκου ΠΟQευομέ νων. δ κα� ,f}-αQQαλεωτέQου� αfJτουg &κοvt1αντα� 7 έποtησε ΤOυ� &ποt1τάτα�' εν αfJτοί� γα!! -δπέλαβον 4. 5 των δΕ χιλιιΧρχων : novam epitomam nova pagina (198") recte incipit F; nam permulta deesse secundum Liv. χχνω 25, 15 iure animadvertit CampiuB in interpretatione Germanica ρ. 949 ann. 1 21 παΡΕσκεvιΧσ.ftαι FS', παρα σκεvιΧσασ.ft' Hu; sed videtur illud perfectum idem significare quod Νχειν νm (26) 28, 3 εΙς FS', κατα corr. B W, Υ. Κrebsium Die ΡταΡΟ8. 145 b 22 αντομολον μιΧρκωι F, α-ι.τομόλω' μιΧρκω S, α-ι.τόμολον μιΧρκω Κ , [α.fιτόμoλoν] (σvν} ΜιΧρκφ, Hu, α�των μετα Μάρκον coiτ. B W
162
RES HISPANlΔ.E (SCIPIO) [01. 143, 2].
ίσΕσ{}αι την πλείστην iξουσ{αν, έπειδαν συμμί- 717. ξωσι τφ στι!l"τηγφ των ΙΧλλων στρατοπέδων κεχω ρισμένων. 27 ΣVνεγγιζόντων δ' α-ότων τρ πόλει , τοtι; poSv l1λλοις στραΤίώταιι; εΙι; την iπαύΙ,JLον Ε1μα τφ φωτ� 5 2 παρηγγέλλετο μετα της παρασκευης έξάγειν, τοις δε χιλιάρχοις κα� τοίς έπάρχοις, 8ταν έκπορευομέ νοις * * * μετα τούτο το πρωτον τας poW &ποσκευας &ποτι{}έναι, τους δs στρατιώτας κατέχειν iv τοi'ς δπλοις έπ� της πύλ'rι�, κl1πειτα δΙΕλείν σφας έφ' 10 Εκάστην TWV πυλών κα! φροvτ{f;ειν ί'να μηδεlς έκ8 πορεύηται των &ποστατων. ο[ δε προς την &πάν801. τησιν &ποτεταγμένοι , συμμίξαντες τοtς παραγινο μΙνQις προς α-ότούς, &πηγον μετα φιλαν{}ρωπ{ας 4. τους έν ταt'!; αΙτ{αις κατα το «rVVTETarμolvov. τού- 15 τοις poSV o{,v -δπ' α-ότον τον καιρον lρρή.fFη συλλα (3εtν τους πέντε κα� τριάκοντ' ΙΧνδρας, έπειδαν δει πνήσωσι , δήσαντάς (τε) τηρεtν , μηδενος έτι των ένδον έκπορευομένου πλην τού διασαφήσοντος τφ δ στρατηγφ παρ' Εκάστου το γεγονός. πραξάντων δs 20 των χιλιάρχων το «rVVTctx.fJolv, εΙς την έπιούσαν δ στρατηγος Ε1μα τφ φωτl {}εωρων τους παραγινο μένους ή{}ροισμένους εΙς την &rOQdv, συνεκάλει την 6 έκκλησίαν. πάντων δs συντρεχόντων κατα τον έ{}ισμον Ε1μα τΙ}: σημηναι, κα! μετεώρων δντων ταtς 25 διανοίαις (οΤόν) ποτ δψονται τον στρατηγόν κα� τί 1 συμ,μ,Ιξωσιν F 7. 8 �'ιι/xoρευoμ,ένoις μ.�τα τό 'ltQIif-τας μΕν ι!:ποσ1lΕvας cet. nulla lacuna relicta F(S) ; cum loci sententia sic videatur esse restituenda, si urbem egi'essi essent, αα portum agmen esse retinendum (v. Liv. XXVΠI 26, 11), BuppJet B W: 8'ταν �ΚΠOΡEυoμ.Eνoις (πρό τ·ης π6λΕως avIL βαΙνll παρα,lΙνεσ�αι), μετα τoiίτo τό πρώτον
POLYB. HISTOR. ΧΙ 26-28.
163
ποτ' ακούdονται πεQ� των lνεdτώτων, ΠQος μΈν τους 7 Eπ� των πυλων χιλιάQχους δ Π6πλιος διεπέμψατο, κελεύων αt'ιΤOυς If.γειν ΤΟ1)ς dΤQατιώτας Εν τοίς οπλοις κα� πεQΙdτηναι την lκκληdίαν, αt'ιΤOς δε ΠQΟ5 ΠΟQευ.ftε�ς lξέdτηdε ταίς διανοίαις πάντας εό.ftέως κατα την ΠQώτην φανΤαdίαν ' {τι yfXQ ύπολαμβά- 8 νοντες αt'ιτσν dd.ftcvrog έχειν ο{ πολλοί, καπειτα παQd την ΠQΟdδnκίαν αΙφνιδίως lQQωμiνον .ftcaIJd μενοι κατα την έπίφαdιν κατεπλάγηdαν. 10 OiJ μην αλλ' ο ϋτω πως η ρξατο των λ όγων. Εφη 28 γαρ .ftαυμάζειν τίνι δυdαQεdτήdαντες 11 ποίαις Ελπίσιν lπαQ.ftέντες Επεβάλοντο ποιείd.ftαι τη'ν απόdτασιν. TQcig γαρ αΙτίας Iilvat, δι' &ς τολμωσι στασιά- 2 ζειν αν.ftρωποι προς πατρίδα κα� τους nγουμένους, 718. 15 0ταν (ΤΟίς) ΠQοεdτωdι μέμφωνταί τι κα� δυdχεQαί vrodtv, η τοίς ύποκειμένοις ΠQάγμαdΙ δυσαQεdτωσιν, η κα� νη Δία μειζόνων tJQEX.ftroOt κα� καλλιόνων Ελπίδων. "lQωτω δΈ τί τούτων ύμίν ύπηQξεν ; Eμo� 3 δηλον οτι δυdηQεdτήdασ.ftε, διότι τας dιταQχίας ύμϊν 2 0 Ot'ΙΚ απεδίδουν ' &λλα τούτ' Εμσν μεν Ot'ικ �ν [γ- 4. κλημα ' κατα yfXQ την Εμην αQχην Ot'ιδΈν ύμϊν Ενέ802. λειπε των όψωνίων ' εΙ δ' lXQ' �ν Εκ της 'Ρώμης, 6 διότι τα πάλαι ΠQΟdοφειλόμενα νυν ού διωQ.ftΟύτο πότερον ούν lΧQην αποστάτας γενομένους της παΤQ{- 6 25 δος κα� πολεμίους της .ftρC'ψάdης οϋτως έγκαλείν η παQόντας λέγειν μεν πεQ� τούτων ΠQος Εμέ, παQα καλείν δε τους φίλους dυνεπιλαβέd.ftαι κα� βοη.ftείν 22 ΕΙ FS, ΕΙΙη coni. Sch &�α FS, &r/ C!V Hu recepto Schweighaeuseri ΕΙΙη , &ι/ ήν Β TjT 23 διo �.ιroϋτo FS, corr. Οα (quod εα, quαe iam dudunι debentur, nunc non
solverentur)
164
RES mSPANIAE (SCIPIO) [01. 148, 2].
7 υμϊ:ν ; δo�ω rd6,1 , �ν τουτο βέλτιον.
το;:?: μ�ν rCt6,1 ιιδ"4Του πα6,1tX τιδ"ι δ"Τ6,1ατεvομέvοιg έιιτιν δτε συγγνώ μην δοτέον &φισταμένοι!; τών μισ4Τοδοτών, το;:?: δ' υπ�6,1 έαυτών πολεμουσι καΙ γυναι'Κων Ιδίων καΙ 8 τέκνων ΟfJδαμώg σvγχω6,1ητέον · έστι rCt6,1 πα6,1απλή- 5 σιον ιb?: (1'V εΙ τι?: υπο γονέω?: Ιδίου φάσκων εΙ?: &6,1fV6,1tOV λόγον &δικε;:σ4Ται πα6,1είη μετιi των δΠλων, 9 &ποκτενων τουτον πα'; ου το ζην αfJτοg έλαβε. νη Δί' &λλ' έγω τιi?: μ�ν κακοπα4Τεία?: υμ;:ν καΙ του?: κινδύνου?: πλείου?: -i} το;:?: &λλοι?: Επέταττον, τιi δΒ 10 λυσιτελη καΙ τιi?: rbφελείαg έτέ6,1οιg μάλλον iμέ6,1ιζοv· 10 &λλ' οi}τε τολμάτε τουτο λέγειν οi}τε τολμήσιχντε?: 11 δύναιδ"4Τ' (1'V &ποδειξιχι. τί 01;'V έστιν, έφ' φ δυσιχ6,1ειιτούμε'Vοι κατιi το πα6,1Ον ήμ;:ν τιi?: &ποστάσει?: έποιήσιχσ4Τε ; τουτ' iίδη βούλομαι πυ4Τέσ4Ται · δοκω 15 μΕν rιi6,1 οΜΒν οi}τ' i6,1ε;:v οi}τ' έπινοήιιειν υμων 29 οfJδΕ'Vα. κιχΙ μην ΟfJδa το;:?: υποκειμένοι?: &σχάλλον τεg· πότε rCt6,1 εi}Qotιx Π6,1αγμάτων μει'ζων; πότε δΒ πλείω Π6,1οτε6,1ήματα γέγονε τΏ 'PcJiLr;; πότε δ� το;:g 2 σΤ6,1ιχτεvομέ'Vοιg μείζου?: έλπίδε?: -i} νυν; &λλ' Ισω?: 20 (i6,1ε;:) τι?: των &πηλπικότων δτι πλείω τά. λυσιτελη τιi 'JtΙX6,1ct το;:?: iX4T6,1o;:g Π6,1οvφιχίνετο καΙ με{ζου?: έλ3 πίδε?: κιχΙ βεβιχιότε6,1αι· πα6,1ά. τίσι δη τούτοιg; -i} 'JtΙXQ' 'Α'Vδοβάλr; κιχΙ Μιχνδουίφ ; κιχ! τί?: υμων ΟfJΚ oΙ�ε διότι Π6,1ότε6,1Ο'V μ8ν ουτοι ΠΙΧ6,1ΙΧι1πονδήσιχντεg 71θ. ΚΙΧ6,1χηδοvίοvg 'Jt6,1og ήμάg &πέστηι1ιχν, νυν δ8 πάλιν 803. &.ιtετήσιχ'Vτεg τovg δ6,1κοvg κιχΙ (την) πίι1τιν iX4TQoVg 4 ήrUν σφάg aVτοvg &ναδεδείχιχσι ; κιχλόν γε τούτnιg πιι1τεύι1ιχ'Vτιχg πολεμίου?: γεv.έσ4Ται τη?: έιχυτων ΠΙΧΤ6,1ί•
28 τΙσιlΙ F
25 οlδΕll F
POLYB. HISTOR. ΧΙ 28. 29.
165
δοι,. ου μην ουδ έν α{ιτοίς εl'χετε τας lλπίδας ως κ�uτή('fοντες τής Ίβηρίας ' oVΔs γαρ μετ' Άνδοβάλου ταχ,f}έντες {κανo� προς ήμάς �τε διακινδυνεύειν, μή τι κα� na,f} εαυτου;; ταττ6μενοι. τί olJv ην φ πρΟ65 είχεΤΕ; ltv,f}I6,f}at γαρ ttv βουλοίμην {ιμών. ε? μη νη Δία ταίς lμπειρίαις των νύν προχεΙρΙ('f,f}ένταιν ήγεμ6ναιν κα� ταίς &ρεταίς ΠΙ('fτεύοντες η κα� ταίς ράβδοι ς κα� τοίς πελέκε6Ι τοίς προηγουμένοις αvτων' {ιπερ ιhν oVΔε λέγειν πλείαι καλ6ν. &λλ' OVX ε6Τι 10 τούταιν , dί ανδρες, οvδέν ' οvδ' ttv ExoL,f}' {ιμείς δίκαιον ουδε τοvλάχιστον εΙπείν 01Jτε προς ήμάς 01Jτε προς την πατρίδα. δι6περ lγω περ� {ιμων πρ6ς τε την 'Ρώμην κα� προς α{ιτον &πολογήσομαι , τα παρα ltιX('ftv &ν,f}ρώποιg δμολογούμενα δίκαια προ15 ,f}έμενος. ταύτα δ' l('fτl δι6τι πάς οχλος EvltaQaλ6γιστος {ιπάρχει κα� προς πάν cvιXyroyog. o,f}cv αΙε� το παραπλψ$ιον ltd,f}og ('fυμβαίνει περί τε τους οχλους κα� την -Β-άλατταν. κα-Β-άπερ γαρ κ&κείνης ή μεν {δία φύ('fις lστlν &βλαβης τοίς χρ αιμένοιςο καί 20 6τά6ιμος , οταν δ' εις αvτην έμπέ6?Ί τα πνεύματα βί/f, τοιαύτη φαίνεται τοίς χραιμένοις οίοί τινεςο ttv dί6ιν οΙ κυκλο υντες αvτην ανεμοι , τον αvτον τρ6πον κα� το πλΎj-B-oςo &ε� κα� φαίνεται κα� γίνεται προςο τους χραιμένους οϊουςο (1ν εxrι προστάτας κα� 25 συμβούλους. διο κ&γω νύν κα� πάντες οΙ προεστώτες τού 6τρατοπέδου προςο μεν {ιμάς διαλυ6με,f}α καί πί6τιν δίδομεν έφ' φ μη μνη6ικακήσειν. προςο δε τουςο αιτίουςο &καταλλάκταις διακείμε-Β-α, κολάζειν 2 κρατήσοντΕς S, κρατήσανΤΕς FK μΕ.fJ'α deesse ΚΕκρικ6ΤΕς monet Rei 557
28 post διαΚΕΙ-
5
6
7
8
9
10
11
12
13
166
RES mSP.A.NIAE (ΒΟΙΡΙΟ) [ΟΙ 143, 2].
α,1η:0υι; &ξtωg κα,� των εΙι; την πα,Τf1tδα, κα,� των εΙι; ήμι1ι; ήμα,f1τημένων." 30 Άκμην δΒ τα,ύτ' ελεγε κα,� κύκλφ fLsv οι ι1Τf1α,804:. τιωτα,ι πεf1ιει1τωτεg εν τοίι; 3πλοιg &πο πα,f1α,γγέλμα, τοι; ι1υνεΨόφηι1α,ν τα,ig fLιxxιxtf1ιxtg τουι; .&υf1εούg, [Χμα, 5 δΒ τούτοιι; δεδεμένοι γυμνo� * * * οι τηι; 6τ«ι1εωι; 2 α,ιτιοι γεγονότει; εΙ6ήγοντο. τφ δs πλή.&ει τοιούτον '120. πα,Qέ6τη δέοι; .Qπό τε τού πέf1ιξ φόβου κα,� των κα,τα Πf1όι1ωπον δεινων, ωι1τε των fLSV μΙΧι1τιγουμένων, των δΒ πελεκιξομένων μήτε την (}ψιν &λλοιωι1ιχι, 10 μήΤΕ φωνην Πf10έ6.&ΙΧΙ μηδένα" μένειν δs π«ντιχι; 3 &xιxvaig , έκπεΠληγμένουι; 'Jtf10g το dVfLPιxivov. οι μsν OVv &f1χηγο� των κιχκων ΙΧΙΚΙ6.&έντει; εϊλκοντο δια μΙ6ων, &πηλλιχγμένοι τού ξην · οι δs λoιπo� 'JtfXQa fLSV τού ι5ΤQιχτηγού κιχί των &λλων &f1χόντων 15 4 κατα κοινον ελΙΧβον ται; πίι1τειι; εφ' Φ μηδένιχ μηδεν� μνηι1ικακήι1ειν, ΙΧ-Dτοί δΒ κιχ.&' Ενα, Πf10Ι:όντεg ωμνυον τοίι; χιλΙ«Qχοι,g � μην πει.&ΙΧf1χήι1ειν τοίι; ΠΙΧf1ιχγγελ λομένοιι; .QπΟ των &Qχόντων κιx� μηδsν .Qπενιχντίον φf10νήι1Ειν τΥ 'ΡάΨΩ. 20 Πόπλιοι; μw OVv, μεγ«λων κινδύνων &f1XYιv φυο5 μένων κα,λωι; δΙΟQ.&ωι5«μενοg, π«λιν &πσκιχτέι1τηι18 ται; οlκεtα,g δυν«μειι; εΙι; την έξ &QXng δι«.&ει1ιν. Ό δs Πόπλιοι; ι5υνΙΧ.&Qοtι1ιχg ε-ό.&έωι; εν ΙΧ-DΤfj τΏ 31 ΚΙΧQχηδόνι ται; δυν«μειι; εΙι; εκκληι5tιχν Ελεγε 'JtEQt 25 1 ante &ξΙωι; addendum βΒΒβ &ξΙOiίνΤEΙ; coni. Bentenus 6 hiatus l'�ηινoΙ οΙ βΙ Liv. XXVill 29, 10 ostendunt nonnulla ab epitomatore βΒΒβ omissa 8 -όπέστη FS·, Επέστη coni. Rei 558, ΠΙΧQΕστη monente Sch corr. Β W 14 μΕσων corr. Hu pl·opter hiatum pro μiσοv , quod non perspexit Wundererus coniect. Polyb. ρ. 16 Β. 23 des. F Ιο1. 201r prim. 24 F Ιοl. 201r priιn.
1. c. ρ. 45
POLYB. HISTOR. ΧΙ 29-32.
167
τε τήι; Άνδοβάλου τόλμης καl τηι; είι; αiιτoυι; &&ε σίαg, καλ πολλα ΠQοg τούτο το lLiQog ενεγκάμενοι; 2 παQώξυνε τουι; πολλουι; ΠQοg την (κατα) τών ΠQΟ εψημένων δυναστών δQμήν. επλ δε τούτοιι; εξηQΙ- 3 5 &μήσιχτο τουι; ΠQογεγενημένουg αiιτoίι; &γώναι; ΠQοg '1{jηQαg δμού κιχ λ ΠQοg ΚΙΧQχηδονίουg, σΤQατηγούν των ΚαQχηδονίων , εν olg &ε� νικώντιχι; oiι κΙΧ&ή- 4 κειν εφη νυν� διαΠΟQείν, μήποτε ΠQοg ιxiιτoυι; 'Ίβη Qιxg Άνδοβάλου σΤQατηγοiίντοg μαχόμενοι λειφ&ώσι. 10 δι όπερ ούδε ΠQοσδέξιχσ&αι συναγωνιστΗV Ί{jήQων δ O'fJδένιx κα&άπαξ εφη, δι' αύτών δε 'Ρωμιχίων συστή8 05. σασ&ιχι τον κίνδυνο ν , ϊνα φανεQον γένηται πά.σιν 6 ώι; ούκ '1{jηQσι ΚαQχηδονίουg κιχταπολεμησάμενοι, κα&άπεQ ενιοί φιχσιν, έξεβάλομεν εξ Ί{jηQίαg , &λλα 15 κα� Κα(nηδονίουι; καλ Κελτί{jηQαg ταίι; 'Ρωμαίων &QETιxig κα� τfι σφετέφ! γενναιότητι νενικήκαμεν. ταύτα δ' είπων δμονοείν παQuνει κα� &ΙXQQovvrιxg, 7 εΙ κα� ΠQοg αλλον τινά, κα� ΠQοg τουτον Ιέναι τον κίνδυνον. πεQ� δε τού νικά.ν αύτοι; εφη μετα τών 20 &εών ποιήσασ&αι την κα&ήκουσαν ΠQόνοιαν. τφ δε 8 πλή&ει τοιΙΧύτη παQέστη ΠQο&υμίιχ κιx� &cEQoog ωστε �21. παQαπλησίουg εΊναι πάνται; εκ τήι; &πόψεωι; τοίς δQώσι τουι; πολεμίουι; καλ μέλλουσιν οσον ουπι ι ΠQοg ΙΧύτουι; διακινδυνεύειν. Τότε μεν oi'Jv ταύτ' slndJv διαφηκε την εκκλη- 3 2 25 σίαν. τfι δ' επαύQιον &ναξεύζαι; ΠQοfjγε, καΙ παQΙΧ γενη&εΙg επι τον '1{jηQΙΧ ποτιχμον δεκαταίοι; καΙ πεQιχιω&εΙg τfι rcrcEQT'rJ μετα ταύτην ΠQοσεσΤQατο πέδευσε τοϊ:ι; ύπεναντίοιg, λιχβων αiιλώνά τινα μεταξυ 30 τήι; αύτού καΙ τών πολεμίων σΤQιχτοπεδείαg. rfJ δ' 2 Εξήι; είι; τον ΠQοεψημένον αύλώνιχ ΠQοσέ{jΙΧλέ τινιχ
168
RES HISPANJ.A.E (SCJPIO) [01. 143, 2].
-&(>έμματα των πα(>επομένων τφ στ(>ατοπέδφ, συν τάξας Ετοίμους εχειν του!; {ππεις τφ rat·tp, τους (δ�) γ(>οσφομάχους επέταξε των χιλιά(>χων τιl1Ι πα(>α3 l1κευάζειν. ταχυ δ� των Ίβή(>ων επιπεσόντων επι τα .&�έμματ' εξαφηκε τών γ(>οσφομάχων τινάς. γινο- 5 μένη!; δε δια τούτων συμπλοκης και π(>οσβοη.&ούν των Εκατέ(>οι!; πλειόνων , συνέστη μέγας άκ(>οβο4 λισμο!; τών πεζών πε(>ι τον ιdιλώνα. τού δ� και(>ού πα(>αδιδόντο!; εόλόγοvg άφο(>μαg π(>ος επί&εσιν, εχων δ rdtog Ετοίμους τους {ππείg κατα το συνταX&�ν 10 επεβάλετο τοίς άκ(>οβολιζομέvοιg, άποτεμόμενοg άπο τfjg πα(>ω(>είαg, ωl1τε τους πλείουg αfJτών κατα τον αfJλώνα l1κεδαl1&ένταg υπο τών {ππέων διαφ&α(>fjναι. 5 γενομένου δε τούτου , πα(>οξυν&έντεg ο{ βιΧ(>βα(>οι, και διαγωνιιΧl1αντες μη δια το π(>οηττfjl1&αι δόξωl1Ι 15 806. καταπεπλfjχ&αι τοιg δλοις, Εξηγον {Χμα τφ φωτι και 6 πα(>έταττον εΙς ftιXX'l'jV [1πασαν την δύναμιν. δ δ� Πόπλιος lτοιμος μεν ην π(>οg την χ(>είαν , &εω(>ών δε τδυς 'Ίβη(>ας άλογίl1τως συγκαταβαίvονταg clg τον afJlGJva και τιΧττονταg ofJ μόνον τουg {ππείς, 20 άλλα και τους πεζους εν τοίg επιπέδοιg, επέμενε, βουλόμενος ιf:ιg πλείστους ταύΤΏ χ(>ήl1ασ&αι τΥ πα(>7 εμβολΥ, πιl1τεύων μεν και τοι!; {ππεύσι τοις Ιδίοις, ετι δε μάλλον τοι!; πεςοίg , δια (το κατ") τας Εξ δμολόγου και συl1τάδην μάχας τόν τε κα&οπλισμον 25 καΙ τους IXvIt(!tXg τους πα(! ' αυτού πολυ διαφέ(!ειν τών '1βή(!ων. Έπει δ' εδοξε το δέον αfJτφ γίνεσ&αι, π(!ος μ�ν 33 τουg Εν τΥ πα(!ω(!είr; τετα'Υμένουg -rrov πολεμίων 15 οί δε δια'ί'ωνιά.σαντες - 16 &μα φωτΙ : Suid. σιαyωνιά6αvτει;
Β. Υ.
169
POLYB. HISTOR. ΧΙ 32. 33.
&ντέταττε * * * ΠQος δε τους εΙς τον αiιλωνα κατα βεβηκ6τας ίX&QOvg ΙΧγων έκ της παQεμ.{Jολης έπ� τέτταQιχς κο6Qτις ΠQοσέβαλε τοίς πε�oίς των -δπεν αντίων. κατα δε τον καΙQον τουτον κα� Γάιος Λαί- 2 5 λιος, {χων τους {ππείς, προήγε δια των λ6φων των &πο της παQεμβολης έπ� τον αiιλωνα κατατειν6ντων, κα� προσέβαλλε τοίς των Ίβήρων {ππεύσι κατα νώτου, κα� συνείχε τούτους έν τπ ΠQος α-δτον μάxrι. λοιπον ο{ μεν πε�o� των -δπεναντίων , έQημω&έντες 3 10 της των {ππέων ΧQείας, οίς Πι6τεύσαντες εΙς τον 722. αiιλωνα κατέβησαν, έπιεζούντο κα� κατεβαQΟύντο τπ μάΧ!1, ο{ δ' (ππείς το παQαπλήσιον επασχον ' &πει- 4 λημμένοι "itQ έν στενφ κα� δυ6ΧQηιJτούμενοι πλείους ύφ' αύτων η των πολεμίων διεφ&είQοντο, των μεν 15 Ιδίων πε�ων έκ πλαγίου ΠQΟ6κειμένων αiιτoίς, των δε πολεμίων των πε�ων κατα ΠQ6σωποv, των δ' ίππέων κατα νώτου πεQιεστώτων. τοιαύτης δε γενο- 5 μένης της μάχης ο{ μΕν εΙς τον αiιλωνα καταβάντες σχεδον απαντες διεφ&άQηιJαν , ο{ δ' έν τπ παQω80 ';'. Qεί" διέφυγον. ο{Ίτοι δ' �σαν εϋ�ωνoι , ΤQίτον δε 6 μέQος της &πάσης δυνάμεως, με&' αιν κα� τον Άνδοβά.λην συνέβη διασω&έντα φυγείν ctg τι χωQίον OXVQ6v. Π6πλιος δι, συντέλειαν έπιτε&εικως τοίς κατα 7 25 την 'Ιβηρίαν εQγοις, παQην εΙς τον ΤαQQά.κωνα (μδτα) 1 post &ντΙταττε add. Sch : τους Ύροσφομάχονς vel τας τών Ύροσφομάχαιν σπεΙρας 2 [f.fTροvς - 3 κο6ρτις : Suid. s. Υ. κόΟQτις 11 'πιέζοντο Di, at conf. ad ΧΙ 24, 7 14 vπαfJτών F(S'), corr Hu 22 φεύΎsιν infelicissime coni. Naberu8 Mnemos. 1857, 349, v. Hu Erzαhl. Zeit(. ΧΙΧ 24 Π6πλιος δΒ cet. in F cum superioribus nectuntUI ; sed oιWssa sunt nonnulla quae sunt apud Liv. XXVIΠ 34 Β8. POL'B.
HIST. ΠΙ.
9
1 70
8
34 2
3
4 5
6 7 808.
RES ASIAE (ΛΝΤ. )CB.US) [01. 143, 2]_
μεrtστης χ,ιx€!IXς, κάλλιστo� ,f}€!lrxlL{Jov κα� καλλtστην νtκην τΏ πατ€!tδι κατάγων. σπεύδων δ� μη κα,f}v στε€!εϊ:ν της ι.ν τΏ 'Pώμrι καταστάσεως των iιπάτων, πάντα τα κατα την Ί{Jη€!tαν διατάξας κα! πα€!αδOυς το στ€!ατ6πεδoν τοϊς "'EQ� τον Ίούνιον κα� ΜάQκιον, 5 αύτος &πέπλευσε μετα ΓαΖου καί των lillrov φlλων εΙς την ψαιμην. νι RES ASIAE. Κα! γα€! αύτος ην δ Ευ.ιΤύδημος Μάγνης , "'Qor; δν &πελογtζετο φάσκων ώς ov δικαtως αύτον 'Λντt- 10 οχος ι.κ της {JrxOLlctrxr; ι.κβαλεϊν σπουδάζει · γεroν{1ιαι γα€! ούκ αύτος &ποστάτης τού βασιλέως, &λλ' έτέ€!ων &ποστάντων ι.πανελ6μενος τους ι.κεtνων ι.κγ6νους, οf}τως κ€!ατησαι της Bακτ€!ιανων &€!Xης. κα� πλεtω δ� Π€!Oς ταύτην την iιπ6&εσιν διαλ'Εχ,f}είς ήξtοv τον 723. Τηλέαν μεσιτεύσαι την διάλυσιν ΕVνoι:κως, παQακα λέσαντα τον 'Λντtοχον μη φ,f}ονησαι της όνομασtας αiιτφ της τού βασιλέως (κα�) π€!οστασtας, ά)g γ' ι.αν μη rJVYXWQj'J τοig &ξιουμένοις, OMε#€!'P τηg dσφαλεlας iιπα€!χούσηg· πλή.f}η γαι,> οfJκ όλtγα "'ctQEivat 20 των Νομάδω11, δι' ι;}ν κινδυνεύειν μ�ν &μφοτέQΟV€;, ι.κ{Jαρ{Jα€!ω.f}ή6ε6,f}αι δ� την XcbQav δμολογουμένως, Νι.ν ι.κεtνοvg ΠQΟ6δ{χωνται. ταύτα δ' ειπαιν iξαπέ6τειλε τον Τηλέαν "'QOr; τον 'Λντtοχον. δ δΒ βα6Ιλεύς, πάλαι πεQι{Jλεπ6μενοg λύσιν των π€!αγμάτων, 25 Πv,f}όμενος τιχύτιχ ΠΙX€!α τού Τηλέου, ",€!o&i)lLrog iιπή7 des. F fol. 203r prim. 9 F ιοι. 203r prim. Praecessisse hanc fere sententiam : Antiochus αα EutPIyde
mum pαcis cQonciliαtQorem rιIittebαt Teleαrιt, Μαgnesίά σriun durιI, qui a1/IiCUS quondαrι! fuisset Euthyd.erιIi et eαde·m, quα ille, ραΙΝα ute1-etι,,- explicat Rei 559
POLYB. HISTOR. ΧΙ 33. 34.
171
κουσε Π(Jος τας διαλύσεις δια τας Π(JοεΙ(Jημένας αΙτίας, τού δs Τηλέου Π(Jοtιανακάμψαντος κα� πολ- 8 λάκις Π(Jος αμφοτέ(Jους, τέλος Εύ.fJ'ύδημος έξέπεμψε Δημήτ(μον τον υ[ον βεβαιώσοντα τας δμολογίας ' 5 ον δ βασιλευς αποδεξάμενος , κα� νομίσας άξιον 9 εΙναι τον νεανίσκον βασιλείας κα� κατα την έπι φάνειαν κα� κατα την Εντευξιν (κα�) Π(Jοστασίαν, Π(Jωτον ILSV έπηγγείJ. ατO δώσειν αύτφ μίαν των Ιαυτού .fJ'vγατέ(Jαιν ' δεύτε(Jον δs συνεχώρησε τφ 10 πατρ! το τijf; (jασιλε{αf; δνομα, περ! δs των λοιπών 10 έγγ(JάΠΤΟVf; ποιησάμενΟf; δμολογίας κα� ουμμαχίαν ενΟ(Jκον, ανέζευξε σιτομεΤ(Jήοας δαψιλως την δύνα μΙll, ΠQοσλαβων κα� τους vπά(Jχοντας έλέφαντας τοις πε(J� τον ΕV.fJ'ύδημον, vπε(Jβαλων δs τον Καύ- 11 15 καοον κα� κατά(Jας εΙς την Ίνδικήν, τήν τε φιλίαν ανενεώ6ατο την Π(Jος τον ΣοφαγαtJηνον τον βα6ίλέα των Ίνδων, κα� λαβων έλΕφαντας, OJστε YEvitf.fJ'at 12 τους απαντας εΙς Ικατον κα� πεντήκοντ' , ετι δε σιτομεΤ(Jήοας πάλιν ένταύ.fJ'α την δύναμιν, α..(η:0ς 2Q μεν ανέζευξε μετα της σΤ(JατιιΧς, Άνδροσ.fJ'ένην δε τον Κυζικηνον έπ� της ανακομιδης; απΙλιπε της γάζης της δμολογη.fJ'είοης αυτφ πα(Jα τού βασιλ8αις, διελ.fJ'Wν δε την 'A(JIXXrotftrxv κα� πε(Jαιαι.fJ'ε�ς τον 13 Έ(Jύμαν.fJ'ον ποταμόν , ijκε δια της Δ(Jαγγηνης εΙς S!5 .:ην Krx(JILavtrxv , ο{, κα� συνάπτοντος f1δη τού χει μωνος έποιήσατο την πα(Jαχειμασίαν, το μεν οι,ν 14 πέ(Jας της εΙς τους άναι τόπους σΤ(Jατείας Άντιόχου τοιαύτην ελαβε την ουντέλειαν, δι ijι; ου μόνον 724. 24 SQvILav.f)oov DG, SQvILa.ιTov S, sι>vμαν τόν F μ,ανιανO'lί ' καΙ F(S), distinxit Ur 177Α
25 και>
1 72 RES ΑΒΙΑΕ (ANTIOCHUS) [01. 143, 2]. RES AFRICAE.
τουι: αναι �u.τ{!άπu.g υπηκόουι: έποιή�u.το τ.ηι: lδ{u.g &{!χ.ης, &λλα "u.Ι τας έπΜ}u.λu.1:τ{ους πόλεις "u.Ι τους 15-έπΙ τάδε 1:0V Tu.V{!OV δυvά6τu.g , "u.Ι 6υλλήβδην 809. ή�φu.λt�u.το 1:ΗV {:Ju.�tlEtu.v, κu.τu.πλη�άμεvος τ11 τόλμrι 16 :κu.Ι φιλοποvίlf πάvτu.ς 1:0υι: Vποτu.ττομέvους · δια 5 '}Ια{! 1:u.Vτηι; τ.ης �1:{!u.τε{u.ς α�ιoς έφάνη τ.ης {:Ju.6ιλε{u.ς Ο'ό μόνον 1:0ϊς κu.τα την 'A�{U.V, &λλα "u.Ι τοίς "u.τα την Εv{!αιπηv. 8 des. F Ιοl. 204r med.
F R A G Μ Ε Ν Τ Α L I B R I ΧΙΙ. 1.
RES AFRICAE.
Π ολύ βιοc Βυζακίδα χώραν είναί φηcι περ� τας 1 Σύρτεις εν όωόεκάτψ ' "σταδίων μ�ν οvσα η}ν περίμετρον δισχιλίων, τφ δε σχήματι περιφερής." Ίππών, Λιβύης π6λις. Πολύβιοc όωόεκάτψ. 2 Σίγγα, π6λις, Λιβύης, WC Πολύβιοc όωόεκάτψ. 3 Τάβρακα, π6λις Λιβύης. Πολύβιοc bwbεκάτψ. 4 . .
ΧαλκεΊα, πόλιc Λιβύηc ' δ πολυίcτwρ εν Λιβυκιϊιν 5 τρίτψ , WC Δημοcθένηc' Ψ μεμφόμενοc Πολύβιοc εν 10 τψ όωόεκάτψ ι1ιόε γ-ράφει ' 'ΊχγνοεΙ δ� μεγάλως κα�
περ� τών Χαλκείων' οvδ� γαρ π6λις lστίν , ιiλλα χαλκουργεία."
Τ α παραπλήcια τοΊc περΙ τον Ήρόόοτον ίcτορεΊ 2 περΙ του εν Λιβύι;ι καλουμένου λωτου αυτόπτηc γ-ενό15 μενοc δ Μεγ-αλοπολίτηc Πολύβιοc εν τΙ) ιβ ' των ίCΤO ριων λέγ-ων OUTWC' '�"Eστι δ� το δένδρον δ λwτοc oV 2 μέγα, τραχυ δ� καΙ εXKavewbec,- lXst δ� φύλλον χλω
ρον παQαπλήσιοv τfΊ QdfLVtp, μικρον βαftύτεροv κα! 2-4 Steph. ΒΥΖ. ρ. 189, 5 ββ. Mein. 5 Steph. 7 Stepb. ΒΥΖ. ρ. 336, 16 6 Steph. ΒΥΖ. ρ. 564, 3 ΒΥΖ. ρ. 598, 1 8-12 Steph. ΒΥΖ. ρ. 681, 12 ββ. 13 Athen. ΧΙΥ ρ. 651 d 18 QιXILVCP, μικρόν] sicut saepe,
9 '"
1 74
ΗΕΒ AFRICAE ΕΤ CORSICAE.
πλ"τVτεQΟV. δ δε Κ"QΠΟΙ; ται; μεν &QXCtr; 3μοιόι; έ6τ" κ"l 'tfj ΧQό� κ"l τιρ μεγέ.ftει τ"ϊι; λευκ"ϊι; μVQτίι1f, 4 τ"ϊι; τετελει α:ιμέν"ιι;, "υξ"νόμενοι; δε τιρ μεν XQ oS μ"τι γίνετω, φοινικούι;, τιρ δε μεγέ.ftει τ"ίι; γογγυ λ"ιι; έλ"ί"ις Π"Q"πλήι1ΙΟΙ;, ΠVQηv" bε: έχει τελέα:ιι; /) δ μΙΚQόv. έπαν δε πεπ"v.ftn, ι1υνάγουι1ι, Κ"� τον μεν τοίι; οΙκέτ"ιι; μετα χόvδQΟV κόψ"ντει; 6άττου6ιν εΙι; &γγεί", τον δε τοi'ι; έλεv.ftέQΟΙΙ; έξελόντει; τον ΠVQηv" 6 ι1v·vτι.ftέ"ι1ΙV ιfιι1"ύΤα:ιι;, κ"l ι1ιτεύοντ"ι τούτον. ει1τι 726. δε το {JQtDlL" Π"Q"πλήι1ιοv ι1ύκφ �1 φOινΙΚOβ"λΆVφ, 10 '1 'tfj Μ εUwbίq. βέλτιον. γίνετ"ι δε καΙ OivOC έξ "υτού {JQEXOlLiVOV �Ι 'tQtfJOlLiVOV δι' f)δ"τοι;, κ"τα μεν την γεύι1ιν -ήδυι; κ"ι &πολ"υι1τικόι;, οΙνομέλιτι ΧQη8 ι1τιρ Π"Q"πλήι1ΙΟΙ;, φ ΧQι'JJvτ"ι XWQ1r; f)δ"τοι;. ου δύν"τ"ι δε πλέον δ'έκ" μένειν iJlLEQtDV· διο κ"Ι 15 ποιούι1ι κ"τα {JQ"XV προι; την XQci"V. ποιουι1ι δε καΙ δΕοc έξ "υτι'JJν."
810. 8
π. ΤΙΜΑΕΙ DE .AFRICA ΕΤ CORSICA ERRORES.
3
Την μεν τήι; χώρ"ι; &ρετΗV παι; liv τιι; .ft"VlLlX- 20
2 ι1εΙΕ, τον δε Τίμ"ιον ε(ποι τιι; (Xv ου μόνον &νιι1τό
Qητoν "'Εγονέν"ι περ1 τι'JJν κ"τα την Διβυην, &λλι't
""ι π"ιδ"ριώδη κ"l τελέα:ι ι; &ι1υλλόγιι1τον κ"l τ"Ί:ι;
&QX"t"tr; φήμ"ιι; &κμην ένδεδ'εμένον, ιιι; Π"Qειλήφ"-
ita h. 1. genuina Polybii verba ab Athenaeo mutata viden tur et in compendium redacta μικιμίι monente Reiskio recepit Sch, sed Bcripturam vulgatam recte tuetur WundexeruB coniect. Polyb. ρ. 9 1'1 des. A.tllen. ρ. 661f 20 F Ιοl. 204r med. praemiBBo titulo : Πο1.vμlov · * * του $' l.dyov 21 Tlμαιο'V] v. Muelleri fragm. hist. graec. r n. 24
POLYB. mSTOR.
ΧΙΙ
2. 3.
1 75
μΕν , ως αμμώδους πιΧt1ης και ξηι;>ας και ακάqπου καftvπαι;>χούι:ιης τής Λιβύης. δ δ' αύτός λ6Υος και 3 ΠΕΙ;>Ι τών �Φων. τ6 ΤΕ γαι;> τών 'ίππων καΙ των βοων και πι;>οβάτων, αμα δε τούτοις αΙγών πλήftος 5 τοt10υτ6ν έfJτι κατα την χώι;>αν Ot1ov ούκ οΊδ' El δύναιτ' &ν Εi!Ι;>Εftήναι κατα την λοιπην nlκουμένην, δια το πολλα των κατα Λιβύην lftvCbv τοίς μεν 4 ήμέι;>οις μη Χ(Jή6'ftαι κeι:(Jποίς , άπο δε των ft(Jψμά των καΙ fJvv τοίς ftι;>έμμα6'ιν έxcιν τον βίον. και 5 10 μην το των έλΕφάντων κα ι λε6ντων καΙ πα(Jδάλεων πλήftος και την αλκήν , [τι δε βουβάλων κάλλος καΙ fJΤ(Jουftων μεγέftη, τίς oiιχ {fJτ6(JηfJεν ; dιν κατα μεν την Eiιρώπην το παι;>ιΧπαν oiιδέν έfJτιν , ή δε Λιβύη πλήι;>ης έι:ιτι των Π(JΟCΙ(Jημένων. πε(JΙ dιν 6 15 oiιδεν {Ι:ΙΤΟ(Jήι:ιας Τίμαιος ω6'περ έπίτηδες ταναντία 811. τοίς κατ' αλή,f}-ειαν i!πάι;>χουfJιν έξηγείται. καftιΧΠΕΡ 7 δε και πει;>ι των κατα Λιβύην απεfJχεδίαΚΕν, οίίτως και πε(JΙ τών κατα την νή6'ον την Π(JοσαγΟ(Jευομέ νην Κύι;>νον. και γαι? i!πε(J έκείνης μνημονεύων έν 8 20 τ?'ί δευτέ(J'f βύβλφ φηfJιν αίγας ιXY(Jtιxg και Π(J 6βατα και βου:; ιXY(JtOvg i!πάι;>χειν έν αiιτy πολλούς, [τι δ ' έλάφους και λαγως και λύκους καί τινα των Ιίλλωv �Φων, και τους ανft(Jώπους πε(JΙ ταυτα δια τι;>ίβειν κυνηγΕτουντας καΙ την σλην του βίου δια25 γωγην έν τούτοις έχειν. κατα δε την ΠΡΟCΙ(Jημέvην 9 νήσον oiιX οΤον αιξ &γ(Jιος :η βους, αλλ' oiιδε λαγως oiιδε λύκος oiιδ' [λαφος oiιδ' &λλο των τοιούτων 726. 1. 2 &κάρποv -όπαQχοvσης τής λι{Μης FS", &κάQΠOV τής Λι{Μης -όπαQχοvσης Ben 263, cοπ. BW coll. ΙΧ 1 5, 14 et Plutarch. vit. Cic. c. 23 e:rir. 16 κα&άΠΕQ] Υ. Muelleri fragm. hist. grae c. Ι n. 26 �o βίμλωι FS, V. BW Ι 7 7
1 76
RES AFRICAE ΕΤ CORSICAE.
ζφων ο-όόι;ν έt1τι, πλην &λωπΕκων κ"� κυνίκλων κ"� δ δ� κύνικλo� πό(>(>ω&ι;ν μ,�ν δ(>αιμ,ενo� εΤν"ι δοκεί λ"'}'αι� μ,ικ(>ό�, 3τ"ν δ' εΙ� τιt� xεί(>"� λάf:Jrι τι�, μ,ε'}'άλην εχει- δι"φO(>ιtν κ"� κ"τιt την έπιφάνει"ν κ"� κ"τtι την {j(>ίfJtJLV ' '}'ίνετ"ι δ� το 5 4 πλείον μ,έ(>o� κ"τιt '}'η�. δοκεί '}'S μην πάντ' εΤν"ι τιt ζιj5" κ"τtι την νήι10ν ct'}'(>L" διιt ΤOι"ύτΗV "Ιτί"ν. 2 ο-ό δύν"ντ"ι κ"τtι τtι� νoμ,tι� t1υv"κολου&είv oC Ποι μ"ίνoντε� τoί� &(>ltLfL"t1L δια το t1ύvδεvδ(>οv κ"� κ(>ημ,νιbδη κ"� τ(>"χεί"ν εΤν"ι την Vi]t10V' &λλ' 3ΤΙΧν 10 βούλωντ"ι tJVVιx&(>Oit1"b, κ"τιt τοv� ε-όΚIXί(>Oυ� τόπoυ� έφΙt1τάμ,εvοι Τ'Π t1άλπι'}''}'ι t1υΥκ"λοϋtJι τιt ζιj5α, κα� πάντα Π(>O� την Ιδίαν &δι"πταιτω� 6υντ(>έχ,cι 6άλ3 ΠιΥΥα. λοιπον 3τ"ν τιν�� Π(>06πλεύ6αντε� Π(>O� την νηl10ν αΤ'}'"� 11 βoυ� &Εά6ωνται νεμ,oμ,έν"� έ(>ήμoυ�, 15 κctπειτα βουλη&ίfJtJι κατ"λαβείν, ο-ό Π(>Ο6ίεται τtι ζιj5α 4 διtι την &t1υvή&ειαv, &λλιt φεύ'}'ει. 3τ"ν δ� κα� tJvv ιδαιν δ ποιμην τοv� &πoβαίνoντ"� 6αλπίι1rι, Π(>QΤ(>Ο πάδην f1μ,ιx φέ(>ετ"ι και tJυvτ(>έχει Π(>O� την 6άλπι'}''}'". 812. διο φαvταt1ίαv &'}'(>ίων ποιεί' iJπ�(> dίν Tίμαιo� κακίfJ� 20 δ κ"ι π"(>έ(>'}'ω� {ι1τo(>ήσ"� έσχεδίαtJε. το δ� τ'ί] σάλ ΠΙΥΥΙ πει&α(>χείν ο-όκ ει1τι &"υμ,άl1ιον' κα� Υα(> κατα την Ίταλί"ν oC τα� {;� τ(>έφoντε� οf5τw χεΙ(>{ζουσι 6 τιt κατα τα� νoμ,ά�. ο-ό yιt(> lποvται κ"τιt πόδ"� oC ουοφο(>βοι τoί� &(>έμ,μ"6ιν, ωι1πεQ Π"Qιt τoί� 'Έλλη- 25 l1ιν, &λλα ΠQοη'}'ουvται φωνOυVΤε� τfj βυκιΧνΥ κατιt διιΧl1τημ", τα δ� &Qέμ,μ,ατ" κατόπιν &κολου&εί κ"ι 10 π(>οβάτωll &'}'(>ίων.
2 inO. A.then. ΙΧ ρ. 400 f: Πο1.ύ{lιοg δ' �ν τϋ δωδε ό ζώον "άΤl1 ' των Ιστοριων rlrVEa.ftcxl ψησι π:αρ μ,οιον τώ 1.αγώ τον "ούνι,,1.0ν "α1.0ύμ,Ενον, γράφων 01'iτωg' δ Βε ,,0�vt�1.0g "cx1.ovILEVOg 'Jt6QQro.ftEV cet. 6 "ατα rfίg : des. Athen. Ι. ο. 9 .fJ'ρΕμ,ιιcxσιv F 15 .ftΕcxσοvτcxι F
POLYB. HISTOR. ΧΙ! 3. 4.
177
συντρέχει προς την φωνήν, κα� τηλικαύτη γ{νεται Τ συνή&εια τοίς ζφοις πqοg την Ιδ{αν {3υκάvην ω6τε &αυμάζειν κα� δυσπαραδέκτως εχειν τους πρώτους &κού6'αντας. δια γαρ την πολυχειρ{αν κα� την λοι- 8 5 πην χορηγ{αν μcγάλα συμ{3α{νει τα 6'υ{36ι1ια κατα την 'Ιταλ{αν υπάρχειν , κα� μάλΙ6τα [την παλα{αν], παρά τε τοίς Τυρρηνικοίς κα� Γαλάται ς , ω6'τε την μ{αν τοκάδα χιλ{ους εκτρ{φειν Vg, ποτΕ δε κα� πλεί ους. διο κα� κατα γένη ποιούνται κα� κα.ιt' ήλικ{αν 9 10 τας έκ τών νυκτερευμάτων έξαγCi)γάg. ο&εν εΙς τον 10 αvτοv τόπον π!!οαγομένων κα� πλειόνων 6υ6τημά- 727 . των ου δύνανται ταύτα κατα γένη τηρείν, &λλιΧ γε 6'υμπ{πτει κατά τε τας έξελασ{αι; κα� νομαι; &λλή λοις, δμο{ωι; δε κατα τα-ς προσαγωγάς. εξ d)v αυτοίς 11 1 5 έπινενόηται π!!ος το διακρ{νειν, οταν 6υμπ{σrι, χω ρ�ς κόπου κα� π!!αγματε{ας το κατα {3υκάVΗν. έπει- 12 δαν γα!! τών νεμόντων δ μεν έπ� τουτο το μέ!!ος ΠQοάγΏ φωνών , δ δ' έφ' ετερον &ποκλ{νας , UVTrX δι' αυτών χωQ{ζεται τα &Qέμματα κα� κατακολου&εί 20 ταίς Ιδ{αις {3υκάναις μετα τοιαύτης προ&υμ{ας ω6ΤΕ μη δυνατον εΙναι {3ιά6'αι1&αι μηδε κωλύ6'αι μηδεν� παρα δε τοίς "Ελλη6Ι 13 ΤQόπφ την δQμην αυτών. κατα TQvg δρυμούς, έπειδαν &λλήλοιι; δυμπέ6'Ώ διώ κοντα τον καρπόν , δ πλε{οναι; εχων XEiQar; και 25 κατευκαιρήι5ας περιλα{3ων τοίς Ιδ{οιι; .fJ'qέμ.μα6ιν &πάγει τα τού π).η6{ον. ποτ/; δε κλέπτηι; ύποκα&{- 14 6ας &πήλιχ6εν, fYύδ' έπιγινώΌκοντος τού περιάγοντος 6 την ΠCΙMtιαν FS , vocabula corrupta ex verbis την 'Iταί.Ιcι'// perperam repetitis seclusit CurtiU8 Wachsmuthiu.s (v. Wielandtium de Ρο!. archet. ρ. 26) 18 ΕπιεΤΕ(μιν F(S), έπΙ &άΤΕ(>ον coni. Hu, corr. B W
178 81 8.
DE ΤΙΜΑΕΙ ERRORIBUS.
πώς &πέβαλΕ, δια το μακριΧν &ποσπασ.fTαι τα κτήνη τών ΠΕριαγόντων , &μιλλώμΕνα ΠEΡ� τον καρπόν, σταν &κμ.ην &ιιχηται �Eίν. πλ.ην ταύτα μΕν 'π! τοσούτον. ΠΙ. DE ALllS ΤΙΜΆΕΙ ERRORIBUS.
4Α
2
3
4 6
6
uOTt ()ιαcύρα, δ Πολύβιο, τον Τίμαιον εν πολλοΊ,
αUΘί' φηcι' Τίς lXV ετι δοίη ι1υγγνώμην (8Π�) τοίς τοιούτοις &μαρτήμασιν &λλως ΤΕ καΙ Τιμαίφ τφ προσφυομένφ τοίς &llotg ΠQοg ταg τοιαύτας παρωνυχίας; iv αίς Θεοπόμπου μΕν κατηγορεί διότι Διο- ι() νυι1ίου ποιησαμlνου την &νακομιδη", 'κ ΣΙΚEJ.ίας clg K6QLv.fTov iv μακρϊj νηί, Θεόπομπ6ς φηι1ιν 8ν στρογγύλΥ παQαγεvlσ.fTαι τον Διονύι1ιον, 'Εφόρου δΕ πά λιν &γνοιαν καταψεύδεται, φάσκων λέγειν α,f,τοv 8τι Διονύι1ιος δ ΠΡΕσβύΤΕρος παρελάμβανε την &ιιχη", 15 'τών ε(κοι1ι τριών vπάQχωv, δυναστεύσαι δΕ τεττα ράκοντα κα! δύο , μΕταλλάξαι δΕ τον βίον προσλαβω", τοίς εξ'1}κοντα τρία' τούτο γαρ οiJδε!g &ν ε(πειε δ�πoυ τού συγγQαφlωg εΙναι το διάπτωμα, τού δΕ γραφlως δμολογουμlvωg ' η γαρ δεί τον "Εφορον 2() vπεQβεβηκέvαι Τ'Π fLWQtq. κα� τον Κόροιβον καί τον Μαργίτην, εΙ μη δv.vατΟg .η", ι1υλλογίζεσ.fTαι διότι τα 728. τετταρ&κοντα xal δύο ΠQΟι1ΤΕ.fTΙvτα τοίg Ε(κοσι κα! τρισ!ν Εξήκοντα γίνεται κα! πΙνΤΕ ' η τούτου μηδα-
2 &μ.ιλ1.6μΗ·α F 4 des. F Ιοl. 206r prim. 6 Μ 8 Τιμ.αΙro] Υ, Muelleri fragm. hist. graec. Ι n, 133 13 'Εφόρου] Ύ, Muellerum Ι c. n. 141 a 13. 1-1 πάλιν 8ταν Μ, π"λί.ιλΟΥΙ"ν coni. Geelius, 'ναντιολο '/Ι"'l1 Cobetus Mnemos. 1 876, 356, πάλιν ,'xλorl"lI Schenk:elius 34, 11 Η.
Jαhιresbel'icltt tϊb.
d. Fortschr. d. class. Alte1th1t1nsu·iss. ΧΙΙ
(1884), 1, 248, C01'l'. B W
POLΥΒ. HISTOR. ΧΙΙ 4-4".
179
μώς αν πιστεv.fJoέντος ύπερ Έφ6ρου φανερον 3τι το μεν άμάρτημα * * * έση του γραφέως, το δε Τιμαίου φιλεπίτιμον κα� φιλΕγκλημον Ot'ιδε�ς <Χν &ποδέξαιτο. 814. Kα� μην έν τοtς περ� πυρρου πάλιν φησ� τotις 4b 5 'Ρωμαίους ετι νυν ύπ6μνημα ποιουμένους τijς κατα το 'Ίλιον ιiπωλείας έν ήμέρCf τιν� κατακoντι�ειν ί'π πον πολεμιστην προ τijς π6λFως έν τφ Κάμπφ καλουμένφ, δια το τijς Τροίας την αλωσιν δια τον ϊππον γενέσ.fJoαι τον δουριον προσαγορευ6μενον, οϋτω μεν γαρ 2 1 0 πρ αγμα πάντων παιδαριωδέστατον' δεήσει πάντας τotις βαρβάρους λΕγειν Τρώων άπο γ6νους -δπάρχειν' σχεδον γαρ πάντες, cl δΒ μή γ' , 3 ο { πλείους, οταν 1) πολ εμειν μέλλωσιν ιΙξ &Qxijr; i) διακινδυνευειν πρ6ς τινας δλοσχερώς, ϊππον προ15 .fJoVονται κα� σφαγιάbονται , σημειουμενοι το μέλλον έκ τijr; του bφοv πτώσεως. δ δε Τίμαιος περ� τουτο 4° το μέρος τijς ιiλoγίας ου μ6νον &πειρίαν, [τι δε μάλλον όψιμα.fJoίαν δοκει μοι πολλην ιΙπιφαίνειν, ος γε, δι6τι .fJoVουσιν ί'ππον , cV.fJoiro r; ύπΕλαβε τουτο 20 ποιειν αυτotις δια το την Τροίαν άφ' ί'ππου δοκείν [αλωκέναι. Πλην 3τι γε κακώς {στ6ρηκε κα� τα περ� τ11ν 2 Λιβυην κα� τα περ� την Σαρδ6να, κα� μάλιστα τα 2 &μάρτημα φα: νερόν Μ, videtur φανερόν illud perpe ram repetitum esse loco a1terius cuiusdam vocabuli , quod τοϊίτ' fuisse licet suspicari 4 v. Muellerum l. c. ρ. 231, n. 1 6 Ι 2 0 &πο Μ , corr. Gee1ius , ύ φ ' coni. Cobetus Mnemos. 1862, 1 S ; neque tamen Bollicitanda est praepositio &πό idem fere significans , ac snpra (§ 1) διά, quod h. l. propter ante cedens δια erat absonum, v. Lutzium Die Priipos. b. d. αtt. Rednern.
Progr. d. Κ. Studienαnst.
Ζ.
Neustαdt α. d. Η.
1887 ρ. 46 et Dion. Chrysost. or. ΧΠ ρ. 196, 16 Μ: lσεσ.fFαι γαρ φάρμακον . . &φυκτον, �φ' ο{, ιΗάισονται, τον Ιξόν (ubi ύφ' perperam mutavit Dindol'fius)
180
DE ΤΙΜ.Δ.Ε;Ι: ERRO:RIBUS.
κατα την ΊΤΙΧλlαν, Εκ τούτων Ει1τί ι1υμφανέ\; , καί κa.&όλου διότι το πε()ί τα\; ιΧνακ()lι1ειlJ μέ()ο\; lπι ι1έι1υ()τιχι πα()' αfJτφ τελέω\;' δπε() Ει1τί κυριώτατον 4 τηι; [ι1το()lαlJ. lπειδη γα() ιχ[ μξν π()ιΧξεις ίΧμα πολ λιχχfj ι1υντελούνται, πιχρείναι δξ τον αfJτον Εν πλεί- 5 οι1ι τόποις κιχτα τον ιχfJτον καιρον ιΧδύνατ-ον, δμοlως γε μην oiJιY' αfJτ-όπτην ιycVEd,f}at πάντων των κατα την οlκουμένην τόπων καί των Εν τοίς τόποις 5 Ιδιωμάτων τον lva δυνατόν, καταλεlπεται πυν ,f}dVed,f}ιxt μξν Φ\; παρα πλεlι1των, πιι1τεύειν δε το1:!; 10 ιΧξlοιr; πlι1τεωr;, κριτην δ' εΙναι 7:ων ΠΡΟι1πιπτόν7:ων μη κακόν. 4d 'Εν φ γένει μεγ{ι1την Επ{φαι1ιν lλκων Τ{μαιοι; 2 πλεΊσ7:0ν ιΧπ.ολε{πεσ,f}α{ μοι δοκεΊ τη!; ιΧλη,f}εlαr;' 7:0/3- 129. ούτο γαρ ιΧπέχει τού δι' Ετέρων ιΧκριβωι; την &λή- 15 815. 8'ειαν Εξετάζειν ΦΙJ oiJιYE τούτων αιν ΙΧfJτόπτηr; γέγον8 καί Ιφ' oi)g αiJτοι: ηκει τόπουι:: , ο-6δε περί τούτων 3 οΜξν -δγιες iιμΊν ΕξηγεΊται. τούτο δ' έι1τιχι δ-ηλον, Εαν Εν τοΊς κατα την Σικελ{αν δε{ξωμεν αiJτοv 4 ιXγνooύvτα περί αιν ιΧποφαlνεται ' σχεδον γα() 0-6 20 πολλων [τι ΠΡΟ/3δεήσει λόγων -δπέ() γε τηι; ψευδολο γίας, iαv Εν οΙς έφυ καί Ετράφη τόποιlJ, καί τούτωv Εν τοίς Επιφανεστάτοιι; [Εν τούτοιι:] ιΧγνοων ε.fJ()ε8'rι 5 καί παραπα{ων τηι; &λη8'εlαι:. φηt1ί τοιγαρούν την 'AQE,f}OV<1av κ()ήVΗν την Εν τΙΧίς Συρακού<1ΙΧΙΙ; έχειν 25 τας πηγαι; lκ τού κατα Πελοπόννησον διά τε της ΆρκαδlαlJ καί δια ifjlJ ΌλυμπΙας 6έοντ-ος [ποταμού] 3
�2 έ1IEτ(!ιXψrI coni. B W Fleckeis. annal. 1889, 688 23 b τσ·ύ Ι ototg Μ, del. Hu, videtur enim εστιχτοις ante cedentis vocabu1i θΒΒθ repetitum. ac depravatum 24 φησΙ] Υ. ΜueΙΙeή fragm. mst. Graec. Ι n. 1>1 27 ποτιχμον del. B W
POLYB. HISTOR. :::ΙΙ 4°-5.
181
Άλφειού' Εκείνον rftQ δύντα κατα γης (κα�) τετρα- 6 κιοχιλίους δταδίους ύπο το Σικελικον Ενεχf1'iντα πέλαγος άναδύνειν Εν ταίς ΣVQακούσαις , rEVE(ff1'at 7 δε τούτο δηλον Εκ τού κατά τινα ΧQόνον oiJQavIrov 5 iJμ{3ρων Qαγέντων κατα τον τών 'Ολυμπίων καιρον κιx� τού ποταμού τους κατα το τ{μενος Επικλύσαν τος τόπους, <Svf1'ov τε πληf1'ος ιΧναβλύζειν την Άρέ- 8 f1'ovoav Εκ τών κατα την πανήγυριν f1'υομ{νων βοών κα� φιάλην χρυσην ανΙΧβΙΧλειν, ην Επιγνόντες ω είνιχι της εορτής ανείλοντο. IV. DE ΤΙΜΆΕΙ ERRORIBUS COMMISSIS DE REBUS LOCRENSIUM.
Έμo� δη συμβαίνει κιx� παQΙΧ{3εβληκ{ναι πλεονάκις εΙς την τών Λοκρών πόλιν κιx� ΠΙΧQεσχησf1'αι 15 XQEtΙXt; αύΤΟίς άναγκΙΧίιχς' κα� γαρ τής εΙς 'If3ηρίΙXν σΤQατείας ΙΧύτους πιχραλυf1'ηνιχι συνέβη δι' Εμε κιx� τής εΙς Δαλμιχτεις , ην ωφειλον κατα f1'άλατταν Εκ πέμπειν 'ΡωμΙΧίοις κατα τας συνf1'ήκας. Εξ αιν κιx� καΚΩπαf1'είας κα� κινδύνου κιx� δαπάνης (κιχνής τινος 81 6 . άπολυf1'έντες παδιν �μας ημείψαντο τοίς τιμίοις κα� φιλανf1'ρώ1tοις' διόπερ οφείλω μαλλον ε-όλογεϊν Λο κρους 1) τούναντίον. άλλ' ομως ούκ ωκνησιχ κιx� λ!γειν κα� 'ΥQάφειν στι την vπ' Άριστοτέλους ΠΙΧQα διδομένην {σΤΟQίαν περ� της άποικίας άληf1'ινωτ{ραν 25 εΙναι ?υμβαίνει της vπο Τιμαίου λεγομένης. σύνοιδα γαρ τοις ιΧνΥ'Qώποις δμολογούδιν στι παραδό7 δν.ιtoυ] Mm habet glo8sam : {ΙοεΙας κόπρου 10 des. 5 Η. 13 F fol. 206r prim. 21 καΙ ante μαι.. ι.. ον ex Reg. FG Vesont. recepit Sch, om. FS 23 'Αριστο τέλους] v. Muellerum Ι c. II n. 229 et Ι n. 68 :Μ
86,
5 2
3
4
5
182 TIMAEUS ERRAT DE REBUS LOCRENSIUM.
σιμσς αΙιτσίς έστιν αfJτη πει,J� της &πσικίας -fι φήμη πα!!α πατέψιJV, llv 'Λι,Jιστστέλης EΙι,JηΚEν, σiJ Τίμαισς. 730. 6 κα� τσύτων γΕ τσιαύτας έφEι,Jσν &πσδΕι'ξΕις. Πι,Jώτσν μεν στι πάντα τα δια Πι,Jσγόνων ένδσξα παι,J' αυτσίς &πσ τών γυναικών, συκ &πσ τών &νδι,Jών έστιν, σίσν 5 εMl'έως EVfEVci!; παι,Jα σφίσι vσμίζΕσ.ftαι τσυς &πσ 'ί τώυ 8κατον σlxtwv λεγσμένσυς' ταύτας δ' Είναι τας έκατσν σlxiaI; τας Πι,JσΚι,JΙ&Eίσας ύπσ τών ΔσΚι,Jών Πι,J�ν 11 την &πσικίαν έξΕλ.ftΕiv, εξ ι;)ν έμΕλλσν σί ΔσΚι,Jσ� κατα τον Xι,Jησμoν κληι,Jσύν τας &ποσταλη- 10 8 σσμένας παι,J&ένoυς Elι;; 'Ίλισν. τσύτων δή τινας τών γυναικών συνEξάι,Jαι μΕτα της &πσικίας, ι;)ν τσυς &πσγόνσυς έτι νύν ευγΕνΕίς vσμίζΕσ.ftαι κα� καλΕί9 (f.ftat τσυς &πο τών έκατον σlxtWv. πάλιν ύπει,J της φιαληφόι,Jσυ παι,J' αΙιτσϊς λεγσμένης τσιαύτη τις 15 10 [στσι,Jία παι,Jαδέδστσ, διότι κα,f}' δν καΙι,Joν τσυς ΣΙΚΕ λσυς έκβάλσΙΕν τσυς κατασχόντας τον τόπσν τσύτσν της 'Ιταλίας, ι;)ν κα� ταίς .ftυσίαις Πι,JσηγEίτσ τών ένδσξστάτων κα� τών ΕiηΕVΕστάτωv ύπάι,Jxων παίς, αυτσ� κα� πλΕ{ω τών ΣΙΚΕλικών l.ftWv παι,Jαλαβόν- 20 ΤΕς δια το μηδεν αυτσίς πάΤι,Jισν ύπάι,Jxειν κα� τσύτσ 1 1 διαφυλάττσΙΕν &π' ΙΚΕίνων, αυτο δε τσύτσ lttσι,J.ftfb σαιντσ, το μη παίδα πσΙΕίν έξ αύτών τον φιαληφό ι,Jσν, &λλα παι,J.ftέvσv, δια τ-ην &πο τών γυνΟ!ικών 25 ΕiηέVΕιαV. 8 1 7. 6 Συν&ηκαι δε Πι,Joς μεν τσυς κατα την ΈλλιΧδα ΔOΚι,Jσυς σtJτ' ήσαν σt)Τ' Ιλέγσντσ παρ' αυτσϊι; 1'Ε'}'σ νέναι, Πι,Joι; μέντσι Σικελσυι; πάντες είχσν Ιυ παι,Jα23 το φιαληφόρον F , ΤΟ φιληφόρον S, corr. Ur 177b (edictum igitur erat, ne puerum facerEJnt illum phialiferum, de quo iam antea est expositum)
POLYB. HISTOR. ΧΙΙ 6-6".
183
δόσει. πε(>t ων Ελεγον διότι, κα&' 8ν και(>ον έκ τη� 2 π(>ώτη� πα(>ΟV<'fία,ς κα,τα,λdβοιεν Σικελους κατ{χοντας ταύτην την χώ(>αν , έν fι νύν κατοικού<'fΙ, καταπλα γ{ντων αvτους έκείνων :κα� Π(>Ο<'fδεξαμ{νων δια τον 5 φόβον, δμολογίας ποιήσα,ιντο τοια,ύτας, � μην εόνοή- 3 σειν α,vτοίς κα� :κοινΏ την χώ(>α,ν έ'ξειν, Εως &ν έπι βα,ίνωσι τΏ γΏ τα,ύηl κα! τας κεφα,λας έπ� τοίς ιiJμoις φο(>ωσι. τοιούτων δε των ο(>κων γινομ{νων φα6� 4, τους Λοκ(>ους εΙς μεν τα π{λματα των bποδη,udτων 10 έμβα,λόντα,ς γην, έπι δs τους ιiJμoυς <'Ικό(>δων κεφαλα� &φανεί� {Υπο&εμ{νους οϋτως ποιήσα6&αι τους ο(>κους , κ&πειτα την tLSV γην έκβαλόντας έκ των ό bποδημdτωv , τας δs κεφαλας των 6κό(>δων άπο(>- 73Ι. (>ίψαντας μετ' OV πολυ και(>ού πα(>ftπεσόντος έκβα15 λείν τους Σικελους έκ της χώ(>ας. ταύτα μεν OVv 6 λ{γετftι πα(>α ΛΟΚ(>Οίς. -
Τίμαιοc b ' δ Ταυρο μενίτηc έν Τ1) ένάτr;ι των ίcτοριων , Όυκ ην ' φηcί 20 'πάτρlOν TOLC 'Έλληcιν υπό άρruρwνήτwν τό παλαιόν bιακονειcθαι" "{'ράφων ou TWC ' 'Καθόλου bε �τιωντo 8 τόν Άριcτοτέλη bιημαρτη25 κέναι των Λοκρικων έθων' ουbε "('άρ κεκτηcθαι νόμον είναι ToLc AOKPOLC.
Τίμαιοc b ' δ Τ αυρομενίτηc έκλαθόμενοc αυ τοΟ -έλέηει b' αυτόν Eic τοΟτο Πολύβιοc δ Μεrα λοπολίτηc bιά TfIc bwbE κάτηc των ίcτοριων - ουκ είναι lφη cύνηθεc TO'!c 'Έλληcι bούλοuc κταcθαι.
'Εκ τούτων t!.v τις δ'υλλογιζόμενος Ά(>Ι6τοτ{λει 16 des. F fol. 201r med. 17 -27 .A.then. ΥΙ ρ. 2640 Υ. Muelleri fι·agm. hist. Graec. Ι n. 67 28 :Μ
et ρ. 2 1 2"; 36) Ι) Η.
7
6"
184 TIMAEUS ERRΔT DE REBUS LOCRENSIlΊM.
πρόt1δ'Xoι μιΧλλον 1ί ΤιμαΙφ' κα� μην το συνεx�ς τούτφ τελΕαις ΙΧτοπον' το rIJtf! -δπολαμ{3άνειν, u«4t& 'JtEQ lueivog llποδεlκνυδ'ΙΡ, ως oiJu ΕΙκος �ν -rOV:; οΙκ!τας Tfrov Δακεδ«ιμoνloι� δ'υμμαχηι1άνταιν την 818. των ΚVQtαιv "i)votrtv &ν«φ!ρειν 'Jt(Jo:; του!: lκεΙναιν 5 3 φΙλους ιιi)η&ες' oiJ 'YCtQ μόνον τα:; l!iJvolag, &λλα κα� τας ξενΙας κ«� τας ι1υιΥιΥενεΙας τών δεσποτών 0& δουΑεύι1αντες, 8ταν εt'Jτvχήσαιι1Ι πα(Jαδόξαις κα� ΧQόvος IΠΙιΥένητιχι, πeΙ(Jώvται Π(JΟι1ποιείι1&ΙΧι κιx� IJVvΙXVιxvEovt1&rtt τών κιχτα φύι1ιν &vιxruιxlrov μαλλον, ιο 4 ιxiJTffjJ τούτφ ι1πουδάζονΤΕς 'tηv Π(Jοrηevημ{vηv 'JtE(J� ΙΧfJτου:; Ελάτταισιν κιx� την ιΧδοξlιχν ΕξαλεΙφειν, 1:ψ {30ύλεδ'&ιxr, τών δΕσποτών &πόγονοι μιΧλλον lπιφ«t6b νειν l1πε" άπελΕύ8'εροι. τουΤό δε μάλιι1'tιχ 1tSQ� του:; ΔΟΚQOfJf: εΙκό:; Iι1Τι ιΥησν{ν«ι' 1tολυ ιyιXQ lκ- 1& τοπtι1ιχvτες lκ τών συνειδό1:ων κα� 'Jt(?OιJla{:J6v1:EIJ t1VVE(JfOV τον X�ΌVOν, Ot'JX of5Tfrog l1φ(Jοvες (ηt1αv) ιf1ι1τε 1:αύτ' έπιτηδεύέιν, δι' �ν Βμελλον &ναν!ωσιν ποιεϊι1&αι ταιν ΙδΙαιν Ελιχτταιμά,,;αιν, άλλα μη TfofJVrtv2 Tftov δι' ιbν έπικαλύΨΕιν τΙΧύτιχ. διο κα� την 6νομιχ- 20 ιιίαν 'tf] πόλει την &πο τών γυναικιXJν έlκό'l:Wί; έπέ &εσαν κιx� ,,;ην oΙκειότηt:α την κατα τα:; rVV«iurtg Π(Jοσεποι'7j.f}ηι1αv, ετι δε 'ι:α:; φιλ{ιχ:; κα� τας συμμιχ χίας τας 'Jt(JOrOVtuιXf! 1:ας &πο τών rVVrttuwV &νε8 νεούντο. � uιxl το τους 'Λ.f}ηνα{Oυς ΠΟQ&ηι1fXΙ την 25 Xch(JΙXV α<6ταιν οΜέν έστι ι1ημΕιον ψευδη λΕιΥιιιν 'tov 4 'ΛριστοτΕλην' ε-όλόγου γαρ δντος Εκ τών προειρημέ2
1 8 �nιφαl1JΕΙ1J Μ , έnιφα1Jη1Jαι Geelius , έnιφαl1JΕσ&αι Spengeliu8 (apud Hu quaest. Π 16) , activum. tuentur V 6, 6. ΧΙ 11, 2; Theocr. Π 1 1 ; act. apostol. 27, i/O , Luc. ev. 1, 79
POLYB. HISTOR. ΧΠ 6". 6b.
1 85
ναιν, εί κα� δεκάκις ήσαν οΙκέται , τού Π(Jοσπεποιη σ8'αι την τωv Λακεδαιμονίαιν φιλίαν τους έξά(Jαvταg 732. έκ των AOU(JtlJv κα� κατασχόντας εΙς την Ίταλίαν, ευλογος γίνεται κα� [ή] των Ά8"ηναίων ιiλλΟΤ(Jιότηg 5 ή Π(Jοg (πάντας) τους Π(JοεΙ(Jημένουg, ούχ (ουτως) έξετα�όντων το γένος ι:bς την ΠQοαί(!εσιν. νη Δί' 5 ιiλλα πως αvτο� μεν έξαπέστελλον 0& Λακεδαιμόνιοι τους ιiκμά�oντας εΙς την πατ(!ίδα τεκνοποιίας χά(!ιν, 819. του:; δε Λοκ(!ουι; το πα(!απλήσιον ούκ ε(ων ποιείν ; 10 εκαστα δε τουτων 0-& μ6νον κατα το πιiTαv6ν, ιiλλα 6 κα� κατα την ιiλή8-ειαν μCΓάλην εχει διαφο(!ιΧν. 01Jrc 7 γα(! καιλύειν τους AOU(JOvr; εμελλον, αύτo� το ομοιον ποιούvτεg - &τοπον γά(! - ούδε μην κελευ6ντων αύτων 0& Λoκ(!o� πάντως ποιήσειν έκείνοις το πα(!α15 πλήσιον. πα(!α μεν yaQ τοίς Λακεδαιμονίοις κα� 8 πιΧΤQιον ήν κα� OVVfjiTcg τ(!είι; lXνδQας Ι!χειν την γυναίκα κα� τέτταQας, τοτε δε κα� πλείους ιiδελφoυς σντας, καΙ τα τέκνα '(Ούταιν εΙναι κοινά, κα� γεννή σαVΤιt παίδας &κανους lκδόσ8-αι γυναίκά τινι των 20 φίλων καλον κα� σύνη8-ε6'. διόπεQ 0& AOXQO� μήτε 9 ταίς ιi(JCtig Ovτεg ενοχοι μήτε τοίς ΟQκοιg , (οί6') ωμoσιtν 0& Λακεδαιμόνιοι μη Π(Jότε(?ον εΙς την oΙκείιtν lπανήξειν Π(J�ν 11 την Μεσσήνην κατα XQd τος έλε7:ν , τηι; μεν κατα '1:0 κοινον έξαΠΟδ'τοληg 25 εύλό rαιg 0-& μετέσχον, κατα δε fLl(JOb τας lπαν6δουg 10 ποιούμενοι κα� σπανίως εδοσαν &νασΤ(Jοφην ταίς γυναιξ� Π(10g οΙκέται; Υενέσ8-αι ovVfjiTcori(1CCV 11 Π(10ς 15 μεν1 μόνοι!; coni. Hu, sed Υ. V 81, 5 et Β W Π 50. Χ 19, 5, nv 9, 7. XV 14, 8. Sch ad XVΠ 5, 9 27 /i'vvή,f}osιαv 1j Μ, ιJvvη.fJ'SιJτέραι; 1j Be, ιJvvή.fJ'Ε,αv, μη corr. Cobetus Mnemos. 1876, 356
ΙΧ 8, 13. Hu,
186
ARI�TOTELES ΕΤ TαιAEUS.
τούς έξ &ρχής &νδρα.ς, τα.ϊι; δε πα.Q&έvοις κα.� μάλ λον · δ κα.� τής έξα.να.στάσεως α.Ι'τιον γέγονεν. 7 (8) ΟΟτι ΠOλλCι ίcτορεΊ ψεubfj ό Τ{μα.ιος, καΙ bOKEi το πα.Qάπα.v οiJκ t1πεΙQος dJv οiJδεvος των τοιούτων, {,πο 820. δε τής φιλονεικ{α.ς έπa1κοτούμενος, 8τα.ν ctπα.ξ η 5 ψέγειν η τoiJvα.vτ{οv έγκωμιάζειν τινιΧ ΠQό.f7ητα.ι., πάντων iπιλα.v.f7άvεται κα.� πολύ τι τοϊί κα..f7ήκοvτος 2 πα.Qεκβα.{vει. πΜ)ν ταϊίτα μεν �μϊν vπεQ ΆQιστο τέλους εlQήσ&ω πως κα� τ{σι ΠQοσέχωv τοιαύτην 8 έποιήσατο την πεQ� των ΛΟΚQωv έξήγησιν· τιΧ δΕ 10 λέγεσ&αι μέλλοντα πεQ� Τιμα{ου κα.� της 8λης συν τάξεως αiJτοv κα.� κα&όλου πεQ� τοϊί κα.f7ήκοvτος ΤQiς ΠQαγματευομέvοις {σΤΟQ{αv τοιάνδε τινιΧ λήψε4 ται την &πά'/..'τησιν. 8τι μεν oi;v &μφότεQΟΙ κατιΧ 788. τον εΙκότα λόγον πεπο{ηνται την lπιχε{Qησιv, κα,� 15 διότι, πλείους εΙσ� πι&ανότητες έν τ1] κα.τ' Άριστο τέλην {ι1ΤΟQ{fl, δοκω, πας &ν τις lκ των εlQημέvωv δμολογψιειεν· &λη&ες μέντοι γε κα� κα&άπαξ δια5 στεtλαι πεQ{ τινος oiJδεv ει1τιν έν τούτοις. oiJ μην &λλ' έστω τον Τ{μαιον εΙκότα λέγειν μαλλον. διfx 20 ταύτην oi;v την αΙτίαν δεήσει παν �ήμα κα� πασαν φωνην &κούειν κα� μόνον oiJ &ανάτου ΚQ{σιv vπέ χειν τους έν ταϊς {ΟΤΟQ{αις �ττoν εΙκότα λέγοντας; 6 oiJ δήπου. τοϊς μεν rιXQ κα.τ' t1rvotιxv ψευδογQα φOϊίι:Jιν έφαμεν δεϊν διόQ&ωι:JΙV εiJμενικην κα� συγ- 25 2 des. Μ 87, 16 Η. 8 Ρ 45, 20 Va ; initio epitomae verba videntur θ88θ ab epitomatore confusa 5 φιλο vLnlιxs Di, 8ed Υ. Hu praef. Π' ρ. 6 8. 14 inc. :Μ 87, 1 7 Η. : ί)τι μλν otiv cet. 18 διαιιτήναι ΜΡ, διαιιτείlαι Erne8tu8 in lexico, διαιιαφijιιαι coni. B W 24 τοl's μΕν ρ. 187, 2 κατηγορΙαν add. F in mαrg. fol. 206r extr. (v. ρ. 181, 18 88.)
-
POLYB. HISTOR. ΧΙΙ 6b-8.
1 87
γνώμην Εξακολου.ιΤείν, τοίς δs κατα ΠQοαίQεfiΙV &naQ αίτητον κατηγΟQίαv. 'Ή δεικτέον oi'Jv τον 'ΑQΙΙ1τοτέλην κατα τον lXQΤΙ 8 (9) λόγον τα nCQ� AOXQrov είQηκότα χctQιτοr; η κέQδουr; 5 7) διαφΟQιir; έ'νεκεν η μηδs τολμώvταr; τούτο λέγειν δ,uολογητέον &γνοείν κα� παQαπαίειν Tovr; τοιαύΤΏ ΧQCι.ψένουr; &ncX.ιTcCq. κα� ΠΙΚQίq. κατα τών πέλαr; oZq. φηo� "ftQ 2 κέΧQηται Τίμαιοr; κατ' 'ΑQιοτοτέλουr;. ctVTOV ε(ναι .ιΤQασ·ύν, EVXEQfJ, 'ltQOnETfJ, nQOr; δs τού10 τοιr; κατατετολμηκέναι τής τών Λοκρών πόλεως, Είπόντα την ιΧποικίαν αvτών είναι δQαπετών , οίκε82 1. των , μοιχών , &νδQαποδΙΟΤών. κα� ταύτα λέγειν 3 αvτόν φηοιν ουτως &ξιοπίιJτωr; ωοτε δοκείν ένα τών έοτρατηγηκότων {Υπctρχειν κα� TOVr; flIQoar; έν 15 ταίς Κιλικίαιr; πύλαιr; α.ρτι παρατάξει νενικηκότα δια TfJr; αvτού δυνάμεωr;, &λJ.' OV tJοφιtJτην όψιμα.ιΤη 4, και μιοητον VndQXOVTct και το πολυτίμητον laTQEiov ιXQTtror; ιΧποκεκλεικότα , 'ltQOr; δε τούτοιr; clr; nιXtJav αvλην και οκηνην Εμπεπηδηκότα , 'ltQOr; δε yatJTQ� 20 μαQγον, όψαQτυτήν, Επι tJτόμα φεQόμενον Εν παtJι. δοκεϊ δή μοι τα τοιαύτα μόλιr; (&ν) av.ιTQronor; ιΧγύQ- 1) της και ΠQΟΠΕτηr; Eπ� δικαtJτηQ{ου ριΨολογών ιΧνεκτοr; φανήναι ' μέΤQιοr; μεν "ιXQ oV δοκεϊ. tJvy- 6 γραφεvr; δε κοινών ΠQάξεων καΙ nQOtJTdTΎIg {tJTOQCar; 3 'Ή δεικτι!ον 1 Υ. Muellerum 1. c. Ι n. 70 8 φrισ! ,1αρ 1 7 υπάρχοντα : 23 φανηναι : Snid . s. Υ. '.ΛQιστοτf:λης des. Ρ; tum idem incipit (v. 7) : 'Ότι άΠΕΧ&ΕΕα κιχ! πικρΙιχ χρ&ψΕνος δ τΙμιχιος φrισι κιχτιχ άριστοτι!J.οvς ΕΙνιχι αfJτον &ρα σύ · EfJXEQTι j cetera usque ad μοιχών (v. 12), tum omissis pro:rimis sic pergit (v. Η) : κιχ! τους πι!ρσιχς Εν ταίς κιΛικΙαις, cetera ηοη interrupta subiungit 23 δΌΚΕί] punctum ρο suit B W, Υ. ann. sequ.
188
ARI8TO'fELES ΕΤ TIMAEUS.
&ln&tvor; ο'Μ' &ν αtιτοr; έν αvτφ διανοη&ηναι μή τι δ-η κα� γQάφειv τολμιή6αι τοιοvτοv. 9 (10) ΣΚΕψαιμΕ&α δ-η κα� τ-ην αiιτoϊ} τοϊ} ΤιμαΙου ΠQΟΙX{QE6tV, κα� 'tCtr; &ποφά6ειr; 6υγιtQ{vωμΕV έκ παQα- 734. &{6Eωr;, &g ΠΕπο{ηται ΠΕQ� τηι; αtιτηι; &ποικίαι;, "ίνα 5 γνώμΕν π6ΤΕΡΟΙ; έtξιoι; Β6ται 'tijr; τοιαύτηι; κατηγΟQίαr;. 2 φη6� τοιγαQουv κατα τ-ην αiιτην βύβλον, otικέτι κατα τον αiιτoν εlκ6τft λ6γον ΧQαιμΕvοr; 'totg έλέγχοιι;, &λλ' &λη&ινώ!? αiιτoι; έπιβαλων El!? 'tovr; κατα την Έλλάδα 3 ΛΟΚQούι;, έξΕτάζΕιν τα πεQ� 'tijr; &ποικίαι;. τουι; δέ 10 πρώτον μέν έπιδΕικνύΕιν α'ότφ 6υν&ήκαι; irrQ ιX Πτυυ!?, Βτι κα� νυν διαμΕvού6αr;, ΠQοr; 'toυr; έξαΠΕ6ταλ μένουι:;, αΙι; vπογE'J'Qάφ&αι τ-ην &Qχ-ηv τοιαύτην <·ιbι; 4 γονΕύ6Ι ΠQΟ!? τέκνα." ΠQΟΙ; δέ τούτοιι; Elvu.t δ6γ ματα , κα&' & πολΙΤΕίαν vπάQΧΕΙV έκατέQΟΙΙ; παQ' 1'5 [κατέQοιr;. κα&6λου διακούοvταr; τ-ην 'ΔQΙ6τοτέλοvr; Εξήγη6ιν ΠΕQ� τηι; &ποικίαr; &αυμάζειν την Ιταμ6δ τητα του 6υγγραφέωr;. μΕτα(:Jαr; δέ πάλιν έπ� τουι; 822. έν ΊταλίCf ΛΟΚQουr; ΕVQί6ΚΕΙV &κολού&ουι; κα� τουι; v6μουr; φη6� 'tovr; παQ' α-όΤΟίΙ; κα� 'tovr; έ&Ι6μουr; 20 ο'ό τf'J των ΟΙΚΕτών QCfδιοv(lγ{Cf, 'tf'J δλ τών έλευ&έ6 (ιων &ποικ{ψ πάvτωr; rιXQ κα� τοίι; &vδ(lαποδΙ6ταίΙ; έπιτΖμια ΤΕτάχ&αι παQ' α-ότοίr;, δμο{ωr; τοίι; μοιχοΤ:r;, 'tOir; δQαπέταιr;' ,]jV ο-όδέν &ν -δπάρχειν, El dvvfJJEt25 ι1αν αvτοtι; έκ τοιούτων ΠΕφυκ6ι1Ι. Πρώτον δ-η διαΠΟQψιαι 'ttr; &ν προr; 'tlvιxr; των 10 (11) Λοκρών πα€!αγEν6μEνOΙ; έπυν&άνΕΤΟ ΠEΡ� τούτων. 2 ΤΟΑμ,f)ι1αι ρ. vu1go, accentum Cόrr. Β W 3 Σιι.Εψώμε""α] Υ. Muellerum Ι c. Ι n. 68 8 ιWτoν del. Be (immo a{{ir-mat Timαcus ΒΒ iαm non αmpliud caniectαndo, ut priU8 ipse et Aristoteles semper (ecerit, de origine coloniαe g:uαerere cet.) 16 διακονοντας Ρ, δε &κονοντας vulgo
POLYB. mSTOR. X:U 8-10.
189
εί μεν γα!,) συνέβαινε, κα&άπε!,) τους έν Ίταλίι; Δο- 2 ΚQούς, ουτω κα� τους κατα την Έλλάδα μίαν π6λιν €Xειν, τάχ' αν ουκ εδει διαΠΟQείν, &λλ' �ν αν ευ&εώ Qητον ' έπε� δε δύ ' ε&νη ΔΟΚQων έστι, ΠQος ποτέ- 3 5 QOvr; �λ&ε κα� ΠQος ποίας π6λεις των έτέQων, κα� παQα τίσιν E{jQE τας συν&ήκας &ναγεγQαfψένας ; ουδεν γαι? �μ[ν διασαφείται τούτων. καίτοι δι6τι 4 τούτ' Γδι6ν έστι Τφαίου κα� ταύη) παQημίλληται τους &λλους συrγQαφέας κα� κα&6λου 'rftoi ΠΏ τ�ς λέγω δε κατα την έν τοίς XQ6vott; 10 &πoδox�ς * * * κα� ταίς &ναγQαφαίς έπίφασιν τ�ς &ΚQιβείας κα� την πεQ� τούτο το μέQος έπψέλειαν - δοκω, πάντες γινώσκομεν. διο κα� &αυμάζειν έστ!ν &ξιον πως 6 ούτε το τ�ς π6λεως ί)νομα, παQ' οίς E{jQEV, ούτε 735. 15 (τον) τ6πον, έν Φ συμβαίνει -r:ην συν&ήκην &να γεγQάφ&αι , διεσάφησεν ήμίν , ούτε τους αQχοντrxς τους δει'ξαντας αυτφ την ιΧναγQαφη1' κα� ΠQος οϋς έποιείτο τον λ6 γον, "{να μηδεν� διαΠΟQείν έξft (μηδέν), &λλ' άψισμένου τού τ6που κα� της π6λεως ένΏ τοίς 20 &μφισβητούσιν ΕVQEiv την &ΚQίβειαν. δ δε πάντα 6 ταύτα παQα).ελοιπως δηλ6ς έστι συνειδως αvτφ κατα ΠQ6&εσιν έψευσμ{νφ. δι6τι γαι? των τοιού' 823. των έπιλαβ6μενοι; ουδεν αν παQ{λειπε Τίμαιος, &λλ αΠQ{ξ-, το δη λεγ6μενον, &μφοίν τοίν XEQoiv έπέφυ, 25 ΠQοφανεr; έκ τούτων. δ γαι? ΠQος την 'ΕχεΚQάτους 7 πίστιν &πεQεισάμενος έπ' ον6ματος, ΠQος 3ν φησι -
9. 10 ΤfΊδέ πrι τής &ποδοχή. Ρ·, ΤfΊδE πrι (τετύχηκε vel κατηξίωται) Τής &ποδοχή.ς Rei 739, τοσαύτης (τέτευχεν) &πο δoxή� Cobetus Mnemos. 1862, 2 7 , ΤfΊδέ πrι τής &ποδοχής (&ντιποιείται) Hu, ΤfΊδέ πrι τής &ποδοχής (παρ' ivloLf! &ξιοϋ 18 iξfj del. Hu, post iξfj add. ται) Β W coll. Π 66, 1 26 τούτων add. F in marg. Ιοl. μηδέν Β W 23 &λλ' 206Υ prim. (v. lJ. 181, 13 ιili.) -
19 0
ARISTOTELES ΕΤ TIMAEUS.
πε�! των Εν 'Ιταλ{". ΔΟΚQων ποιήtίrx6.fJ'rxι τους λόγους κα! πrxQ' οδ πυ.fJ'έ6.fJ'rxι πε�! τούτων, κα! π�ooε;ει� γαομένος, ί'να μη φrxνfj του τυχόντος &κηκοως 8τι ουνέβαινε τον τούτου πατέ�α π�ει5βε{ας κrxτη;ιω6.fJ'rxι 9 π�ότεQον -όπο Διονυι5{ου, ή πού γ' (tv ο!Jτος δημοο{ας 5 &ναγ�αφης Επιλαβόμενος � πα�αδOι5ίμoυ οτήλης 1 1 (12) πrxQει5ιιhπηι5εν; δ γα� τας oυγΚ�{ι5εις ποιούμενος &νέκrx.fJ'εv των Eφό�ων π�oς τους {Jrxι5ιλε'Cς τουι; Εν Δακεδα{μονι κα! τουι; lI.�xoντας τους 'Α.fJ'ήνη6ι κα! ται; Cε�ε{αι; ται; Εν "AQyEι πrxQrx{Jάλλων π�όι; του:; 10 όλυμπιον{κας, κα! τας άμα�τ{αι; των πόλεων πε(J! τας &νrxγ(Jrxφας ται; τούτων έ;ελέγχων, πα�α τ�ί2 μηνον Εχούοαι; το διαφέ�oν, ο!Jτόι; Εοτι. κα! μην δ ται; όΠΙ6.fJ'οδόμουι; ι5τήλαι; κα! τάι; Εν τrx'Cς φλιrx'Cς 3 των νεων ΠQο;εν{rxς Eξευ�ηκωι; Τ{μαιός Ει5τιν. ον 15 oi$.fJ" -όπάQχον τι των τοιούτων &YVOE'CV oi$.fJ" ευ�όντα πrx�rxλιπε'Cν πιοτευτέον οi$τε ψευι5αμένφ ι5υγγνιhμην 4 δοτέον ο-Qδrxμωι;· ΠΙΚQΟΙ; γά� γεrOνωι; κα! &πrxQrx{τη τος Επιτιμητηι; των πέλας εΙκότως (tv κα! υπο των πλη6{ον rx-QtOI: &πα�αιτήτoυ τυγχ&νοι κατηγo�{ας. 20 5 ορ μην &λλά π�oφανως Εν τούτοιι; Εψευομένος, μεταβάς Επ! τουι; Εν '1ταλ{". Δoκ�oυς ΠQωτον μέν φηι5ι τήν τε πολιτε{αν και τα λοιπα φιλάν.fJ'Qωπrx τοΊ:ς Δoκ�o;:ς &μφoτέ�oις * * * Ά�ιoτoτέλη κα� Θεό6 φ�αoτoν κrxτεψευι5.fJ'rxι της πόλεως. Εγω δ' ο-Qκ &"νοω 25 μεν 8τι κα! τrxύΤf/ τηι; π�αγματε{ας &νrxγκrxC'i.fJ'ή60μαι πα�εκβα{νειν, διo�ιζόμενoι; κα! διαβεβαιούμενοι; 786. 7 πε()ι -;;ούτων· O-Q μην άλλα δια ταύτην την αΙτ{α,ν 824. εΙς lvrx τόπον υπε�ε.fJ'έμηv τον πε(!ι Ίιμα{ου λόγον, 8
24 post &μ.φοτΕl!οις add. fιΠάl!xειν 3μ.οια , τόν 8' Hu, ΕfιQlΙκέl1αι παI!6μ.οια, τόν 8' F W
POLYB. HISTOR. ΧΙΙ 10-12.
191
ί'να μη πολλάκις &:ναγκάζωμαι τού καit'ήκοντος όλι γω(!είν. υοτι Τίμαιός φηι5ι μέγΙι5τον άμά(!τημα πε(!� την 8 (1 18) {ι5το(!ίαν εΙναι το ψεύδος' διο κα� πα(!αινεί τοvτοις, 5 οϋς (Χν ΙΙξελέγξ'!} διεψευι5μένους έν τοίς ι5υγγ(!άμμαι5ιν, ετε(!όν τι ζητειν 5νσμα τοίς βυβλίοις, πάντα δ� μάλλον η καλειν {ΟΤΟ(Jίαν. Καit'&πε(J ya(J έπ� τών κανόνων, καν έλ&ττων Τί 12 (7) τφ μήκει "tlv τφ πλάτει ταπειν6τε(Jος , μετέχ'!} δ� 10 της τού κανόνος Ιδιότητος, κανόνα φηo� δείν Π(JΟο αγΟ(Jεύειν 3μως, 3ταν (δε) της ε-όit'είας κα� της Π(Jος ταύτην οΙκειότητος ΙΙκπέι5'!} , πάντα μάλλον δείν η κανόνα καλείν, τον α-ότον Τ(Jόπον κα� των συγγ(Jαμ- 2 μάτων 3σα μεν αν 11 κατα την λiξιν η κατα τον 15 χει(JΙ6μον η κατ' αλλο τι διαμα(Jτ&νηται των {δίων με(Jών, &ντέχηται δ� της &ληit'είας, Π(JΟ6ίεσit'αί φηι5ι το της {σΤΟ(Jίαg ονομα τας βύβλους, 3ταν δ� ταύτης πα(!απέο'!}, μηκέτι καλεισit'αι δείν Γστο(!ίαν. έγω δ� 3 διότι μεν ήγείι5it'αι δεί τών τοιούτων ι5υγγ(!αμμ&των 20 την &λήit'ειαν δμολογω , κα� κατα την Π(Jαγματείαν α-ότός που κέχ(!ημαι λέγων otίτως, 3τι , καit'άπε(! έμψύχου σώματος των 5ψεων έξαι(!εit'εισων &χ(!ει ούται το 3λον, otίτως ΙΙξ [στο(!ίας έαν lί(!'!}ς την 2 des. Ρ σο, 31 Υα 3-7 :Μ 37, 31-38, 3 Η. 3 ΤΙμαιος] v. Muelleri fragm. hist. Graec. Ι n. 72 8 Μ. 38, 3 Η. F fol. 207r med., Υ. Muellerum Ι. c. Ι n. 73 10 φησιν F 12 ΕγγΙζει FS, έγγΙζl1 M8D Vesontinus, (ο.[,κ) έγγΙζει Hervagius, (ο.[,κ) έγγΙζl1 Scf' (μη) έγγΙζrι Be, -ύσΤΕ(ιΙζl1 Cobetus Mnemos. 1862, 26 , lκκλΙVl1 Hu, πα(lEκμfι Krebsius Die Priipos�'tionsadv. �'n d. spiit. hist. Griic. ΙΙ 59. fκπΕσl1 B W 2 0 δμολογώ] hoc fere 10ΟΟ in marg. fol. 207"' add. F ' compendiis s01emnibus exarata: σημεΙαισαι ιi>(IαίO", V. xm 5, 4 21 πον] Ι 14, 6
192
DE
ΤΙΜ.Α.ΕΙ
ERRORIBUS
ΕΤ
MENDACllS.
ιtλή,f}-ειαv, το καταλειπ6μενον α-ότη� &νωφελε� ΥΙνε ται διήΥημα. Δύο μέντοι τρ6πoυ� εφαμεν είναι ψεύδoυ�, ενα 4, μΕν τον xa-i {ΧΥνοιαν, ετερον δε τον κατα προαΙρε825. 5 6ιν, κα� τούτων δείν τoί� μεν κατ' &yvoιιxv παρα- 5 παΙου6ι τη� ιtλη,f}-εtαι; διδ6ναι 6υΥΥνώμην, τοt� δε κατα προαtρεtJιv ιtκαταλλάκτω� [χειν. (12") 6 Τούτων δ' ήμίν δμολΟΥουμένων, α-ότού τούτου τού Ψεύδoυ� μεΥάλην -όπολαμβάνω διαφοραν είναι τού κατ' &Υνοιαν Υινομένου καΙ τού κατα προαίρε- 10 6ιν, καΙ το μεν έπιδέχε6,f}-αι tJυΥΥvώμηv καΙ δι6ρ,f}-ωtJLV ε-όμενικήν, το δ' ιtπαραιτήΤOυ δικαίω� tlv τυΥ- 737. 7 χάνειν κατηyoρία�' ιJΊ Υένει μάλιΙSΤ' tlv cf)Qot τιι; ένοχον α-ότον δντα τον Τίμιχιον' δι6τι δ' έ6Τ� τοιού15 τo� tJκοπείv tjδη πάρε6τιν. Έπ� των ιt,f}-ετούvτωv τα� δμoλoyία� προφερ612a (12b) με,f}-α ταύτην την παροιμΙαν " Λoκρo� τα� tJυv,f}-ή κα�.'� τούτο δέ τι� εξεύρηκεν οτι κα� παρα τoί� 6υΥΥραφεύ6Ι καί παρα τoί� {xλλoι� ιtv,f}-ρώποι� δμο2 λΟΥούμεν6ν έ6τι, δι6τι κατα τη11 των Ήρακλειδων 20 εφοδον 6υv,f}-εμέvωv των Λοκρων τοr:� Πελοποννη6{Otf! πoλεμ{oυ� πυρ60υ� αιρειν, εαν tJυμβfj τουι; Ήρακλείδα� μη κατα τον 'l6,f}-μ6v, ιtλλα κατα το 'Ρίον ποιεί6,f}-αι την διάβα6ιν, χάριν τού προαΙ6,f}-ο.3 μένoυ� φυλάξα6,f}-αι την εφοδον α-ότων, ο-ό ποιη6άν- 25 των δε των Λοκρών , παν δε τoiJvαvτίοv φιλίουι; ιtράντων πυρδ'oύ�, Βτε παρ.ηdαv, τoυ� μεν Ήρακλεί δαg δ'υνέβη μετ' ιt6φαλΕUxg χρησ,f}-αι τfj διαβάΙSει, -
2 διήΥ1/μ,α : des. Μ88, 15 Η. F Ιοl. 207τ med. .3 F Ιοl. 207" med. 7 des. F ΙοΙ. 207" med.8-15 :Μ. 88, 16 -21 Η. 16 Μ 38, 21 Η. 18 iξιστ6Q1/ΚΕfΙ Μ, corr.B W
POLYB. HISTOR. ΧΠ 12-13.
1 93
τους δ'� Πελοποννηοίους κατολιγωρή6αντας λα�είν παραδ'εξαμένους εΙς την οΙκείαν τους {Υπεναντ{ους παριxoπoνδ'η�έντας {Υπο τών Λοκρών. * * * κατηγορείν κα� .ftειαο(μΟv δ'ια)6ύρειν τών 12b (12 C) 5 όνειρωττ6ντων κα� δ'αιμονώντων Ιν τοίς {Υπομνήμασιν' 060Ι γε μην αυτo� πολλην της τοιαύτης 826. έμπε1(οίηνται φλυαρ{ας, τους τοιούτους αγαΠάν lXV δέοι μη τυγχάνοντας κατηγορ{ας, μηδ" οτι κα� τών ά'λλων αυτους κατατρέχειν ' δ συμ{3έ{3ηκε περ� Τί10 μαιον. έκείνος yCtQ κ6λακα μεν είνα{ φη6Ι τον Καλ- 2 λισ.ftένηv τοιαύτα '}'Qάφοντα κα� πλείστον απέχειν φιλοσοφ{ας, κ6Qδαξί τε ΠQοσέχοvτα κα� ΚΟQυ{3αν τιώ6αις γυναιξ{' δικαίως δ' αiJτον {Υπ' 'ΛλεξάvδQου τετευχέναι τιμωQίας διεφ.ftαQκότα την έκείνου ψυχην 15 κα.ft' οσον οΊ6ς τ' �ν ' κα� ΔημοοfFέvηv μεν κα� 3 τους αλλ ους QήΤΟQας τους κατ' Ικείνον τον καΙQον &κμάοαντας έπαινεί καί φησι της Έλλάδος αξ{ους γεγονέναι , δι6τι ταίς 'ΛλεξάvδQου τιμαίς ταίς ισο .ft{οις αντέλεγον, τον δε φιλ6σοφον αιγίδα κα� 20 κεQαυνοv περι.ftέvτα .ftVΗτj] φύσει δικαίως αυτον {Υπο του δαιμονίου τετευχέναι τούτων αιν ετυχεν. 'Ότι Τίμαι6ς φησι ΔημοχtXQηv ήταιρηκέναι μ�ν 1 3 738. τοίς ανω μέρεσι τού 6ώματος, ουκ εΙναι δ' αξιον το {EQov ΠVQ φυ6άν: {ΥπεQ{3ε{3ηκέvαι δ� τοίς έπιτη3 des. ]I 38,32 Η. 4 ]1 39, 1 Η., Υ. Muelleri fragm. hist. Graec. Ι n. 142 �EΙας EiJQEiv Μ, διασυΡΕιν Geelius, �Eιασ(ιιoν δια)συΡΕιν corr. Herwerdenus Mnemos. 1874, 78 12 κόραξι Μ, corr. Wundererus act. sem. Erlang. m 398 20 τ�ι!ντα Μ, πρoσ�ι!ντα Luchtius, $πι�ι!ντα Geelius, ΠΕρι�ι!vτα corr. Be Heysio auctore 2 1 des. ]Ι 39, 14 Η. 22 Ρ 03 , 1 Va, Suid. β. τ. Δημοχά(>η.. ; Υ. Muellerum 1. c. Ι n. 141 ήταιρηκι!ναι δε - 24 φvσι5iv : Snld. β. Υ. ήτaΙφιΚΕν 24 -όΠΕρ{1Ε{1ηκι!ναι ρ. 194, 2 &ναισχυ1!τογριΧφων Sn1d. POLYB. HIST. Ili. 10 -
194
DE ΤΙΜΑΕΙ ERRORIBUS ΕΤ MENDACIIS.
δευμασι τά Βότρυοι; {,πομνήματα "al τά Φιλαιvίδοι; xal τωv �λλωv &:VαισXυVΤOγ€!άφωV' ταύτηv δs τ-ήv λOιδO€!ί"V "al τάι; έμφάσειι; ovx 010'11 �v τιι; διέ&ετο πεπαιδευμέvο!; &:vή€!, &:λλ' oMs τωv &:πο τέγουι; &:πο 8 τού σώματοι; εΙ€!γασμέVωV ο-όδείr;. δ δ' ί'vα πιστοι; /) φαvΏ κατά τ-ήv αΙσX€!OλOγίαV "al τ-ήv δληv &:vαισχυv τ{αv, "al Π€!Oσκατέψευσται τ&:vδ€!όr;, κωμικόv τιvα 4 μά€!Τ1ιρα π€!οtJεπιtJπαtJdμεvοr; &:vώvυμοv. πό&εv δ' Εγαι καταστoxά�oμαι τούτο; πρωτοv μεv i" τού κα� πεφυκδvαι "al τε&ράφ&αι καλωι; Δημοχάρηv, &:δελ- 10 5 φιδούv δvτα Δημοσ&έvοvr; , δευτε€!OV Εκ τού μ-ή μόvοv στρατηγΙαι; αVΤΟV ήξιω6&αι πα€!' Ά&ηvα{οιr;, 827. &:λλά "al των &λλωv τιμωv, αιv oM�v &'11 αfJτφ 6 συVεξέδ€!αμε τοιαύταιι; &τυχ{αιι; παλα{οvτι. διο "al δοκει μοι Τ{μαιοι; OfJX οiSτωr; ΔημOxά€!Oυι; κατηγο- 15 ρείv ιόι; 'Α&ηvα{ωv, εΙ ΤOΙOVτOV �vδρα προηγοv "al τοιούτφ τ-ήv πατρ{δα ,,"l τουι; Ιδ{ουι; pCovr; έvεχεί'Ι ρι�ov. &:λλ' oV" έ6Τι τούτωv oVδιIV. ofJ γάρ &'11 Άρχέδικοι; δ κωμφδιογράφοι; έλεγε ταύτα μόvο!; περl 8 Δημοχά€!οvr;, άιι; Ttpatdr; φησιv, &:λλά πολλοl μ�v 20 &'11 τωv Άvτιπάτρου φtλωv, κα.&' O{j πεπαρρησίασται πολλά καί δυvάμεvα λυπειv OfJ μόvοv "Vτοv 'Α.vτ{ πατροv, &:λλά ,,"l τουι; Εκεtvοv διαδόχουι; "al φ{λουι; γεγονόταr;, πολλοί δε τωv &:vτιπεπολιτευμ{vωv, αιV 9 .ηv καί Δημήτριοι; δ ΦαληρεVr;. o{j ' κείvο!; OV τ-ήv 25 2
2 ταVτηll - 8 &lIιIιllVELOll Suid. 8. Τ. 8. τ. Βότ()υο; Ιμ.φaσι; 4 &ΠΟΤ$rοvς Ρ Suid. Β. Υ. Δημοχάρης , &πο τοϊί Τ$rοvς nonnulli codices Suid. Β. Υ. gμφασις, eτι Τ$rοvς
Υa vulgo &πο Ρ, ΙΧχρι Suid. utroque lοcο , τ&πι Hu, neque vero iterat.a praepositio &πο est offensionil v. IV 11, 5. 69, 1. ΥΠ 10, 3. Χ 1 2, 6. 2'1, 1 14 παλα 01lΤΙ] des. Suid. Β. τ. ΔημοκάfP1S
POLYB. HISTOR. χπ 13. 14.
195
τυχούααν πεποίηται κατηΥορίαν έν ταίg {ατορίαιg, φάακων αυτον γεγονέναι τοιούτον ΠΡΟι1τάτην τηg πατρίδοg κα� επ� τούτοιg ι1εμνύνει1-ftαι κατα την πολιτείαν, εφ' oIg &ν κα� τελώνηg αεμνvν-ftείη βά5 vavoog. έπ� γαρ τφ πολλα κα� λVσ'ιτελώg πωλείσ-ftαι 10 κατα την πόλιν κα� δαψιλη τα προg τον βίον vπάρ χειν πασιν, έπ� τούτοιg φησ'� μεγαλαυχείν αυτόν ' κα� διότι κοχλίαg αυτομάτωg βαδίζων προηγείΤΟ τηg 1 1 πομπηg αυτφ, σίαλον &ναπτύων, συν δε τούτοιg 10 δνοι διεπέμποντο δια τού ,f}εάΤ(JΟV , διότι δη πάντων τών τηg Έλλctδοg καλών ή πατρ�ς παρακεχω- 739. ρηκυία τοίg Ctλλοιg έποίει Κασ'ι1άνδρφ το πρoι1ταττό μενον , επ� τούτοιg αυτον ουκ αlι1χύνει1-ftαί φηι1ιν. &λλ' ομωg οi!τε Δημήτριοg οi!τ' αλλος oMc�g ειρή- 1 2 15 κει περ� Δημοχctροvg τοιούτον ουδέν. έξ ιΙιν έγώ, 1 4 βεβαιοτέραν την τηg πατρίδοg ήγούμενοg μαρτυρ{αν η την Τιμαίου πικρίαν, -ftα(Jρών &ποφαίνομαι μηδεν� τον ΔημοχιΧροvg βίον ενοχον εΙναι τών τοιούτων καίπερ ει κατ' &λή-ftειαν vπηρχέ 2 828. κατηγΟ(Jημctτων. 20 τι τοιούτον &τύχημα περ� Δημοχάρην, ποίοg καιροg η ποία. πραξιg ήνάγκαι1ε Τίμαιον ταύτα κατατάττειν clg την {ι1τορίαν ; κα-ftctπερ γαρ ο{ νούν εχοντεg, 3 έπαν &μύναι1-ftαι κρ{νωι1Ι τουg εΧ-ftρούg, ου τούτο πρώτον ι1κοπούνται τί πα-ftείν Ctξιόg εστιν δ πλη25 σίον, άλλα τ{ ποιείν αυτοίg πρέπει , τούτο μαλ λον * * * ο{ίτωg κα� περ� τών λοιδορΙών, ου τί τοίg 4, εΧ-ftροίg άκούειν ιΧρμόζει, τούτο πρώτον ήγητέον, &λλα τί λέγειν ήμίν πρέπει , τούτ' &ναγκαιότατον 22 inc. F foJ. 20';'v med. : κα-Β-άπ:ερ cet. 25. 26 μάλλον] lacunam indicavit Hu , idem -Β-εωρουσιν supplet, Ιν �'φ λαιι{1άνοvσιv B W
196
DE ΤΙΜΑΕΙ ERRORIBUS ΕΤ MENDACIIS.
Ι>
λογι(jτέον. ΠΕ(J! δ� τών πάντ« μΕΤ(Jούντων τ«ί� ίδί«ι� ό(Jγ«;;� κ«� φιλoτιμί«ι� &νάγκη πάν& ' bπ ΟΠΤΕύΕιν l(jΤ� κ«� πii.(jι δΙ«ΠΙ(jΤΕίν πέ(J« του δέoντo� 6 λι:γoμένoι�. διο δη κ«� νυν ijfLE;:� μ�ν Eίκότω� &ν δόξ«ιμΕν &&ΕΤΕίν τo;:� bπο Τιμ«{ου κ«τα Δημοχά- 5 7 ('Oυ� Εl(Jημένοι�' IΚEίνo� δ ' &ν o-fJx Eίκότω� τυγχά νοι (jυγγνώμη� oM� πί(jΤΕω� bπ' OVItEVO� δια το Π(Jοφ«νώ� Ιν τ«ί� λοιδΟ(Jί«ι� Ικπ{πτειν του κct&ή κoντo� δια την έμφυτον ΠΙΚ(J{«ν. 15 K«� γα!,) o-fJIt� τ«ί� κ«τ' Άγ«&oκλέoυ� έγωγΕ λοι- 10 δΟ(J{«Ι�, ΕΙ κ«� πάντων γέγονΕν &(jΕ(jέ(jΤ«ΤΟ�, Εύδοκώ. 2 λέγω δ' Ιν τoύτoι�, Ιν oΤ� Iπ� Κ«Τ«(jΤ(JΟΨj'J τη� 3λη� [(jΤΟ(J{«� φησ� γι:γονέν«ι τον Άγ«&οκλέ« κ«τα την πρώτην ijλικί«ν κοινον πό(Jνον; lΤόιμον τo;;� &Κ(J«ΤΕ (jτάτοι�, κολοιόν, Τ(Jιό(Jχην, πάντων τών Ρουλομένων 15 3 τoί� i)ΠΙ(j&Εν έμΠ(JΟ(j&Εν γι:γονότ«. Π(JΟ� δ� τoύτoι�, 3τ' &πέ&«νΕ, την γυν«ίκά φη(jΙ κ«τ«κλ«ιομένην «ύτον oίίτω� &ρηνΕ'ί-ν ' " Τί δ' ούκ Ιγω (jl; τί δ' ούκ Eμ� 4 (jύ;" Ιν' γα!,) τoύτoι� πάλιν ofJ μόνον ΙΧν τι� Ιπι φ&έγξ«ιτο τα κ«� ΠΕ(J� Δημοχά.(Jου�, &λλα κ«� την 20 Ι> bΠΕρ(jολην &«υμά.(jΕΙΕ τη� ΠΙΚ(J{«�. 3τι γαρ Ικ φύ829. (jEGJ� &νά.γκη μεγά.λ« ΠΡΟΤΕρήμ«τ« γι:γονέν«ι πε(J� 740. τον Άγ«&οκλέ«, τουτο δηλόν Ιστιν lξ «fJτών ιbν δ 6 Τίμ«ιοι;; &ποφ«ίνΕΤ«Ι. El γα!,) εί� τά� Συ(Jακούσα� π«ρεγΕυή&η φεύγων τον τροχόν , τον κ«πνόν , τον 25 πηλόν, ΠEΡ� έτη την ήλικί«ν (,κτωκ«ίδΕΚ« γεγoνώ�, 10 Kιxl γί:Q cet.] v. Muelleri fragm. hist. Graec. Ι n. 146 13. 14 jnc. 8ujd. Β. Υ. 'Λra8-0κληs : olιτo, ΕγένΕΤΟ τύ Qιxvvo" κιχΙ ό!. φησι ΤΙμιχιο" κιχτα τήν ΠQαιτην ήλικΙιχν cet. 14 ΟΤΙ δ τύQιχννοr;; ΣΙΚΕλΙιχ, κοινσ, πόQνο, 19 66 : 26 nEQl ΤΕ PFS Suid., ΤΕ del. Rei SIlid. ι,1. Υ. ΤQιό(υcη s 666 , ΚΙΧ[ΠΕQ fτη Hu , corl·. ΒΊΥ (de miι·a ,erbOl-um collo-
POLYB. HISTOR. ΧΙΙ 14. 15.
1�7
καl μετά τινα χρόνον δρμη&ε�ς &πο τοιαύτης ύπο- 7 &έσεωι; κύριοι; μ�ν Εγενή&η πάσηι; Σικελίαr;, μεγί στους DS κινδύνους περιέι5τησε Καρχηδονίοις, τέλοι; Εγγηράι5αι; τfΊ δυναι5τείtt κατέι5τρεψε τον βίον βαι5Ιουκ άνάγκη μέγα τι 8 5 λευι; προσαγορευόμενοr; , (1ρ' γεγονέναι χρήμα κα� &αυμάι5ιον τον Άγα&οκλέα κα� πολλαι; Ει5χηκέναι ροπαι; κα� δυνάμειι; προι; τον πραγματικον τρόπον; ύπΕρ chv δει τον συγγραφέα 9 μη μόνον τα προι; διαβολην κυρούντα καl κατηγο10 ρ{αν έξηγεισ&αι τοιι; έπιγινομένοιr;, άλλα κα� τα προι; Επαινον ηκοντα περ� τον ανδρα ' τούτο γαρ [διόν Ει5Τι τήι; {στορ{αr;. δ δ' Επι:σκοτημένοι; ύπο 10 τήι; {δ{αι; πικρίας τα μεν έλαττώματα δυσμcνικώς κα� μι:τ' αυξήσεωι; fιμιν έξήγγελκε, τα δε κατορ&ώματα 15 συλλήβδην παραλέλοιπεν, &γνοών στι το ψεύδο;; ovx 1 1 ήττόν έση περ� τουι; τα γεγονότα * * * γράφοντας Εν ταιι; (στορ {αι f::. fιμι:ιι; δε το μεν Επιμετρειν τήι; 12 &πεχ&ε{fir; αυτού χάριν &φήκαμεν, τα δ' ο{κεία τήι; προ&έσεωι; αύτών ου παρελείψαμεν. cat10ne v. Β W praef. Π 67 Β.) όκτωκαίδεκα omisso Ι!τη PFS, όκτωκαίδεκα !!τη Suid. vulgo 5 προσαγορευόμενο, : des. Snid. 8. Υ. 'Αγα'&-οκλης 1 1 f}κοντα PFS, άνήκovτα Rei 565 vuJgo , sed Υ. ΧΧVΠΙ 15 (1 7), 2 et Stephan. the saur. νοΙ ΙV ρ. 123 Α 1 2 δΕ πάς fσκοτισμέvο, Ρ, δε παις iσκοτισμεvος F(S), δε παρεσκοτισμένο, Ur 1 77b , corr. Cobetus Mnemo8. 1862, 14 8., v. ΧΙΙ 7, 1 16 γεγονότα] lacunam indicavit Sch, qui supplet : κρύπτοντας 7) περι τούς τα OfJ γΕγονότα , add. Hu : φιλαπεΖ.fJ-ώς 'πικρυπτομένου, 7) τού, τ4 μη γεγονότα , B W: κρύπτοντας 7) περι τούς τα μηδέΠΟΤΕ γεγονότα 17 lστορlαις : de8. F foI. 208v med. 'πιμετρουν Ρ , corr. Campius ίπ interpretatione Germa nica ρ. 987 ann. 1 ; videtur praeterea epitomator nonnulla omisisse 19 παρελείψαμεν Ρ est epitomatoris , ποη Ρο lybii , quem ΟfJΚ Φή.fJ-ημεv δείν παραλιπείν scripsisse licet 19 des. Ρ Μ, 12 Va coll. II 35, 4 suspicari 10*
t 98
ΤΙΜΑΕΙ MENDACIA. DE C.ΛLLISTHENE.
Νεανίdκων δυείν πεQί τινος οΙκέτου διαφεQομέι/ων συνέβαινε παQα μεν τον ετεQον κα� πλείω ΧQό2 νον γεγονέναι τον παίδα, τον δ' ετεQον ήμέQαις δυσ� ΠQότεQον εΙς τον &yQOV έλ&όντα μη παQόντος τού δεdπότοv μετα βίας εΙς οΙκον &πηχέναι τον 5 3 δΟύλον, κίΧπειτα τον ετεQον αισ&όμενον έλ&είν Επ! την οΙκίαν, κα� λαβόντ' &πάγειν έπ! την &Qχήν, κα! φάναι δείν κύQιον α{)τον εΙναι διδόντα τους έγγυη4 τάς ' κελεύειν γαρ τον Ζαλεύκου νόμον τούτον δείν ΚQατείν τών &μφισβητουμένων εως της "Qtocwg παQ' 10 ι; O{j την &yWyt)v συμβαίνει γίνεσ{}-αι. τού δ' έτέQΟV κατα τον α{)τον νόμον ποψ' cdJτού φάσκοντος γεγο νέναι την &γωγήν - έκ γα,! της οΙκίας της έκείνου το 6 σώμα προς την &ρχην ηκειν &παγόμενον - τους ΠQΟ- '14 1. κα{}ημιfνoυς "Qχοντας διαΠΟQούντας -δπε,! τού πqιΧγ- 15 ματος Επισπάdασ&αι κα� dvμμεταδούναι τφ κοσμο7 πόλιδι. τον δε διαστείλαd&αι τον νόμον, φήσαντα παQα τούτων την &γωγην αΙε� γίνεσ&αι , παQ' οΙς (Χν έσχατον &δήριτον fJ χρόνον τινα γεγονος το 8 διαμφισβητούμενον ' εαν δέ τις &φελόμενος {Jllf ΠtXQά 20 τινος &παγάγ'Ό ΠQος αiJτόν, κίΧπειτα ΠtXqα τούτου την &γωγην δ ΠQοϋπάQχων ποιηται δεσπότης, ουκ 9 εΊναι ταύτην "VQfav. τού δε νεανίdκοv δεινοπα &ούντος κα� μη φάdκοντος- εΊναι τού νομο&-iτοv ταύτην την ΠQοα{Qεσιν , ΠQοκαλέσαι!&αί φαdι τον 25 κοdμόπολιν, εΙ τι βούλεται λέγειν iJπεq της γνώμης 10 κατα τον Ζαλεύκου νόμον. τούτο δ' Eστ� "a&tdcfv των τών χιλίων κα� βqόχων ΚQεμασiFέντων λέγειν 1 1 -δπε,! της τού νομοiFέτοv γνώμης' δπότεQος �' (Χν
16 830.
1 F Ιοl. 208v med.
22 ctεσπ6Τ1j1J FS, corr. σ, 177b
POLYB. mSTOR.
199
ΧΙΙ 16. 17.
αvτ:ών φανf] την προαίρει1ιν επ� το χειρον εκδεχό fttvog, τον τοιούτον δια τηg αγχόνηg απόλλυδ'.&αι βλεπόντων τών χιλίων. ταύτα προτείναντοg τού 881. ΚΟι1μοπόλιδος, τον νεανίσκον ειπειν φασιν ΙΧνισον 5 είναι την ι1υν.&ήκην · τφ μεν γαρ Ιτη δύ' η τρία καταλείπεσ.&αι τού �ην ' συνέβαινε γαρ εΙναι τον κοσμόπολιν OV πoλiι λειπον τών ενενήκοντ' ετών ' αύτφ δε τού βίου το πλειον εκ τών εύλόγων Ιτι μένειν. δ μεν OVv νεανίι1κος οίίτως εύτραπελευ10 tJdμoEvog εξέλυσε την ι1πουδήν, ο{ δ' ff.ρχοντες εκρι ναν την αγωγην κατα την τού κοσμοπόλιδος γνώμην.
12
13
14
V. DE C.ALLISTHENIS IMPERITIΛ ΙΝ NAR RANDIS REBUS MILITARIBUS.
'Ίνα δε μη δόξωμεν τών τηλικούτων ανδρών 1 7 καταξιοπΙ6τεισ'&αι, μνη6.&ησόμε.&α μιάς παρατάξεως, ην f1ft" μεν οιαν έπιφανεστάτην εΙναι 6υμβέβηκεν, f1ft" δε τοις καιροις oiJ μακραν απηρτησ.&αι , το δε μέγΙ6τον, παρατετευχέναι τον Καλλισ.&ένη. λέγω δε 2 περ� της εν Κιλικί'f γενομένης 'Αλεξάνδρφ προς 20 Δαρεϊον, εν Ώ φησ� μεν Άλέξανδ'ρον tjδη διαπε πορεύσ.&αι τα στενα κα� τας λεγομΕνας εν τf] Κιλικί'f Πύλας , Δαρείον δε χρη6άμενον τn δια τών 'Αμα νίδων λεγομένων Πυλών 'ltOfJEi'f κατάραι μετα της δυνάμεως είς Κιλικίαν ' πυ.&όlιενον δε παρα τών 3 25 εγχωρίων προάγειν τον 'Αλέξανδρον ιός έπ� Συρίαν, 742. 15
11 des. F fol. 209" pήm. 14 ινα δΕ 15 παQατάξεως: Snid. Β. Υ. καταξιοπιστεύεσ8-αι 15 [tV1ja,ft1j a6ftE,ftιx : inc. F fol. 209" prim. , F' in marg. add. : {πΙ δωQΙ& Ι δ' lστω ΚΟQαι ; είς &vδQεί οΙ Ι κΕονς αΙεί μα : καΙ αμπε χονον 16 οί'αν] μίαν FS, del. Οα, con. B W -
200
DE
ΙΜΡΕΕΙΤΙΑ
CALLISTHENIS.
&κολοv.ftεt'ν, κιx� 6υνηγ{ι1ιχντιχ τοίς ι1τενοίς ι1τ(!ιχτοπεδευιrιxι πιχ(!α τον Π{νιχ(!ον ποτιχμόν. είνιχι δΕ του μΕν τόπου το διάι1τημ' ofJ πλε{ω τών τεττά(!ων κιχt δέκιχ 6τιχδ{ων &πο .ftΙΧλάττης εως π(!ος την ΠΙΧ(!5 ώ(!ειιχν· δια δΕ τούτου φέ(!ει1�ΙXΙ τον π(!οει(!ημένον 5 ποτιχμον Επικά(!ι1ιον, &πο μΕν τών ό(!ών EfJ.ftiWf; 882. Εκ(!tjrμιχτιχ τών πλευ(!ών, δια δΕ τών Επιπέδων εως εΙς .ftάλιχττιχν &ποτόμους έχοντιχ κιx� δυ6βάτους λό6 φους. τιχυτιχ δ' fJπο.ftέμενος, Eπε� ι1υνηγίζοιεν οί πε(!� τον 'Λλέξ�νδ(!oν έξ fJΠΟι1τ(!οψης Επ' ΙΧfJτους 10 άνιχχω(!ουντες, κ(!ίνιχ{ φηι1ι Διχ(!ειον κιχ! τους iιγε μόνιχς την μΕν φάλιχγγιχ τάξιχι παι1ιχν Εν ΙΧfJΤfι τfι ι1τ(!ιχτοπεδε(φ, κιχ.ftάπε(! έξ ά(!χης είχε, χ(!tjι1ΙΧι1.ftιχι δΕ τφ ποτιχμφ π(!οβλtjμιχτι δια τα ΠΙΧ(!' ΙΧfJτην �είν την 7 6τ(!ιχτοπεδε{ιχν. μετα δ� τιχυτά φηι1ι τους μΕν ίπ- 15 πείς τάξιχι 'ltΙXQa .ftάλιχττιχν, τους δΕ μΙ6.ftοφό(!οvς έξης τούτοις ΠΙΧ(!' ΙΧfJτον τον ποτιχμόν, έχομένους τούτων τους πελτιχι1τας ι1υνάπτοντιχς τοίς δ(!ει1Ι. 18 πώς δε π(!οέτιχξε τούτους 'ltQo της φάλιχγγος, του ποτιχμου �έoντoς ΠΙΧ(!' ιxfJτην την ι1τ(!ιχτοπεδείιχν, 20 δυι1χε(!Ες κιχτιχνοηι1ΙΧΙ, κιχ! τιχυτιχ τφ 'ltltj.ftEt τοδ'ού2 των fJπιχ(!χόντων. Τ(!Ιι1μύ(!ιοι μεν rftf} ίππείς fJπηQ χον, φς ωiJ:�δς δ ΚΙΧλλΙ6.ftένης φηι1{, ΤQΙ6μύ(!ιοι δε μΙ6.ftοφό(!οι· πόδ'ου δ' είχον ουτοι τόπου χ(!ε{ιχν, 8 εfJXε(!ες κιχτιχμιχ.ftείν. πλείδ'τον μεν γα(! ίππέων τάτ- 25 τετιχι Pd.ftof: Επ' όκτω π(!ος άλη.ftινην XQc{ΙXV, κιχt μετιχξυ τών Ιλών έκάι1της (60ν fJπά(!χειν δε;: διά4
15 τραΤΟΠΕ6!Ut'l/ F 17. 1 8 Εχομ,ε'1Ι0vς τοmοις F(S), del. Rei 567 Β., Ar,otLE'l/ot1f1 'Comw'l/ Sck, cum sequentibus con iunxit B W (noli addere 611, quod solet Polybius tertio in membro omittere, Υ. Hu ad χπ 15, 7) 18 611 add. post 26 Αφ' FD Regii Vesont. το-/ις Β, non F
POLYB. mSTOR. ΧΙΙ 1 7. 18.
20 1
υτημα τοίfJ μετώΠΟΙfJ ΠΡΟfJ το ταίfJ έΠΙι1τροφαίfJ δύ vadf}at κα� τοίfJ περιυπαι1μΟίfJ εύχρηι1τείν. έξ ιfιυ .j, το υτάδιον όκτακοti{ΟVfJ λιψβάνει, τα δε δέκα ΤΟVfJ όκταΚΙtiχιλ{ΟVfJ , τα δε τέτταρα τριtiχιλ{ΟVfJ διακο5 Q{OVfJ, ωtiτ' &πο τών μυρ{αιν χιλ{αιν διακοι1{αιυ πεπληρώtif}αι τον τών τετταρεtiκα{δεκα tiταδ{αιν τόπον. έάν δε πάνταfJ έκτάττrι ΤΟVfJ τριtiμVQ{ΟVfJ, 5 βραχυ λε{πει τού ΤQιφαλαγγ{αν έπάλληλον εΙναι �33. τών {ππέαιν αύτών. ElfJ ποίον oi'ιν τόπον έτάττετο 6 10 το τών μιtif}οφόραιv πληf}ΟfJ ; El μη νη Δ{α κατόπιυ 743. τών {ππέαιν. &λλ' oiJ φηι1ιν, &λλα ι1υμπεπταικέναι τούΤΟVfJ τοίfJ Μακεδόυι κατα την έπαγαιγήν. έξ ιfιν 7 &�